Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 2:4

Σε αυτήν θα ταίριαζε και η κατηγορία της ολιγοψυχίας, εφόσον δεν μπορεί να επιδείξει καρτερία και να υπομείνει τον συζυγικό ζυγό, ή που μεταστρέφεται σε όσα δεν είναι θεμιτά και αδιαφορεί για την εκπλήρωση όλων όσα συντελούν στην ευκοσμία. Τέτοια ακριβώς στάθηκε η Συναγωγή των Ιουδαίων απέναντι στον Θεό, τον κυρίαρχο των συμπάντων. Διότι την προσήγαγε σε πνευματική οικειότητα μέσω του πανσόφου Μωυσή, και, σαν κάποια γυναίκα που είχε πορνεύσει στην Αίγυπτο, επειδή επέλεξε να έχει τα δικά τους φρονήματα και να λατρεύσει εκεί τους θεούς τους, σχεδόν την έβαλε ως σύζυγο στον οίκο Του. Έπειτα, επειδή εκείνη βούλιαξε πάλι στους παλαιούς βούρκους και θέλησε να επιστρέψει στην αποστασία (καθώς προσκύνησε τα έργα των ίδιων της των χεριών), την απώθησε και την κατέστησε ξένη προς την οικειότητά Του, και, σαν μια γυναίκα μισητή και ολιγόψυχη, την έδιωξε από τον οίκο. Γι' αυτό, άλλωστε, είπε μέσω ενός από τους αγίους προφήτες προς τους εξ αίματος Ισραηλίτες: «Δικαστείτε με τη μητέρα σας, δικαστείτε, διότι αυτή δεν είναι γυναίκα μου και εγώ δεν είμαι άνδρας της. Και θα απομακρύνω την πορνεία της από το πρόσωπό μου, και τη μοιχεία της από το μέσο των μαστών της, και θα τη θανατώσω με δίψα, και τα τέκνα της δεν θα τα ελεήσω, διότι είναι τέκνα πορνείας. Επειδή η μητέρα τους πόρνευσε, καταντρόπιασε τον εαυτό της αυτή που τα γέννησε.»

ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ, ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗ ΩΣΗΕ, ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ. «Δικαστείτε με τη μητέρα σας, δικαστείτε, διότι αυτή δεν είναι γυναίκα μου, και εγώ δεν είμαι άνδρας της». Αφού έχει προαναγγείλει ότι ο Ισραήλ θα αποβληθεί δικαίως, και επιπλέον θα ονομαστεί «Όχι λαός»· και βέβαια ότι το κυριοκτόνο πλήθος εξάπαντος θα ονομαστεί «Μη ελεημένη», και πολύ δικαιολογημένα· έπειτα προσθέτοντας σε αυτά, και χωρίς να αργήσει, την επιστροφή που πρόκειται να γίνει στους έσχατους καιρούς του αιώνα μέσω της πίστεως στον Χριστό, λέγοντας: «Και θα συναχθούν οι υιοί του Ιούδα και οι υιοί του Ισραήλ όλοι μαζί, και θα ορίσουν στους εαυτούς τους μία αρχή», και αφού εξιστόρησε όλη την θεία οικονομία από την αρχή μέχρι το τέλος, μεταβαίνει πλέον σε αυτά τα λόγια στο να αποκαλύψει τα εγκλήματα εκείνων που οσίως αποβλήθηκαν, και φέρνει σαφώς στο φως τους λόγους για τους οποίους τους συνέβη να πάθουν αυτά. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, λέει προς εκείνους που έχουν ελεηθεί και έχουν γίνει δεκτοί και έχουν καταστεί λαός του Θεού, αν και έχουν γεννηθεί από τη Συναγωγή σαν από κάποια πόρνη: «Δικαστείτε με τη μητέρα σας, δικαστείτε».

Διότι αν βέβαια θέλετε, λέει, να μάθετε τις αιτίες για τις οποίες γίνατε και ονομαστήκατε «όχι λαός μου» και «μη ελεημένη» κατά τους χρόνους πριν από την επιστροφή, δεν θα βρείτε ότι εγώ έγινα σκληρός απέναντί σας και αδιάφορος ως προς τη στοργή. Αλλά κριθείτε με τη δική σας μητέρα, διότι δεν διέσωσε τη γνησιότητα της αγάπης προς εμένα, αλλά αρνήθηκε την οικειότητα. Και θεώρησε εντελώς ανάξια λόγου την καθαρότητα της πνευματικής κοινωνίας μαζί μου, και δεν θέλησε να γεννήσει τους καρπούς των δικών μου θελημάτων. Αυτή δεν είναι γυναίκα μου, και εγώ γι' αυτό λοιπόν δεν είμαι άνδρας της. Δεν σας γέννησε για μένα, αλλά για άλλους. Διότι αλλιώς θα αναγνώριζα τους δικούς μου. Δεν είναι αργός στο έλεος ο κατά φύση πατέρας, αλλά διστάζει να δείξει αγαθότητα σε νόθα γενεά. Και αυτά ίσως θα μπορούσε να τα πει κανείς ως εκ προσώπου του Θεού. Θα αναλογιστεί δε πάλι, και θα κατανοήσει ορθά, ότι εφόσον η Συναγωγή στράφηκε στην αποστασία από τον Θεό και επέλεξε αντ' αυτού τη λατρεία των δαιμόνων, και σχεδόν σαν πόρνη άπλωσε σε αυτούς τα σκέλη της, εκείνοι που γεννήθηκαν από αυτήν δεν έγιναν ούτε φιλόθεοι με καθαρότητα και σταθερότητα, ούτε βέβαια επιεικείς στους τρόπους. Αντιθέτως, γαλουχημένοι μάλλον με τα ήθη εκείνων που τους γέννησαν, προχωρούσαν απρόσεκτα σε όσα λυπούν τον Θεό, αφενός θυσιάζοντας στον Βάαλ και στις χρυσές δαμάλεις, και αφετέρου ορμώντας απερίσκεπτα σε κάθε είδος ακαθαρσίας.

Και τα πράγματα δεν περιορίστηκαν μέχρι εκεί· αλλά και ο ίδιος ο Θεός απειλούσε να τους επιφέρει τα πιο αισχρά από όλα τα κακά, εάν δεν επέλεγαν να επιστρέψουν στο να φρονούν και να πράττουν όσα του είναι αρεστά και προσφιλή. Αυτοί όμως παρέμεναν σκληροί και ανυποχώρητοι, και άκαμπτοι στη διάνοια. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, αφού πιάστηκαν αιχμάλωτοι από τους Ασσυρίους και τους Μήδους, πέρασαν εκεί μακρά χρόνια. Εκεί που βρέθηκαν λοιπόν, και καταπιεσμένοι από τον ζυγό της δουλείας, δεν θυσίαζαν πια στις δαμάλεις· διότι πώς, ή με ποια μέσα; Βρίσκονταν ήδη σε αναπόφευκτα κακά· αλλά ούτε καν τον ίδιο τον Βάαλ δεν επικαλούνταν· αντίθετα, περνούσαν τον χρόνο τους θρηνώντας για τις δικές τους συμφορές. Γι' αυτό ακριβώς λέει ο Δεσπότης των όλων: «Και θα απομακρύνω την πορνεία της από το πρόσωπό μου, και τη μοιχεία της από το μέσο των μαστών της». Διότι θα αναχωρήσει ως αιχμάλωτη, λέει, και δεν θα τη δω πια να θυσιάζει στον Βάαλ, ούτε να προσφέρει ολοκαυτώματα στις χρυσές δαμάλεις, με υπερβολική αλαζονεία σχεδόν αποκαλύπτοντας τους μαστούς της στους δικούς της εραστές· αλλά αντίθετα θα ευφρανθώ βλέποντάς την να οδυνάται και να ταλαιπωρείται, και να υφίσταται αγιάτρευτη συμφορά, σε γη που δεν είναι δική της, και έχοντας περιέλθει υπό την εξουσία σκληρών και πικρών δεσποτών.

Αυτή θα μπορούσε να αποτελεί τύπο της Συναγωγής των Ιουδαίων. Διότι έχει αποβληθεί από την ενότητά της με Αυτόν, και για αυτήν λέει μέσω της φωνής του προφήτη: «Αυτή δεν είναι γυναίκα μου και εγώ δεν είμαι άνδρας της». Ο Παύλος όμως αρραβώνιασε την εξ εθνών Εκκλησία ως αγνή παρθένο στον Χριστό, άσπιλη και χωρίς ρυτίδα, μάλλον δε άγια και άμωμη. Έτσι λοιπόν, τόσο για την εξ εθνών Εκκλησία όσο και για τη μητέρα των Ιουδαίων, το αίνιγμα θα ήταν αληθινό και ο τύπος διόλου άκομψος. Εάν όμως κάποιος θα ήθελε να στρέψει τη δύναμη των εννοιών ανάλογα με τον βαθύτερο λόγο της καθεμιάς, λέμε ότι με τις βέβηλες και ανόσιες ψυχές ο Χριστός είναι ασύνδετος. Ενώ με τις πανάγνες και καθαρές, σαν άλλες παρθένους, συνδέεται πνευματικά, τις καθιστά καρποφόρες και τις αποκαλεί δικό του γένος. Διότι λέει: «Όποιος κάνει το θέλημα του Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς, αυτός είναι και αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου». ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Ορθά το είπες. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Το πώς λοιπόν πρέπει να είναι αυτοί που έχουν επιλεγεί για την ιερουργία, και τι οφείλουν να σπεύδουν να πράττουν ορθά, και από τι πρέπει να είναι απαλλαγμένοι, το έχει διασαφηνίσει θεόπνευστα και ξεκάθαρα. Αλλά βεβαίως εκτός από αυτό θα ήταν σοφό να ειπωθεί φανερά με ποιον τρόπο πρέπει αυτοί να ιερουργούν, και να ρυθμιστούν με νόμους τόσο τα είδη των θυσιών όσο και καθετί που προσφέρεται στην ιερουργία, ώστε η πράξη τους να είναι άμεμπτη και να καθιστούν έτσι τη λειτουργία τους απολύτως ευάρεστη.