Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 4:7

Και επειδή ξεπέσατε στη λήθη των θείων νόμων, χωρίς ούτε να κατανοήσετε πνευματικά τα όσα δίδαξε ο Μωυσής, ούτε βέβαια να στρέψετε τον νου σας, λεπτό και ευφυή, στη διδασκαλία του Χριστού, έτσι κατά κάποιον τρόπο θα ξεχάσω κι εγώ τα δικά σου τέκνα, δηλαδή δεν θα τα θυμάμαι πλέον, ώστε να τα αξιώσω φειδούς και φροντίδας· διότι αυτούς που ο Θεός καταξιώνει να θυμάται, σε αυτούς απονέμει τη δική του φιλανθρωπία. Ξέχασε όμως και με άλλον τρόπο τον θείο νόμο και απέρριψε την επίγνωση ο Ισραήλ, καθώς έγινε ειδωλολάτρης. «Ανάλογα με το πλήθος τους, έτσι αμάρτησαν σε εμένα· τη δόξα τους θα τη μετατρέψω σε ατιμία.» Πηγή και αρχή κάθε πραότητας, και καθαυτό το αγαθό, είναι βέβαια η θεία και ανέκφραστη φύση· όμως δεν ανέχεται διαρκώς εκείνους που σφάλλουν· σε εκείνους δε που αχαλίνωτα προχωρούν σε αυτό, επιφέρει τις πρέπουσες σε αυτούς τιμωρίες. Διαβεβαιώνει λοιπόν ότι ο Ισραήλ έφτασε σε τέτοιο σημείο φαυλότητας, ώστε η παραφροσύνη τους να μην είναι πλέον ανεκτή, και η αμαρτία τους να φαίνεται σαν να είναι ισάριθμη με αυτούς. Διότι αυτοί ήταν «σαν τα άστρα του ουρανού στο πλήθος, και σαν την άμμο δίπλα στο χείλος της θάλασσας», σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί· τα σφάλματά τους δε, όπως είπε, δεν υπολείπονταν καθόλου από το πλήθος τους. Αυτό νομίζω ότι σημαίνει το «Ανάλογα με το πλήθος τους, έτσι αμάρτησαν σε εμένα».

Επειδή, λοιπόν, κατρακύλησαν σε τέτοιο σημείο αθλιότητας και κακοβουλίας, και δεν έπαψαν να προσβάλλουν τον Θεό, θα μετατρέψω τη δόξα τους σε ατιμία, δηλαδή, γι' αυτό ακριβώς που αποφάσισαν να υπερηφανεύονται, γι' αυτό το ίδιο θα ντροπιαστούν. Πώς και με ποιον τρόπο; Διότι θα χάσουν τα καυχήματά τους για το μεγάλο πλήθος τους, αφού ο πόλεμος θα καταστρέψει μαζί με τους πολεμιστές και κάθε άλλη ηλικία· επειδή τα σπίτια και οι πόλεις θα απομείνουν έρημα από άνδρες. Και γι' αυτό ακριβώς το πράγμα θρηνούσε την Ιουδαία ο προφήτης Ιερεμίας λέγοντας: «Πώς έκατσε μόνη της η πόλη που ήταν γεμάτη από λαό; Εκείνη που κυβερνούσε χώρες, έγινε υποτελής στον φόρο». Και με άλλον τρόπο, προσβάλλοντας τον Θεό, θα βρεθούμε πολύ μακριά από κάθε καλή φήμη, πράττοντας όσα δεν επιτρέπονται· και για εκείνα που πρέπει να ντρεπόμαστε, γι' αυτά ακριβώς μερικές φορές υπερηφανευόμαστε και σηκώνουμε ψηλά το φρύδι, ώστε να λέγεται δικαίως και για εμάς: «Η δόξα τους βρίσκεται στην ντροπή τους». Επομένως, και με αυτό το νόημα να εκλάβεις πάλι αυτό που ειπώθηκε: «Τη δόξα τους θα μετατρέψω σε ατιμία». Διότι το ότι παραδίδονται κάποιοι «σε αδόκιμο νου, ώστε να κάνουν τα μη πρέποντα», πώς είναι δυνατόν να αμφισβητηθεί, αφού το έχει πει σαφώς ο μακάριος Παύλος. <Τις αμαρτίες του λαού μου θα φάνε, και μέσα στις αδικίες τους θα συλλάβουν τις ψυχές τους. Και όπως θα είναι ο λαός, έτσι θα είναι και ο ιερέας.> Έχοντας γράψει τις αιτίες της οργής προς το πλήθος, μεταφέρει τον λόγο στο ιερατικό τάγμα.

Θα ταίριαζε, όπως νομίζω, στον λόγο και αυτό που μόλις τώρα αναφέραμε: «Τη δόξα τους θα τη μετατρέψω σε ατιμία». Διότι δόξα της ιουδαϊκής Συναγωγής είναι η περίοπτη ιεροσύνη, και το εξέχον σε αυτήν και άγιο γένος, δηλαδή το λευιτικό. Βασίλευαν μεν κάποιοι από τη φυλή του Ιούδα, αλλά τα ανθρώπινα αξιώματα βρίσκονταν σε δεύτερη μοίρα σε σχέση με την ιεροσύνη και ήταν πολύ κατώτερα. Δόξα, λοιπόν, της ιουδαϊκής Συναγωγής είναι το ιερό και εκλεκτό γένος. Θα περιβληθεί, επομένως, με ατιμία, λέει, και θα μεταπέσει στην ασχήμια. Και για ποια αιτία; Επειδή, περιφρονώντας όσα τους άρμοζαν περισσότερο, παρασύρθηκαν στην αποστασία. Δεν διαφύλαξαν το αξίωμά τους, δεν κατανόησαν τον τρόπο της ιεροσύνης, δεν συνειδητοποίησαν ότι «τρώνε τις αμαρτίες του λαού μου, και μέσα στις αδικίες τους θα λάβουν τις ψυχές τους».

Και αυτό λοιπόν σήμαινε το: «Την δόξα τους θα την μετατρέψω σε ατιμία». <Και θα τιμωρήσω σε αυτόν τις οδούς του και θα του ανταποδώσω τις βουλές του.> Με τον όρο οδούς, όπως φαίνεται, εννοεί τις πορείες των πράξεών του. ενώ ως βουλές, τα σφάλματα που προέρχονται από άτοπους λογισμούς. Επειδή λοιπόν, λέει, δεν έχει πορευθεί ορθά, έχοντας παρεκκλίνει από την ευθεία οδό και έχοντας βαδίσει στο μονοπάτι κάθε ανοσιότητας, και σκέφτηκε τα πιο αισχρά και άτοπα από όλα, ατιμάζοντας μεν τον Θεό των όλων, και αποκλίνοντας και ο ίδιος στη λατρεία των ειδώλων, θα τον τιμωρήσω, δηλαδή θα επιφέρω τιμωρία ισοσταθμισμένη με τα παραπτώματά του. Και πώς είναι δυνατόν να αμφιβάλλει κανείς ότι σε όσους απομακρύνονται από την αγάπη προς τον Θεό θα συμβεί οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο να βρεθούν σε κάθε είδους κακό; Διότι ούτε ορθή και άμεμπτη οδό πρόκειται να διανύσει, ούτε θα σκεφθεί ποτέ με σοφία, εφόσον δεν έχει την θεία σοφία και δύναμη να τον επικουρεί. <Και θα φάνε, και δεν πρόκειται να χορτάσουν. πόρνευσαν και δεν πρόκειται να κατευθυνθούν ορθά.> Διατήρησε και πάλι το υπόλειμμα για όσους κατάγονται εξ αίματος από τον Ισραήλ. Διότι το ότι δεν θα χαθεί εντελώς το πράγμα για τους ιερείς, το διασαφηνίζει λέγοντας: ότι θα φάνε μεν, πλην όμως δεν πρόκειται να χορτάσουν.