Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 4:9

Επειδή, λοιπόν, κατρακύλησαν σε τέτοιο σημείο αθλιότητας και κακοβουλίας, και δεν έπαψαν να προσβάλλουν τον Θεό, θα μετατρέψω τη δόξα τους σε ατιμία, δηλαδή, γι' αυτό ακριβώς που αποφάσισαν να υπερηφανεύονται, γι' αυτό το ίδιο θα ντροπιαστούν. Πώς και με ποιον τρόπο; Διότι θα χάσουν τα καυχήματά τους για το μεγάλο πλήθος τους, αφού ο πόλεμος θα καταστρέψει μαζί με τους πολεμιστές και κάθε άλλη ηλικία· επειδή τα σπίτια και οι πόλεις θα απομείνουν έρημα από άνδρες. Και γι' αυτό ακριβώς το πράγμα θρηνούσε την Ιουδαία ο προφήτης Ιερεμίας λέγοντας: «Πώς έκατσε μόνη της η πόλη που ήταν γεμάτη από λαό; Εκείνη που κυβερνούσε χώρες, έγινε υποτελής στον φόρο». Και με άλλον τρόπο, προσβάλλοντας τον Θεό, θα βρεθούμε πολύ μακριά από κάθε καλή φήμη, πράττοντας όσα δεν επιτρέπονται· και για εκείνα που πρέπει να ντρεπόμαστε, γι' αυτά ακριβώς μερικές φορές υπερηφανευόμαστε και σηκώνουμε ψηλά το φρύδι, ώστε να λέγεται δικαίως και για εμάς: «Η δόξα τους βρίσκεται στην ντροπή τους». Επομένως, και με αυτό το νόημα να εκλάβεις πάλι αυτό που ειπώθηκε: «Τη δόξα τους θα μετατρέψω σε ατιμία». Διότι το ότι παραδίδονται κάποιοι «σε αδόκιμο νου, ώστε να κάνουν τα μη πρέποντα», πώς είναι δυνατόν να αμφισβητηθεί, αφού το έχει πει σαφώς ο μακάριος Παύλος. <Τις αμαρτίες του λαού μου θα φάνε, και μέσα στις αδικίες τους θα συλλάβουν τις ψυχές τους. Και όπως θα είναι ο λαός, έτσι θα είναι και ο ιερέας.> Έχοντας γράψει τις αιτίες της οργής προς το πλήθος, μεταφέρει τον λόγο στο ιερατικό τάγμα.

Και λοιπόν, στους Αριθμούς, όταν καθόριζε τους νόμους για την κόκκινη δαμάλα, είπε κάπου ο Θεός στον ιεροφάντη Μωυσή: «Αυτή είναι η διάταξη του νόμου, όσα συνέταξε ο Κύριος λέγοντας: Μίλησε στους γιους του Ισραήλ, και ας πάρουν [να φέρουν] προς εσένα μια κόκκινη δαμάλα άμωμη». Ακούς το 'ας πάρουν'; Δηλαδή 'ας προσκομίσουν' ή 'ας φέρουν'. Και σχετικά με τον λεπρό που πρόκειται να καθαριστεί, πάλι λέει τα εξής: «Και θα βγει ο ιερέας έξω από την παρεμβολή, και θα δει ο ιερέας, και ιδού θεραπεύτηκε η πληγή της λέπρας από τον λεπρό. Και θα προστάξει ο ιερέας και θα πάρουν για τον καθαρισμένο δύο καθαρά ζωντανά πτηνά». Όταν, λοιπόν, και για τους ιερείς λέει το 'θα πάρουν', θα μπορούσε εύλογα η λέξη να νοηθεί αντί του 'θα προσφέρουν'. Στον καιρό, λοιπόν, των αδικιών, αυτών του λαού δηλαδή, αυτοί θα λάβουν, δηλαδή θα προσφέρουν ως θυσία και ως πνευματική ευωδία στον Θεό τις ίδιες τους τις ψυχές, πολιτευόμενοι βεβαίως ορθά, και έχοντας απολύτως έννομη ζωή, και έχοντας επιδείξει τη μέγιστη σπουδή στο να φρονούν και να πράττουν τα πρέποντα για τους ιερείς. Διότι ένας τέτοιος είναι ικανός να διασώσει λαούς που και με τον Θεό έχουν έρθει σε σύγκρουση, και τον νόμο έχουν αδικήσει. Αλλά εκείνοι που έχουν επιλεγεί γι' αυτό, λέει, κατρακύλησαν μαζί με τους άλλους. Γι' αυτόν τον λόγο δίκαια θα μείνουν αδρανή τα ιερά, θα πάψει το εκλεκτό και τίμιο γένος, και θα γίνει ο λαός όπως ο ιερέας. Διότι δεν θα υπάρχει πλέον καμία διαφορά ανάμεσα στον λαό και τον ιερέα.

Και αυτό λοιπόν σήμαινε το: «Την δόξα τους θα την μετατρέψω σε ατιμία». <Και θα τιμωρήσω σε αυτόν τις οδούς του και θα του ανταποδώσω τις βουλές του.> Με τον όρο οδούς, όπως φαίνεται, εννοεί τις πορείες των πράξεών του. ενώ ως βουλές, τα σφάλματα που προέρχονται από άτοπους λογισμούς. Επειδή λοιπόν, λέει, δεν έχει πορευθεί ορθά, έχοντας παρεκκλίνει από την ευθεία οδό και έχοντας βαδίσει στο μονοπάτι κάθε ανοσιότητας, και σκέφτηκε τα πιο αισχρά και άτοπα από όλα, ατιμάζοντας μεν τον Θεό των όλων, και αποκλίνοντας και ο ίδιος στη λατρεία των ειδώλων, θα τον τιμωρήσω, δηλαδή θα επιφέρω τιμωρία ισοσταθμισμένη με τα παραπτώματά του. Και πώς είναι δυνατόν να αμφιβάλλει κανείς ότι σε όσους απομακρύνονται από την αγάπη προς τον Θεό θα συμβεί οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο να βρεθούν σε κάθε είδους κακό; Διότι ούτε ορθή και άμεμπτη οδό πρόκειται να διανύσει, ούτε θα σκεφθεί ποτέ με σοφία, εφόσον δεν έχει την θεία σοφία και δύναμη να τον επικουρεί. <Και θα φάνε, και δεν πρόκειται να χορτάσουν. πόρνευσαν και δεν πρόκειται να κατευθυνθούν ορθά.> Διατήρησε και πάλι το υπόλειμμα για όσους κατάγονται εξ αίματος από τον Ισραήλ. Διότι το ότι δεν θα χαθεί εντελώς το πράγμα για τους ιερείς, το διασαφηνίζει λέγοντας: ότι θα φάνε μεν, πλην όμως δεν πρόκειται να χορτάσουν.

ΠΒ΄. Και δεν είναι ο λαός έτσι και ο ιερέας διαφορετικά· αλλά μου φαίνεται ότι τώρα εκπληρώνεται ξεκάθαρα εκείνο που παλαιότερα λεγόταν ως κατάρα: «Έγινε ο ιερέας όπως ο λαός». Και δεν συμβαίνει να ενεργούν οι πολλοί κατ' αυτόν τον τρόπο, ενώ οι επιφανείς και οι προύχοντες του λαού με τον αντίθετο· απεναντίας, αυτοί μάλιστα πολεμούν φανερά τους ιερείς, έχοντας ως εφόδιο πειθούς την ευσέβεια. Και όσους συμπεριφέρονται έτσι για ζητήματα πίστεως, και μάλιστα για τα ύψιστα και πρωταρχικά ζητήματα, ούτε εγώ τους κατηγορώ, αλλά, αν πρέπει να πω την αλήθεια, τους επαινώ ιδιαιτέρως και χαίρομαι μαζί τους. Και μακάρι να ήμουν και εγώ ένας από αυτούς που αγωνίζονται υπέρ της αλήθειας και γίνονται μισητοί· ή μάλλον θα καυχηθώ κιόλας ότι είμαι. Διότι είναι προτιμότερος ένας αξιέπαινος πόλεμος από μια ειρήνη που αποχωρίζει από τον Θεό· και για τον λόγο αυτό το Πνεύμα οπλίζει τον πράο μαχητή, ως ικανό να πολεμά με τον σωστό τρόπο.

Επειδή οι τάξεις και των δύο είναι συμβολικές, ας αναπτύξουμε και τις δύο και ας δούμε και ας μάθουμε ποιος είναι ο σκοπός των συμβόλων και ποια η αλήθεια την οποία τα σύμβολα υποδεικνύουν. Διότι οι θείοι θεσμοί δεν θέσπισαν τη χρήση τους μάταια ούτε τυχαία, αλλά με τον σκοπό να ανατρέχουμε, μέσω των συμβόλων και των τύπων, προς την αλήθεια των αρχετύπων, ώστε τα σύμβολα να αποτελούν υπόμνημα και έμπρακτα τεκμήρια της μυστικής κατάστασης της ψυχής. Έτσι, δεν θα γίνουν, κατά τον προφήτη, οι ιερείς όπως ο λαός και οι μοναχοί όπως οι κοσμικοί, καλλωπιζόμενοι μόνο με τα ενδύματα κατά τις έσχατες ημέρες. Για τη μοναχική κατάσταση έχουν ήδη ειπωθεί τα προηγούμενα, ενώ για την εκκλησιαστική ιεραρχία λέμε ότι το φελόνιο της ιεραρχικής κατάστασης είναι σύμβολο της καθαρής, απλής, ελεύθερης από τα πάθη και φωτεινής ψυχής. Το δε ωμοφόριο, που φέρει τον σταυρό, είναι η διπλοΐδα της χάριτος. Σημαίνει δε και τη δόξα και τη νέκρωση των παθών, διατηρώντας αγγελική μορφή, καθώς και το να είναι κανείς φως και να διάγει εν φωτί, έχοντας φωτιστική έξη και δύναμη, ώστε να φωτίζεται και να φωτίζει. Ή πάλι το ωμοφόριο, κατά μια άλλη προσέγγιση, συμβολίζει το πλανηθέν πρόβατο, το οποίο ήλθε και ανέλαβε στους ώμους του ο καλός ποιμένας, αφού το καθάρισε, το φώτισε και το αγίασε, και το προσέφερε θυσία στον Πατέρα μέσω του σταυρού, χαρίζοντάς του τη νέκρωση από όλα τα εγκόσμια και τη δόξα, και αφού έγινε ένα με αυτό κατά τρόπο άτρεπτο.