Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 9:12

Πολλά από τα πουλιά, μη μπορώντας να υποφέρουν τους χειμώνες του τόπου τους, μεταναστεύουν σε άλλες χώρες, κατέχοντας αδίδακτα τη γνώση του συμφέροντος, σύμφωνα με το θέλημα του Δημιουργού. Αλλά με παρόμοιο τρόπο και ο Εφραίμ, φοβούμενος τις συμφορές από τον πόλεμο, πέταξε προς τους Αιγυπτίους. <Οι δόξες τους προέρχονται από γέννες και ωδίνες και συλλήψεις· διότι και αν ακόμη αναθρέψουν τα τέκνα τους, θα απομείνουν άτεκνοι από ανθρώπους· διότι αλίμονο σε αυτούς.> Διέφυγε προς τους Αιγυπτίους ο Ισραήλ εγκαταλείποντας την πατρίδα του και παρακαλούσε τον ηγεμόνα της χώρας να τον προστατεύσει. Μήπως επειδή ο Θεός ήταν αδύναμος και ανίκανος να τους σώσει; Κάθε άλλο· διότι το Θείο είναι παντοδύναμο και δεν του λείπει η ικανότητα να αποτρέψει τον πόλεμο των Ασσυρίων. Όμως συνέβη να πάθουν αυτά οι απόγονοι του Εφραίμ, δηλαδή ο Ισραήλ, διότι, εγκαταλείποντας τον Θεό που σώζει και χλευάζοντας ως παρωχημένο το να καυχώνται μόνο σε Αυτόν, θεώρησαν ότι από μόνοι τους θα γίνονταν φοβεροί και ακατανίκητοι στους εχθρούς, εξαιτίας του ότι είχαν επεκταθεί σε μεγάλο πλήθος και είχαν αναρίθμητη πολυτεκνία. Διότι οι γυναίκες τους γεννούσαν σύμφωνα με την υπόσχεση και ως ένδειξη ευλογίας, καθώς ο Μωυσής είχε προαναγγείλει: «Δεν θα υπάρξει άγονος ούτε στείρα ανάμεσα στους υιούς του Ισραήλ».

Αλλά ήταν εντελώς ανόητο να αδιαφορήσουν για τη βοήθεια του Θεού εξαιτίας του πλήθους των σωμάτων (των στρατευμάτων). Έπρεπε, μάλλον, σκεπτόμενοι ορθά, να κατανοήσουν ότι μαζί με Αυτόν και μέσω Αυτού «ένας θα καταδιώξει χίλιους, και δύο θα τρέψουν σε φυγή μυριάδες». Υπερηφανεύονται, λοιπόν, λέγει, όχι πλέον για τον Θεό, αλλά θεωρούν δόξα τις γεννήσεις, τις συλλήψεις και τις ωδίνες των γυναικών τους. Ας γνωρίζουν, λοιπόν, ότι ακόμη κι αν γεννήσουν γιους, ακόμη κι αν κοπιάσουν να αναθρέψουν τέκνα, θα μετανιώσουν που κόπιασαν μάταια. Διότι θα θρηνήσουν ολοκληρωτικά και με κάθε τρόπο την ατεκνία. Θα τους είναι αρκετό το βαβυλωνιακό ξίφος για να εξολοθρεύσει εύκολα ολόκληρο το γένος τους. Διότι είναι «ουαί» (συμφορά) γι' αυτούς. Που είναι σαν να λέει: εφόσον ο Θεός ρίχνει σε αυτούς το «ουαί», ποιος θα τους προσφέρει χαρά; «Διότι εάν Εκείνος κλείσει (τον δρόμο) για τον άνθρωπο, ποιος θα ανοίξει;» σύμφωνα με τα γεγραμμένα.

Είναι λοιπόν φοβερό «το να πέσει κανείς στα χέρια του ζώντος Θεού»· και πρέπει με πράξεις επιείκειας να εξευμενίζουμε αυτόν που έχουμε λυπήσει, και από αυτόν να ζητάμε να σωθούμε, χωρίς να στηριζόμαστε σε τίποτα άλλο, αλλά μάλλον αναφωνώντας: «Θα καυχηθώ στον Θεό τον σωτήρα μου· ο Κύριος ο Θεός είναι η δύναμή μου». <Η σάρκα μου από αυτούς.> Καθώς ο Θεός απειλεί και μάλιστα λέει για τον Εφραίμ, δηλαδή για όλο τον Ισραήλ, ότι θα καταστραφεί σύρριζα και θα θρηνήσει την ατεκνία του, και μάταια θα κοπιάσει για την ανατροφή των παιδιών του, ο προφήτης εξαιρεί τον εαυτό του από την καταδίκη και προσεύχεται να βρεθεί έξω από την οργή, λέγοντας: «Η σάρκα μου από αυτούς». Το «από αυτούς» θα το κατανοήσεις αντί του «μακριά από αυτούς». Διότι λέει, «έξω από αυτούς και σε πολύ μεγάλη απόσταση ας βρεθώ εγώ ο ίδιος και όλο μου το γένος». Επειδή η «σάρκα» ενίοτε δηλώνει και το γένος. Έτσι άλλωστε θα κατανοήσουμε και το ορθό που λέχθηκε από τη φωνή του Παύλου. Διότι έγραψε ως εξής: «Σε εσάς τα έθνη λέω· εφόσον βεβαίως εγώ είμαι απόστολος των εθνών, δοξάζω τη διακονία μου, μήπως τυχόν παρακινήσω σε ζήλο τη σάρκα μου και σώσω κάποιους από αυτούς». Είναι δε συνήθεια των αγίων προφητών, όταν βλέπουν πολλές φορές τα φοβερά και δυσβάσταχτα εγκλήματα ορισμένων, να αποστασιοποιούν τον εαυτό τους από την αποτρόπαιη συμπεριφορά εκείνων.

Και βέβαια ο προφήτης Ιερεμίας, βλέποντας τους Ιουδαίους να έχουν υποπέσει σε πάρα πολλά παραπτώματα και να έχουν εναντιωθεί στον Θεό, λέει: «Κύριε παντοκράτορ, δεν εκάθισα σε συνέδριο αυτών που διασκέδαζαν, αλλά φοβήθηκα την παρουσία της χειρός σου· εκάθισα ολομόναχος, διότι γέμισα από πικρία». Πρέπει λοιπόν να θαυμάσουμε τον μακάριο Παύλο, όταν μας γράφει λέγοντας: «Να διατηρείς τον εαυτό σου αγνό και να μην συμμετέχεις σε ξένες αμαρτίες». Εύλογα λοιπόν κάθε ευσεβής θα μπορούσε να πει για όσους εναντιώνονται στον Θεό και πρόκειται πολύ σύντομα να τιμωρηθούν: Η σάρκα μου ας απέχει από αυτούς. <Ο Εφραίμ, όπως είδα, παρέδωσε τα τέκνα του ως θήραμα, και ο Εφραίμ οδήγησε τα τέκνα του στη σφαγή.> Ταλανίζει και τώρα ο προφήτης τον Εφραίμ, δηλαδή τον Ισραήλ, και λέει ότι αυτός ο ίδιος έγινε ο αίτιος για τον εαυτό του και για την ατεκνία και για την αθεράπευτη συμφορά. Διότι, όπως έχω διαπιστώσει και από τα δικά σου λόγια, Δέσποτα, λέει, αλλά και από τα ίδια τα γεγονότα, ο ίδιος ο Εφραίμ παρέδωσε τα δικά του τέκνα σε θήραμα και σφαγή. Και δεν θα μπορούσε πλέον να κατηγορήσει άλλους, ούτε να καταφερθεί εναντίον της θείας οργής, εάν επέλεγε να σκέφτεται τα πρέποντα· αντίθετα, θα κατηγορήσει τη δική του ανοησία και αποστασία.

Τίποτα δεν είναι μιαρό στην ανθρώπινη κατασκευή, εκτός εάν την μολύνει κάποιος με μοιχείες και ακολασία. Εκείνος που έπλασε τον Αδάμ, έπλασε και την Εύα, και με θεϊκά χέρια έχει πλαστεί το αρσενικό και το θηλυκό. Κανένα από τα μέλη του σώματος δεν είναι μιαρό, όπως πλάστηκε εξ αρχής. Ας φιμωθούν, λοιπόν, όλοι οι αιρετικοί που κατηγορούν τα σώματα, ή μάλλον τον ίδιο τον Πλάστη τους. Εμείς όμως ας θυμόμαστε τον Παύλο που λέει: «Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σας;» Και πάλι ο προφήτης προείπε εκ προσώπου του Ιησού: «Η σάρκα μου προέρχεται από αυτούς». Και αλλού είναι γραμμένο: «Γι' αυτό θα τους παραδώσει μέχρι τον καιρό εκείνης που πρόκειται να γεννήσει». Και ποιο είναι το σημείο; Στη συνέχεια λέει: «Θα γεννήσει, και οι υπόλοιποι από τους αδελφούς τους θα επιστρέψουν». Και ποια είναι τα δώρα της μνηστείας της παρθένου, της αγίας νύμφης; «Και θα σε μνηστευθώ για τον εαυτό μου με πίστη». Και η Ελισάβετ, μιλώντας προς αυτήν, ομοίως λέει: «Και μακάρια είναι εκείνη που πίστεψε, διότι θα υπάρξει εκπλήρωση σε όσα της ειπώθηκαν από τον Κύριο».

Ο Ωσηέ λέει: Η σάρκα μου προέρχεται από αυτούς· τι να σε κάνω, Εφραίμ; Θα σε υπερασπιστώ, Ισραήλ, διότι εγώ είμαι Θεός και όχι άνθρωπος. Ο Ησαΐας λέει: Μαζί μας είναι ο Θεός, μάθετέ το, έθνη, και ηττηθείτε. Και πάλι: Έγινα φανερός σε αυτούς που δεν με ρωτούσαν, βρέθηκα από αυτούς που δεν με ζητούσαν.