Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 9:15

Θα κατανοήσεις ακριβώς τα λεγόμενα, εάν παραθέσεις προς ανάγνωση την παραβολή στα Ευαγγέλια, στην οποία, όπως λέει, ο Χριστός θα στήσει τα ερίφια εξ αριστερών και τα πρόβατα εκ δεξιών, και ότι θα αποπέμψει τα ερίφια λέγοντας: «Πορεύεσθε, οι καταραμένοι, στο πυρ το αιώνιο, το οποίο έχει ετοιμαστεί για τον διάβολο και τους αγγέλους του». Θα συνάξει δε προς τον Εαυτό Του τα πρόβατα και με χαρά θα τα υποδεχθεί αναφωνώντας πάλι: «Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου». Διότι μέσω των εριφίων δηλώνεται το άκαρπο πλήθος όσων αγαπούν την αμαρτία, ενώ μέσω των προβάτων, ο χορός των ευσεβών, ο οποίος είναι κατάφορτος από τον καρπό της δικαιοσύνης, σαν να ήταν μαλλί. Επομένως, όποιος φέρει το αίσχος της δουλείας θα εκδιωχθεί από τη βασιλεία των ουρανών ως άχρηστο και απολύτως ατιμωτικό σκεύος. Αντίθετα, θα γίνει δεκτός και θα παραμείνει σε αυτήν καθένας που αγάπησε τον ορθό βίο και για τον λόγο αυτό έχει καταταχθεί μεταξύ των υιών του Θεού. Είναι δε πιθανό ότι, λέγοντας αυτά ο Κύριος, τους υπονοεί κατά κάποιον τρόπο ότι, εφόσον δεν αποδέχθηκαν την ελευθερία μέσω της πίστεως, οπωσδήποτε θα αποβληθούν από την ιερή και θεία αυλή, δηλαδή την Εκκλησία, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν κάπου μέσω ενός από τους προφήτες: «Από τον οίκο μου θα τους εκδιώξω».

Άτεκνη μήτρα και ξηροί μαστοί θα ταίριαζαν νοητώς και στους εργάτες των φαύλων έργων, και σε καθέναν που πλανά και απομακρύνει από την ευθεία οδό αυτούς που έχουν συνηθίσει να ορθοποδούν, μιλώ βεβαίως για την πίστη, «και να κατευθύνουν τις οδούς τους». Διότι, αν η διάνοιά τους δεν γεννά τίποτα, ούτε ψευδή λόγο, ούτε νόθο θεώρημα, δεν θα μπορούσαν να αναθρέψουν μέσα στην πλάνη τα ίδια τους τα τέκνα, εννοώ αυτά που προκύπτουν από τη μαθητεία, και, έχοντας ξηρούς μαστούς, οι εκκλησίες των πονηρών δεν θα μπορούσαν να γίνουν μητέρες των εξαπατημένων. <Όλες οι κακίες τους συγκεντρώθηκαν στα Γάλγαλα, διότι εκεί τους μίσησα εξαιτίας της κακίας των επιτηδευμάτων τους· από τον οίκο μου θα τους εκβάλω, δεν θα συνεχίσω πλέον να τους αγαπώ.> Αρχίζει πάλι ο Θεός των όλων να απαριθμεί τα εγκλήματα και θυμάται τα Γάλγαλα. Αυτή είναι μια πόλη, στην οποία λατρεύονταν τα χειροποίητα είδωλα με τον πιο φοβερό και αλλόκοτο τρόπο. Αυτό που λέει έχει πάλι περίπου το εξής νόημα: Βδελυροί βέβαια με πολλούς τρόπους είναι οι εκ του Ισραήλ, αλλά θα μπορούσε κανείς να δει την υπερβολή της φαυλότητας που υπάρχει μέσα τους, αν αναλογιστεί τα Γάλγαλα. Εκεί έχω δει όλη τους την κακία, εκεί τους μίσησα, όχι βέβαια εξαιτίας του τόπου, διότι αυτό είναι ανόητο, αλλά επειδή αποστράφηκα μάλλον τα όσα έγιναν σε αυτόν. Γι' αυτό, λέει, θα τους διώξω από την κατοικία τους, θα τους απομακρύνω από την αυλή μου και θα τους αποβάλω από την οικειότητά μου.

Θα εκδιωχθούν από τον οίκο του Θεού, ή μάλλον έχουν ήδη εκδιωχθεί, και όσοι τόλμησαν τα δεινά και πέρα από κάθε λογική ανοσιουργήματα κατά του Χριστού, και όσοι άφησαν τη γλώσσα τους ελεύθερη να ξεστομίσει πικρά και βλάσφημα λόγια εναντίον του, και θα υποστούν αμετάκλητη την οργή. Διότι αποδεικνύονται ένοχοι, όχι επειδή ύβρισαν κάποιον από τους προφήτες, αλλά αυτόν τον ίδιο τον Δεσπότη των προφητών. Έστω και αν αποσιωπηθούν λοιπόν τα υπόλοιπα παραπτώματα που διέπραξαν μεταξύ τους, θα μπορούσε κανείς να διαπιστώσει όλη την κακία τους και την υπερβολική τους φαυλότητα, και μόνο από όσα έπραξαν κατά του Χριστού. <Όλοι οι άρχοντές τους είναι απειθείς. Πόνεσε ο Εφραίμ· οι ρίζες του ξεράθηκαν, δεν πρόκειται πλέον να δώσει καρπό· διότι και αν γεννήσουν, εγώ θα θανατώσω τα πολυπόθητα τέκνα της κοιλίας τους. Θα τους απορρίψει ο Θεός, επειδή δεν τον εισάκουσαν, και θα περιπλανώνται ανάμεσα στα έθνη.> Λέει ότι κανείς χρηστός, δηλαδή υπάκουος και πειθήνιος δεν βρέθηκε ανάμεσά τους, ούτε μικρός, ούτε μεγάλος, ούτε άρχοντας, ούτε υφιστάμενος και υποτελής. Γι' αυτόν τον λόγο και διαβεβαιώνει κατηγορηματικά ότι πρέπει να καταστραφεί ολοσχερώς, ξεριζωμένος από την ίδια τη ρίζα, και ότι έχει εξισωθεί πλέον με τα ξεραμένα και άρρωστα δέντρα, τα οποία χρειάζονται μόνο κόψιμο, εφόσον ομολογούν φανερά την ακαρπία τους.

Θεωρώ δε αναγκαίο να εξετάσουμε προσεκτικά και εκείνο, ποιο είναι το νόημα των λόγων αυτών· γιατί δηλαδή λέει ότι όλοι οι άρχοντές τους είναι απειθείς; Διότι γιατί άραγε είχε καθόλου ανάγκη την υποταγή των αρχόντων; Ο λόγος λοιπόν αναφέρεται σε κάποια ιστορία των αρχαιοτέρων χρόνων. Και ποια είναι αυτή, πάλι θα το εξηγήσω.

Αποτελεί λοιπόν κατηγορία για τον Εφραίμ ότι, παρόλο που είχε σαφή την υπενθύμιση από την εορτή της Σκηνοπηγίας, η οποία γινόταν για την έξοδο από την Αίγυπτο, ξεχνούσε τον Θεό, και ότι δεν Τον αναζήτησε περισσότερο, Αυτόν που μιλούσε στους Προφήτες και πλήθυνε τις οράσεις, αλλά αντίθετα προσκολλήθηκε στις απάτες των ψευδοπροφητών, οι οποίοι παραποιούσαν τα του Θεού με λόγια και με πράξεις. «Αν δεν υπάρχει η Γαλαάδ, άραγε ήταν ψεύτες οι άρχοντες που θυσίαζαν στα Γάλγαλα; Και τα θυσιαστήριά τους είναι σαν σωροί πετρών σε χέρσο αγρό». Το ότι ήταν προσκολλημένοι στους ψευδομάντεις και στους ψευδοπροφήτες, ανεβαίνοντας και προσφέροντας θυσίες τόσο στη Γαλαάδ όσο και στα Γάλγαλα, το ελέγχει μέσα από αυτά. Και παραθέτει ως απόδειξη ιδιαίτερα αυτές τις δύο πόλεις, στις οποίες η πλάνη ήταν πιο εκτεταμένη από τις άλλες, και κάθε τρόπος ευσέβειας προς τον Θεό είχε απορριφθεί, ενώ κυριαρχούσαν όλα όσα υποκινούσαν την αμαρτία, όντας γεμάτα από έσχατη παραφροσύνη. Γι' αυτό άλλωστε, στα προηγούμενα, για μεν τη Γαλαάδ είπε ο Θεός: «Εκεί με καταφρόνησε η Γαλαάδ, πόλη που εργάζεται μάταια πράγματα», δηλαδή είδωλα, διότι οι κάτοικοί της ήταν κατασκευαστές ειδώλων. Για δε την άλλη πόλη: «Όλες οι κακίες τους συγκεντρώθηκαν στα Γάλγαλα, διότι εκεί τους μίσησα για τις κακίες των πράξεών τους». Είναι όμως αναγκαίο να προσθέσουμε μερικά από όσα συνέβησαν στους Γαλααδίτες, διότι έτσι θα κατανοήσουμε το νόημα των προκειμένων χωρίων.

Εσείς, όμως, εμπαίζοντας τον δικό μου νόμο, προσκυνήσατε, λέει, τα έργα των δικών σας χεριών, και βλέποντας μια χρυσή δαμάλα και άψυχη ύλη, παραμείνατε προσκολλημένοι, ενώ εκείνος που επινόησε την πλάνη έλεγε: «Αυτοί είναι οι θεοί σου, Ισραήλ, οι οποίοι σε έβγαλαν από τη γη της Αιγύπτου». Πάρα πολύ μεγάλη ασέβεια διαπράξατε στα Γάλγαλα· η πόλη δε αυτή βρισκόταν πέρα από τα ρεύματα του Ιορδάνη, έχοντας αποκλίνει φοβερά προς την αποστασία. Γι' αυτό εξάλλου είπε γι' αυτήν ο Θεός των όλων: «Όλες οι κακίες τους συγκεντρώθηκαν στα Γάλγαλα, διότι εκεί τους μίσησα εξαιτίας της κακίας των πράξεών τους». Επομένως, όπως λέει ο συγγραφέας των Παροιμιών: «Ενώπιον των οφθαλμών του Θεού βρίσκονται οι οδοί του ανθρώπου, και αυτός παρατηρεί όλες τις πορείες του». Και αποδέχεται μεν εκείνους που φροντίζουν να βαδίζουν ορθά, αποστρέφεται δε εκείνον που βαδίζει έξω από την ευθεία οδό και σπεύδει σε όσα δεν πρέπει. <Και φέρατε το πρωί τις θυσίες σας, την τρίτη ημέρα τα δέκατά σας· και διάβασαν τον νόμο δημόσια, και επικαλέστηκαν ομολογίες· αναγγείλατε, λοιπόν, ότι αυτά αγάπησαν οι γιοι του Ισραήλ, λέει ο Κύριος ο Θεός.> Είναι αληθινά πάρα πολύ φοβερό και έχει φτάσει στο ανώτατο όριο της ασέβειας το να αποτολμά κανείς να παραχαράσσει τη δόξα του Θεού, και αυτά που αρμόζουν μόνο σε Αυτόν, να τα προσφέρει ως τιμές στα είδωλα.

ε΄. Λέει λοιπόν ο Δεσπότης Θεός όλων μας, αγανακτώντας για τις ασέβειές τους: «Όλοι οι άρχοντές τους είναι απειθείς. Ο Εφραίμ έβγαλε τις ρίζες του, αλλά ξεράθηκε· δεν πρόκειται πλέον να φέρει καρπό. Διότι ακόμη και αν γεννήσουν, εγώ θα θανατώσω τα πολυπόθητα τέκνα της κοιλιάς τους. Θα τους απορρίψει ο Θεός, επειδή δεν τον εισάκουσαν, και θα γίνουν περιπλανώμενοι ανάμεσα στα έθνη.» Άραγε, η πείρα αυτών των λόγων δεν το βροντοφωνάζει αυτό δυνατότερα; Και η έκβαση των πραγμάτων δεν επιμαρτυρεί την αλήθεια των λεγομένων;