Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 9:17

ΚΕΦ. Ζ'. <Ούτε στον Ισραήλ δεν βρήκα τόση πίστη.> (A f. 114) Με δίκαιη λοιπόν απόφαση του Θεού, ο Ισραήλ εξέπεσε από την οικειότητα προς Αυτόν· αντιθέτως, προσκλήθηκαν στη θέση του και προσλήφθηκαν τα έθνη, τα οποία είχαν πιο έτοιμη την καρδιά για να πιστέψουν σε Αυτόν. Και αυτό το επιβεβαιώνει πάλι σε εμάς ο θεσπέσιος Μελωδός λέγοντας γι' αυτά· άλλοτε μεν: «Την ετοιμασία της καρδιάς τους πρόσεξε το αυτί σου»· και άλλοτε: «Πληθύνθηκαν οι ασθένειές τους, μετά από αυτά έσπευσαν». Διότι, αν και ήταν βεβαρημένοι με πολλές αμαρτίες, ωστόσο έσπευσαν να αποδεχθούν τα διδάγματα του Χριστού. Για τον Ισραήλ, όμως, ο προφητικός λόγος λέει: «Θα τους απορρίψει ο Θεός, επειδή δεν τον εισάκουσαν, και θα γίνουν περιπλανώμενοι ανάμεσα στα έθνη». <Πορευόταν σε μια πόλη που ονομαζόταν Ναΐν.> (A f. 115 b) Δες δε πώς συνδέει παράδοξα γεγονότα με άλλα παράδοξα.

Θα εκδιωχθούν από τον οίκο του Θεού, ή μάλλον έχουν ήδη εκδιωχθεί, και όσοι τόλμησαν τα δεινά και πέρα από κάθε λογική ανοσιουργήματα κατά του Χριστού, και όσοι άφησαν τη γλώσσα τους ελεύθερη να ξεστομίσει πικρά και βλάσφημα λόγια εναντίον του, και θα υποστούν αμετάκλητη την οργή. Διότι αποδεικνύονται ένοχοι, όχι επειδή ύβρισαν κάποιον από τους προφήτες, αλλά αυτόν τον ίδιο τον Δεσπότη των προφητών. Έστω και αν αποσιωπηθούν λοιπόν τα υπόλοιπα παραπτώματα που διέπραξαν μεταξύ τους, θα μπορούσε κανείς να διαπιστώσει όλη την κακία τους και την υπερβολική τους φαυλότητα, και μόνο από όσα έπραξαν κατά του Χριστού. <Όλοι οι άρχοντές τους είναι απειθείς. Πόνεσε ο Εφραίμ· οι ρίζες του ξεράθηκαν, δεν πρόκειται πλέον να δώσει καρπό· διότι και αν γεννήσουν, εγώ θα θανατώσω τα πολυπόθητα τέκνα της κοιλίας τους. Θα τους απορρίψει ο Θεός, επειδή δεν τον εισάκουσαν, και θα περιπλανώνται ανάμεσα στα έθνη.> Λέει ότι κανείς χρηστός, δηλαδή υπάκουος και πειθήνιος δεν βρέθηκε ανάμεσά τους, ούτε μικρός, ούτε μεγάλος, ούτε άρχοντας, ούτε υφιστάμενος και υποτελής. Γι' αυτόν τον λόγο και διαβεβαιώνει κατηγορηματικά ότι πρέπει να καταστραφεί ολοσχερώς, ξεριζωμένος από την ίδια τη ρίζα, και ότι έχει εξισωθεί πλέον με τα ξεραμένα και άρρωστα δέντρα, τα οποία χρειάζονται μόνο κόψιμο, εφόσον ομολογούν φανερά την ακαρπία τους.

Ο Ισραήλ κατασκεύασε τον μόσχο στην έρημο κατά την απουσία του Μωυσή· διότι είχε ανέβει στο όρος Σινά για να παραλάβει τον νόμο. Έπειτα, κατεβαίνοντας, λυπήθηκε σφόδρα για το αμάρτημα, συνέτριψε τον μόσχο, και τον αγανακτισμένο Θεό τον εξευμένισε κατά κάποιον τρόπο με τη δική του γνησιότητα και αρετή. Διότι έπεφτε προσκυνώντας και ικέτευε λέγοντας: «Αν μεν τους συγχωρήσεις την αμαρτία, συγχώρησέ την· αν όμως όχι, εξάλειψε και εμένα από αυτή τη βίβλο σου, την οποία έγραψας». Και ο Θεός συγκατένευσε προς τον προφήτη δείχνοντας ημερότητα προς όλους, και μάλιστα έλεγε: «Είμαι ίλεως προς αυτούς σύμφωνα με τον λόγο σου». Βλέπεις πόσο ωφέλησε τον Ισραήλ η φιλοθεΐα του ηγέτη, και πώς ένας στάθηκε αρκετός υπέρ όλων για να πείσει τον Θεό, εξαιτίας της υποταγής και της υπακοής του; Δικαίως, λοιπόν, τον κατηγορεί, ότι ο Ισραήλ είχε παρεκκλίνει ολοκληρωτικά. Έπειτα, επειδή δεν είχαν κανέναν ανάμεσα στους ηγέτες τους που να επιτιμά αυτούς που σφάλλουν, να τους απομακρύνει από την πλάνη, ή να μπορεί με τη δική του λαμπρότητα στο ήθος και την αρετή να απομακρύνει την οργή παρακαλώντας τον Θεό, όπως ακριβώς συνέβη στα χρόνια του Μωυσή, για τον λόγο αυτό λέει ότι θα εκδιωχθούν και θα περιπλανώνται ανάμεσα στα έθνη. Αυτό συνέβη να το πάθουν και τότε, όταν οδηγήθηκαν αιχμάλωτοι στους Ασσυρίους, αλλά και τώρα όχι λιγότερο, καθώς έγιναν μισητοί εξαιτίας της υβριστικής τους συμπεριφοράς προς τον Χριστό. Διότι άστεγοι και μέτοικοι παντού, και χωρίς να έχουν δική τους πόλη, συνεχίζουν να ζουν οι Ισραηλίτες μέσα στον κόσμο.

ε΄. Λέει λοιπόν ο Δεσπότης Θεός όλων μας, αγανακτώντας για τις ασέβειές τους: «Όλοι οι άρχοντές τους είναι απειθείς. Ο Εφραίμ έβγαλε τις ρίζες του, αλλά ξεράθηκε· δεν πρόκειται πλέον να φέρει καρπό. Διότι ακόμη και αν γεννήσουν, εγώ θα θανατώσω τα πολυπόθητα τέκνα της κοιλιάς τους. Θα τους απορρίψει ο Θεός, επειδή δεν τον εισάκουσαν, και θα γίνουν περιπλανώμενοι ανάμεσα στα έθνη.» Άραγε, η πείρα αυτών των λόγων δεν το βροντοφωνάζει αυτό δυνατότερα; Και η έκβαση των πραγμάτων δεν επιμαρτυρεί την αλήθεια των λεγομένων;

Διότι υπέθεσαν, δεν ξέρω πώς, ότι οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο θα μπορούσαν να χτίσουν τον πύργο από πλίνθους και χώμα μέχρι και τους ίδιους τους ουρανούς. Θα μπορούσαν να αποτελούν τύπο, νομίζω, και αυτοί πάλι της ασυνεσίας των Ιουδαίων, οι οποίοι υπέθεσαν ότι θα έβρισκαν την οικειότητα με τον Θεό· και σχεδόν και την ίδια την πορεία προς τα άνω, όχι βέβαια με το να επιλέξουν ενδεχομένως να πράττουν τα αρεστά και προσφιλή σε Αυτόν, ούτε πάλι μέσω της πίστης στον Χριστό, αλλά, σαν να ανήγειραν κάποιον πύργο, με το να υπερηφανεύονται αμαθώς στηριζόμενοι απλά και μόνο στην ένδοξη φήμη των πατέρων τους. Διότι αναφέροντας συνεχώς τον Αβραάμ, και οικοδομώντας τη δική τους δόξα με γήινα καυχήματα, πάντοτε κατακρίνονταν. Αλλά ο Θεός επιτίμησε εκείνους που κατασκεύαζαν τον πύργο, και τους χώρισε σε πολλές γλώσσες. Και λέμε ότι αυτό που συνέβη σε εκείνους τότε αποτέλεσε κατά κάποιον τρόπο μια προαναγγελία όσων συνέβησαν στους Ιουδαίους. Διότι, επειδή είχαν πολύ υψηλό φρόνημα και αναζητούσαν την πορεία προς τα άνω με μέσα που διόλου δεν έπρεπε, τους διασκόρπισε στην πολυγλωσσία, δηλαδή σε όλα τα έθνη. Επειδή διασκορπίστηκαν έχοντας εκδιωχθεί από τη χώρα τους, την πόλη τους και τα σπίτια τους, και έγιναν πλάνητες ανάμεσα στα έθνη, σύμφωνα με τη φωνή του Προφήτη. Αλλά εν Χριστώ η πολυγλωσσία ήταν ένα καλό σημείο.