Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 9:9

Πρέπει, λοιπόν, να προσέχουν όσοι επιθυμούν να ζουν σύμφωνα με τον νόμο του Θεού, όχι απλώς αυτούς που διδάσκουν, ούτε αυτούς που μιλούν από την καρδιά τους, αλλά εκείνους στους οποίους η θεία και άνωθεν χάρη επιβεβαιώνει τη γνησιότητα της αγάπης προς τον Θεό. Γι' αυτό και ο Χριστός λέει: «Προσέχετε από τους ψευδοπροφήτες, οι οποίοι έρχονται σε σας με ενδύματα προβάτων, αλλά από μέσα είναι λύκοι άρπαγες». Διότι λέγοντας την αλήθεια, ισχυριζόμαστε ότι ελάχιστα διαφέρουν από τα άγρια θηρία οι εφευρέτες και οι προστάτες των ανόσιων αιρέσεων, «εκείνοι που καταβροχθίζουν τον Ισραήλ με ολάνοιχτο στόμα». Επειδή καταναλώνουν, σαν να λέμε, τις ψυχές των πιο απλοϊκών, συντρίβοντάς τες με τα δόντια της απάτης. Ας λεχθεί λοιπόν και από εμάς: «Ο Θεός θα συντρίψει τα δόντια τους μέσα στο στόμα τους, τους τραπεζίτες των λεόντων συνέθλασε ο Κύριος. Θα εξουδενωθούν σαν το νερό που χύνεται, θα τεντώσει το τόξο του μέχρι να εξασθενήσουν. Σαν το κερί που λιώνει θα αφανιστούν». <«Μανία εγκαθίδρυσαν στον οίκο του Κυρίου. Διαφθάρηκαν κατά τις ημέρες του βουνού· θα θυμηθεί την αδικία του, θα εκδικήσει τις αμαρτίες του».> Ως «μανία» και εδώ εννοεί, κατά τη συνήθειά του, την ψευδομαντεία. Και «οίκο του Κυρίου» ονομάζει τον Ισραήλ. Γι' αυτό άλλωστε έχει ειπωθεί κάπου μέσω της φωνής του Ιερεμία προς τη Συναγωγή των Ιουδαίων, από το πρόσωπο του Θεού: «Δεν με αποκάλεσες σαν οίκο και πατέρα και αρχηγό της παρθενίας σου;»

Εκπλήσσεται, λοιπόν, για το μέγεθος της παραφροσύνης και για την υπερβολή των άτοπων εγχειρημάτων. Διότι, λέει, έφτασαν πλέον σε τέτοιο σημείο ανοσιότητας, ώστε να στερεώσουν τη μανία μέσα στον οίκο του Κυρίου, δηλαδή την ψευδομαντεία, και να διαπράττουν όσα απαγορεύονται από τους θείους νόμους. Και πολύ εύστοχα βέβαια λέει «στερέωσαν»· διότι το τόλμημα δεν σταμάτησε αφού έγινε μία φορά, αλλά η υπόθεση της ασέβειας έχει πλέον, κατά κάποιον τρόπο, ριζώσει και παγιωθεί. Διότι ο Ισραήλ δεν σταμάτησε να έχει ψευδομάντεις και ψευδοπροφήτες. Και επειδή τόλμησαν τέτοια πράγματα, εύλογα, καλούμενοι σε απολογία για όσα έπραξαν, καταστράφηκαν όπως στις ημέρες του βουνού. Διότι θα θυμηθεί την αδικία τους και θα εκδικηθεί όλες τις αμαρτίες τους.

Και τι ακριβώς σημαίνει αυτό το «διεφθάρησαν όπως τις ημέρες του βουνού», ας το υπενθυμίσουμε με συντομία. Έχει γραφτεί κάτι τέτοιο στο βιβλίο των Κριτών· και θα κάνω την αφήγηση όσο το δυνατόν πιο συνοπτικά, και παρότι είναι μακροσκελής, θα τη συντομεύσω. «Εκείνες τις ημέρες», λέει, «δεν υπήρχε βασιλιάς στον Ισραήλ, ο καθένας έκανε ό,τι του φαινόταν σωστό στα μάτια του. Και υπήρχε ένας νεαρός από τη Βηθλεέμ, της φυλής του Ιούδα, που ήταν Λευίτης, και αυτός παροικούσε εκεί. Και έφυγε ο άνθρωπος από την πόλη Βηθλεέμ του Ιούδα για να κατοικήσει όπου έβρισκε τόπο, και ήρθε μέχρι το όρος του Εφραίμ, και μέχρι το σπίτι του Μιχαία, καθώς προχωρούσε στον δρόμο του. Και του είπε ο Μιχαίας: Από πού έρχεσαι; Και του είπε ο Λευίτης: Είμαι από τη Βηθλεέμ του Ιούδα, και πηγαίνω να κατοικήσω όπου βρω τόπο. Και του είπε ο Μιχαίας: Κάθισε μαζί μου, και γίνε για μένα πατέρας και ιερέας, και εγώ θα σου δίνω δέκα αργύρια την ημέρα και στολή ενδυμάτων και τα αναγκαία για τη ζωή σου. Και πήγε ο Λευίτης και άρχισε να μένει κοντά σε αυτόν τον άνθρωπο. Και ο νεαρός έγινε γι' αυτόν σαν ένας από τους γιους του. Και ο Μιχαίας καθιέρωσε τον Λευίτη, και του έγινε ιερέας, και βρισκόταν στον οίκο του Μιχαία». Ο Μιχαίας, λοιπόν, ήταν ειδωλολάτρης, εντούτοις μίσθωνε αυτόν που προερχόταν από το αίμα του Λευί, και τον έκανε υπηρέτη γλυπτού, και τον αφιέρωνε στις υπηρεσίες των ειδώλων. Και τι συνέβη να γίνει μετά από αυτό;

Η Γαβαά, λοιπόν, είναι κάποια κώμη, δηλαδή μικρή πόλη στην Ιουδαία, χτισμένη πάνω σε λόφο, η οποία δόθηκε ως κλήρος σε αυτούς από τη φυλή Βενιαμίν, και αυτή έχει ονομαστεί και βουνό και σκοπιά. Και θυμόμαστε ότι ένας Λευίτης, όπως είναι γραμμένο στο βιβλίο των Κριτών, όταν η παλλακίδα του κακοποιήθηκε από εκείνους της φυλής Βενιαμίν μέσα στην ίδια τη γη της Γαβαά, αφού τεμάχισε το λείψανό της σε δώδεκα μέρη, τα έστειλε σε όλες τις φυλές, καθιστώντας φανερό σε όλους το ανοσιούργημα εκείνων από τη φυλή Βενιαμίν. Έπειτα συνέβη, εξαιτίας αυτού, να ξεσηκωθούν πολεμικά οι άλλες φυλές εναντίον εκείνων από τη φυλή Βενιαμίν, και να πέσει αναρίθμητο πλήθος, καθώς στην αρχή μεν νίκησαν εκείνοι από τη φυλή Βενιαμίν, αλλά αργότερα οι άλλες φυλές τους κατέστρεψαν ολοκληρωτικά. Αυτή την ιστορία υπενθυμίζει και ο προφήτης Ωσηέ. Διότι λέει: «Εγκατέστησαν μανία στον οίκο του Κυρίου, καταστράφηκαν όπως στις ημέρες του βουνού». Διότι επειδή, λέει, ειδωλολατρία και ψευδομαντεία - γιατί αυτά μας δηλώνει εδώ η λέξη μανία - εγκατέστησαν στον οίκο του Κυρίου, γι' αυτό ακριβώς και καταστράφηκαν όπως στις ημέρες του βουνού, δηλαδή της Γαβαά. Το ότι δε το βουνό, δηλαδή η Γαβαά, ονομάζεται και σκοπιά, θα το μάθεις με σαφήνεια από όσα είναι γραμμένα στο τρίτο βιβλίο των Βασιλειών. Διότι ο Ασά βασίλεψε στην Ιερουσαλήμ, ενώ ο Βαασά στη Σαμάρεια την ίδια εποχή.

Βʹ. Ζημία αυτών που αμαρτάνουν με την ελπίδα της μετάνοιας, η υπερβολική ποιότητα των αμαρτιών. Η δεύτερη ζημία που προξενούν στον εαυτό τους εκείνοι που αμαρτάνουν με την ελπίδα της εξομολογήσεως και της μετανοίας, είναι η ποιότητα και η υπερβολή των αμαρτιών που πράττουν· διότι αυτοί, με τον ψεύτικο λογαριασμό που κάνουν, λέγοντας «θα εξομολογηθώ», με αυτό εννοώ πως αμαρτάνουν χωρίς κανέναν φόβο και συστολή· βυθίζονται στα βάθη, και στην πιο ακάθαρτη λάσπη της αμαρτίας· πράττουν αδιάντροπα εκείνα τα κακά, τα οποία δεν τα πράττουν ούτε οι ίδιοι οι ασεβείς, και κυλιούνται μέσα στον βόρβορο εκείνο και στις ακαθαρσίες, στις οποίες δεν κυλιούνται ούτε τα ίδια τα άλογα ζώα. Αλλά τι τους κάνει και ο Θεός; Δεν λησμονεί την πονηρία αυτή, αλλά όταν έλθει ο καιρός, την τιμωρεί καθώς το λέει με το στόμα του Ωσηέ: «Εφθάρησαν κατά τας ημέρας του βουνού».