Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 1:14

Σε αυτούς όμως που δεν θέλουν να μετανοήσουν, αλλά να παραμένουν για πάντα υποδουλωμένοι στην αμαρτία, απευθύνει απειλή ο Δαβίδ, λέγοντας: «όπως λιώνει το κερί μπροστά στη φωτιά, έτσι θα χαθούν οι αμαρτωλοί από το πρόσωπο του Θεού»· και μέσω του Ησαΐα ο Κύριος διακηρύσσει: «Έχετε γίνει για εμένα», λέει, «βάρος ανυπόφορο, δεν θα συγχωρήσω πλέον τις αμαρτίες σας. Όταν απλώνετε τα χέρια σας προς εμένα, θα αποστρέψω τα μάτια μου από εσάς, και εάν πληθύνετε τις δεήσεις, δεν θα σας εισακούσω»· και μέσω του Σολομώντα: «Επειδή σας καλούσα και δεν υπακούατε, και σας απηύθυνα λόγια και δεν προσέχατε, αλλά καθιστούσατε άκυρες τις βουλές μου και δεν δίνατε προσοχή στους ελέγχους μου, γι' αυτό και εγώ θα περιγελάσω την απώλειά σας, και θα χαρώ όταν θα έρθει σε εσάς ο όλεθρος και όταν θα σας βρει θλίψη και συμφορά, και όταν η καταστροφή καταφθάσει σαν καταιγίδα· διότι θα συμβεί, όταν με επικαλεστείτε, εγώ να μην σας εισακούσω· θα με αναζητήσουν οι κακοί και δεν θα με βρουν. Διότι μίσησαν τη σοφία και δεν επέλεξαν τον φόβο του Κυρίου, ούτε ήθελαν να δώσουν προσοχή στις βουλές μου· γι' αυτό θα γευτούν τους καρπούς της δικής τους πορείας, ενώ όποιος με ακούει θα κατοικήσει έχοντας ελπίδα και θα ησυχάσει άφοβα από κάθε κακό».

«Τι να το κάνω το πλήθος των θυσιών σας», όταν ζείτε με αυτόν τον τρόπο; Ποια είναι η ωφέλεια από αυτό, όταν ζείτε με ρυπαρότητα και προσφέρετε θυσίες; «Είμαι χορτασμένος από ολοκαυτώματα κριών, και λίπος αρνιών και αίμα ταύρων και τράγων δεν θέλω, ούτε κι αν έρχεστε για να εμφανιστείτε ενώπιόν μου. Διότι ποιος ζήτησε αυτά από τα χέρια σας; Να πατήσετε την αυλή μου δεν θα το επιτρέψω πλέον· αν φέρετε σιμιγδάλι, είναι μάταιο· το θυμίαμα είναι βδέλυγμα για μένα». Εξαιτίας των βέβηλων και δυσώδων, λέει, πράξεών σας, όχι μόνο το σιμιγδάλι και οι υπόλοιπες προσφορές σας, αλλά και αυτό το ίδιο το ευωδιαστό θυμίαμα είναι βδέλυγμα για μένα. «Τις νουμηνίες σας και τα Σάββατα και τη μεγάλη ημέρα δεν τα ανέχομαι». Γιατί; Επειδή συγκεντρώνεστε με κακό τρόπο και διαβουλεύεστε πονηρά και προχωράτε σε δόλους και ραδιουργίες και φόνους και, αντί να γιορτάζετε θεοπρεπώς, κακουργείτε παράνομα χωρίς να με υπακούτε. Γι' αυτό λοιπόν και «τη νηστεία και την αργία και τις γιορτές σας τις μισεί η ψυχή μου· μου γίνατε βάρος (κόρος), δεν θα ανεχθώ πλέον τις αμαρτίες σας». Και αν, λέει, γίνατε μεγάλο πλήθος, εντούτοις εγώ βλέπω καθαρά τις πράξεις του καθενός σας, και καθόλου δεν είναι δυνατόν λόγω του πλήθους να περάσουν απαρατήρητες οι πονηρές σας πράξεις· διότι βλέπω τον καθένα και τα έργα του καθενός ολοκάθαρα και δεν πρόκειται πλέον να συγχωρήσω τις αμαρτίες σας. «Όταν απλώνετε τα χέρια σας προς εμένα, θα αποστρέφω τα μάτια μου από εσάς και, εάν πληθύνετε την προσευχή σας, δεν θα σας εισακούσω».

Βλέπετε πώς τα παλαιά απορρίπτονται και τα νέα προδιαγράφονται για εμάς; Διότι θυσία και προσφορά δεν θέλησας, ψάλλει ο μέγας Δαβίδ. Και: Δεν θα δεχτώ από τον οίκο σου μόσχους, ούτε από τα ποίμνιά σου τράγους. Και: Τις νουμηνίες σας και τις γιορτές σας μισεί η ψυχή μου, ανακράζει ο θείος Ησαΐας. Μέσα από αυτά, μας υποδηλώνει να αποφεύγουμε τις αιματηρές θυσίες, καθώς και τις άκαιρες τηρήσεις και παραδόσεις των μηνών και των καιρών. Είναι φανερό, λοιπόν, και από αυτό, ότι ο Θεός των όλων εισήγαγε την καθαρή και ειλικρινή θυσία, τη λατρεία εν πνεύματι και αληθεία, με την οποία βεβαίως χαίρεται και ευφραίνεται. Αυτήν όλη η υπό τον ήλιο κτίση γνωρίζει να την προσφέρει ως οικεία και προσφιλέστατη σε Αυτόν, αναπέμποντάς την κάθε φορά ως οσμή ευωδίας. Πού λοιπόν θα βρει εδώ τόπο η λατρεία των ειδώλων, και όχι μάλλον η παντελής αθέτηση και εξαφάνισή της; Τι λέτε; Πείθεστε σε αυτούς τους ιερούς λόγους; Διότι επαρκούν και αυτά για να σας δυσωπήσουν και να μαλακώσουν την απιστία και τη σκληροκαρδία σας. Ή μήπως θέλετε να καλέσουμε και άλλους θεηγόρους για την επιβεβαίωση αυτών των λόγων;

Γι' αυτό σας εγκατέλειψε, λέγοντας μέσω του ίδιου προφήτη: «Εγκατέλειψα τον οίκο μου και την κληρονομιά μου ... Θα εγκαταλείψω τον αμπελώνα μου και δεν θα κλαδευτεί ούτε θα σκαφτεί, και θα φυτρώσουν σε αυτόν αγκάθια σαν σε χέρσα γη, και στα σύννεφα θα δώσω εντολή να μη ρίξουν βροχή πάνω του.» Γι' αυτό είπε προς εσάς: «Τι να το κάνω, λέει, το πλήθος των θυσιών σας; Έχω χορτάσει· ολοκαυτώματα κριαριών και πάχος αρνιών και αίμα ταύρων και τράγων δεν επιθυμώ, ούτε καν αν έρχεστε να εμφανιστείτε μπροστά μου. Διότι ποιος τα ζήτησε αυτά από τα χέρια σας; Δεν θα συνεχίσετε πλέον να πατάτε την αυλή μου. Εάν μου προσφέρετε σιμιγδάλι, είναι μάταιο· το θυμίαμα μου είναι βδέλυγμα· τις νουμηνίες σας και τα σάββατα και τη μεγάλη ημέρα δεν τα ανέχομαι· τη νηστεία και την αργία και τις γιορτές σας τις μισεί η ψυχή μου. Μου έχετε γίνει βάρος.» Και πάλι: «Γιατί μου φέρνεις λιβάνι από τη Σαβά και κιννάμωμο από μακρινή γη; Τα ολοκαυτώματά σας δεν είναι δεκτά και οι θυσίες σας δεν μου είναι ευχάριστες ...»

Ερμηνεία. Εάν εκείνος που μόνο συμπροσεύχεται με αφορισμένους, αφορίζεται, ή μόνο με καθαιρημένους, συγκαθαιρείται, πόσο μάλλον εκείνος που νηστεύει και συνεορτάζει μαζί με τους Χριστοκτόνους Ιουδαίους, εάν μεν είναι κληρικός, καθαιρείται, εάν δε λαϊκός, αφορίζεται; Όθεν και ο παρών Κανών ορίζει ότι όποιος Επίσκοπος, ή Πρεσβύτερος, ή Διάκονος, ή γενικά όποιος ανήκει στον κατάλογο των κληρικών, νηστεύει μαζί με τους Ιουδαίους, ή εορτάζει μαζί τους το Πάσχα, ή άλλες εορτές, ή δέχεται από αυτούς τα εορταστικά δώρα, όπως είναι τα άζυμα (τα οποία αυτοί τρώνε κατά τις ημέρες του Πάσχα τους, και σε κάθε εορτή τους, και σε κάθε θυσία προσέφεραν άζυμα), ή οτιδήποτε άλλο παρόμοιο, ας καθαιρείται, εάν δε είναι λαϊκός, ας αφορίζεται. Διότι, έστω και αν όσοι δέχονται τέτοια, και συννηστεύουν και συνεορτάζουν δεν είναι ομόφρονες με τους Ιουδαίους (διότι αν ήταν τέτοιοι, έπρεπε όχι απλώς να καθαιρεθούν ή να αφοριστούν, αλλά και να παραδοθούν σε ανάθεμα, σύμφωνα με τον κθ' κανόνα της εν Λαοδικεία συνόδου), ωστόσο δίνουν αφορμή σκανδάλου και την υποψία ότι τιμούν τις τελετές των Ιουδαίων, πράγμα το οποίο είναι αλλότριο προς τους ορθοδόξους. Παραλείπω να πω ότι οι τοιούτοι και μολύνονται με τη συναναστροφή των Χριστοκτόνων, προς τους οποίους λέγει ο Θεός: τη νηστεία και την αργία και τις εορτές σας μισεί η ψυχή μου.

«Δεν εξέλεξα εγώ αυτή τη νηστεία», λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτορας· προς εκείνους που υποκρίνονται με τέτοιου είδους νηστεία, αναφωνεί με οργή: «Τη νηστεία, την αργία και τις εορτές σας τις μισεί η ψυχή μου». Αποδεκτή νηστεία στον Θεό είναι εκείνη που συνδυάζει την αποχή από τις τροφές με την αποστροφή από τα αμαρτήματα, τον φθόνο, το μίσος, τη συκοφαντία, τη λοιδορία, την καταλαλιά και τα άλλα κακά.