Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 1:2

135 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

῎Ακουε οὐρανὲ καὶ ἐνωτίζου γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν· υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–40 από 135

Ἀναστάσιος Σιναΐτης Διάλογος κατὰ Ἰουδαίων
Εἰ δὲ καί τινες Χριστιανοὶ ἠρνήσαντο, ἀλλ’ οὐ τοσοῦτοι ὡς ὑμεῖς ἐν Βαβυλῶνι, μήτε τυφθέντες, μήτε δαρέντες, ἀλλ’ ἀπὸ ψιλοῦ ῥήματος πάντες ἠρνήσασθε, καὶ εἰκόνα προσεκυνήσατε ἀνθρώπου· καὶ εἰ μὴ οἱ τρεῖς παῖδες πιστὰ τῷ Θεῷ ἐφύλαξαν, ποῦ, εἰπέ μοι, πιστὰ ἐφυλάξατε τῷ Θεῷ; καίτοι γε τοσαῦτα σημεῖα θεωρήσαντες ἐν παντὶ τόπῳ, ἐν Αἰγύπτῳ ὑπὸ Μωϋσέως, ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ θαλάσσῃ, ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐν στύλῳ πυρὸς, ἐν νεφέλῃ φωτὸς, ἐν τῷ ὄρει Σινᾶ· πότε ὁ Θεὸς τοιαῦτα ἀγαθά τινι ἐποίησεν; πότε ὁ Θεός τινι ἐλάλησεν οὕτως διὰ νόμων καὶ σαλπίγγων ἀγγελικῶν, καὶ σημείων τοιούτων νόμον δώσας ὑμῖν, μάννα βρέξας, προφήτας ἐν ὑμῖν ἀποστείλας, τὰ ἔθνη ὑποτάξας, ἀλλοφύλους ἐξολοθρεύσας, τὰς πλάκας ἐπιδώσας, τὴν σκηνὴν ὑμῶν αὐτὸς διατυπώσας, Μωϋσέα δεύτερον θεὸν τυποποιοῦντα αὐτὸν πρὸς ὑμᾶς καταστήσας; Ὢ τῆς πολλῆς ὑμῶν πωρώσεως! ὢ τῆς κακῆς γνώμης! ὢ τῆς ἀχαρίστου ὑμῶν προαιρέσεως καὶ ἐθελουσίου τυφλώσεως! Ἄνω ἐν τῷ ὄρει Μωϋσῆς ὑπὲρ ὑμῶν ἠγωνίζετο, καὶ κάτω ὑμεῖς τὴν μόσχον ἐχωνεύετε· ἄνω ἐκεῖνος τὸν Θεὸν παρεκάλει, καὶ κάτω σὺ τὸν Θεὸν παρώργιζες, καὶ τὸν μόσχον προσεκύνεις· τὸ μάννα ἤσθιες, καὶ τὸν Θεὸν ὠνείδιζες. Λέγει γὰρ ὁ Δαβὶδ, ὅτι «Ἔτι τῆς βρώσεως οὔσης ἐν τῷ στόματι αὐτῶν, καὶ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἀνέβη ἐπ’ αὐτούς.» Καὶ ἡμᾶς τοὺς Χριστιανοὺς τί ὑμεῖς ἔχετε εἰπεῖν, ὅτι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ προσκυνοῦμεν; Ἀλλ’ εἴπατε, διὰ τί ὑμεῖς τοὺς υἱοὺς ὑμῶν καὶ τὰς θυγατέρας, ὡς λέγει Δαβὶδ, ἐθύσατε τοῖς δαιμονίοις, τῷ Βεελφεγώρ; τί γάρ; ὑμεῖς ὅλως πίστιν ἔχετε; μὴ γένοιτο! Ἄκουσον Μωϋσέως λέγοντος πρὸς τὸν λαὸν (καίτοι γε τότε θεοσεβὴς ἦν ὁ λαὸς τῶν Ἑβραίων), ἀλλ’ ἄκουσον τί λέγει Μωϋσῆς· «Ὅτι γενεὰ ἐξεστραμμένη εἰσὶν, ᾗ οὐκ ἔστι πίστις ἐν αὐτῇ.» Καὶ πάλιν· «Γενεὰ σκολιὰ καὶ διεστραμμένη, ταῦτα Κυρίῳ ἀνταποδίδοτε;» Καὶ ἄλλαι μυρίαι μαρτυρίαι περὶ ὑμῶν πονηραί εἰσιν ἐν ταῖς προφητείαις ὑμῶν ἐκ τοῦ Θεοῦ εἰρημέναι. «Υἱοὺς γὰρ, φησὶν, ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν· ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον, καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ, Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω, καὶ ὁ λαός μου οὐ συνῆκεν. Οὐαὶ ἔθνος ἁμαρτωλὸν, λαὸς πλήρης ἁμαρτιῶν.» Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς προφήτης Ἡσαΐας πρὸς ὑμᾶς· «Ἀκούσατε λόγον Κυρίου, οἶκος Σοδόμων· προσέχετε νόμον Θεοῦ, λαὸς Γομόῤῥας.» Ὁρᾶτε, ὅτι καὶ Σοδομίτας, καὶ ἀπίστους, καὶ λαὸν μωρὸν τοὺς Ἰουδαίους λέγει ὁ Θεὸς, καὶ εἰδωλοθύτας, καὶ ἀχαρίστους, καὶ γενεὰν πονηρὰν καὶ διεστραμμένην, καὶ τέκνα μωμητά; «Καὶ ἔθυσαν δαιμονίοις, καὶ οὐ Θεῷ, καὶ ἐγκατέλιπον Θεὸν τὸν ποιήσαντα αὐτοὺς, καὶ ἀπέστησαν ἀπὸ Θεοῦ Σωτῆρος αὐτῶν.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αν όμως και κάποιοι Χριστιανοί αρνήθηκαν, πάντως δεν ήταν τόσοι πολλοί όσοι εσείς στη Βαβυλώνα· και μάλιστα ούτε αφού τυφλωθήκατε ούτε αφού δαρθήκατε, αλλά με έναν και μόνο λόγο όλοι αρνηθήκατε και προσκυνήσατε εικόνα ανθρώπου. Και αν δεν κράτησαν οι τρεις παίδες την πίστη προς τον Θεό, πού, πες μου, κρατήσατε εσείς πίστη προς τον Θεό; Κι όμως, ενώ είδατε τόσα σημεία σε κάθε τόπο — στην Αίγυπτο από τον Μωυσή, στην Ερυθρά θάλασσα, στην έρημο, στη στήλη του πυρός, στη νεφέλη του φωτός, στο όρος Σινά — πότε έκανε ο Θεός σε κάποιον τέτοια αγαθά; Πότε μίλησε ο Θεός έτσι σε κάποιον, δίνοντάς σας νόμο με τέτοιους νόμους, με αγγελικές σάλπιγγες και με τέτοια σημεία, βρέχοντας μάννα, στέλνοντας ανάμεσά σας προφήτες, υποτάσσοντας τα έθνη, εξολοθρεύοντας αλλοφύλους, παραδίδοντας τις πλάκες, ορίζοντας ο ίδιος το πρότυπο της σκηνής σας, και καθιστώντας τον Μωυσή, που τον προεικόνιζε, σαν δεύτερο θεό προς εσάς; Ω, πόση είναι η πώρωσή σας! Ω, πόσο κακή η γνώμη σας! Ω, πόσο αχάριστη η προαίρεσή σας και πόσο θεληματική η τύφλωσή σας! Επάνω στο βουνό ο Μωυσής αγωνιζόταν για σας, και κάτω εσείς χωνεύατε το μοσχάρι· επάνω εκείνος παρακαλούσε τον Θεό, και κάτω εσείς παροργίζατε τον Θεό και προσκυνούσατε το μοσχάρι· τρώγατε το μάννα και ονειδίζατε τον Θεό. Διότι λέγει ο Δαβίδ ότι: «Ενώ ακόμη η τροφή ήταν στο στόμα τους, η οργή του Θεού ανέβηκε επάνω τους.» Και τι έχετε εσείς να πείτε εναντίον μας των Χριστιανών, επειδή προσκυνούμε τον Υιό του Θεού; Αλλά πείτε: γιατί εσείς θυσιάσατε τους γιους και τις θυγατέρες σας, όπως λέγει ο Δαβίδ, στα δαιμόνια, στον Βεελφεγώρ; Τι λοιπόν; Έχετε εσείς καθόλου πίστη; Μη γένοιτο! Άκουσε τον Μωυσή που λέγει προς τον λαό — αν και τότε ο λαός των Εβραίων ήταν θεοσεβής· αλλά άκουσε τι λέγει ο Μωυσής: «Διότι είναι γενεά διεστραμμένη, στην οποία δεν υπάρχει πίστη.» Και πάλι: «Γενεά σκολιά και διεστραμμένη, αυτά ανταποδίδετε στον Κύριο;» Και άλλες μυριάδες μαρτυρίες κακές υπάρχουν εναντίον σας μέσα στις προφητείες σας, ειρημένες από τον Θεό. «Διότι, λέγει, γιους γέννησα και ύψωσα, αυτοί όμως με αθέτησαν· γνώρισε το βόδι εκείνον που το απέκτησε, και ο όνος τη φάτνη του κυρίου του, ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε, και ο λαός μου δεν κατάλαβε. Ουαί, έθνος αμαρτωλό, λαός γεμάτος αμαρτίες.» Και πάλι ο ίδιος ο προφήτης Ησαΐας λέγει προς εσάς: «Ακούστε λόγο Κυρίου, οίκος Σοδόμων· προσέξτε στον νόμο του Θεού, λαέ των Γομόρρων.» Βλέπετε ότι ο Θεός αποκαλεί τους Ιουδαίους και Σοδομίτες, και απίστους, και λαό μωρό, και ειδωλοθύτες, και αχαρίστους, και γενεά πονηρή και διεστραμμένη, και τέκνα μωμητά; «Και θυσίασαν σε δαιμόνια και όχι στον Θεό, και εγκατέλειψαν τον Θεό που τους έπλασε, και αποστάτησαν από τον Θεό, τον Σωτήρα τους.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀναστάσιος Σιναΐτης Διάλογος κατὰ Ἰουδαίων
Ἐρευνήσωμεν οὖν τὰς Γραφὰς λοιπὸν, ἐὰν περὶ ἄλλου οἱουδήποτε ἔθνους τοσαῦτα ὁ Θεὸς κατήγγειλεν. Καὶ γὰρ ἐν Ἱεροσολύμοις πεντήκοντα δύο ἔτη ἐποιήσατε θύοντες ἐν τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ τοῖς εἰδώλοις ἐπὶ Μανασσῆ τοῦ βασιλέως ὑμῶν, βεβηλώσαντες τὸν ναὸν καὶ τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ· διὰ τοῦτο ἐν Βαβυλῶνι καὶ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἀνέβη ἐπ’ αὐτούς.» Καὶ ἡμᾶς τοὺς Χριστιανοὺς τί ὑμεῖς ἔχετε εἰπεῖν, ὅτι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ προσκυνοῦμεν; Ἀλλ’ εἴπατε, διὰ τί ὑμεῖς τοὺς υἱοὺς ὑμῶν καὶ τὰς θυγατέρας, ὡς λέγει Δαβὶδ, ἐθύσατε τοῖς δαιμονίοις, τῷ Βεελφεγώρ; τί γάρ; ὑμεῖς ὅλως πίστιν ἔχετε; μὴ γένοιτο! Ἄκουσον Μωϋσέως λέγοντος πρὸς τὸν λαὸν (καίτοι γε τότε θεοσεβὴς ἦν ὁ λαὸς τῶν Ἑβραίων), ἀλλ’ ἄκουσον τί λέγει Μωϋσῆς· «Ὅτι γενεὰ ἐξεστραμμένη εἰσὶν, ᾗ οὐκ ἔστι πίστις ἐν αὐτῇ.» Καὶ πάλιν· «Γενεὰ σκολιὰ καὶ διεστραμμένη, ταῦτα Κυρίῳ ἀνταποδίδοτε;» Καὶ ἄλλαι μυρίαι μαρτυρίαι περὶ ὑμῶν πονηραί εἰσιν ἐν ταῖς προφητείαις ὑμῶν ἐκ τοῦ Θεοῦ εἰρημέναι. «Υἱοὺς γὰρ, φησὶν, ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν· ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον, καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ, Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω, καὶ ὁ λαός μου οὐ συνῆκεν. Οὐαὶ ἔθνος ἁμαρτωλὸν, λαὸς πλήρης ἁμαρτιῶν.» Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς προφήτης Ἡσαΐας πρὸς ὑμᾶς· «Ἀκούσατε λόγον Κυρίου, οἶκος Σοδόμων· προσέχετε νόμον Θεοῦ, λαὸς Γομόῤῥας.» Ὁρᾶτε, ὅτι καὶ Σοδομίτας, καὶ ἀπίστους, καὶ λαὸν μωρὸν τοὺς Ἰουδαίους λέγει ὁ Θεὸς, καὶ εἰδωλοθύτας, καὶ ἀχαρίστους, καὶ γενεὰν πονηρὰν καὶ διεστραμμένην, καὶ τέκνα μωμητά; «Καὶ ἔθυσαν δαιμονίοις, καὶ οὐ Θεῷ, καὶ ἐγκατέλιπον Θεὸν τὸν ποιήσαντα αὐτοὺς, καὶ ἀπέστησαν ἀπὸ Θεοῦ Σωτῆρος αὐτῶν.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ας ερευνήσουμε λοιπόν πλέον τις Γραφές, αν ο Θεός προανήγγειλε τόσα για οποιοδήποτε άλλο έθνος. Διότι και στα Ιεροσόλυμα επί πενήντα δύο χρόνια θυσιάζατε μέσα στον ναό του Θεού στα είδωλα, επί του βασιλέως σας Μανασσή, βεβηλώνοντας τον ναό και την πόλη του Θεού· γι’ αυτό και στη Βαβυλώνα ανέβηκε επάνω τους η οργή του Θεού. Και για εμάς τους Χριστιανούς τι έχετε να πείτε εσείς, επειδή προσκυνούμε τον Υιό του Θεού; Αλλά πείτε: γιατί εσείς θυσιάσατε τους γιους και τις θυγατέρες σας, όπως λέει ο Δαβίδ, στα δαιμόνια, στον Βεελφεγώρ; Τι λοιπόν; Έχετε εσείς καθόλου πίστη; Μη γένοιτο! Άκουσε τον Μωυσή να λέει προς τον λαό — αν και τότε ο λαός των Εβραίων ήταν θεοσεβής· όμως άκουσε τι λέει ο Μωυσής: «Διότι είναι γενεά διεστραμμένη, στην οποία δεν υπάρχει πίστη». Και πάλι: «Γενεά σκολιά και διεστραμμένη, έτσι ανταποδίδετε στον Κύριο;» Και αμέτρητες άλλες μαρτυρίες υπάρχουν στις προφητείες σας, ειπωμένες από τον Θεό, εναντίον σας: «Διότι γιους γέννησα και τους ύψωσα, αυτοί όμως με αθέτησαν· γνώρισε το βόδι εκείνον που το απέκτησε, και ο όνος τη φάτνη του κυρίου του, αλλά ο Ισραήλ δεν με γνώρισε και ο λαός μου δεν κατάλαβε. Ουαί, έθνος αμαρτωλό, λαός γεμάτος αμαρτίες». Και πάλι ο ίδιος ο προφήτης Ησαΐας προς εσάς: «Ακούστε λόγο Κυρίου, οίκος Σοδόμων· προσέξτε στον νόμο του Θεού, λαέ της Γομόρρας». Βλέπετε ότι ο Θεός ονομάζει τους Ιουδαίους και Σοδομίτες, και απίστους, και λαό μωρό, και ειδωλοθύτες, και αχάριστους, και γενεά πονηρή και διεστραμμένη, και τέκνα μωμητά. «Και θυσίασαν στα δαιμόνια και όχι στον Θεό, και εγκατέλειψαν τον Θεό που τους έπλασε, και αποστάτησαν από τον Θεό, τον Σωτήρα τους».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος Ἀμασείας Εἰς τὸν Ματθαῖον
Ἀπῆλθεν οὖν εἰς ξένην χώραν ὁ ἄσωτος καὶ πατραλοίας οὐ μαθὼν ἐκεῖνο λέγειν· Ἐμοὶ δὲ τὸ προσκολλᾶσθαι τῷ θεῷ ἀγαθόν ἐστιν. Καὶ μὴ θαυμάσῃς εἰ ἀλληγορικῶς τὸν ἁμαρτωλὸν πατραλοίαν ἐκάλεσα· μάλιστα γὰρ ἄξιος ταύτῃ τῇ κατηγορίᾳ μαστίζεσθαι ὁ τὸν κοινὸν ἁπάντων ἀθετῶν πατέρα. Καί, εἰ βούλει, ἄκουσον τοῦ θεοῦ ἐν Ἠσαΐᾳ κατὰ τῶν ἀγνωμόνων Ἰσραηλιτῶν σχετλιάζοντος· Ἄκουε, οὐρανέ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι κύριος ἐλάλησεν· υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν. Καὶ ἀλλαχοῦ· Εἰ πατήρ εἰμι ἐγώ, ποῦ ἐστιν ἡ δόξα μου; καὶ εἰ κύριός εἰμι ἐγώ, ποῦ ἐστιν ὁ φόβος μου; Χαλεπὸν δὲ υἱῷ νέῳ χωρισθῆναι πατρός· μέχρι μὲν γὰρ σύνεστι τῷ γεγεννηκότι, εἴτε αὐθαιρέτως εἴτε φόβῳ καὶ αἰδοῖ, κόσμιός ἐστι, τεταγμένος, σώφρων, παιδαγωγὸν ἔχων ἀχώριστον ἐκ τῆς φύσεως, οὐδενὶ τῶν ἀκολάστων ὁμιλῶν οὐδὲ φρατρίαις νέων ἀσώτων ἐγκαλινδούμενος οὐδὲ τοῦ δαπανᾶσθαι κακῶς ἐξουσίαν ἔχων ἀκώλυτον. Ὕλη γὰρ ἀκολασίας τῷ νέῳ ἡ τῆς εὐπορίας δαψιλεία· πάντα γὰρ ταῦτα ἀνείργει καὶ ἐλαύνει μακρὰν ὁ τοῦ πατρὸς ὀφθαλμός. Ὅταν δὲ ἐφ’ ἑαυτοῦ γένηται καὶ μήτε φόβος μήτε αἰδὼς παρῶσι, δύο φύλακες ἰσχυροὶ ταραττομένης νεότητος, τότε δὴ τότε οἴχεται πάντα καὶ ἀνατέτραπται καὶ οὐδεὶς ἱκανὸς ἐπισχεῖν τὸ κακὸν ὥσπερ τινὰ πυρκαϊὰν αὐξηθεῖσαν ἤδη καὶ πολλὰς χεῖρας τῶν σβεννύντων νικῶσαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έφυγε λοιπόν σε ξένη χώρα ο άσωτος και πατραλοίας, επειδή δεν έμαθε να λέει εκείνο: «Για μένα όμως το να προσκολλώμαι στον Θεό είναι καλό». Και μην απορήσεις αν αλληγορικά αποκάλεσα τον αμαρτωλό πατραλοία· διότι είναι προπάντων άξιος να μαστιγώνεται με αυτή την κατηγορία εκείνος που αθετεί τον κοινό Πατέρα όλων. Και, αν θέλεις, άκουσε τον Θεό στον Ησαΐα να αγανακτεί κατά των αγνωμόνων Ισραηλιτών: «Άκουε, ουρανέ, και αφουγκράσου, γη, διότι ο Κύριος μίλησε: γιους εγέννησα και ύψωσα, αυτοί όμως με αθέτησαν». Και αλλού: «Αν εγώ είμαι πατέρας, πού είναι η δόξα μου; Και αν εγώ είμαι κύριος, πού είναι ο φόβος προς εμένα;» Είναι σκληρό για έναν νέο γιο να χωριστεί από τον πατέρα του· διότι, όσο διάστημα είναι μαζί με εκείνον που τον γέννησε, είτε με τη θέλησή του είτε από φόβο και σεβασμό, είναι κόσμιος, πειθαρχημένος, συνετός, έχοντας έναν αχώριστο παιδαγωγό από την ίδια τη φύση, χωρίς να συναναστρέφεται κανέναν από τους ακόλαστους, ούτε να εμπλέκεται σε παρέες άσωτων νέων, ούτε να έχει ανεμπόδιστη την εξουσία να σπαταλάει τα χρήματά του κακώς. Διότι ύλη της ακολασίας για τον νέο είναι η αφθονία του πλούτου· όλα αυτά όμως τα εμποδίζει και τα διώχνει μακριά το μάτι του πατέρα. Όταν όμως μείνει μόνος του και δεν υπάρχει ούτε φόβος ούτε σεβασμός, οι δύο ισχυροί φύλακες της ταραγμένης νεότητας, τότε ακριβώς χάνονται και ανατρέπονται τα πάντα και κανείς δεν είναι ικανός να συγκρατήσει το κακό, σαν μια πυρκαγιά που έχει ήδη φουντώσει και νικά τα πολλά χέρια εκείνων που προσπαθούν να τη σβήσουν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Οὐδέποτε γὰρ κληρονόμος διαθήκην λαμβάνει ζῶντος τοῦ διατιθεμένου. Ἐὰν γὰρ λάβῃ, ὕποπτον ποιεῖ τὴν διαθήκην καὶ ἀντιλέγεται ὑπὸ τῶν ἀποκληρονόμων. Ἐπεὶ οὖν σὺ ὡς χαρτοφύλαξ ἔλαβες τὴν διαθήκην, προένεγκε ταύτην. Ἴδωμεν τί λέγει περὶ ὑμῶν ἐπὶ τῶν μαρτύρων ὁ διαθέμενος· 〈Ἄκουε, οὐρανέ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι κύριος ἐλάλησεν· υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν.〉 Καὶ ἵνα μὴ περὶ ἄλλου νομίσῃς ταῦτα λέγεσθαι, ἐπάγει· 〈Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω καὶ ὁ λαός μου ἐμὲ οὐ συνῆκε.〉 Μὴ σὺ ὁ κληρονόμος; Περὶ δὲ τῶν ἐθνῶν οἵας εὐχαριστίας γράφει; 〈Λαὸς ὃν οὐκ ἔγνων ἐδούλευσέ μοι, εἰς ἀκοὴν ὠτίου ὑπήκουσέ μοι.〉 Περὶ ὑμῶν λέγει· 〈Δι᾽ ὑμᾶς τὸ ὄνομά μου βλασφημεῖται ἐν τοῖς ἔθνεσι.〉 Περὶ δὲ τῶν ἐθνῶν· 〈Διότι ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου ἕως δυσμῶν τὸ ὄνομά μου δεδόξασται ἐν τοῖς ἔθνεσι.〉 Περὶ δὲ τοῦ λαοῦ καὶ τῆς συναγωγῆς λέγει· 〈Ἔκβαλε τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς· οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ τῆς ἐλευθέρας. Ἐγκαταλέλοιπα τὸν οἶκόν μου, ἀφῆκα τὴν κληρονομίαν μου.〉 Καὶ διὰ τί ἀφῆκας τὴν κληρονομίαν σου;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ποτέ κανένας κληρονόμος δεν λαμβάνει διαθήκη όσο ζει ο διαθέτης. Διότι, εάν τη λάβει, καθιστά τη διαθήκη ύποπτη και αμφισβητείται από όσους έχουν αποκληρωθεί. Επειδή λοιπόν εσύ, ως χαρτοφύλακας, έλαβες τη διαθήκη, παρουσίασέ την. Ας δούμε τι λέει για εσάς ενώπιον των μαρτύρων ο διαθέτης: «Άκουσε, ουρανέ, και δώσε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε· γιους γέννησα και μεγάλωσα, αυτοί όμως με αθέτησαν». Και για να μη νομίσεις ότι αυτά λέγονται για κάποιον άλλον, προσθέτει: «Το βόδι γνώρισε τον ιδιοκτήτη του και το γαϊδούρι τη φάτνη του κυρίου του· ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε και ο λαός μου δεν με κατάλαβε». Εσύ είσαι τάχα ο κληρονόμος; Αλλά για τα έθνη, τι είδους ευχαριστίες γράφει; «Λαός τον οποίο δεν γνώριζα με υπηρέτησε, με το που άκουσε, με υπάκουσε». Για εσάς λέει: «Εξαιτίας σας το όνομά μου βλασφημείται στα έθνη». Για τα έθνη όμως: «Διότι από την ανατολή του ήλιου έως τη δύση το όνομά μου έχει δοξαστεί στα έθνη». Και για τον λαό και τη συναγωγή λέει: «Διώξε τη δούλη και τον γιο της· διότι δεν πρόκειται να κληρονομήσει ο γιος της δούλης μαζί με τον γιο της ελεύθερης. Εγκατέλειψα τον οίκο μου, άφησα την κληρονομιά μου». Και γιατί άφησες την κληρονομιά σου;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς (ἐν ταῖς σειραῖς)
Ἐπεὶ οὖν αὐτὸς φυλάττεις τὴν διαθήκην, προάγαγε ταύτην, ἵνα γνῶμεν τί λέγει περὶ ὑμῶν ἐπὶ τῶν μαρτύρων ὁ διαθέμενος· 〈Ἄκουε, οὐρανέ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι κύριος ἐλάλησεν· Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν.〉 Καὶ ἵνα μὴ περὶ ἄλλου ταῦτα νομίσῃς λέγεσθαι, ἐπάγει· 〈Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω, καὶ ὁ λαός μου ἐμὲ οὐ συνῆκεν.〉 Μὴ σὺ ὁ κληρονόμος; Περὶ δὲ τῶν ἐθνῶν οἵας εὐχαριστίας γράφει; 〈Λαὸς ὃν οὐκ ἔγνων ἐδούλευσέν μοι, εἰς ἀκοὴν ὠτίου ὑπήκουσέν μου.〉 Περὶ ὑμῶν λέγει· 〈Ἔκβαλε τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς· οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ τῆς ἐλευθέρας.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή, λοιπόν, εσύ φυλάσσεις τη διαθήκη, προσκόμισέ την, για να μάθουμε τι λέει για εσάς ενώπιον των μαρτύρων ο διαθέτης: «Άκουε, ουρανέ, και δώσε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε: Γιους γέννησα και ανέθρεψα, αλλά αυτοί με αθέτησαν». Και για να μη νομίσεις ότι αυτά λέγονται για κάποιον άλλον, προσθέτει: «Το βόδι γνώρισε τον ιδιοκτήτη του και το γαϊδούρι τη φάτνη του κυρίου του· ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε, και ο λαός μου δεν με κατάλαβε». Μήπως εσύ είσαι ο κληρονόμος; Για τα έθνη, όμως, τι είδους ευχαριστίες γράφει; «Λαός τον οποίο δεν γνώριζα με υπηρέτησε, με το πρώτο άκουσμα με υπάκουσε». Για εσάς λέει: «Διώξε τη δούλη και τον γιο της· διότι δεν πρόκειται να κληρονομήσει ο γιος της δούλης μαζί με τον γιο της ελεύθερης».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὸν ἐκ γενετῆς τυφλόν
Πῶς οὖν σὺ ἐπιτρίβῃ λέγων, ὅτι Ἄνθρωπός τις λεγόμενος Ἰησοῦς ἐπέχρισε πηλὸν ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς μου, καὶ ἐνιψάμην, καὶ βλέπω; Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἀναβλέψας, καὶ ἐπιγνοὺς αὐτῶν τὴν κακίαν, ἀνταπεκρίνατο πρὸς αὐτοὺς λέγων· Θαυμάζω, εἰ ἀληθεύετε ταῦτα λέγοντες. Οἱ γονεῖς εἶχον ἀρνήσασθαι τὸ ἴδιον τέκνον, καὶ μάλιστα μήτηρ ἄῤῥενα, ἢ πατὴρ μὴ παροξυνθείς; σφόδρα ἄπιστόν μοι φαίνεται τὸ λεγόμενον, καὶ τῶν ἐμῶν ἀκοῶν ἀπρόσδεκτον. Εἰ δὲ τοῦτο γέγονεν, οὐδὲν θαυμαστόν· τοῦτο ἴδιον τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ὑπάρχει, διὸ καὶ συγγνώμης ἀξιωθήσονται, ὡς φόβῳ τοῦτο ποιήσαντες. Ὑμεῖς οἱ γραμματεῖς τὸν Θεὸν ἀρνεῖσθε, καὶ ὡς μηδὲν φαῦλον πράττοντες διάκεισθε. Καὶ περὶ τῶν ἐμῶν γονέων ὁ λόγος· ὃ ὑμεῖς πρὸς τὸν Θεὸν ποιεῖτε, τοῦτο τοὺς γονεῖς πρὸς ἐμὲ ποιεῖν διαβάλλετε. Οὐχὶ περὶ ὑμῶν ὁ Κύριος ἔκραξεν ἐκ πολλῶν τῶν χρόνων διὰ τοῦ προφήτου Ἡσαΐου λέγων· «Υἱοὺς ἐγέννησα, καὶ ὕψωσα· αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν;» εἰ καὶ ὑμῖν φίλον τὸ ἀρνεῖσθαι, ἀλλ᾽ ὅμως ἐγὼ τοῦτο ποιεῖν οὐκ ἀνέχομαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πώς λοιπόν εσύ επιμένεις λέγοντας ότι κάποιος Άνθρωπος που λέγεται Ιησούς έχρισε με πηλό τα μάτια μου, και νίφτηκα, και βλέπω; Ακούγοντας αυτά εκείνος που ανέβλεψε, και κατανοώντας την κακία τους, τους αποκρίθηκε λέγοντας: Απορώ εάν λέτε την αλήθεια ισχυριζόμενοι αυτά. Θα μπορούσαν άραγε οι γονείς να απαρνηθούν το ίδιο τους το παιδί, και μάλιστα η μητέρα το άρρεν, ή ο πατέρας χωρίς να έχει εξοργιστεί; Μου φαίνεται εντελώς απίστευτο αυτό που λέγεται, και απαράδεκτο για τα αυτιά μου. Εάν όμως πράγματι συνέβη αυτό, δεν είναι καθόλου παράδοξο· διότι αυτό είναι ίδιον της ανθρώπινης φύσης, γι' αυτό και θα αξιωθούν συγγνώμης, επειδή το έπραξαν από φόβο. Εσείς οι γραμματείς απαρνείστε τον Θεό, και συμπεριφέρεστε σαν να μην πράττετε τίποτα το φαύλο. Και κάνετε λόγο για τους γονείς μου· αυτό που εσείς κάνετε απέναντι στον Θεό, διαβάλλετε τους γονείς μου ότι το κάνουν απέναντι σε εμένα. Μήπως για εσάς δεν αναφώνησε ο Κύριος προ πολλών ετών μέσω του προφήτη Ησαΐα, λέγοντας: «Υιούς γέννησα και εξύψωσα· αυτοί όμως με αθέτησαν;» Επομένως, έστω κι αν σε εσάς είναι αρεστό το να απαρνείστε, εγώ ωστόσο δεν ανέχομαι να πράξω κάτι τέτοιο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τοῦτον γὰρ ἐδίωκεν, ὡς ἄλλος τις Ἀβεσσαλὼμ, ὁ αἰσθητὸς καὶ κατὰ σάρκα Ἰσραὴλ, οἱ Ἰουδαῖοι. Περὶ ὧν λέγει διὰ Ἡσαΐου· Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα· αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν. Συνήργει δὲ πρὸς τὴν δίωξιν, οἷά τις Ἀχιτόφελ ὁ Ἰούδας· ὃν σύμβουλον εἶχεν ὁ νοητὸς Δαυῒδ ὁ Χριστός. Περὶ αὐτοῦ γὰρ εἴρηται ἔν τινι τῶν ψαλμῶν· Σὺ δὲ, ἄνθρωπε ἰσόψυχε, ἡγεμών μου, καὶ γνωστέ μου. Ἀλλὰ γὰρ Ἰούδας μὲν παραπλησίως τῷ Ἀχιτόφελ ἀπελθὼν ἀπήγξατο· ὁ δὲ Χριστὸς, ἀποστέλλων τοὺς ἡγεμόνας αὐτοῦ μαθητὰς εἰς τὸν κατὰ τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ πόλεμον, ἐνετέλλετο, ὥσπερ ὁ Δαυῒδ, ἵνα φείσωνται τοῦ Ἀβεσσαλὼμ, οὕτω καὶ αὐτὸς, ἵνα τοὺς Ἰσραηλίτας μὴ παρόψωνται· Ἔσεσθε γάρ μοι, φησὶ, κήρυκές τε καὶ μάρτυρες ἐν Ἱερουσαλὴμ, καὶ ἐν πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ, καὶ Σαμαρείᾳ, καὶ ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς. Ὥσπερ δὲ καὶ ἡ ἡμίονος καὶ αἱ τρίχες τὸν Ἀβεσσαλὼμ τῷ θανάτῳ παρέδωκαν, οὕτω τοὺς Ἰουδαίους ἡ ἀλογία καὶ τὸ μέγα φρονεῖν ἐπὶ τοῖς ἔξω καὶ σωματικοῖς τῆς ἀληθινῆς ζωῆς ἀπεστέρησε· καὶ οὔτε τῆς γῆς ἀπολαύειν εἴασεν, οὔτε τοῦ οὐρανοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι αυτόν κατεδίωκε, σαν κάποιος άλλος Αβεσσαλώμ, ο αισθητός και κατά σάρκα Ισραήλ, οι Ιουδαίοι. Για αυτούς λέγει μέσω του Ησαΐα: «Υιούς εγέννησα και ύψωσα· αυτοί όμως με αθέτησαν». Συνεργούσε δε στην καταδίωξη, σαν κάποιος Αχιτόφελ, ο Ιούδας, τον οποίο είχε ως σύμβουλο ο νοητός Δαβίδ, ο Χριστός. Διότι για αυτόν έχει ειπωθεί σε κάποιον από τους ψαλμούς: «Εσύ όμως, άνθρωπε ισόψυχε, ηγεμόνα μου και γνωστέ μου». Αλλά βεβαίως ο Ιούδας, φεύγοντας, απαγχονίστηκε κατά παρόμοιο τρόπο με τον Αχιτόφελ· ο δε Χριστός, αποστέλλοντας τους ηγεμόνες μαθητές του στον πόλεμο κατά των εχθρών του, έδινε εντολή, όπως ακριβώς ο Δαβίδ να φεισθούν τον Αβεσσαλώμ, έτσι και αυτός να μην παραβλέψουν τους Ισραηλίτες: «Διότι θα γίνετε για μένα», λέγει, «κήρυκες και μάρτυρες στην Ιερουσαλήμ, και σε όλη την Ιουδαία, και στη Σαμάρεια, και μέχρι τα πέρατα της γης». Όπως δε η ημίονος και οι τρίχες παρέδωσαν τον Αβεσσαλώμ στον θάνατο, έτσι και τους Ιουδαίους η αλογία και η έπαρση για τα εξωτερικά και σωματικά πράγματα τους στέρησε την αληθινή ζωή· και δεν τους άφησε να απολαύσουν ούτε τη γη ούτε τον ουρανό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Εἶτα ἐπιφέρουσιν ὡς σοφόν τι λέγοντες· Εἰ διὰ τοῦτο ὑψώθη, καὶ χάριν ἔλαβε, καὶ διὰ τοῦτο κέχρισται, μισθὸν τῆς προαιρέσεως ἔλαβε. Προαιρέσει δὲ πράξας, τρεπτῆς ἐστι πάντως φύσεως. Ταῦτα. οὐ μόνον εἰπεῖν, ἀλλὰ καὶ γράψαι τετολμήκασιν Εὐσέβιός τε καὶ Ἄρειος, καὶ οἱ ἀπ᾽ αὐτῶν δὲ λαλεῖν οὐκ ὀκνοῦσι κατὰ μέσην τὴν ἀγορὰν, οὐχ ὁρῶντες ὅσην μανίαν ὁ λόγος αὐτῶν ἔχει. Εἰ γὰρ μισθὸν προαιρέσεως ἔλαβεν ἃ ἔσχεν, οὐκ ἂν ἐσχηκὼς αὐτὰ εἰ μὴ τοῦ δεομένου τὸ ἔργον ἐνεδείξατο· ἐξ ἀρετῆς ἄρα καὶ βελτιώσεως ταῦτα ἐσχηκὼς, εἰκότως ἐλέχθη διὰ ταῦτα καὶ Υἱὸς καὶ Θεὸς, καὶ οὐκ ἔστιν ἀληθινὸς Υἱός. Τὸ μὲν γὰρ ἔκ τινος κατὰ φύσιν ἀληθινόν ἐστι γέννημα, οἷος ἦν Ἰσαὰκ τῷ Ἀβραὰμ, καὶ Ἰωσὴφ τῷ Ἰακὼβ, καὶ τὸ ἀπαύγασμα τῷ ἡλίῳ· οἱ δὲ ἐξ ἀρετῆς καὶ χάριτος λεγόμενοι μόνον εἰσὶν ἔχοντες ἀντὶ τῆς φύσεως τὴν ἐκ τοῦ λαβεῖν χάριν, καὶ ἄλλοι παρὰ τὸ δοθὲν αὐτοῖς ὄντες, οἷοί εἰσιν οἱ ἄνθρωποι οἱ κατὰ μετοχὴν Πνεῦμα λαβόντες, περὶ ὧν καὶ ἔλεγεν· Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν. Ἀμέλει ἐπεὶ μὴ κατὰ φύσιν ἦσαν υἱοὶ, διὰ τοῦτο καὶ τραπέντων αὐτῶν ἀφῃρέθη τὸ Πνεῦμα, καὶ ἀπεκηρύχθησαν· καὶ πάλιν δὲ μετανοοῦντας αὐτοὺς δέξεται, καὶ διδοὺς τὸ φῶς, πάλιν υἱοὺς καλέσει ὁ καὶ κατὰ τὴν ἀρχὴν Θεὸς οὕτω τὴν χάριν αὐτοῖς δεδωκώς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έπειτα προσθέτουν, νομίζοντας ότι λένε κάτι σοφό: «Αν γι' αυτόν τον λόγο υψώθηκε, και έλαβε χάρη, και γι' αυτό έχει χριστεί, τότε έλαβε τον μισθό της προαιρέσεώς του. Και εφόσον έπραξε με προαίρεση, είναι οπωσδήποτε τρεπτής φύσεως». Αυτά δεν τόλμησαν μόνο να τα πουν, αλλά και να τα γράψουν ο Ευσέβιος και ο Άρειος, και οι οπαδοί τους δεν διστάζουν να τα λένε στη μέση της αγοράς, μη βλέποντας πόση παραφροσύνη κρύβει ο λόγος τους. Διότι, αν έλαβε ως μισθό της προαιρέσεώς του αυτά που απέκτησε, δεν θα τα αποκτούσε αν δεν είχε επιδείξει τα έργα κάποιου που είχε ανάγκη· εφόσον λοιπόν τα απέκτησε αυτά μέσω αρετής και ηθικής βελτίωσης, ευλόγως ονομάστηκε εξαιτίας αυτών και Υιός και Θεός, και συνεπώς δεν είναι αληθινός Υιός. Διότι αυτό που προέρχεται από κάποιον κατά φύση είναι αληθινό γέννημα, όπως ήταν ο Ισαάκ για τον Αβραάμ, και ο Ιωσήφ για τον Ιακώβ, και το απαύγασμα για τον ήλιο. Εκείνοι όμως που ονομάζονται έτσι χάρη στην αρετή τους είναι υιοί μόνο κατ' όνομα, έχοντας αντί για τη φύση τη χάρη από το γεγονός ότι την έλαβαν, και όντας διαφορετικοί από το χάρισμα που τους δόθηκε, όπως είναι οι άνθρωποι που έλαβαν το Πνεύμα κατά μετοχή, για τους οποίους και έλεγε η Γραφή: «Υιούς εγέννησα και ύψωσα, αυτοί δε με αθέτησαν». Ασφαλώς, επειδή ακριβώς δεν ήταν υιοί κατά φύση, γι' αυτό τον λόγο, όταν παρεκτράπηκαν, τους αφαιρέθηκε το Πνεύμα και αποκηρύχθηκαν. Και πάλι όμως, όταν μετανοήσουν θα τους δεχθεί, και δίνοντάς τους το φως, θα τους ονομάσει και πάλι υιούς ο Θεός, ο οποίος και εξαρχής τους είχε δώσει κατ' αυτόν τον τρόπο τη χάρη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Τοῦ γὰρ, υἱὸς, καὶ ὧδε σημαντικόν ἐστι τὸ, ἐγέννησεν· ὡς καὶ διὰ τοῦ προφήτου φησίν· Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα· καὶ ὅλως ὅτε ἡ Γραφὴ υἱὸν σημᾶναι βούλεται, οὐ διὰ τῆς, ἔκτισα, ἀλλὰ πάντως διὰ τῆς, ἐγέννησα, λέξεως σημαίνει. Καὶ τοῦτο πάλιν Ἰωάννης φαίνεται λέγων· Ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ, οἳ οὐκ ἐξ αἱμάτων, οὐδὲ ἐκ θελήματος σαρκὸς, οὐδὲ ἐκ θελήματος ἀνδρὸς, ἀλλ᾽ ἐκ Θεοῦ ἐγεννήθησαν· πάνυ καλῶς ἐχούσης καὶ ἐνταῦθα τῆς παρατηρήσεως. Τὸ μὲν γὰρ, γενέσθαι, διὰ τὸ μὴ φύσει, ἀλλὰ θέσει αὐτοὺς λέγεσθαι υἱούς φησι· τὸ δὲ, ἐγεννήθησαν, διὰ τὸ ὅλως ὄνομα υἱοῦ καὶ αὐτοὺς εἰληφέναι, εἴρηκεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι και εδώ το «εγέννησεν» είναι δηλωτικό του όρου «υιός»· όπως λέει και μέσω του προφήτη: «Υιούς εγέννησα και ύψωσα». Και γενικότερα, όταν η Γραφή θέλει να υποδηλώσει τον υιό, δεν το εκφράζει με το ρήμα «έκτισα», αλλά πάντοτε με το ρήμα «εγέννησα». Αυτό πάλι φαίνεται να λέει και ο Ιωάννης: «Έδωσε σε αυτούς εξουσία να γίνουν τέκνα Θεού, σε εκείνους που πιστεύουν στο όνομά του, οι οποίοι δεν γεννήθηκαν από αίματα, ούτε από θέλημα σαρκός, ούτε από θέλημα ανδρός, αλλά από τον Θεό»· και είναι πάρα πολύ εύστοχη η παρατήρηση και σε αυτό το σημείο. Διότι, από τη μία, αναφέρει το «να γίνουν», επειδή αυτοί ονομάζονται υιοί όχι κατά φύσιν, αλλά κατά θέσιν· από την άλλη, είπε το «εγεννήθησαν», επειδή ακριβώς έλαβαν και αυτοί το όνομα του υιού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος αʹ
τὸ μὲν γὰρ ἔκ τινος κατὰ φύσιν ἀληθινόν ἐστι γέννημα, οἷος ἦν Ἰσαὰκ τῷ Ἀβραὰμ καὶ Ἰωσὴφ τῷ Ἰακὼβ καὶ τὸ ἀπαύγασμα τῷ ἡλίῳ· οἱ δὲ ἐξ ἀρετῆς καὶ χάριτος λεγόμενοι μόνον εἰσὶν ἔχοντες ἀντὶ τῆς φύσεως τὴν ἐκ τοῦ λαβεῖν χάριν καὶ ἄλλοι παρὰ τὸ δοθὲν αὐτοῖς ὄντες, οἷοί εἰσιν οἱ ἄνθρωποι κατὰ μετοχὴν πνεῦμα λαβόντες, περὶ ὧν καὶ ἔλεγεν· «υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν», ἀμέλει, ἐπεὶ μὴ κατὰ φύσιν ἦσαν υἱοὶ διὰ τοῦτο καὶ τραπέντων αὐτῶν ἀφῃρέθη τὸ πνεῦμα καὶ ἀπεκηρύχθησαν· καὶ πάλιν δὲ μετανοοῦντας αὐτοὺς δέξεται καὶ διδοὺς τὸ φῶς πάλιν υἱοὺς καλέσει ὁ καὶ κατὰ τὴν ἀρχὴν θεὸς οὕτως τὴν χάριν αὐτοῖς δεδωκώς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι εκείνο που προέρχεται από κάποιον κατά φύσιν είναι αληθινό γέννημα, όπως ακριβώς ήταν ο Ισαάκ για τον Αβραάμ, ο Ιωσήφ για τον Ιακώβ και το απαύγασμα για τον ήλιο. Εκείνοι όμως που ονομάζονται έτσι εξαιτίας αρετής και χάριτος, φέρουν απλώς την ονομασία, έχοντας αντί της φύσεως τη χάρη που έλαβαν και όντας διαφορετικοί από αυτό που τους δόθηκε. Τέτοιοι είναι οι άνθρωποι που έλαβαν το Πνεύμα κατά μετοχήν, για τους οποίους και έλεγε: «υιούς εγέννησα και ύψωσα, αυτοί δε με αθέτησαν». Βεβαίως, επειδή δεν ήταν υιοί κατά φύσιν, για τον λόγο αυτόν, όταν παρεκτράπηκαν, τους αφαιρέθηκε το Πνεύμα και αποκηρύχθηκαν. Όταν όμως μετανοήσουν, πάλι θα τους δεχθεί και, δίνοντάς τους το φως, θα τους ονομάσει πάλι υιούς ο Θεός, ο οποίος και εξαρχής τους είχε δώσει κατ' αυτόν τον τρόπο τη χάρη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος βʹ
Ὁ μὲν γὰρ θεὸς οὐ μόνον ἀνθρώπους αὐτοὺς ἔκτισεν, ἀλλὰ καὶ «υἱοὺς» ἐκάλεσεν ὡς γεννήσας αὐτούς. τοῦ γὰρ «υἱὸς» καὶ ὧδε σημαντικόν ἐστι τὸ «ἐγέννησεν», ὡς καὶ διὰ τοῦ προφήτου φησίν· «υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα»· καὶ ὅλως ὅτε υἱὸν ἡ γραφὴ σημᾶναι βούλεται, οὐ διὰ τῆς «ἔκτισα», ἀλλὰ πάντως διὰ τῆς «ἐγέννησα» λέξεως σημαίνει. καὶ τοῦτο πάλιν Ἰωάννης φαίνεται λέγων· «ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα θεοῦ γενέσθαι, οἳ οὐκ ἐξ αἱμάτων οὐδὲ ἐκ θελήματος σαρκὸς οὐδὲ ἐκ θελήματος ἀνδρός, ἀλλ’ ἐκ θεοῦ ἐγεννήθησαν» πάνυ καλῶς ἐχούσης καὶ ἐνταῦθα τῆς παρατηρήσεως. τὸ μὲν «γενέσθαι» διὰ τὸ μὴ φύσει, ἀλλὰ θέσει αὐτοὺς λέγεσθαι υἱούς φησι· τὸ δέ, «ἐγεννήθησαν», διὰ τὸ ὅλως ὄνομα υἱοῦ καὶ αὐτοὺς εἰληφέναι εἴρηκεν. ἀλλ’ ὁ λαός, ὡς ὁ προφήτης φησίν, «ἠθέτησαν» τὸν εὐεργέτην. αὕτη δὲ τοῦ θεοῦ φιλανθρωπία ἐστίν, ὅτι ὧν ἐστι ποιητής, τούτων καὶ πατὴρ ὕστερον κατὰ χάριν γίνεται· γίνεται δέ, ὅταν οἱ κτισθέντες ἄνθρωποι, ὡς εἶπεν ὁ ἀπόστολος, λάβωσιν «εἰς τὰς καρδίας ἑαυτῶν τὸ πνεῦμα τοῦ υἱοῦ κρᾶζον· ‹ἀββᾶ ὁ πατήρ›». οὗτοι δέ εἰσιν ὅσοι δεξάμενοι τὸν λόγον ἔλαβον «ἐξουσίαν» παρ’ αὐτοῦ «τέκνα θεοῦ γενέσθαι». ἄλλως δὲ οὐκ ἂν γένοιντο υἱοὶ ὄντες φύσει κτίσματα, εἰ μὴ τοῦ ὄντος φύσει καὶ ἀληθινοῦ υἱοῦ τὸ πνεῦμα ὑποδέξονται. διό, ἵνα τοῦτο γένηται, «ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο», ἵνα τὸν ἄνθρωπον δεκτικὸν θεότητος ποιήσῃ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ο Θεός όχι μόνο τους έπλασε ανθρώπους, αλλά και τους ονόμασε «υιούς», σαν να τους είχε γεννήσει. Διότι το «εγέννησε» είναι και εδώ δηλωτικό του «υιός», όπως λέει και μέσω του προφήτη: «υιούς εγέννησα και ύψωσα»· και γενικά, όταν η Γραφή θέλει να υποδηλώσει τον υιό, δεν το κάνει με τη λέξη «έκτισα», αλλά πάντοτε με τη λέξη «εγέννησα». Και αυτό πάλι φαίνεται να λέει ο Ιωάννης: «έδωσε σε αυτούς την εξουσία να γίνουν τέκνα Θεού, οι οποίοι δεν γεννήθηκαν από αίματα, ούτε από θέλημα σαρκός, ούτε από θέλημα ανδρός, αλλά γεννήθηκαν από τον Θεό», όπου και εδώ η παρατήρηση είναι απόλυτα ορθή. Το μεν «να γίνουν» το λέει επειδή ονομάζονται υιοί όχι φύσει, αλλά θέσει· το δε «εγεννήθησαν» το είπε επειδή έλαβαν και αυτοί γενικώς την ονομασία του υιού. Αλλά ο λαός, όπως λέει ο προφήτης, «αθέτησε» τον ευεργέτη. Αυτή όμως είναι η φιλανθρωπία του Θεού: ότι για εκείνους των οποίων είναι Δημιουργός, γι' αυτούς γίνεται αργότερα και Πατέρας κατά χάριν. Και γίνεται Πατέρας, όταν οι πλασμένοι άνθρωποι, όπως είπε ο απόστολος, λάβουν «στις καρδιές τους το Πνεύμα του Υιού να κράζει: “Αββά, ο Πατήρ”». Αυτοί δε είναι όσοι, αφού δέχθηκαν τον Λόγο, έλαβαν από αυτόν την «εξουσία να γίνουν τέκνα Θεού». Διαφορετικά, δεν θα μπορούσαν να γίνουν υιοί, εφόσον είναι φύσει κτίσματα, εάν δεν δεχθούν το Πνεύμα του όντως φύσει και αληθινού Υιού. Γι' αυτό, προκειμένου να συμβεί αυτό, «ο Λόγος έγινε σάρκα», ώστε να καταστήσει τον άνθρωπο δεκτικό της θεότητας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος βʹ
ταύτην τὴν διάνοιαν καὶ παρὰ Μαλαχίου τοῦ προφήτου μαθεῖν ἔξεστι λέγοντος· «οὐχὶ θεὸς εἷς ἔκτισεν ὑμᾶς; οὐχὶ πατὴρ εἷς πάντων ὑμῶν;» καὶ ἐνταῦθα γὰρ πάλιν πρῶτον τὸ «ἔκτισε» καὶ δεύτερον τὸ «πατὴρ» ἔθηκεν, ἵνα δείξῃ καὶ αὐτός, ὅτι ἐξ ἀρχῆς μὲν κατὰ φύσιν ἐσμὲν κτίσματα καὶ κτίστης ἡμῶν ἐστιν ὁ θεὸς διὰ τοῦ λόγου, ὕστερον δὲ υἱοποιούμεθα καὶ λοιπὸν ὁ κτίστης θεὸς γίνεται καὶ πατὴρ ἡμῶν. οὐκοῦν τὸ «πατὴρ» τοῦ υἱοῦ ἐστιν ἴδιον, καὶ οὐ τὸ κτίσμα, ἀλλὰ τὸ «υἱὸς» τοῦ πατρός ἐστιν ἴδιον. ὥστε καὶ ἐκ τούτου δείκνυσθαι μὴ εἶναι ἡμᾶς φύσει υἱούς, ἀλλὰ τὸν ἐν ἡμῖν υἱόν· καὶ μὴ εἶναι πάλιν ἡμῶν φύσει πατέρα τὸν θεόν, ἀλλὰ τοῦ ἐν ἡμῖν λόγου, ἐν ᾧ καὶ δι’ ὃν κράζομεν «ἀββᾶ ὁ πατήρ». ὥσπερ δὲ τοῦτο, οὕτως ὁ πατὴρ ἐν οἷς ἐὰν βλέπῃ τὸν ἑαυτοῦ υἱόν, τούτους καὶ αὐτὸς «υἱοὺς» καλεῖ, καὶ λέγει «ἐγέννησα», ἐπειδήπερ τὸ μὲν «γεννᾶν» σημαντικόν ἐστιν υἱοῦ, τὸ δὲ «ποιεῖν» δηλωτικόν ἐστι τῶν ἔργων. διὰ τοῦτο γοῦν ἡμεῖς οὐ πρῶτον γεννώμεθα, ἀλλὰ ποιούμεθα· γέγραπται γάρ· «ποιήσωμεν ἄνθρωπον», ὕστερον δὲ δεξάμενοι τὴν τοῦ πνεύματος χάριν λεγόμεθα τότε λοιπὸν καὶ γεννᾶσθαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτό το νόημα είναι δυνατόν να το μάθει κανείς και από τον προφήτη Μαλαχία, ο οποίος λέει: «Δεν σας έκτισε ένας Θεός; Δεν είναι ένας Πατέρας όλων σας;» Διότι και εδώ πάλι τοποθέτησε πρώτα το «έκτισε» και δεύτερον το «Πατέρας», για να δείξει και αυτός ότι από την αρχή μεν είμαστε εκ φύσεως κτίσματα και κτίστης μας είναι ο Θεός διά του Λόγου, ύστερα όμως υιοθετούμαστε και στο εξής ο κτίστης Θεός γίνεται και Πατέρας μας. Επομένως, το όνομα «Πατέρας» προσιδιάζει στον Υιό, και όχι στο κτίσμα, όπως και το «Υιός» προσιδιάζει στον Πατέρα. Ώστε και από αυτό αποδεικνύεται ότι εμείς δεν είμαστε εκ φύσεως υιοί, αλλά ο Υιός που βρίσκεται μέσα μας· και ότι ο Θεός πάλι δεν είναι εκ φύσεως δικός μας πατέρας, αλλά του Λόγου που βρίσκεται μέσα μας, στον οποίο και διά του οποίου κράζουμε «Αββά ο Πατήρ». Όπως ακριβώς συμβαίνει αυτό, έτσι και ο Πατέρας, σε όσους δει τον δικό Του Υιό, αυτούς και ο Ίδιος τους ονομάζει «υιούς» και λέει «εγέννησα», επειδή ακριβώς το «γεννώ» υποδηλώνει τον υιό, ενώ το «ποιώ» υποδηλώνει τα έργα δημιουργίας. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, εμείς δεν γεννιόμαστε πρώτα, αλλά δημιουργούμαστε· διότι έχει γραφεί: «ας ποιήσουμε άνθρωπο», ενώ αργότερα, αφού δεχθούμε τη χάρη του Πνεύματος, τότε πλέον λέγεται για εμάς ότι και γεννιόμαστε.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Λόγος κατὰ πασῶν τῶν αἱρέσεων
Εἴπωμεν καὶ πρὸς τὸν Νοβᾶτον, τὸν λέγοντα ἑαυτὸν καθαρὸν, καὶ νομίζοντα ἀναιρεῖν τὴν μετάνοιαν. Πλήρης βορβόρου καὶ δυσωδίας ὢν, οὐκ ἤκουσας τοῦ ἀγαθοῦ καὶ φιλανθρώπου τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ διὰ τοῦ μεγάλου προφήτου λέγοντος· «Οὐ θέλω τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ἀλλὰ τὴν μετάνοιαν;» Καὶ πάλιν ὁ μέγας Ἰώβ· «Οὐδεὶς καθαρὸς ἀπὸ ῥύπου, οὐδ᾽ ἂν μία ἡμέρα ὁ βίος αὐτοῦ ᾖ ἐπὶ τῆς γῆς.» Καὶ πάλιν τῶν μαθητῶν λεγόντων τῷ Κυρίῳ· «Ποσάκις συγχωρήσομεν τῷ ἁμαρτάνοντι; ἕως ἑπτάκις;» Ὁ δὲ Κύριος εἶπε πρὸς αὐτούς· «Οὐχὶ, ἀλλ᾽ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά.» Ἀνακυλιομένης τῆς ἐπαγγελίας διαιωνίζεται ἡ μετάνοια· οὐχ ἵν᾽ ἀκούοντες ἐπιμένωμεν ἁμαρτάνειν· μὴ γένοιτο! ἀλλ᾽ ἵνα δείξωμεν τὴν ἀγαθότητα τοῦ ἀγαθοῦ καὶ φιλανθρώπου τῶν ὅλων Θεοῦ· καὶ πάλιν διὰ τοῦ μεγάλου Ἡσαΐου ἐπικηρύσσοντος τὴν Ἱερουσαλὴμ, καὶ λέγοντος αὐτοῦ· «Ἄκουε, οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου, ἡ γῆ· Υἱοὺς ἐγέννησα, καὶ ὕψωσα· αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν,» καὶ τὰ ἑξῆς. Οἴδατε, ἀδελφοί. Καὶ μετὰ τὸ αὐτοῦ τὴν τοσαύτην γενέσθαι ἀπειλὴν, λέγει· «Λούσασθε, καθαροὶ γίνεσθε, ἀφέλετε τὰς πονηρίας ἀπὸ τῶν ψυχῶν ὑμῶν.» Ὢ μεγάλης ἀγαθότητος! Καὶ πάλιν τοῦ Πέτρου τοῦ μεγάλου εἰπόντος πρὸς αὐτὸν, ὅτε ἐπερώτησε τοὺς μαθητὰς λέγων· «Τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι;»—«Οἱ μὲν ἔλεγον, ὅτι Ἡλίας εἶ· ἄλλοι ἔλεγον προφήτης.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ας απευθυνθούμε και προς τον Νοβάτο, ο οποίος αποκαλεί τον εαυτό του καθαρό και νομίζει ότι μπορεί να καταργήσει τη μετάνοια. Ενώ είσαι γεμάτος βούρκο και δυσωδία, δεν άκουσες τον αγαθό και φιλάνθρωπο Θεό των πάντων, ο οποίος λέει μέσω του μεγάλου προφήτη: «Δεν θέλω τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά τη μετάνοιά του;» Και πάλι ο μέγας Ιώβ λέει: «Κανείς δεν είναι καθαρός από ρύπο, ακόμη κι αν η ζωή του πάνω στη γη διαρκεί μόλις μία ημέρα.» Και πάλι, όταν οι μαθητές ρώτησαν τον Κύριο: «Πόσες φορές θα συγχωρήσουμε αυτόν που αμαρτάνει; Έως επτά φορές;» Ο Κύριος όμως τους είπε: «Όχι, αλλά έως εβδομήντα φορές το επτά.» Με την αέναη επανάληψη αυτής της υπόσχεσης διαιωνίζεται η μετάνοια· όχι βέβαια για να συνεχίσουμε να αμαρτάνουμε στο άκουσμά της —μη γένοιτο!— αλλά για να φανερώσουμε την αγαθότητα του αγαθού και φιλάνθρωπου Θεού των πάντων. Και πάλι, μέσω του μεγάλου Ησαΐα, όταν απευθύνει το κήρυγμά του προς την Ιερουσαλήμ και λέει: «Άκουγε, ουρανέ, και δώσε προσοχή, γη· γέννησα υιούς και τους ανέθρεψα, αυτοί όμως με αθέτησαν», και τα εξής. Τα γνωρίζετε αυτά, αδελφοί. Και έπειτα από μια τόσο μεγάλη απειλή Του, προσθέτει: «Λουστείτε, καθαριστείτε, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας.» Ω, τι μεγάλη αγαθότητα! Και πάλι, όταν ο μέγας Πέτρος του μίλησε, τη στιγμή που εκείνος ρώτησε τους μαθητές λέγοντας: «Ποιος λένε οι άνθρωποι ότι είμαι;» — «Ορισμένοι έλεγαν ότι είσαι ο Ηλίας· άλλοι έλεγαν κάποιος προφήτης.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Λόγος τέταρτος κατὰ Ἀρειανῶν
Εἰ μὲν οὖν ἑαυτῷ υἱοποιεῖ, πατὴρ αὐτὸς ἂν εἴη· εἰ δὲ τῷ πατρί, ἀνάγκη αὐτὸν εἶναι υἱόν, μᾶλλον δὲ αὐτὸν εἶναι τὸν υἱόν, δι᾽ ὃν οἱ ἄλλοι υἱοποιοῦνται. Ἐπεὶ εἰ μὴ ὄντος αὐτοῦ υἱοῦ ἡμεῖς υἱοί ἐσμεν, ἡμῶν ἂν εἴη ὁ θεὸς πατὴρ καὶ οὐκ αὐτοῦ. Πῶς οὖν ἰδιοποιεῖται μᾶλλον λέγων «ὁ πατήρ μου» καὶ «ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρός»; Εἰ γὰρ κοινὸς πάντων πατήρ, οὐ μόνου αὐτοῦ πατήρ, οὐδὲ μόνος αὐτὸς ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ πατρός. Λέγει δέ ποτε καὶ ἡμῶν αὐτὸν λέγεσθαι πατέρα διὰ τὸ αὐτὸν κεκοινωνηκέναι τῇ ἡμετέρᾳ σαρκί. Διὰ τοῦτο γὰρ γέγονεν ὁ λόγος σάρξ, ἵνα, ἐπειδὴ ὁ λόγος ἐστὶν υἱός, διὰ τὸν ἐνοικοῦντα ἐν ἡμῖν υἱὸν λέγηται καὶ ἡμῶν πατήρ. «Ἀπέστειλε γάρ», φησιν, «τὸ πνεῦμα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας ἡμῶν κρᾶζον· ἀββᾶ, ὁ πατήρ». Οὐκοῦν ὁ ἐν ἡμῖν υἱὸς τὸν ἴδιον πατέρα ἐπικαλούμενος καὶ ἡμῶν αὐτῶν ποιεῖ πατέρα λέγεσθαι. Ἀμέλει ὧν οὐκ ἔστιν εἰς τὰς καρδίας ὁ υἱός, τούτων οὐδὲ πατὴρ ὁ θεὸς ἂν λεχθείη. Εἴπερ οὖν διὰ τὸν λόγον ὁ ἄνθρωπος λέγεται υἱός, ἀνάγκη πᾶσα, λεγομένων καὶ πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως τῶν παλαιῶν υἱῶν εἶναι καὶ πρὸ τῆς ἐπιδημίας τὸν λόγον υἱόν. «Υἱοὺς» γάρ, 〈φησιν〉, «ἐγέννησα», καὶ ἐπὶ Νῶε· «ἰδόντες οἱ υἱοὶ τοῦ θεοῦ»· καὶ ἐν τῇ Ὠιδῇ· «οὐκ αὐτὸς οὗτός σου πατήρ»; Οὐκοῦν ἦν καὶ ὁ ἀληθῶς υἱός, δι᾽ ὃν κἀκεῖνοι υἱοί.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν λοιπόν υιοθετεί για τον εαυτό του, θα ήταν ο ίδιος Πατέρας· εάν όμως υιοθετεί για τον Πατέρα, είναι ανάγκη να είναι ο ίδιος Υιός, και μάλλον να είναι αυτός ο Υιός, μέσω του οποίου υιοθετούνται οι άλλοι. Επειδή, αν, ενώ αυτός δεν είναι Υιός, εμείς είμαστε υιοί, τότε ο Θεός θα ήταν δικός μας Πατέρας και όχι δικός του. Πώς λοιπόν οικειοποιείται αυτή τη σχέση περισσότερο, λέγοντας «ο Πατέρας μου» και «εγώ προέρχομαι από τον Πατέρα»; Διότι, αν είναι κοινός Πατέρας όλων, δεν είναι Πατέρας μόνο δικός του, ούτε μόνον αυτός εξήλθε από τον Πατέρα. Λέγει δε κάποτε ότι Εκείνος ονομάζεται και δικός μας Πατέρας, επειδή ο ίδιος (ο Υιός) συμμετείχε στη δική μας σάρκα. Διότι γι' αυτό ακριβώς ο Λόγος έγινε σάρκα, ώστε, επειδή ο Λόγος είναι Υιός, μέσω του Υιού που ενοικεί μέσα μας, να ονομάζεται (ο Θεός) και δικός μας Πατέρας. «Διότι απέστειλε», λέει, «το Πνεύμα του Υιού του στις καρδιές μας, το οποίο κράζει: Αββά, ο Πατέρας». Επομένως, ο Υιός που βρίσκεται μέσα μας, επικαλούμενος τον δικό του Πατέρα, κάνει ώστε να ονομάζεται Πατέρας και δικός μας. Εξάλλου, σε όσων τις καρδιές δεν βρίσκεται ο Υιός, γι' αυτούς ούτε ο Θεός θα μπορούσε να ονομαστεί Πατέρας. Εάν λοιπόν εξαιτίας του Λόγου ο άνθρωπος ονομάζεται υιός, είναι απόλυτη ανάγκη, εφόσον και πριν από την ενανθρώπηση οι παλαιοί ονομάζονταν υιοί, να είναι ο Λόγος Υιός και πριν από την έλευσή Του. Διότι λέγει: «Υιούς γέννησα», και στην εποχή του Νώε: «όταν είδαν οι υιοί του Θεού», και στην Ωδή: «δεν είναι αυτός ο ίδιος ο Πατέρας σου;». Επομένως, υπήρχε και ο αληθινός Υιός, εξαιτίας του οποίου και εκείνοι ήταν υιοί.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ὁμιλία εἰς τὸ πάθος καὶ τὸν σταυρὸν τοῦ κυρίου
Γέγραπται γάρ· «Ἔκστητε, λυπήθητε, αἱ πεποιθυῖαι, ἐκδύσασθε, γυμναὶ γένεσθε, περιζώσασθε τὰς ὀσφύας, καὶ ἐπὶ τῶν μασθῶν κόπτεσθε ἀπὸ ἀγροῦ ἐπιθυμήματος, καὶ ἀπὸ ἀμπέλου γενήματος. Ἡ γῆ τοῦ λαοῦ μου ἄκανθα, καὶ χόρτος ἀναβήσεται, καὶ ἐκ πάσης οἰκίας εὐφροσύνη ἀρθήσεται.» Ἐχλεύαζον τὸν Κύριον, ὡς Υἱὸν Θεοῦ, καὶ οὐκ ἔβλεπον ἀποβαλλόμενοι τὴν υἱοθεσίαν, ὡς αὐτὸς διαμαρτύρεται λέγων· «Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν·» καὶ, «Ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν.» Ἐπότιζον αὐτὸν ὄξος καὶ χολὴν, ἀλλὰ καὶ τοῦτο σφόδρα τυφλὸν κατ᾽ αὐτῶν. Ὁ μὲν γὰρ Θεὸς ἄμπελον ἐξ Αἰγύπτου μετῆρε, καὶ κατεφύτευσεν αὐτὴν, καὶ περιέμενε τοῦ λαβεῖν παρ᾽ αὐτῶν τὸν καρπὸν, σταφυλὴν καὶ οἶνον· οἱ δὲ ἄφρονες, ἀντὶ οἴνου ὄξος, ἀντὶ δὲ σταφυλῆς χολὴν ἐπεδίδουν, γνώρισμα τῆς κατὰ Σοδομίτας αὐτῶν κακίας ἐμφαίνοντες· καὶ γὰρ αὐτῶν ἡ σταφυλὴ χολή ἐστι, κατὰ τὰ ἐν τῷ Δευτερονομίῳ γεγραμμένα. Διὰ τοῦτο γὰρ ὁ Κύριος καὶ Σωτὴρ ἡμῶν, εἰδὼς τὸν παρ᾽ αὐτῶν ἐσόμενον τοιοῦτον καρπὸν, προέλεγεν αὐτοῖς τὴν παραβολὴν τοῦ ἀμπελῶνος, καὶ ὅτι ἀρθήσεται ἀφ᾽ ὑμῶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι είναι γραμμένο: «Τρομάξτε, λυπηθείτε, εσείς που νιώθετε ασφάλεια, γδυθείτε, γίνετε γυμνές, περιζωστείτε τις οσφύες σας, και χτυπήστε τα στήθη σας θρηνώντας για τον επιθυμητό αγρό και για το γέννημα της αμπέλου. Στη γη του λαού μου θα φυτρώσουν αγκάθια και χόρτα, και από κάθε οικία θα αφαιρεθεί η χαρά.» Χλεύαζαν τον Κύριο, ως Υιό του Θεού, και δεν έβλεπαν ότι απέβαλαν την υιοθεσία, όπως ο ίδιος διαμαρτύρεται λέγοντας: «Υιούς γέννησα και μεγάλωσα, αλλά αυτοί με αθέτησαν»· και, «Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας». Τον πότιζαν όξος και χολή, αλλά και τούτο αποδείχθηκε ως τεράστια τύφλωση εις βάρος τους. Διότι ο μεν Θεός μετέφερε την άμπελο από την Αίγυπτο, την φύτεψε, και περίμενε να λάβει από αυτούς τον καρπό, σταφύλι και οίνο· οι άφρονες όμως, αντί για οίνο τού προσέφεραν όξος, και αντί για σταφύλι χολή, φανερώνοντας το γνώρισμα της κακίας τους, που ομοιάζει με των Σοδομιτών· διότι και το δικό τους σταφύλι είναι χολή, σύμφωνα με όσα είναι γεγραμμένα στο Δευτερονόμιο. Γι' αυτόν τον λόγο, ο Κύριος και Σωτήρας μας, γνωρίζοντας ότι τέτοιος επρόκειτο να είναι ο καρπός τους, τους προείπε την παραβολή του αμπελώνα, και ότι θα αφαιρεθεί από εσάς η βασιλεία των ουρανών, και θα δοθεί σε έθνος που θα αποδίδει τους καρπούς της.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Ἀλλ᾽ ὁ ἄγγελος εἶπε· «Τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ Πνεύματός ἐστιν ἁγίου.» Ὀρθ. Πρῶτον γένεσιν ἄκουσον τοῦ ναοῦ, καὶ τότε γέννησιν. Καὶ γὰρ καὶ οἱ ἄνθρωποι πρῶτον γιγνόμεθα δημιουργικῶς, εἶθ᾽ οὕτως γεννώμεθα καταχρηστικῶς· «Υἱοὺς» γὰρ «ἐγέννησα, καὶ ὕψωσα,» γέγραπται, οὐ φυσικῶς δηλονότι, ἀλλὰ καταχρηστικῶς. Μακεδ. Πῶς εἶπεν ὁ Σολομών· «Ἡ Σοφία ᾠκοδόμησεν ἑαυτῇ οἶκον;» Ὀρθ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά ο άγγελος είπε: «Διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα». Ορθ. Πρώτα άκουσε για τη γένεση του ναού, και έπειτα για τη γέννηση. Διότι και εμείς οι άνθρωποι πρώτα γινόμαστε δημιουργικά, και έπειτα κατ' αυτόν τον τρόπο γεννιόμαστε καταχρηστικά· διότι έχει γραφτεί: «Υιούς γέννησα και ύψωσα», προφανώς όχι φυσικά, αλλά καταχρηστικά. Μακεδ. Πώς είπε ο Σολομών: «Η Σοφία οικοδόμησε για τον εαυτό της οίκο»; Ορθ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Περὶ τῶν ἐν Νικαίᾳ συνόδων
Εἰ μὲν γὰρ ἐκεῖνος μὲν τοῦ θεοῦ υἱός, ἡμεῖς δὲ τοῦ υἱοῦ υἱοὶ καλούμεθα, πιθανὸν ἦν αὐτῶν τὸ πλάσμα· εἰ δὲ τοῦ θεοῦ καὶ ἡμεῖς υἱοὶ λεγόμεθα, οὗ καὶ αὐτός ἐστιν υἱός, δηλονότι καὶ ἡμεῖς τοῦ πατρὸς μετέχομεν τοῦ λέγοντος· «υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα». εἰ μὴ γὰρ μετείχομεν αὐτοῦ, οὐκ ἔλεγεν· ‘ἐγέννησα’· εἰ δὲ αὐτὸς ἐγέννησεν, οὐχ ἕτερος ἀλλ᾽ αὐτὸς ἡμῶν ἐστι πατήρ. καὶ οὐ διαφέρει πάλιν, εἰ πλέον ἐκεῖνος ἔχει καὶ πρῶτον γέγονεν· ἡμεῖς δὲ εἰ ἔλαττον καὶ ὕστερον γεγόναμεν, ἕως τοῦ αὐτοῦ πάντες μετέχομεν καὶ τοῦ αὐτοῦ πατρὸς υἱοὶ λεγόμεθα. τὸ γὰρ πλέον καὶ ἔλαττον οὐ τὴν φύσιν ἄλλην δείκνυσιν· ἑκάστῳ γὰρ τῆς ἀρετῆς ἡ πρᾶξις τοῦτο προστίθησι. καὶ ὁ μὲν ἐπὶ δέκα πόλεων, ὁ δὲ ἐπὶ πέντε καθίσταται· καὶ οἱ μὲν καθέζονται «ἐπὶ δώδεκα θρόνους κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ», οἱ δὲ ἀκούουσι· «δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου»· καί· «εὖ δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ». τοιαῦτα μὲν οὖν ἐκεῖνοι φρονοῦντες εἰκότως φαντάζονται τοιούτου υἱοῦ ἀεὶ μὴ εἶναι τὸν θεὸν πατέρα μηδὲ τὸν τοιοῦτον υἱὸν ἀεὶ εἶναι, ἀλλ᾽ ἐξ οὐκ ὄντων κτίσμα γεγενῆσθαι καὶ μὴ εἶναι πρὶν γεννηθῇ· ἄλλος γάρ ἐστιν οὗτος παρὰ τὸν ἀληθινὸν τοῦ θεοῦ υἱόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, εάν εκείνος μεν ονομάζεται Υιός του Θεού, και εμείς ονομαζόμαστε υιοί του Υιού, τότε το επινόημά τους θα ήταν αληθοφανές· εάν όμως και εμείς ονομαζόμαστε υιοί του Θεού, του Οποίου και αυτός είναι Υιός, είναι προφανές ότι και εμείς μετέχουμε στον Πατέρα, ο οποίος λέει: «υιούς γέννησα και ύψωσα». Διότι, εάν δεν μετείχαμε σε αυτόν, δεν θα έλεγε: «γέννησα»· εάν όμως αυτός γέννησε, δεν είναι κάποιος άλλος, αλλά αυτός ο ίδιος είναι Πατέρας μας. Και δεν υπάρχει διαφορά, πάλι, εάν εκείνος έχει κάτι περισσότερο και έγινε πρώτος, ενώ εμείς έχουμε κάτι λιγότερο και γίναμε ύστερα, εφόσον όλοι μετέχουμε στον ίδιο και ονομαζόμαστε υιοί του ίδιου Πατέρα. Διότι το περισσότερο και το λιγότερο δεν φανερώνουν διαφορετική φύση, αφού αυτό το προσθέτει στον καθένα η πράξη της αρετής. Και άλλος μεν καθίσταται άρχοντας σε δέκα πόλεις, και άλλος σε πέντε· και άλλοι μεν κάθονται «σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ», ενώ άλλοι ακούνε: «ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου» και «εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ». Εφόσον, λοιπόν, εκείνοι έχουν τέτοια φρονήματα, εύλογα φαντάζονται ότι ο Θεός δεν είναι πάντοτε Πατέρας ενός τέτοιου υιού, ούτε ότι ένας τέτοιος υιός υπάρχει πάντοτε, αλλά ότι είναι κτίσμα που έγινε εκ του μη όντος και ότι δεν υπήρχε πριν γεννηθεί. Διότι αυτός είναι διαφορετικός από τον αληθινό Υιό του Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Σύνοψις τῆς θείας γραφῆς
Ἄκουε, οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου, ἡ γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν.» Ἱερεμίας, οὗ ἡ ἀρχή· «Τὸ ῥῆμα τοῦ Θεοῦ, ὃ ἐγένετο ἐπὶ Ἱερεμίαν τὸν τοῦ Χελκίου, ὃς ἦν ἐκ τῶν ἱερέων.» Ἐζεκιὴλ, οὗ ἡ ἀρχή· «Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ τριακοστῷ ἔτει ἐν τῷ τετάρτῳ μηνὶ, καὶ ἐγὼ ἤμην ἐν μέσῳ τῆς αἰχμαλωσίας ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Χοβὰρ, καὶ ἠνοίχθησαν οἱ οὐρανοὶ, καὶ εἶδον ὁράσεις Θεοῦ.» Δανιὴλ, οὗ ἡ ἀρχή· «Καὶ ἦν ἀνὴρ οἰκῶν ἐν Βαβυλῶνι, καὶ ὄνομα αὐτῷ Ἰωακεὶμ, καὶ ἔλαβε γυναῖκα ᾗ ὄνομα Σουσάννα, θυγάτηρ Χελκίου, καλὴ σφόδρα καὶ φοβουμένη τὸν Κύριον.» Ὁμοῦ τὰ κανονιζόμενα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης βιβλία εἴκοσι δύο, ἰσάριθμα τοῖς γράμμασι τῶν Ἑβραίων. Τοσαῦτα γάρ εἰσι παρ᾽ αὐτοῖς τὰ στοιχεῖα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Άκουσε, ουρανέ, και δώσε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε.» Ο Ιερεμίας, του οποίου η αρχή είναι: «Ο λόγος του Θεού, που έγινε προς τον Ιερεμία, τον γιο του Χελκία, ο οποίος ήταν από τους ιερείς.» Ο Ιεζεκιήλ, του οποίου η αρχή είναι: «Και συνέβη κατά το τριακοστό έτος, τον τέταρτο μήνα, ενώ εγώ βρισκόμουν ανάμεσα στους αιχμαλώτους στον ποταμό Χοβάρ, άνοιξαν οι ουρανοί, και είδα οράματα Θεού.» Ο Δανιήλ, του οποίου η αρχή είναι: «Και υπήρχε ένας άνδρας που κατοικούσε στη Βαβυλώνα, και το όνομά του ήταν Ιωακείμ, και πήρε γυναίκα με το όνομα Σουσάννα, θυγατέρα του Χελκία, η οποία ήταν πάρα πολύ ωραία και φοβόταν τον Κύριο.» Συνολικά τα κανονικά βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης είναι είκοσι δύο, ισάριθμα με τα γράμματα των Εβραίων. Διότι τόσα είναι τα στοιχεία του αλφαβήτου τους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὸν προφήτην Ἠσαΐαν
Οὗτοι μὲν οὖν ὁράσεως εἶναι τὰ βιβλία φασίν· οἱ δὲ λοιποὶ Προφῆται λόγους ἀκηκοέναι παρὰ Θεοῦ φασιν. Ὁ λόγος γὰρ (φησὶ) Κυρίου, ὃς ἐγενήθη πρὸς Ὠσηὲ, τὸν τοῦ Βεηρὶ, ἐν ἡμέραις Ὀζίου καὶ Ἰωάθαμ καὶ Ἀχὰζ καὶ Ἐζεκίου, βασιλέων Ἰούδα· καὶ ἐν ἡμέραις Ἱεροβοὰμ, υἱοῦ Ἰωᾶς, βασιλέως Ἰσραήλ. Ἀρχὴ λόγου Κυρίου πρὸς Ὠσηέ. Ἐν δὲ τῷ Ἀμώς· Λόγοι Ἀμὼς, οἳ ἐγένοντο ἐν Ἀκκαρεὶμ ἐκ Θεκουὲ, οὓς εἶδε περὶ Ἱερουσαλὴμ ἐν ἡμέραις Ὀζίου, βασιλέως Ἰούδα, καὶ ἐν ἡμέραις Ἱεροβοὰμ βασιλέως Ἰσραὴλ, πρὸ δύο ἐτῶν τοῦ σεισμοῦ. —Ἀντέστραπται ἡ τάξις ἐνταῦθα, ὡς πρὸς τὸν Ἡσαΐαν· ἐκεῖ μὲν ὅρασις προτέτακται, καὶ λόγοι ἐπήχθησαν· Ἄκουε, οὐρανέ. Ἐνταῦθα δὲ, λόγων προκειμένων, ὅρασις ἐπηκολούθησε. Λόγοι γὰρ Ἀμὼς, οὐχὶ ὅρασις Ἀμώς· οὐχὶ οὓς ἤκουσεν, ἀλλὰ Οὓς εἶδεν. Ἐν δὲ τῷ Μιχαίᾳ· Καὶ ἐγένετο λόγος Κυρίου πρὸς Μιχαίαν τὸν Μωρασθεὶ, ἐν ἡμέραις Ἰωάθαμ καὶ Ἀχὰζ καὶ Ἐζεκίου, βασιλέων Ἰούδα, ὑπὲρ ὧν εἶδε περὶ Σαμαρείας καὶ Ἱερουσαλήμ. Καί· Λόγος Κυρίου, ὃς ἐγενήθη πρὸς Ἰωὴλ, τὸν τοῦ Βαθουήλ. Καί· Ἐγένετο λόγος Κυρίου πρὸς Ἰωνᾶν. Καί· Λόγος Κυρίου, ὃς ἐγενήθη πρὸς Σοφονίαν, τὸν τοῦ Χουσὶ υἱὸν, τοῦ Γοδολίου, τοῦ Ἀμορίου τοῦ Ἐζεκίου, ἐν ἡμέραις Ἰωσίου, τοῦ υἱοῦ Ἀμὼς, βασιλέως Ἰούδα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτοί λοιπόν ισχυρίζονται ότι τα βιβλία τους αποτελούν όραση· οι δε υπόλοιποι Προφήτες αναφέρουν ότι έχουν ακούσει λόγους από τον Θεό. Διότι λέγει: Λόγος Κυρίου, ο οποίος απευθύνθηκε προς τον Ωσηέ, τον υιό του Βεηρί, στις ημέρες του Οζίου και του Ιωάθαμ και του Αχάζ και του Εζεκίου, βασιλέων του Ιούδα· και στις ημέρες του Ιεροβοάμ, υιού του Ιωάς, βασιλέως του Ισραήλ. Αρχή του λόγου του Κυρίου προς τον Ωσηέ. Στον δε Αμώς: Λόγοι του Αμώς, οι οποίοι έγιναν στην Ακκαρείμ από τη Θεκουέ, τους οποίους είδε για την Ιερουσαλήμ στις ημέρες του Οζίου, βασιλέως του Ιούδα, και στις ημέρες του Ιεροβοάμ βασιλέως του Ισραήλ, δύο έτη πριν από τον σεισμό. —Εδώ η σειρά έχει αντιστραφεί, σε σχέση με τον Ησαΐα· διότι εκεί προτάσσεται η όραση και ακολουθούν οι λόγοι: «Άκουε, ουρανέ». Εδώ όμως, ενώ προτάσσονται οι λόγοι, ακολούθησε η όραση. Διότι αναφέρει «Λόγοι του Αμώς», όχι «όραση του Αμώς»· και δεν λέει «τους οποίους άκουσε», αλλά «Τους οποίους είδε». Στον δε Μιχαία: Και έγινε λόγος Κυρίου προς τον Μιχαία τον Μωρασθίτη, στις ημέρες του Ιωάθαμ και του Αχάζ και του Εζεκίου, βασιλέων του Ιούδα, σχετικά με όσα είδε για τη Σαμάρεια και την Ιερουσαλήμ. Και: Λόγος Κυρίου, ο οποίος απευθύνθηκε προς τον Ιωήλ, τον υιό του Βαθουήλ. Και: Έγινε λόγος Κυρίου προς τον Ιωνά. Και: Λόγος Κυρίου, ο οποίος απευθύνθηκε προς τον Σοφονία, τον υιό του Χουσί, υιού του Γοδολίου, υιού του Αμορίου, υιού του Εζεκίου, στις ημέρες του Ιωσίου, του υιού του Αμώς, βασιλέως του Ιούδα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὸν προφήτην Ἠσαΐαν
Ἄκουε, οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν. Ἐπειδὴ κατὰ γενεὰν πονηρὰν ἡ προφητεία ἐγένετο, οὐκ ἔχων ἐν τοῖς ἀνθρώποις τοὺς ἀκούοντας, οὐρανῷ καὶ γῇ διαλέγεται. Ἐπὶ γὰρ τούτων τῶν μαρτύρων ὁ νόμος ἐδόθη, Μωϋσέως εἰπόντος· Διαμαρτύρομαι ὑμῖν σήμερον τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν· καὶ πάλιν· Πρόσεχε, οὐρανὲ, καὶ λαλήσω· καὶ ἀκουέτω γῆ ῥήματα ἐκ στόματός μου. Ἔπρεπεν οὖν τοὺς ὅτε ἐδίδοτο ὁ νόμος παραληφθέντας μάρτυρας, τοὺς αὐτοὺς κληθῆναι ἐπὶ τῷ ἐλέγχῳ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου. Ἐκκλησιάσατε γὰρ (φησὶ) πρός με τοὺς φυλάρχους ὑμῶν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους ὑμῶν καὶ τοὺς κριτὰς καὶ τοὺς γραμματοεισαγωγεῖς, ἵνα λαλήσω εἰς τὰ ὦτα αὐτῶν, καὶ διαμαρτύρομαι αὐτοῖς τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. —Παρατετήρηται δὲ ὅτι ἐναντίως ἔχει ὡς πρὸς τὴν ᾠδὴν ὁ λόγος, ἐνθάδε. Ἐκεῖ μὲν γάρ· Πρόσεχε, οὐρανὲ (ἢ κατὰ τὰς ἄλλας ἐκδόσεις) Ἐνωτίζου, οὐρανέ· καὶ ἀκουέτω γῆ. Ἐνταῦθα δέ· Ἄκουε, οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ. Ὅτι ὅταν μὲν τὰ ὑψηλὰ φρονῇ ὁ λαὸς, καὶ Θεοῦ μὴ ἀποστῇ, ὡς ἐκ τοῦ συνεγγὺς ὄντα τὸν οὐρανὸν προσκαλεῖται, καὶ ἐντίθεσθαι εἰς τὰ ὦτα τοὺς λόγους παρακαλεῖ· τοῦτο γάρ ἐστι τὸ Ἐνωτίζου. Ὅταν δὲ μακρυνθῇ τῶν οὐρανίων, ὡς μακρὰν ὄντι αὐτῷ διαλέγεται· Ἄκουε, οὐρανέ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Άκουε, ουρανέ, και ενωτίζου, γη, διότι ο Κύριος ελάλησε. Επειδή η προφητεία δόθηκε σε γενεά πονηρή, μην έχοντας ανάμεσα στους ανθρώπους εκείνους που θα την άκουγαν, απευθύνεται στον ουρανό και στη γη. Διότι παρουσία αυτών των μαρτύρων δόθηκε ο νόμος, όταν ο Μωυσής είπε: «Θέτω ενώπιόν σας σήμερα ως μάρτυρες τον ουρανό και τη γη»· και πάλι: «Πρόσεχε, ουρανέ, και θα μιλήσω· και ας ακούσει η γη τα ρήματα από το στόμα μου». Έπρεπε, λοιπόν, οι ίδιοι μάρτυρες που είχαν παραληφθεί όταν δινόταν ο νόμος, να συγκληθούν και κατά τον έλεγχο για την παράβαση του νόμου. Διότι λέει: «Συγκεντρώστε σε εμένα τους φυλάρχους σας και τους πρεσβυτέρους σας και τους κριτές και τους γραμματοεισαγωγείς, για να μιλήσω στα αυτιά τους, και να θέσω ως μάρτυρες απέναντί τους τον ουρανό και τη γη». Έχει δε παρατηρηθεί ότι εδώ η διατύπωση είναι αντίστροφη σε σχέση με την ωδή. Διότι εκεί μεν λέει: «Πρόσεχε, ουρανέ» (ή σύμφωνα με τις άλλες εκδόσεις: «Ενωτίζου, ουρανέ») «και ας ακούσει η γη». Εδώ, όμως, λέει: «Άκουε, ουρανέ, και ενωτίζου, γη». Διότι, όταν μεν ο λαός έχει υψηλό φρόνημα και δεν αποστατεί από τον Θεό, προσκαλεί τον ουρανό σαν να βρίσκεται πολύ κοντά, και προτρέπει να εναποτεθούν τα λόγια μέσα στα αυτιά του· διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το «ενωτίζου». Όταν όμως ο λαός απομακρυνθεί από τα επουράνια, του απευθύνεται σαν να βρίσκεται μακριά: «Άκουε, ουρανέ».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὸν προφήτην Ἠσαΐαν
Τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς. Διὰ τοῦτο Μωϋσῆς μὲν ὡς ἐγγὺς ἔχων τὸν οὐρανὸν, διὰ τὴν προκοπὴν τοῦ λαοῦ· Πρόσεχε, οὐρανὲ, ἤ· Ἐνωτίζου, ὡς οἱ λοιποί. Ἡσαΐας δὲ, ἐν ἁμαρτίαις ὄντος τοῦ λαοῦ, καὶ τὰ γήϊνα φρονοῦντος, ὡς συνεγγὺς τὴν οὖσαν, τὴν γῆν εἰς τὰ ὦτα τοὺς λόγους δέχεσθαι ἐπιτάσσει. Τοῦτο γάρ ἐστι τὸ ἐνωτίζεσθαι. —Ἢ μετωνυμικῶς οὐρανὸν μὲν τοὺς ἐν τῷ οὐρανῷ κατοικοῦντας, ὡς πόλιν λέγομεν τοὺς ἐν τῇ πόλει, καὶ γῆν τοὺς ἐν αὐτῇ πάντας, πρὸς τὸ μὴ ἐντεῦθεν περιελκυσθῆναι ἡμᾶς ἔμψυχα νομίζειν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. Οὕτω γὰρ καὶ θρόνος Θεοῦ λέγεται ὁ οὐρανὸς, ἐκ τοῦ τὰς ἐπουρανίους δυνάμεις παγίως ἐν αὐταῖς τὴν τοῦ Θεοῦ γνῶσιν ἐνιδρυμένην ἔχειν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το ίδιο ισχύει και για τη γη. Γι' αυτό ο μεν Μωυσής, επειδή είχε τον ουρανό κοντά εξαιτίας της προκοπής του λαού, λέει: «Πρόσεχε, ουρανέ», ή «Ενωτίζου», όπως οι λοιποί. Ο Ησαΐας όμως, επειδή ο λαός βρισκόταν σε αμαρτίες και φρονούσε τα γήινα, προστάζει τη γη, ως ευρισκόμενη πολύ κοντά, να δεχθεί στα αυτιά της τους λόγους. Διότι αυτό σημαίνει το «ενωτίζομαι». —Ή μετωνυμικώς, ονομάζει ουρανό μεν εκείνους που κατοικούν στον ουρανό, όπως λέμε «πόλη» εννοώντας αυτούς που βρίσκονται στην πόλη, και γη όλους όσοι βρίσκονται σε αυτήν, για να μην παρασυρθούμε από αυτό και θεωρήσουμε ότι ο ουρανός και η γη είναι έμψυχα όντα. Διότι έτσι και ο ουρανός ονομάζεται θρόνος του Θεού, από το γεγονός ότι οι επουράνιες δυνάμεις έχουν σταθερά εγκαθιδρυμένη μέσα τους τη γνώση του Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὸν προφήτην Ἠσαΐαν
Καὶ ἡ γῆ, ὑποπόδιον, διὰ τὸ τοὺς ἐπὶ γῆς ἀνθρώπους τὰ τελευταῖα τῶν περὶ Θεοῦ μόλις χωρῆσαι δύνασθαι. Κατὰ τοῦτο εἴρηται· Ἀνὴρ πανοῦργος, θρόνος αἰσθήσεως· θρόνος δὲ ἀτιμίας, γυνὴ μισοῦσα δίκαια. Ὥσπερ καὶ αἰσθήσεως θρόνος, ὁ αἰσθητικὸς καὶ ἔμφρων, οὕτως Θεοῦ θρόνος, ὁ χωρήσας τὰ ἀνωτάτω περὶ Θεοῦ διηγήσεως. —Ὅτι Κύριος ἐλάλησε. Φοβερὸν τὸ παρακούειν τῶν τοῦ Θεοῦ λόγων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και η γη είναι υποπόδιο, διότι οι άνθρωποι επί της γης με δυσκολία μπορούν να κατανοήσουν τα κατώτατα από όσα αφορούν τον Θεό. Σύμφωνα με αυτό έχει ειπωθεί: «Άνδρας συνετός, θρόνος αισθήσεως· θρόνος δε ατιμίας, γυναίκα που μισεί τα δίκαια». Όπως ακριβώς θρόνος αισθήσεως είναι εκείνος που διαθέτει αντίληψη και φρόνηση, έτσι και θρόνος του Θεού είναι εκείνος που χώρεσε μέσα του τα ύψιστα της περί του Θεού διδασκαλίας. —«Ότι Κύριος ελάλησε». Είναι φοβερό να παρακούει κανείς τους λόγους του Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὸν προφήτην Ἠσαΐαν
Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν. Ὢ τῆς φιλανθρωπίας. Δικαιολογεῖται ὁ Δεσπότης, ἵνα μετὰ τὰς ἀποδείξεις ἐπαγάγῃ τὰ πρὸς ἀξίαν. Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα. Σύνθετος ὁ ἄνθρωπος ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος· ἡ σάρξ, ἀπὸ τῆς γῆς· ἡ ψυχὴ, οὐρανία. Ἐπεὶ οὖν πρὸς ἀμφότερα αὐτῷ ἡ συγγένειά ἐστιν, ἐπὶ τῶν οἰκειοτάτων αὐτοῦ τὴν ἁμαρτίαν ἐλέγχει. Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα. — Γενέσεως εἴδη δύο. Ἡ μὲν, ἡ κατὰ Θεὸν μόρφωσις, ἐξ ἔργων καὶ παραδοχῆς δογμάτων ἐπιτελουμένη· ὡς γεννᾷ Παῦλος διὰ τοῦ Εὐαγγελίου, καὶ τοὺς ἐκπεσόντας ὠδίνει, καὶ διαμορφοῖ ἀναπλάσσων αὐτοὺς εἰς εὐσέβειαν. Ἡ δέ τίς ἐστιν, ἡ εἰς τὸν βίον εἴσοδος, ὡς τὸ Αὕτη ἡ βίβλος γενέσεως οὐρανοῦ καὶ γῆς. Ἀμφοτέρας οὖν αὐτοῖς προφέρει, καὶ ὀνειδίζει, ὅτι ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς γένεσιν ἀχθέντες, καὶ κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ γενόμενοι (τοῦτο γάρ ἐστι τὸ καὶ γεννηθῆναι καὶ ὑψωθῆναι) οὔτε ὡς Κτίστῃ ηὐχαριστήσατε, οὔτε ὡς πατρὶ ἑαυτοὺς ὡμοιώσατε· ἀλλὰ διὰ τῆς πρὸς τὸ χεῖρον τροπῆς ἠθέτησαν μὲν τὸν Θεὸν, πατέρα δὲ ἑαυτῶν ἐποίησαν τὸν διάβολον. Πᾶς γὰρ ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν, ἐκ τοῦ διαβόλου γεγέννηται. Καὶ ὁ Κύριος δὲ τοῖς πονηρευομένοις φησίν· Ὑμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ διαβόλου ἐστέ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Υιούς εγέννησα και ύψωσα, αυτοί δε με αθέτησαν.» Ω της φιλανθρωπίας! Δικαιολογείται ο Δεσπότης, ώστε, μετά τις αποδείξεις, να επιφέρει τα όσα τους αξίζουν. «Υιούς εγέννησα και ύψωσα.» Σύνθετος είναι ο άνθρωπος από ψυχή και σώμα· η σάρκα είναι από τη γη, η ψυχή ουράνια. Επειδή, λοιπόν, έχει συγγένεια και με τα δύο, ελέγχει την αμαρτία του ενώπιον των πλέον οικείων του. «Υιούς εγέννησα και ύψωσα.» — Δύο είναι τα είδη της γεννήσεως. Η μία είναι η κατά Θεόν διαμόρφωση, η οποία επιτελείται μέσω των έργων και της αποδοχής των δογμάτων· όπως ακριβώς γεννά ο Παύλος διά του Ευαγγελίου, και δοκιμάζει ωδίνες για όσους εξέπεσαν, και τους διαμορφώνει αναπλάθοντάς τους προς την ευσέβεια. Η άλλη είναι η είσοδος στη ζωή, όπως λέγει το: «Αυτή είναι η βίβλος γενέσεως ουρανού και γης». Και τις δύο, λοιπόν, προβάλλει ενώπιόν τους και τους επιπλήττει, διότι, ενώ ήχθησαν στη γένεση από το μη ον και δημιουργήθηκαν κατ' εικόνα Θεού (διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το ότι γεννήθηκαν και υψώθηκαν), ούτε ως Κτίστη Τον ευχαριστήσατε, ούτε ως προς πατέρα εξομοιώσατε τους εαυτούς σας· αλλά με την τροπή προς το χειρότερο, αθέτησαν μεν τον Θεό, έκαναν δε πατέρα τους τον διάβολο. Διότι καθένας που πράττει την αμαρτία, έχει γεννηθεί από τον διάβολο. Γι' αυτό και ο Κύριος λέγει σε όσους πράττουν το πονηρό: «Εσείς είστε από τον πατέρα σας, τον διάβολο».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Κατὰ Εὐνομίου λόγοι ιβʹ
Τοσοῦτον δὲ τῷ Υἱῷ πρὸς τὴν κτίσιν τὸ διάφορον συγχωρῶν, ἤδη καὶ περὶ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τοῦ Μονογενοῦς κακουργεῖ. ΕΥΝ. Διὰ τοῦτο γὰρ, φησὶ, Μονογενὴς, ἐπειδὴ, μόνος παρὰ μόνου τῇ τοῦ ἀγεννήτου δυνάμει γεννηθεὶς καὶ κτισθεὶς, τελειότατος γέγονεν ὑπουργός. ΒΑΣ. Οὐκ οἶδα πρὸς ὅ τι χρὴ πλέον τῶν εἰρημένων ἀγανακτῆσαι· πότερον διὰ τὴν πανουργίαν, ἢν περὶ τὸ ὄνομα τοῦ Μονογενοῦς ἐκακούργησε, παρά τε τὴν τῶν ἀνθρώπων συνήθειαν καὶ παρὰ τὴν εὐσεβῆ τῶν Γραφῶν παράδοσιν ἐκλαμβάνων αὐτοῦ τὴν διάνοιαν (Μονογενὴς γὰρ οὐχ ὁ παρὰ μόνου γενόμενος, ἀλλ᾽ ὁ μόνος γεννηθεὶς, ἐν τῇ κοινῇ χρήσει προσαγορεύεται)· ἢ περὶ τῆς τοῦ κτίσματος βλασφημίας, ἣν ἐξεπίτηδες συνῆψε τῷ γεννηθείς· ἵνα δείξῃ, ὅτι οὐδὲν διαφερόντως παρὰ τὰ κτίσματα τῆς τοῦ γεγεννῆσθαι προσηγορίας μέτεστι τῷ Κυρίῳ· ἀλλ᾽ ὥσπερ τὸ, Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, καὶ τὸ, Υἱὸς πρωτότοκός μου Ἰσραήλ· οὕτω καὶ τὸν Κύριον Υἱὸν ὠνομάσθαι, οὐχὶ ἔχοντα τὸ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα, ἀλλ᾽ ἐξ ἴσου τοῖς ἄλλοις τῆς προσηγορίας ἀξιωθέντα. Οἱ δὲ πρὸς τὴν τοῦ Σολομῶντος καταφεύγουσι λέξιν· κἀκεῖθεν, ὥσπερ ἐξ ὁρμητηρίου τινὸς, τῆς πίστεως κατατρέχουσι. Διὰ γὰρ τὸ ἐκ προσώπου τῆς Σοφίας εἰρῆσθαι τὸ, Κύριος ἔκτισέ με, ἐξεῖναι αὐτοῖς κτίσμα λέγειν τὸν Κύριον ὑπειλήφασιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Παραχωρώντας λοιπόν τόση διαφορά στον Υιό σε σχέση με την κτίση, τώρα πλέον δολιεύεται και αυτήν ακόμη την έννοια του Μονογενούς. ΕΥΝ.: Διότι γι' αυτό, λέει, ονομάζεται Μονογενής, επειδή, αφού γεννήθηκε και κτίστηκε μόνος από μόνον με τη δύναμη του αγεννήτου, έγινε τελειότατος υπηρέτης. ΒΑΣ.: Δεν γνωρίζω για ποιο από όσα ειπώθηκαν πρέπει να αγανακτήσω περισσότερο· άραγε για την πανουργία με την οποία παραποίησε το όνομα του Μονογενούς, εκλαμβάνοντας το νόημά του αντίθετα και προς τη συνήθεια των ανθρώπων και προς την ευσεβή παράδοση των Γραφών (διότι στην κοινή χρήση Μονογενής δεν προσαγορεύεται αυτός που έγινε από μόνον έναν, αλλά ο μόνος που έχει γεννηθεί)· ή για τη βλασφημία περί του κτίσματος, την οποία σκόπιμα συνέδεσε με το «γεννηθείς», ώστε να δείξει ότι ο Κύριος δεν μετέχει στην προσηγορία της γεννήσεως καθόλου διαφορετικά από τα κτίσματα, αλλά, όπως λέγεται το «Υιούς γέννησα και ύψωσα» και το «Πρωτότοκος υιός μου είναι ο Ισραήλ», έτσι έχει ονομαστεί Υιός και ο Κύριος, όχι επειδή κατέχει το όνομα το υπέρ παν όνομα, αλλά επειδή αξιώθηκε αυτής της προσηγορίας εξίσου με τους άλλους. Αυτοί όμως καταφεύγουν στη ρήση του Σολομώντα, και από εκεί, σαν από κάποιο ορμητήριο, καταδρομούν εναντίον της πίστεως. Επειδή, δηλαδή, ειπώθηκε εκ προσώπου της Σοφίας το «Ο Κύριος με έκτισε», θεώρησαν ότι τους επιτρέπεται να αποκαλούν τον Κύριο κτίσμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Κατὰ Εὐνομίου λόγοι ιβʹ
Ἀλλὰ μὴν οὖν καὶ λόγοι πολλοὶ προσαγορεύονται, εἷς δὲ ὁ τοῦ Θεοῦ ἀΐδιος, ὁ καὶ Θεὸς ἐν Εὐαγγελίῳ κηρυσσόμενος, δι᾽ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο. Καὶ υἱοὶ Θεοῦ λέγονται πολλοὶ ἐν τῇ Γραφῇ, κατὰ τὸ, Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα· καὶ πάλιν· Υἱὸς πρωτότοκός μου Ἰσραήλ. Θέσει μέντοι καὶ χαρακτῆρί τινι υἱοθετούμενοι ἀπὸ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, υἱοὶ θετοὶ καὶ μὴ ἀληθινοί. Ἀπὸ γὰρ φύσεως καὶ ἀληθείας ὁρμᾶται τὰ πράγματα. Εἰ δὲ ὁ φύσει οὐσιωδῶς ἐξ αὐτοῦ γεννηθεὶς οὐκ ἔστι κατὰ τὴν τῶν ἀνομοιουσιαστῶν ἀθέτησιν, ποῦ οἱ θέσει εὑρεθήσονται; Ἀλλὰ τὰ ἀνθρωπολογούμενα οἱ ἀμαθέστατοι τῇ θεότητι ἀσεβῶς προσάπτουσι, καὶ τὰς πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως ῥηθείσας Γραφὰς μονομερῶς ἐκλαμβάνοντες πίπτουσιν, ὁδηγεῖσθαι καλῶς οὐκ ἀνεχόμενοι. Εὐθεῖαι γὰρ αἱ ὁδοὶ τοῦ Κυρίου, καὶ δίκαιοι πορεύσονται ἐν αὐταῖς· οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἐν ταῖς εὐθείαις προσκόπτουσι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Βέβαια, πολλοί ονομάζονται λόγοι, ένας όμως είναι ο αιώνιος Λόγος του Θεού, ο οποίος και κηρύσσεται ως Θεός στο Ευαγγέλιο, διά του οποίου έγιναν τα πάντα. Και υιοί του Θεού ονομάζονται πολλοί στην Αγία Γραφή, σύμφωνα με το: «Υιούς γέννησα και ύψωσα»· και πάλι: «Πρωτότοκος υιός μου είναι ο Ισραήλ». Εφόσον όμως υιοθετούνται από τον αληθινό Θεό κατά θέσιν και με κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, είναι υιοί θετοί και όχι αληθινοί. Διότι τα πράγματα έχουν την αφετηρία τους στη φύση και την αλήθεια. Εάν όμως, σύμφωνα με την άρνηση των ανομοιουσιαστών, δεν υπάρχει Εκείνος που γεννήθηκε από Αυτόν κατά φύσιν και ουσιωδώς, πού θα βρεθούν οι κατά θέσιν υιοί; Αλλά οι αμαθέστατοι αποδίδουν ασεβώς στη θεότητα τα ανθρωπολογούμενα, και εκλαμβάνοντας μονομερώς τις Γραφές που έχουν διατυπωθεί πολυμερώς και πολυτρόπως, πέφτουν σε πλάνη, μη ανεχόμενοι να καθοδηγηθούν ορθά. Διότι ευθείες είναι οι οδοί του Κυρίου, και οι δίκαιοι θα πορευθούν σε αυτές· οι ασεβείς όμως προσκόπτουν στις ευθείες.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος
Καὶ οὐχ οὗτος μόνον, ἀλλὰ καὶ πάντες ἁπλῶς οἱ λόγου τινὰ διακονίαν πεπιστευμένοι, οὐδένα χρόνον διαμαρτυρόμενοι παύονται, ἀλλὰ καὶ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐπιβοῶνται· ὡς καὶ νῦν πάσης πράξεως εἴσω αὐτῶν τελουμένης, καὶ ἐν τῇ ἐξετάσει τῶν βεβιωμένων συνεσομένων τοῖς κρινομένοις. «Προσκαλέσεται γάρ, φησί, τὸν οὐρανὸν ἄνω, καὶ τὴν γῆν, τοῦ διακρῖναι τὸν λαὸν αὐτοῦ.» Ὅθεν Μωϋσῆς παρατίθεσθαι μέλλων τὰ λόγια τῷ λαῷ, «διαμαρτύρομαι ὑμῖν, φησί, σήμερον τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν». Καὶ πάλιν τὴν ᾠδὴν λέγων· «Πρόσεχε, οὐρανέ, καὶ λαλήσω, καὶ ἀκουέτω γῆ ῥήματα ἐκ στόματός μου.» Καὶ Ἠσαΐας· «Ἄκουε, οὐρανέ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ.» Ἰερεμίας δὲ καὶ ἔκστασίν τινα τοῦ οὐρανοῦ ἐπὶ τῇ ἀκοῇ τῶν ἀνοσίων ἔργων τοῦ λαοῦ διηγεῖται· «Ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τούτῳ, καὶ ἔφριξεν ἐπὶ πλεῖον σφόδρα, ὅτι δύο καὶ πονηρὰ ἐποίησεν ὁ λαός μου.» Καὶ ὁ ἀπόστολος τοίνυν ὥσπερ παιδαγωγούς τινας ἢ παιδονόμους ἐπιτεταγμένους τοῖς ἀνθρώποις τοὺς ἀγγέλους εἰδώς, εἰς μαρτυρίαν ἐπεκαλέσατο.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και όχι μόνο αυτός, αλλά γενικώς και όλοι όσοι έχουν επιφορτιστεί με κάποια διακονία του λόγου, δεν παύουν σε καμία εποχή να καταθέτουν τη μαρτυρία τους, αλλά επικαλούνται και τον ουρανό και τη γη· επειδή και τώρα κάθε πράξη συντελείται εντός αυτών, και κατά την εξέταση των πεπραγμένων του βίου θα είναι παρόντες μαζί με εκείνους που θα κρίνονται. «Διότι θα προσκαλέσει», λέει, «τον ουρανό άνω και τη γη, για να κρίνει τον λαό του». Γι' αυτό ο Μωυσής, όταν επρόκειτο να παραθέσει τα λόγια του Θεού στον λαό, λέει: «Επικαλούμαι σήμερα ως μάρτυρες ενώπιόν σας και τον ουρανό και τη γη». Και πάλι, αναπέμποντας την ωδή, αναφέρει: «Πρόσεχε, ουρανέ, και θα μιλήσω, και ας ακούσει η γη τα λόγια από το στόμα μου». Και ο Ησαΐας: «Άκουε, ουρανέ, και δώσε προσοχή, γη». Ο Ιερεμίας, μάλιστα, περιγράφει και μία έκσταση του ουρανού στο άκουσμα των ανόσιων έργων του λαού: «Εξεπλάγη ο ουρανός γι' αυτό, και έφριξε πάρα πολύ, διότι δύο πονηρά έργα έπραξε ο λαός μου». Επομένως, και ο Απόστολος, γνωρίζοντας ότι οι άγγελοι έχουν οριστεί στους ανθρώπους ως κάποιοι παιδαγωγοί ή επιτηρητές, τους επικαλέστηκε για μαρτυρία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Διάλογοι περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Εἴρηται γάρ που καὶ περὶ τῶν ἐξ Ἰσραήλ· «Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα.» Α. «Προφασιζομένους προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις, καὶ εἰς λόγους πονηρίας ἐκκεκλικότας» αὐτοὺς εὑρήσομεν, κατὰ τὸ ἐν Ψαλμοῖς ᾀδόμενον τῷ μακαρίῳ Δαβίδ. Εἰ μὲν γὰρ ἦν ἕτερόν τι κατὰ φύσιν ὁμολογουμένως ὁ Υἱὸς ἢ ὅπερ ἐστὶ καὶ πεπίστευται πρὸς ἡμῶν, εἶτα μεθ᾽ ἡμῶν τὴν κλῆσιν διέλαχε τῆς τε υἱότητος ὁμοῦ καὶ τῆς γεννήσεως, ἦν ἔτι τὸ ἐμποδὼν οὐδὲν καταχρηστικώτερον εἰρῆσθαι καὶ ἐπ᾽ αὐτοῦ διακεῖσθαι ταυτί. Ἐπειδὴ δὲ παραβιασάμενοι τἀληθὲς καὶ φιλοκακούργως αὐτὸν ὑφ᾽ ἑτέραν τινὰ φύσιν, τό γε ἧκον ἐπ᾽ αὐτούς, μεταστήσαντες, μεσίτην ὠνόμαζον, εἶτα φληνάφως τὸν ἐπ᾽ αὐτῷ δὴ τούτῳ πλαστουργήσαντες μῦθον οὐ μετρίως ἐλέγχονται· τί τῆς ἐνούσης τε καὶ οὐσιώδους ὑπεροχῆς ἐξωθοῦντες οὐ καταλήγουσι, καὶ νόθοις ὥσπερ τισὶν ἀξιώμασιν ἐξυβρίζοντες εἰς τὸν ἐκ Πατρὸς ἀληθῶς, οὐ καταναρκῶσιν οἱ δείλαιοι; Οὐ γὰρ ἐν μοίρᾳ καὶ τάξει τῇ καθ᾽ ἡμᾶς, ἀλλ᾽ οὐδὲ ἐν ἴσῳ τοῖς πεποιημένοις εἰς τὴν τῆς υἱοθεσίας ἐκκέκληται δόξαν ὁ Μονογενής, οὔτε μὴν εἰσποιητὴν αὐτῷ τὴν ὑπεροχὴν καὶ ἡ ἐπωνυμία προξενεῖ, πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Θετὸς γὰρ ἂν εἴη, καὶ ἐν τοῖς κατὰ χάριν υἱοῖς, εἴπερ ὧδέ τε ἔχοι, καὶ τοῖς τῆς κτίσεως περισχοινίζοιτο μέτροις. Ἀλλὰ ταυτὶ μὲν ὕθλος τέ ἐστι καὶ βαττολογία καὶ δυσφημιῶν ὄχλος καὶ ἕτερον οὐδέν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι έχει ειπωθεί κάπου και για εκείνους που προέρχονται από τον Ισραήλ: «Υιούς γέννησα και ύψωσα». Α. Θα τους βρούμε «να προφασίζονται προφάσεις για τις αμαρτίες τους, και να έχουν εκτραπεί σε λόγια πονηρά», σύμφωνα με αυτό που ψάλλεται στους Ψαλμούς από τον μακάριο Δαβίδ. Διότι, αν ο Υιός ήταν ομολογουμένως κάτι άλλο κατά φύση από αυτό που είναι και που πιστεύεται από εμάς, και έπειτα μοιραζόταν μαζί μας την ονομασία τόσο της υιότητας όσο και της γέννησης, δεν θα υπήρχε κανένα εμπόδιο να έχουν ειπωθεί και να ισχύουν αυτά γι' αυτόν με πιο καταχρηστικό τρόπο. Επειδή όμως, έχοντας παραβιάσει την αλήθεια και μεταθέτοντάς τον κακόβουλα σε κάποια άλλη φύση, στον βαθμό που περνούσε από το χέρι τους, τον ονόμαζαν μεσίτη, και έπειτα πλάθοντας φλύαρα τον μύθο γύρω από αυτό ακριβώς το θέμα ελέγχονται αυστηρά· γιατί δεν σταματούν να τον απομακρύνουν από την εγγενή και ουσιώδη υπεροχή του, και ενώ υβρίζουν με κάποια νόθα αξιώματα Εκείνον που προέρχεται αληθινά από τον Πατέρα, δεν ντρέπονται οι άθλιοι; Διότι ο Μονογενής δεν έχει κληθεί στη δόξα της υιοθεσίας σε μοίρα και τάξη όμοια με τη δική μας, ούτε καν σε ίση μοίρα με τα δημιουργήματα, ούτε βέβαια η ονομασία του προσδίδει επίκτητη την υπεροχή, κάθε άλλο μάλιστα. Διότι θα ήταν θετός, και συγκαταλεγόμενος στους κατά χάριν υιούς, αν έτσι είχαν τα πράγματα, και θα περιοριζόταν στα μέτρα της κτίσης. Αλλά αυτά είναι φλυαρία και κενολογία και πλήθος βλασφημιών και τίποτε άλλο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Διάλογοι περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Ἐκτελευτᾷ γὰρ εἰς πλάνησιν τῆς ὅλης γνώσεως οἱονεὶ τὸ συμπέρασμα κατακλεῖον ἡμᾶς εἰς γενητὴν καὶ οὐκ ἄκτιστον φύσιν. Β. Ὀρθότατα ἔφης. Πλὴν οἶμαί τι τοιοῦτον ἐρεῖν τὸν δι᾽ ἐναντίας, τὸ πρωτότοκος ὄνομα, τί ἂν βούλοιτο δηλοῦν; Α. Τὸ προὔχειν ἐν ἀδελφοῖς τὸν δεῖνα τυχὸν καὶ πρεσβυτέραν λαχεῖν ἑτέρων τὴν διὰ γεννήσεως ὕπαρξιν. Β. Εἶτα πῶς ὠνόμασται, φασί, πρωτότοκος πάσης τῆς κτίσεως ὁ Υἱὸς εἰ μὴ ἀδελφὴν ὥσπερ ἔχει τὴν κτίσιν ὡς ὁμογενῆ καὶ ὁμοφυᾶ; Α. Φροῦδον οὖν, ὡς ἔοικε, καὶ ἀχρεῖον παντελῶς ἐπ᾽ αὐτοῦ διαφανεῖται λοιπὸν τὸ Υἱὸς ὄνομα, καὶ φενακισμὸς ἡ γέννησις, καὶ θρύλλος εἰκαῖος ὁ περὶ Πατρὸς ἡμῖν ἥκει λόγος. Β. Οὐδαμῶς, φησί. Πατὴρ γὰρ κέκληται τοῦ Υἱοῦ καταχρηστικῶς, τοιγάρτοι καὶ περὶ τῶν Υἱῶν Ἰσραὴλ «Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα» φησίν. Α. Ἆρ᾽ οὖν εἰσποιητὸς εἰς υἱοθεσίαν μεθ᾽ ἡμῶν ὁ Μονογενὴς καὶ νεῦμα μόνον ἡ γέννησις, τὸ δὲ ἀληθὲς ἐπ᾽ αὐτῷ τὸ πεποιῆσθαί ἐστιν; Β. Οὕτω φασί. Α. Καίτοι τί δή ποτε παρέντες ὡς ἀκερδὲς τὸ αὐτὴν ἐπείγεσθαι καταθρεῖν τὴν ἀλήθειαν, μονονουχὶ τὸ προφητικὸν ἐκεῖνό φασίν· «Ἐθέμεθα ψεῦδος τὴν ἐλπίδα ἡμῶν, καὶ τῷ ψεύδει σκεπασθησόμεθα;» Εἴρηται γὰρ πρωτότοκος πότε καὶ ἐν τίσι γεγονὼς ὁ Λόγος, χρῆν, οἶμαί που, καὶ πρό γε τῶν ἄλλων ἁπάντων ἀναμαθεῖν, οὕτω τε λοιπὸν εἰς ἐννοιῶν εὐθύτητα τὴν τῶν μυστηρίων πρεπωδεστάτην ἀπορθοῦν ἐπείγεσθαι τὴν καρδίαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Α. Διότι καταλήγει σε πλάνη της όλης γνώσεως το συμπέρασμα, το οποίο σχεδόν μας εγκλωβίζει σε γενητή και όχι άκτιστη φύση. Β. Πολύ σωστά μίλησες. Όμως νομίζω ότι ο αντίπαλος θα πει κάτι τέτοιο: το όνομα «πρωτότοκος» τι άραγε θα ήθελε να δηλώσει; Α. Το να προέχει κάποιος ενδεχομένως ανάμεσα σε αδελφούς και να έχει λάβει την ύπαρξη μέσω γεννήσεως νωρίτερα από τους άλλους. Β. Έπειτα πώς ονομάστηκε, λένε, ο Υιός πρωτότοκος όλης της κτίσεως, αν δεν έχει την κτίση σαν αδελφή, ως ομογενή και ομοφυή; Α. Ανύπαρκτο λοιπόν, καθώς φαίνεται, και εντελώς άχρηστο σε αυτόν θα διαφανεί τελικά το όνομα «Υιός», και η γέννηση απάτη, και ο λόγος μας περί Πατρός καταλήγει ένας μάταιος θρύλος. Β. Με κανέναν τρόπο, λέει. Διότι ονομάστηκε Πατέρας του Υιού καταχρηστικά, γι' αυτό άλλωστε και για τους υιούς του Ισραήλ λέει «υιούς εγέννησα και ύψωσα». Α. Άραγε λοιπόν ο Μονογενής είναι εισποιητός μέσω υιοθεσίας μαζί με εμάς και η γέννηση είναι μόνο ένα νεύμα, ενώ το αληθές γι' αυτόν είναι το ότι έχει δημιουργηθεί; Β. Έτσι λένε. Α. Και όμως, γιατί άραγε, παραμερίζοντας ως ανώφελο το να σπεύδουν να εξετάσουν την ίδια την αλήθεια, λένε σχεδόν εκείνο το προφητικό: «Θέσαμε το ψέμα ως ελπίδα μας, και με το ψέμα θα σκεπαστούμε;» Διότι το πότε και ανάμεσα σε ποιους ο Λόγος ονομάστηκε πρωτότοκος, έπρεπε, νομίζω, πριν από όλα τα άλλα να το εξετάσουν, και έτσι πλέον να σπεύσουν να κατευθύνουν την καρδιά τους στην ορθότητα των εννοιών που ταιριάζει απόλυτα στα μυστήρια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Τί οὖν ἄρα τὸ πλέον, ἐρεῖ τις τυχὸν, ἢ τί τὸ ἐξαίρετον ἐν τοῖς πιστεύουσιν εἰς Χριστὸν παρὰ τὸν Ἰσραὴλ, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς γεγεννῆσθαι λέγεται παρὰ Θεοῦ κατὰ τό “Υἱοὺς ”ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν;” πρὸς δὴ τὰ τοιαῦτα λέγειν οἶμαι δεῖν, πρῶτον μὲν ὅτι “Σκιὰν ἔχων ὁ ”νόμος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν “πραγμάτων,” οὐδὲ τοῦτο κατ᾽ ἀλήθειαν ἔχειν ἐδίδου τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ, ἀλλ᾽ ὡς ἐν τύπῳ καὶ σχήματι γραφόμενον ἐν αὐτοῖς “ἄχρι καιροῦ διορθώσεως,” καθὰ γέγραπται, καθ᾽ ὃν ἔμελλον ἀναδειχθήσεσθαι λοιπὸν, οἱ πρεπωδέστερόν τε καὶ ἀληθέστερον ἀποκαλοῦντες Πατέρα τὸν Θεὸν, διὰ τὸ ἐνοικῆσαι αὐτοῖς τὸ Πνεῦμα τοῦ Μονογενοῦς· οἱ μὲν γὰρ εἶχον “πνεῦμα δουλείας εἰς φόβον,” οἱ δὲ “πνεῦμα υἱοθεσίας,” εἰς ἐλευθερίαν, “ἐν ᾧ κράζομεν Ἀββᾶ ὁ Πατήρ.” οὐκοῦν ὁ διὰ πίστεως τῆς εἰς Χριστὸν ἀναβήσεσθαι μέλλων εἰς υἱοθεσίαν λαὸς, καθάπερ ἐν σκιαῖς ἐν ἐκείνῳ προκατεγράφετο, ὥσπερ οὖν ἀμέλει καὶ τὴν ἐν πνεύματι νοοῦμεν περιτομὴν ἐν τῇ ἐκείνων πάλαι προανατυποῦσθαι σαρκί· καὶ συλλήβδην εἰπεῖν, πάντα ἦν ἐν ἐκείνοις τὰ ἡμέτερα τυπικῶς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τι λοιπόν το περισσότερο, θα μπορούσε να πει κάποιος, ή τι το εξαιρετικό υπάρχει σε αυτούς που πιστεύουν στον Χριστό σε σύγκριση με τον Ισραήλ, αφού και αυτός λέγεται ότι γεννήθηκε από τον Θεό σύμφωνα με το «Υιούς γέννησα και ύψωσα, αλλά αυτοί με αθέτησαν»; Σε αυτά νομίζω ότι πρέπει να απαντήσουμε, πρώτον μεν ότι «επειδή ο νόμος είχε τη σκιά των μελλοντικών αγαθών και όχι την ίδια την εικόνα των πραγμάτων», δεν έδινε στους Ισραηλίτες τη δυνατότητα να κατέχουν αυτό το χάρισμα αληθινά, αλλά καταγραφόταν σε αυτούς ως τύπος και σχήμα «μέχρι τον καιρό της διορθώσεως», όπως έχει γραφτεί, κατά τον οποίο επρόκειτο πλέον να αναδειχθούν εκείνοι που θα αποκαλούσαν τον Θεό Πατέρα με πιο ταιριαστό και αληθινό τρόπο, επειδή κατοίκησε μέσα τους το Πνεύμα του Μονογενούς. Διότι εκείνοι μεν είχαν «πνεύμα δουλείας που οδηγεί στον φόβο», ενώ οι πιστοί έχουν «πνεύμα υιοθεσίας», που οδηγεί στην ελευθερία, «μέσω του οποίου κράζουμε: Αββά, ο Πατήρ». Επομένως, ο λαός που επρόκειτο να ανυψωθεί στην υιοθεσία μέσω της πίστεως στον Χριστό, προδιαγραφόταν στον παλαιό λαό σαν σε σκιές, όπως ακριβώς κατανοούμε ότι και η κατά πνεύμα περιτομή προτυπωνόταν από παλιά στη δική τους σάρκα. Και, για να μιλήσουμε συνοπτικά, όλα τα δικά μας υπήρχαν σε εκείνους τυπικώς.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
ΛΟΓΟΣ Αʹ. <Ὅρασις ἣν εἶδεν Ἡσαΐας υἱὸς Ἀμὼς, ἣν εἶδε κατὰ τῆς Ἰουδαίας, καὶ κατὰ Ἱερουσαλὴμ ἐν βασιλείᾳ Ὀζίου, καὶ Ἰωάθαμ, καὶ Ἄχαζ, καὶ Ἐζεκίου οἳ ἐβασίλευσαν τῆς Ἰουδαίας.> Οὐκ ἂν οἶμαι διαψεύσαιτό τις ἐκεῖνο εἰπὼν περὶ τῶν ἁγίων προφητῶν, ὡς οὐ μόνην ἐδέχοντο τῶν ἐσομένων τὴν γνῶσιν, καταλαμπρύνοντος τὸ χρῆμα αὐτοῖς τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ ἐνηχοῦντος εἰς νοῦν, ἀλλὰ γὰρ καὶ αὐτῶν ἔσθ᾽ ὅτε τῶν πραγμάτων εἰπὼν ὅτι ἐγίνοντο θεωροί. Ἔοικε τοίνυν ὁ μακάριος προφήτης Ἡσαΐας τοῖς τῆς διανοίας ὄμμασι τὰ κατὰ καιροὺς ἐσόμενα κατὰ τῆς Ἰουδαίας τεθεᾶσθαι πάθη, τοῦτο μὲν τὰς τῶν πολεμίων φάλαγγας καταδῃούσας τὴν γῆν, τοῦτο δὲ τὰς πόλεις ἠρημωμένας, καὶ οἴκους ἐμπιπραμένους, καὶ ὅσα τοῖς τοῦ πολέμου νόμοις πράττεται παρ᾽ ἐχθρῶν ταύτῃ τοι προγέγραπται τῆς προφητείας· «Ὅρασις ἣν εἶδεν Ἡσαΐας υἱὸς Ἀμὼς, κατὰ τῆς Ἰουδαίας καὶ κατὰ Ἱερουσαλήμ.» Ἐπισημαίνεται δὲ χρησίμως τοὺς τῶν βασιλέων καιροὺς, ἵνα φαίνηται Θεὸς προσφόρως τοῖς ἑκάστου τρόποις τὰ ἐν τῷ προφήτῃ λαλῶν. <Ἄκουε, οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν, Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν. Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον, καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω, καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκεν.> Τί τὸ χρῆμα, τίς ὁ λόγος, καὶ τί ἂν βούλοιτο δηλοῦν περιαθρεῖν ἀναγκαῖον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΛΟΓΟΣ Α'. «Όραση την οποία είδε ο Ησαΐας, ο γιος του Αμώς, την οποία είδε κατά της Ιουδαίας και κατά της Ιερουσαλήμ κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Οζία, του Ιωάθαμ, του Άχαζ και του Εζεκία, οι οποίοι βασίλευσαν στην Ιουδαία.» Δεν νομίζω ότι θα διαψευδόταν κάποιος υποστηρίζοντας για τους αγίους προφήτες ότι δεν δέχονταν απλώς τη γνώση των μελλοντικών γεγονότων, καθώς το Άγιο Πνεύμα τους φώτιζε σε αυτό και το αντηχούσε στον νου τους, αλλά ότι ορισμένες φορές γίνονταν και οι ίδιοι θεατές των πραγμάτων. Φαίνεται, λοιπόν, ότι ο μακάριος προφήτης Ησαΐας αντίκρισε με τα μάτια της διανοίας του τα δεινά που επρόκειτο να συμβούν κατά καιρούς εναντίον της Ιουδαίας, αφενός τις φάλαγγες των εχθρών να λεηλατούν τη γη, αφετέρου τις πόλεις να ερημώνονται, τα σπίτια να πυρπολούνται και όσα διαπράττονται από τους εχθρούς σύμφωνα με τους νόμους του πολέμου. Γι' αυτόν τον λόγο προτάσσεται της προφητείας το εξής: «Όραση την οποία είδε ο Ησαΐας, ο γιος του Αμώς, κατά της Ιουδαίας και κατά της Ιερουσαλήμ». Επισημαίνονται δε ωφελίμως οι εποχές των βασιλέων, προκειμένου να διαφανεί ότι ο Θεός ομιλεί μέσω του προφήτη καταλλήλως, ανάλογα με τον τρόπο ζωής του καθενός. «Άκου, ουρανέ, και δώσε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε: Γιους γέννησα και τους ανύψωσα, αυτοί όμως με αθέτησαν. Γνώρισε το βόδι τον κτήτορά του και το γαϊδούρι τη φάτνη του κυρίου του. Ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε και ο λαός δεν με κατανόησε». Είναι αναγκαίο να εξετάσουμε προσεκτικά ποιο είναι το ζήτημα, ποιο είναι το νόημα των λόγων και τι ακριβώς θέλει να δηλώσει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Ὡς οὖν καὶ αὐτῶν τῶν στοιχείων μονονουχὶ μάτην ἐπὶ τοῖς λελυτρωμένοις πεπονηκότων, «Ἄκουε, οὐρανὲ, φησὶν, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν.» Προσβαλοῦμεν δὲ καὶ ἑτέρως ταῖς τῶν προκειμένων ἐννοίαις. Ἀτιμήσαντες μὲν γὰρ τὴν διὰ νόμου παίδευσιν οἱ ἐξ Ἰσραὴλ, καὶ τῶν σωτηρίων μαθημάτων ὀλιγωρήσαντες τὸν ἕνα τε καὶ φύσει καταλελοιπότες Θεὸν τοῖς ἀκαθάρτοις δαίμοσιν τὰς θεραπείας προσῆγον ἐν ὄρεσι καὶ βουνοῖς, καὶ ἐν ταῖς εὐδενδροτάταις φάραγξιν τεθυμιάκασί τε καὶ προσκεκυνήκασι τοῖς ἔργοις τῶν ἰδίων χειρῶν. Καὶ ἠγανάκτει μὲν ἐπὶ τούτοις, καὶ μάλα εἰκότως, ὁ τῶν ὅλων Θεὸς, ἔφη δὲ πρὸς ἕνα τῶν ἁγίων προφητῶν· «Ἀνάστηθι καὶ κρίθητι πρὸς τὰ ὄρη, καὶ ἀκουσάτωσαν οἱ βουνοὶ τὴν φωνήν σου. Ἀκούσατε, βουνοὶ, τὴν κρίσιν τοῦ Κυρίου, καὶ αἱ φάραγγες, θεμέλια τῆς γῆς, ὅτι κρίσις τῷ Κυρίῳ πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ μετὰ τοῦ Ἰσραὴλ διελεγχθήσεται.» Καὶ οὔτι που φαμὲν ὅτι πρός γε τὰ ὄρη καὶ τοὺς βουνοὺς γέγονεν ἡ κρίσις τῷ Κυρίῳ διὰ τῆς τοῦ προφήτου φωνῆς, ἐδικάζετο δὲ μᾶλλον τῷ πρὸς αὐτὴν τὴν ἀσέβειαν τοῦ Ἰσραὴλ τοῖς ἐν τοῖς ὄρεσι καὶ βουνοῖς καὶ νάπαις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή λοιπόν και αυτά τα ίδια τα στοιχεία της φύσης σχεδόν μάταια κοπίασαν για τους λυτρωμένους, «Άκουε, ουρανέ», λέει, «και δώσε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε». Θα προσεγγίσουμε όμως και με άλλον τρόπο τα νοήματα των προκειμένων εδαφίων. Διότι, αφού περιφρόνησαν την παιδαγωγία του νόμου οι Ισραηλίτες, και παραμέλησαν τις σωτήριες διδασκαλίες, εγκαταλείποντας τον ένα και εκ φύσεως Θεό, προσέφεραν λατρεία στους ακάθαρτους δαίμονες πάνω σε όρη και βουνά, και μέσα στις κατάφυτες από δέντρα φάραγγες προσέφεραν θυμίαμα και προσκύνησαν τα έργα των ίδιων τους των χεριών. Γι' αυτά αγανακτούσε, και μάλιστα πολύ δικαιολογημένα, ο Θεός των όλων, και είπε προς έναν από τους αγίους προφήτες: «Σήκω και δικάσου με τα όρη, και ας ακούσουν οι λόφοι τη φωνή σου. Ακούστε, βουνά, την κρίση του Κυρίου, και οι φάραγγες, τα θεμέλια της γης, διότι ο Κύριος έχει κρίση με τον λαό του, και με τον Ισραήλ θα διαλεχθεί». Και βέβαια δεν λέμε ότι η κρίση του Κυρίου μέσω της φωνής του προφήτη έγινε ενάντια στα όρη και τα βουνά, αλλά μάλλον δικαζόταν με την ίδια την ασέβεια του Ισραήλ που διαπραττόταν στα όρη, τα βουνά και τις κοιλάδες.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Ἠλέγχετο γὰρ ἀμετρίως δεδυσσεβηκὼς, καὶ βωμοὺς καὶ τεμένη κατασκευάσας ἐκεῖ τοῖς ἀκαθάρτοις δαίμοσιν. Οὐκοῦν ἐπειδήπερ οἱ ἐξ Ἰσραὴλ τῆς εἰς Θεὸν αἰδοῦς ἀλογήσαντες προσεκύνησαν τῇ στρατιᾷ τοῦ οὐρανοῦ, ἡλίῳ τε φημὶ καὶ σελήνῃ, δεχόμενοι δὲ καὶ τὴν ἐκ γῆς ὕλην, ξύλα τέ φημι καὶ λίθους, ἐποίησαν ἑαυτοῖς εἴδωλα κατὰ τὸ ἑκάστῳ δοκοῦν, οἰκονομώτατα λίαν τὴν ἐν τούτοις αὐτῶν ἀσέβειαν ὑπαινίττεται, καὶ οἷον εἰς ἔλεγχον καὶ ἀπόδειξιν οὐρανόν τε καὶ γῆν εἰς μέσον ὥσπερ παρακομίζει λέγων, «Ἄκουε, οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν,» Καὶ καθ᾽ ἕτερον δὲ τρόπον, πολλοὺς εἶναι φαμὲν τοὺς πατέρας ἐν οὐρανῷ, τοὺς πνευματικοὺς δῆλον ὅτι· πολλοὺς δὲ ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, τοῦτο μὲν σαρκικοὺς, τοῦτο δὲ πνευματικούς. Ἀλλὰ τούτοις μὲν ἅπασι τοῖς πατράσι τοῖς ἄνω τε καὶ κάτω παρὰ τῶν ὑπὸ χεῖρα τέκνων προσάγονται τιμαί. Χαίρουσι δὲ λίαν οἱ τετιμημένοι, καὶ οὐδείς ἐστιν ἐν αὐτοῖς, ὃς οὐ πάντῃ τε καὶ πάντως ποιεῖται δυσφόρητον τὸ ἀχαριστεῖσθαι παρὰ τῶν τέκνων. Ὃ δὴ πεπονθὼς ὁ τῶν ὅλων Θεὸς, τούς τε ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς πατέρας διαμαρτύρεται λέγων· Ἄκουε, οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν· Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ελεγχόταν ως εξαιρετικά ασεβής, έχοντας κατασκευάσει εκεί βωμούς και ιερά τεμένη στους ακάθαρτους δαίμονες. Επομένως, επειδή οι Ισραηλίτες, αδιαφορώντας για τον σεβασμό προς τον Θεό, προσκύνησαν τη στρατιά του ουρανού, δηλαδή τον ήλιο και τη σελήνη, και λαμβάνοντας ύλη από τη γη, δηλαδή ξύλα και λίθους, έφτιαξαν για τον εαυτό τους είδωλα σύμφωνα με τις προτιμήσεις του καθενός, με μεγάλη οικονομία και σοφία υπαινίσσεται την ασέβειά τους σε αυτά, και φέρνει στο μέσον τον ουρανό και τη γη σαν για έλεγχο και απόδειξη, λέγοντας: «Άκουγε, ουρανέ, και δίνε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε». Με άλλον δε τρόπο, λέμε ότι υπάρχουν πολλοί πατέρες στον ουρανό, προφανώς οι πνευματικοί· και παρομοίως πολλοί και πάνω στη γη, αφενός σαρκικοί και αφετέρου πνευματικοί. Αλλά σε όλους αυτούς τους πατέρες, τόσο τους άνω όσο και τους κάτω, προσφέρονται τιμές από τα υποκείμενά τους τέκνα. Και αυτοί που τιμώνται χαίρονται πολύ, και δεν υπάρχει κανείς ανάμεσά τους που να μη θεωρεί με κάθε τρόπο εξαιρετικά δυσβάσταχτο το να αντιμετωπίζει αχαριστία από τα παιδιά του. Αυτό ακριβώς υπέστη και ο Θεός των όλων, και καλεί ως μάρτυρες τους πατέρες στον ουρανό και στη γη, λέγοντας: Άκουγε, ουρανέ, και δίνε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε· Υιούς γέννησα και ύψωσα, αυτοί όμως με αθέτησαν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Ἡμῖν δὲ, τῆς υἱοθεσίας ὄνομά τε καὶ πνεῦμα, κεχάρισται ὁ Θεός. «Ὅτι γάρ ἐστε,» φησὶν, «υἱοὶ, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν, κράζον Ἀββὰ ὁ πατήρ.» Γεγέννηκα γὰρ, φησὶν, υἱοὺς, καὶ οὐ διὰ τοῦτο μόνον, ἀλλὰ γὰρ καὶ ὕψωσα, τοῦτ᾽ ἔστιν, ἀνέθρεψα. Τοῦτο γὰρ ἡ τῶν ἑτέρων μηνυτῶν ἐπίδοσις ἔχει. Λελυτρωμένος γὰρ ὁ Ἰσραὴλ, οὐκ ἀνεπικούρητος ἦν μετὰ τοῦτο, καὶ ἀγάπης ἔρημος τῆς παρὰ Θεοῦ. Τέθραπτο γὰρ καθάπερ τις υἱὸς ἐκ φιλόπαιδος ἀληθῶς καὶ φιλοστοργωτάτου πατρός. «Ἄρτον γὰρ οὐρανοῦ,» φησὶν, «ἔδωκεν αὐτοῖς, ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος.» Ἐτρέφετο δὲ ἑτέρως καὶ εἰς εὐεξίαν πνευματικὴν διὰ τῆς ἐννόμως σοφίας καὶ προφητικῶν παιδευμάτων, ἀποκομιζόντων ἀστείως εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας, τοῦτ᾽ ἔστι Χριστοῦ. Γράφει γοῦν ὁ Παῦλος, «Ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς Χριστόν.» Ἀλλ᾽ ἠθέτησε τὸν γεννήσαντα. Καὶ τίς ὁ τῆς ἀθετήσεως τρόπος εἴη ἄν; ἐτράπετο γὰρ εἴς γε τὸ θέλειν τοῖς μὴ φύσει λατρεύειν θεοῖς, νενόσηκε δὲ καὶ ἑτέρως, πολὺ τὸ ἐξήνιον, καὶ τὸ ἔτι τούτων εἰς ἀτοπίαν ἐπέκεινα, οὔτε αὐτὴν μεμίμηται τῶν ἀλόγων ζώων τὴν εὔνοιαν, ἣν ἂν ἔχοιεν ἐκεῖνα πρὸς τοὺς δεσπότας. Ταύτῃ τοι φησίν· «Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον, καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ, Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω, καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκεν.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Σε εμάς δε, ο Θεός έχει χαρίσει το όνομα και το πνεύμα της υιοθεσίας. «Επειδή ακριβώς είστε», λέει, «υιοί, εξαπέστειλε ο Θεός το πνεύμα του Υιού του στις καρδιές σας, το οποίο κράζει: Αββά, ο πατέρας». «Γέννησα», λέει, «υιούς, και όχι μόνο αυτό, αλλά και τους ύψωσα», δηλαδή τους ανέθρεψα. Διότι αυτή την έννοια έχει η απόδοση των άλλων ερμηνευτών. Αφού δηλαδή λυτρώθηκε ο Ισραήλ, δεν έμεινε αβοήθητος μετά από αυτό, ούτε στερήθηκε την αγάπη του Θεού. Διότι ανατράφηκε σαν γιος από έναν πραγματικά φιλόπαιδα και εξαιρετικά φιλόστοργο πατέρα. «Διότι άρτο ουρανού», λέει, «τους έδωσε, άρτο αγγέλων έφαγε ο άνθρωπος». Τρεφόταν δε και με άλλον τρόπο προς πνευματική ευεξία, μέσω της σοφίας του νόμου και των προφητικών διδαγμάτων, τα οποία τον οδηγούσαν καταλλήλως στην επίγνωση της αλήθειας, δηλαδή του Χριστού. Γράφει λοιπόν ο Παύλος: «Ώστε ο νόμος έγινε παιδαγωγός μας προς τον Χριστό». Αλλά αθέτησε αυτόν που τον γέννησε. Και ποιος μπορεί να ήταν ο τρόπος της αθέτησης; Στράφηκε δηλαδή στο να θέλει να λατρεύει αυτούς που δεν ήταν από τη φύση τους θεοί, και νόσησε και με άλλον τρόπο, επιδεικνύοντας μεγάλη απειθαρχία, και, προχωρώντας ακόμη πιο πέρα σε παραλογισμό από όλα αυτά, δεν μιμήθηκε ούτε καν την ευγνωμοσύνη των άλογων ζώων που δείχνουν προς τους κυρίους τους. Γι' αυτό ακριβώς λέει: «Γνώρισε το βόδι αυτόν που το απέκτησε, και ο όνος τη φάτνη του κυρίου του, ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε, και ο λαός δεν με κατανόησε».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Αὐτὸς γάρ πού φησι περὶ τῶν ἐξ Ἰσραήλ· «Υἱὸν ἐγέννησα καὶ ὕψωσα.» Ἔθος δὲ τῇ θείᾳ Γραφῇ τὴν τῶν Ἰουδαίων μητέρα, φημὶ δὴ τὴν Ἱερουσαλὴμ ὄρει παρεικάζειν ἐσθ᾽ ὅτε. Ἔκειντο τοίνυν ἄνθος ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους, τοῦτ᾽ ἔστιν, ἐπάνω πάντων, καὶ ἐπὶ πάντας ὡς ἡγούμενοι, καὶ τὸ κατάρχειν τῶν ἄλλων, ταῖς ἐκ νόμου λαχόντες ψήφοις. Οὗτοι δὲ ἦσαν οἱ μεθύοντες ἄνευ οἴνου. Καὶ γὰρ ἦν ἐξ ἀμπέλου Σοδόμων ἡ ἄμπελος αὐτῶν, καὶ ἡ κληματὶς αὐτῶν ἐκ Γομόῤῥας, ἡ σταφυλὴ αὐτῶν σταφυλὴ χολῆς, βότρυς πικρίας αὐτοῖς, καὶ θυμὸς δρακόντων ἀνίατος. Κατεμεθύσκοντο γὰρ οὐκ οἶνον τοῦτον πίνοντες τὸν αἰσθητὸν, ἀλλὰ τὸ ἐξ ἀκράτου θυμοῦ, καὶ μανίας μέθυσμα, καὶ τῆς διαβολικῆς δυστροπίας τὸν σκοτισμὸν ταῖσαὐτῶν διανοίαις εἰσο ικιζόμενοι. <Ἰδοὺ ἰσχυρὸν καὶ σκληρὸν ὁ θυμὸς Κυρίου ὡς χάλαζα καταφερομένη, οὐκ ἔχουσα σκέπην βίᾳ καταφερομένη, ὡς ὕδατος πολὺ πλῆθος σύρον χώραν τῇ γῇ, ποιήσει ἀνάπαυσιν ταῖς χερσὶ καὶ τοῖς ποσὶ, καὶ καταπατηθήσεται ὁ στέφανος τῆς ὕβρεως οἱ μισθωτοὶ τοῦ Ἐφραΐμ.> Τίνα τρόπον αὐτοῖς τὰ δεινὰ συμβήσεται, καὶ ὅτι τῆς εἰς Χριστὸν δυσσεβείας ἀποτίσουσι δίκας σκληρῷ τε καὶ ἀνημέρῳ παραπεσόντες θυμῷ τοῦ τὰ δίκαια κρίνοντος, διὰ τούτων ἡμῖν ὁ προφητικὸς ὑπεμφαίνει λόγος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι αυτός κάπου λέει για εκείνους από τον Ισραήλ: «Γέννησα και ύψωσα υιό». Και είναι συνήθεια στη θεία Γραφή να παρομοιάζει μερικές φορές τη μητέρα των Ιουδαίων, εννοώ την Ιερουσαλήμ, με όρος. Επομένως, βρίσκονταν ως άνθος στην κορυφή του όρους, δηλαδή πάνω από όλους, και πάνω σε όλους ως ηγέτες, έχοντας λάβει με βάση τον νόμο το δικαίωμα να εξουσιάζουν τους άλλους. Αυτοί λοιπόν ήταν που μεθούσαν χωρίς κρασί. Διότι η άμπελός τους προερχόταν από την άμπελο των Σοδόμων, και η κληματίδα τους από τα Γόμορρα, το σταφύλι τους ήταν σταφύλι χολής, το τσαμπί τους γεμάτο πικρία, και ανίατος θυμός δρακόντων. Επειδή μεθούσαν όχι πίνοντας αυτό το αισθητό κρασί, αλλά με το μεθύσι από άκρατο θυμό και μανία, και βάζοντας στον νου τους το σκοτάδι της διαβολικής κακοτροπίας. «Ιδού, ισχυρός και σκληρός ο θυμός του Κυρίου, σαν χαλάζι που πέφτει με ορμή και δεν αφήνει σκέπη, σαν πολύ νερό που παρασύρει χώρα στη γη, θα κάνει ανάπαυση στα χέρια και στα πόδια, και θα καταπατηθεί το στεφάνι της ύβρεως, οι μισθωτοί του Εφραΐμ». Το με ποιον τρόπο θα τους συμβούν τα δεινά, και ότι θα τιμωρηθούν για την ασέβεια προς τον Χριστό, περιπίπτοντας στον σκληρό και ανήμερο θυμό Εκείνου που κρίνει δίκαια, μας το υποδηλώνει μέσω αυτών ο προφητικός λόγος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἠθέλησας ὑψηλὴ διαμεῖναι, καὶ ἀκράδαντον ἔχειν τὴν εὐημερίαν, ταύτῃτοι γέγονας ταπεινή. Ὅτι γὰρ ὑψηλοί τινες ἦσαν οἱ ἐξ Ἰσραὴλ, τό γε ἧκον εἰς δόξαν τὴν παρὰ Θεοῦ, σαφὲς ἂν γένοιτο, λέγοντος αὐτοῦ διὰ φωνῆς Ἡσαΐου περὶ αὐτῶν· «Υἱοὺς ἐγέννησα, καὶ ὕψωσα.» Οὐκοῦν αὐτόκλητον ἔχει τὴν ταπείνωσιν· δεδυσσέβηκε γὰρ εἰς τὸν ὑψοῦντα Θεόν· τεταπείνωται δὲ τίνα τρόπον, διαδείκνυσιν εὐθύς· ἔφη γάρ· Ταῖς πολυοδίαις σου ἐκοπίασας. Εἰς πᾶσαν γὰρ ὥσπερ ἀπωλείας ἐρχόμενοι ὁδὸν, δεδαπανηκάσι μὲν ἐπ᾽ οὐδενὶ τῶν χρησίμων τὰς τῆς ψυχῆς εὐτονίας, δῆλον δὲ ὅτι τὰς νοητὰς, κεκμήκασι δὲ οὐ μετρίως, ἐπ᾽ ὀλεθρίοις πράγμασι τιθέμενοι τὰς σπουδάς. Ἢ τάχα που καὶ πολυοδίας ἐν τούτοις φησὶ τὸ ἀεὶ μεθίστασθαι πρὸς θεοὺς ἑτέρους, καὶ τῶν μὲν ἤδη πεπορισμένων ὀλιγωρεῖν, ζητεῖν δὲ τοὺς παρ᾽ ἑτέροις ὄντας τισὶ, καὶ καταμεθύειν ὥσπερ διαῤῥιπτουμένοις πανταχοῦ, ἔρεισμά τε καὶ κατάστασιν οὐκ ἔχειν τὸν ἐν αὐτοῖς ὄντα νοῦν. Συμβαίνει δὲ τοῦτο πάσχειν ἡμᾶς καὶ ἐν ταῖς ἐκτόποις τῶν ἡδονῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, επειδή δεν θέλησες να παραμείνεις ψηλά και να έχεις ακλόνητη την ευημερία σου, γι' αυτό ακριβώς ταπεινώθηκες. Διότι το ότι οι Ισραηλίτες βρίσκονταν σε υψηλή θέση, τουλάχιστον όσον αφορά τη δόξα που προερχόταν από τον Θεό, γίνεται σαφές όταν ο ίδιος λέει γι' αυτούς μέσω του Ησαΐα: «Υιούς εγέννησα και ύψωσα». Επομένως, υπέστη την ταπείνωση με δική της υπαιτιότητα, διότι ασέβησε απέναντι στον Θεό που την ύψωσε. Το με ποιον τρόπο ταπεινώθηκε, το φανερώνει αμέσως. Διότι λέει: «Με τις πολυοδίες σου κοπίασας». Διότι, προχωρώντας τρόπον τινά σε κάθε δρόμο απώλειας, κατασπατάλησαν μεν τις δυνάμεις της ψυχής τους σε τίποτα το χρήσιμο, προφανώς τις νοητές, και κουράστηκαν υπερβολικά, στρέφοντας τον ζήλο τους σε ολέθρια πράγματα. Ή ίσως με τον όρο «πολυοδίες» εδώ εννοεί τη συνεχή μετάπτωση σε άλλους θεούς, και την περιφρόνηση εκείνων που ήδη είχαν υιοθετήσει, αναζητώντας τους θεούς που ανήκαν σε άλλους λαούς, και το να μεθούν από πλάνη διασκορπιζόμενοι παντού, χωρίς ο νους τους να βρίσκει στήριγμα και σταθερότητα. Αυτό ακριβώς συμβαίνει να παθαίνουμε κι εμείς με τις άτοπες ηδονές.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Προσδέξεται δὲ μᾶλλον ἀποσταλέντα τὸν Υἱόν. Ἀλλ᾽ οὐκ ἐκβέβηκε τοῦτο πρὸς πέρας, καὶ οὐχ ἥμαρτεν ἐλπίδος ὁ πάντα εἰδώς· ἠπίστατο γὰρ τὰ ἐσόμενα. Λανθάνει δὲ αὐτὸν παντελῶς οὐδέν. Πέπλασται δὲ ἀνθρωπίνως τοῦ λόγου τὸ σχῆμα. Ταῦτα Θεοῦ λέγοντος διαλαβὼν ὁ προφήτης ἀναισθησίας τε ὁμοῦ καὶ ἀχαριστίας γράφεται τὸν Ἰσραὴλ, ἀποφαίνει δὲ καὶ ἀμνημονήσαντα παντελῶς τῶν ὑπαρχθέντων αὐτοῖς ἀγαθῶν. «Ἐγένετο γὰρ αὐτοῖς,» φησὶν, «εἰς σωτηρίαν ἐκ πάσης θλίψεως αὐτῶν·» ἔτερος δὲ παρ᾽ αὐτὸν οὐδεὶς σέσωκεν αὐτοὺς, οὐ πρέσβυς, οὐκ ἄγγελος, ἀλλ᾽ αὐτὸς Κύριος δι᾽ ἑαυτοῦ. Τεθαυματούργηκε γὰρ ἐν Αἰγύπτῳ μεσολαβοῦντος μὲν τοῦ Μωσέως, πλὴν ἐνεργῶν αὐτὸς τὰ παράδοξα. Καὶ γοῦν ὅτε μεμοσχοποίηκεν ὁ Ἰσραὴλ, εἶτα πρὸς τοῦτο λελύπηται Θεὸς, καὶ συνεκπέμψειν αὐτοῖς ἄγγελον ἐπηγγέλλετο, δεδυσφόρηκεν ὁ Μωσῆς λέγων· «Εἰ μὴ σὺ αὐτὸς πορεύσῃ μετ᾽ ἐμοῦ, μή με ἀναγάγῃς ἐντεῦθεν.» Αὐτὸς οὖν ἄρα δι᾽ ἑαυτοῦ σέσωκεν αὐτοὺς, ἐσχηκὼς μὲν παρ᾽ αὐτῶν τὸ σύμπαν οὐδὲν, μόνον δὲ διὰ τὸ ἀγαπᾷν αὐτοὺς, καὶ κήδεσθαι αὐτῶν. Τοῦτο δέ ἐστιν ἀπόδειξις ἐναργὴς τῆς ἀπαραβλήτου φιλανθρωπίας, καὶ γαληνότητος τῆς θεοπρεποῦς· ἐλυτρώσατο τοίνυν αὐτοὺς ἐξ οἴκου δουλείας, ἀνέλαβεν, ὕψωσε· καὶ τοῦτο, οἶμαι, ἐστὶν ὅπερ ἐν ἀρχαῖς ἔφη, «Υἱοὺς ἐγέννησα, καὶ ὕψωσα,» τουτέστιν, ἐξέθρεψα, ἤγουν ἐπισήμους ἀπέφηνα, «αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Θα δεχθεί μάλλον τον απεσταλμένο Υιό. Αλλά αυτό δεν έφτασε σε πέρας, ούτε διαψεύστηκε στην ελπίδα του αυτός που γνωρίζει τα πάντα· διότι γνώριζε τα μελλούμενα. Και τίποτα απολύτως δεν του διαφεύγει. Όμως το σχήμα του λόγου έχει πλαστεί με ανθρώπινο τρόπο. Ενώ ο Θεός τα έλεγε αυτά, ο προφήτης, παίρνοντας τον λόγο, κατακρίνει τον Ισραήλ ταυτόχρονα για αναισθησία και αχαριστία, και τον παρουσιάζει να έχει λησμονήσει εντελώς τα αγαθά που τους δόθηκαν. «Διότι έγινε σε αυτούς», λέει, «σωτηρία από κάθε τους θλίψη·» και κανένας άλλος εκτός από αυτόν δεν τους έσωσε, ούτε πρέσβης, ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος αυτοπροσώπως. Διότι θαυματούργησε στην Αίγυπτο με τη μεσολάβηση μεν του Μωυσή, αλλά εκτελώντας ο ίδιος τα παράδοξα. Και μάλιστα, όταν ο Ισραήλ κατασκεύασε τον μόσχο, και έπειτα ο Θεός λυπήθηκε για αυτό και εξήγγειλε ότι θα τους στείλει έναν άγγελο ως συνοδό, ο Μωυσής δυσανασχέτησε λέγοντας: «Εάν δεν συμπορευθείς εσύ ο ίδιος μαζί μου, μην με ανεβάσεις από εδώ.» Αυτός λοιπόν αυτοπροσώπως τους έσωσε, χωρίς να έχει λάβει απολύτως τίποτα από αυτούς, παρά μόνο επειδή τους αγαπούσε και τους φρόντιζε. Και αυτό είναι σαφής απόδειξη της απαράμιλλης φιλανθρωπίας και της θεοπρεπούς γαληνότητας· τους λύτρωσε λοιπόν από τον οίκο της δουλείας, τους ανέλαβε, τους ύψωσε· και αυτό, νομίζω, είναι εκείνο που είπε στην αρχή: «Υιούς γέννησα και ύψωσα», δηλαδή εξέθρεψα, ή τους έκανα επιφανείς, «αλλά αυτοί με αθέτησαν».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς δώδεκα προφήτας
ἔσται τοίνυν ὑμῖν εἰς μαρτύριον ἐκεῖνος αὐτὸς, ᾧ τὸν διαβόητον τουτονὶ καὶ περιφανῆ ναὸν ἐστήσατε, ᾧ τὸ θεῖον ἵδρυται πρὸς ὑμῶν θυσιαστήριον, ᾧ τὸ σέβας ἀνάπτειν πεπαίδευσθε διὰ νόμου· ὃς ἐκ τοῦ ἰδίου οἴκου λελάληκεν ἀεὶ πρὸς προφήτας ἁγίους, καὶ πρό γε τῶν ἄλλων τῷ μακαρίῳ Μωυσεῖ, τὴν ἀρχαίαν ἐκείνην σκηνὴν ἐγηγερκότι κατὰ τὴν ἔρημον. ἐλάλει γὰρ ἄνωθεν τοῦ ἱλαστηρίου, καὶ ᾗ φησὶ τὸ γράμμα τὸ ἱερόν “Μωυσῆς ἐλάλει, ὁ δὲ Θεὸς ἀπεκρίνατο ”αὐτῷ φωνῇ.” καὶ νῦν ὑμᾶς διαμαρτύρεται, φησὶν, ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ. οὐκοῦν ἀκούετε μὲν λαοὶ, προσεχέτω δὲ καὶ ἡ γῆ. τούτῳ παραπλήσιον τὸ διὰ φωνῆς Ἡσαΐου “Ἄκουε ”οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησε.” κατοικεῖ μὲν οὖν ὁ Ὕψιστος οὐκ ἔν γε τοῖς ἐκ λίθων ναοῖς ἢ χειροποιήτοις τεμένεσιν. ἐπειδὴ δὲ εἰς δόξαν Θεοῦ τοὺς ἁγίους οἴκους ἐγηγέρθαι φαμὲν, ταύτῃτοι καὶ κατοικεῖν ἐν αὐτοῖς οὐκ ἀπαξιοῦν πεπιστεύκαμεν τὸν τῶν ὅλων Θεὸν, καίτοι πληροῦντα τοὺς οὐρανοὺς καὶ τὴν γῆν καὶ τὰ κατωτέρω.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, θα είναι για εσάς ως μαρτυρία εκείνος ο ίδιος, για τον οποίο αναγείρατε αυτόν τον ξακουστό και περίλαμπρο ναό, για τον οποίο έχει ιδρυθεί από εσάς το θείο θυσιαστήριο, προς τον οποίο έχετε διδαχθεί μέσω του νόμου να αναπέμπετε τη λατρεία· ο οποίος από τον δικό του οίκο πάντοτε μιλούσε προς τους αγίους προφήτες, και προπάντων στον μακάριο Μωυσή, ο οποίος είχε ανεγείρει εκείνη την αρχαία σκηνή στην έρημο. Διότι μιλούσε πάνω από το ιλαστήριο, και όπως λέει το ιερό κείμενο: «Ο Μωυσής μιλούσε, και ο Θεός του απαντούσε με φωνή». Και τώρα, λέει, μαρτυρεί εναντίον σας από τον οίκο του. Λοιπόν, ακούστε οι λαοί, και ας δώσει προσοχή και η γη. Παρόμοιο με αυτό είναι εκείνο που ειπώθηκε μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Άκουε ουρανέ, και δώσε προσοχή γη, διότι ο Κύριος μίλησε». Ο Ύψιστος, βέβαια, δεν κατοικεί σε λίθινους ναούς ή σε χειροποίητα τεμένη. Επειδή όμως λέμε ότι οι άγιοι οίκοι έχουν ανεγερθεί προς δόξαν Θεού, γι' αυτό ακριβώς έχουμε πιστέψει ότι ο Θεός των όλων δεν απαξιεί να κατοικεί μέσα σε αυτούς, καίτοι γεμίζει τους ουρανούς και τη γη και τα καταχθόνια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς δώδεκα προφήτας
ἔθος δὲ τῷ φιλαγάθῳ Θεῷ προαγορεύσει μὲν τῶν δεινῶν προεκδειματοῦν ἔσθ᾽ ὅτε τοὺς ἡμαρτηκότας· οὐ μὴν ἐᾶν ἀμαλθάκτους καὶ ἀπηνεῖς ὡς ἀπεγνωκότας, ἀλλ᾽ ὁμοῦ τοῖς συμβήσεσθαι μέλλουσι τὸν τῆς παρακλήσεως εἰσκομίζειν λόγον, καὶ τόπον ὥσπερ αὐτοῖς τοῦ διαδράναι τηρεῖν, εἰ παλινδρομεῖν ἕλοιντο πρὸς μετάγνωσιν. τοῦτό τοι καὶ νῦν ἐξ ἐμφύτου πάλιν ἐργάζεται γαληνότητος. ἀκούσατε τοίνυν φησὶν ὅσα ὁ Κύριος εἶπε. τί δέ μοι προστέταχεν; Ἀνάστηθι καὶ κρίθητι πρὸς τὰ ὄρη, καὶ ἀκουσάτωσαν οἱ βουνοὶ φωνῆς σου. ἔοικε μὲν οὖν τῷ διὰ φωνῆς Ἡσαΐου καὶ τοῦτο “Ἄκουε ”οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν.” ὄρη γάρ που δὴ τάχα καὶ βουνοὺς τὰς νοητὰς ὀνομάζει δυνάμεις, αἳ τόδε τὸ σύμπαν περιέπουσι κατὰ βούλησιν Θεοῦ, τὰς τῶν δαιμόνων πλεονεξίας ἀποσοβοῦσαι τῶν ἐπὶ τῆς γῆς. ἐπειδὴ δὲ τῆς τοῦ Θεοῦ γαληνότητος τὴν ὑπερβολὴν αὗται δὴ μάλιστα καὶ πρό γε τῶν ἄλλων ἐπιγινώσκουσιν, ὅσην τε τῶν καθ᾽ ἡμᾶς ποιεῖται φροντίδα μεμαθήκασιν ἐξ ὧν ἐνεργοῦσιν εἰς ἡμᾶς, τοῖς παρ᾽ αὐτοῦ πειθόμεναι νόμοις, ἐπ᾽ αὐτῶν γενήσεσθαι δεῖν τὴν κρίσιν ἐντέλλεται. εἰκὸς δὲ δή τι καὶ ἕτερον τὸν προφητικὸν ἡμῖν ὑποφαίνειν λόγον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Είναι συνήθεια του φιλάγαθου Θεού μερικές φορές να εκφοβίζει εκ των προτέρων όσους έχουν αμαρτήσει, προαναγγέλλοντας τα δεινά· όχι βέβαια για να τους αφήσει σκληρούς και απηνείς σαν απελπισμένους, αλλά μαζί με όσα πρόκειται να συμβούν να εισάγει και τον λόγο της παρηγοριάς, και να διατηρεί γι' αυτούς τρόπον τινά έναν χώρο διαφυγής, εάν επιλέξουν να επιστρέψουν προς τη μετάνοια. Αυτό ακριβώς κάνει και τώρα, από την έμφυτη γαληνότητά Του. Ακούστε λοιπόν, λέει, όσα είπε ο Κύριος. Και τι με πρόσταξε; «Σήκω και δικάσου μπροστά στα όρη, και ας ακούσουν οι βουνοί τη φωνή σου». Μοιάζει λοιπόν και αυτό με εκείνο που ειπώθηκε μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Άκουε ουρανέ, και δώσε προσοχή γη, διότι ο Κύριος μίλησε». Διότι ίσως ονομάζει όρη και βουνούς τις νοητές δυνάμεις, οι οποίες φροντίζουν αυτό το σύμπαν κατά το θέλημα του Θεού, αποδιώχνοντας τις επιβουλές των δαιμόνων από τους ανθρώπους πάνω στη γη. Και επειδή αυτές κυρίως και πριν από τους άλλους αναγνωρίζουν την υπερβολή της γαληνότητας του Θεού, και έχουν μάθει πόση φροντίδα δείχνει για τα δικά μας θέματα από όσα ενεργούν σε εμάς, υπακούοντας στους δικούς Του νόμους, δίνει εντολή να γίνει η κρίση ενώπιόν τους. Είναι πιθανό, βέβαια, ο προφητικός λόγος να μας υποδηλώνει και κάτι άλλο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς δώδεκα προφήτας
ὑμεῖς δὲ, φησὶν, ὡς πατέρα δοξάζειν ὀφείλοντες, δεδιέναι δὲ καὶ ὡς δεσπότην, κατ᾽ ἄμφω τοῦ πρέποντος οὐ μετρίως διημαρτηκότες ἁλώσεσθε, μήτε ὡς πατρὶ τὴν δόξαν, μήτε μὴν ὡς δεσπότῃ τὸν φόβον ἀνάπτοντες. ποῦ γὰρ ἡ δόξα μου; ποῦ δὲ ὁ φόβος, εἰ μηδὲν τῶν εἰς δόξαν ὁρώντων τὴν ἐμὴν ἀνέχεσθε δρᾶν, μήτε μὴν τὸ κολάζεσθαι δεδιότες, τοῖς δεσποτικοῖς εἴκετε νόμοις; ἔφη τι τοιοῦτον καὶ διὰ φωνῆς Ἡσαΐου “Ἄκουε ”οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν Υἱοὺς “ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν.” Χρὴ τοίνυν ἡμᾶς τὰ εἰς δόξαν Θεοῦ ζητεῖν, καὶ μὴν καὶ ἐπείγεσθαι κατορθοῦν, τὸ γεγραμμένον εἰδότας “Ζῶ ”ἐγὼ, λέγει Κύριος, ὅτι τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω, καὶ “ὁ ἐξουθενῶν με ἐξουδενωθήσεται.” δοξασθήσεται δὲ πρὸς ἡμῶν ὡς πατὴρ ὁ τῶν ὅλων Θεὸς, οὐχὶ τὸ αὐτοῖς ἡμῖν ἡδύ τε καὶ φίλον ἀποπεραίνειν ἐσπουδακότων· ἀνατεθεικότων δὲ μᾶλλον αὐτῷ τὸν νοῦν καὶ τοῖς αὐτοῦ νεύμασιν ἑπομένων πανταχοῦ. φοβηθησόμεθα δὲ καὶ ὡς Κύριον, τὴν εἰς φαυλότητα ῥοπὴν ἀνακόπτοντες αἰδοῖ τοῦ προσκρούειν αὐτῷ, καὶ τὸν ἐπὶ τοῦ θείου βήματος εὐνοοῦντες ἔλεγχον. “Τοὺς γὰρ ”πάντας ἡμᾶς δεῖ φανερωθῆναι ἔμπροσθεν τοῦ βήματος “τοῦ Χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος, ”πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν εἴτε φαῦλον.” <Ὑμεῖς οἱ ἱερεῖς οἱ φαυλίζοντες τὸ ὄνομά μου, καὶ εἴπατε Ἐν τίνι ἐφαυλίσαμεν τὸ ὄνομά σου;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εσείς όμως, λέει, ενώ οφείλατε να τον δοξάζετε ως πατέρα και να τον φοβάστε ως δεσπότη, θα αποδειχθεί ότι έχετε αποτύχει κατά πολύ και στα δύο όσον αφορά το πρέπον, αφού ούτε δόξα του αποδίδετε ως πατέρα ούτε φόβο ως δεσπότη. Διότι πού είναι η δόξα μου; Και πού ο φόβος, εάν δεν ανέχεστε να πράττετε τίποτα από όσα αποβλέπουν στη δόξα μου, ούτε καν, φοβούμενοι την τιμωρία, υπακούτε στους δεσποτικούς νόμους; Κάτι τέτοιο είπε και μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Άκουε ουρανέ, και δώσε προσοχή γη, διότι ο Κύριος μίλησε· γέννησα και μεγάλωσα υιούς, αυτοί όμως με αθέτησαν». Πρέπει λοιπόν εμείς να επιζητούμε όσα αφορούν τη δόξα του Θεού, και μάλιστα να σπεύδουμε να τα κατορθώνουμε, γνωρίζοντας το γεγραμμένο: «Ζω εγώ, λέει ο Κύριος, ότι θα δοξάσω εκείνους που με δοξάζουν, και εκείνος που με εξουθενώνει θα εξουδενωθεί». Και θα δοξαστεί από εμάς ως πατέρας ο Θεός των όλων, όχι εάν σπεύδουμε να εκτελούμε ό,τι είναι ευχάριστο και αρεστό σε εμάς τους ίδιους· αλλά μάλλον εάν έχουμε αναθέσει σε αυτόν τον νου μας και ακολουθούμε παντού τα δικά του προστάγματα. Και θα τον φοβηθούμε ως Κύριο, ανακόπτοντας τη ροπή προς την κακία από ευλάβεια μήπως προσκρούσουμε σε αυτόν, και έχοντας κατά νου τον έλεγχο στο θείο βήμα. «Διότι όλοι μας πρέπει να φανερωθούμε ενώπιον του βήματος του Χριστού, για να λάβει ο καθένας την ανταπόδοση για όσα έπραξε διά του σώματος, σύμφωνα με όσα έπραξε, είτε αγαθό είτε φαύλο». <Εσείς οι ιερείς που περιφρονείτε το όνομά μου, και είπατε: Σε τι περιφρονήσαμε το όνομά σου;>
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Ἐπιστολαὶ ἑορταστικαί
Τοῦτο τῆς εὐσεβείας τὸν ἀθλητὴν ταῖς παρὰ Θεοῦ στεφανώσει ψήφοις· τοῦτο τῆς ἄνω κλήσεως προξενήσει τὸ βραβεῖον τοῖς ἀνδριζομένοις ἐν ὑπομονῇ. «Οὐκοῦν, ἕως καιρὸν ἔχομεν, ἐργασώμεθα τὸ ἀγαθὸν πρὸς πάντας.» δʹ. Ταῦτα διδάξων ἡμᾶς ἐπέφανεν ὁ Μονογενὴς ἐν εἴδει τῷ καθ᾽ ἡμᾶς· ἀλλ᾽ οὐ συνῆκεν ὁ Ἰσραὴλ τὸν τῶν ὅλων Σωτῆρα καὶ Λυτρωτήν· καίτοι τὸ ἐπ᾽ αὐτῷ μυστήριον ὡς ἐν σκιαῖς καὶ τύποις τοῦ νόμου προαναφήναντος, διακεκραγότων δὲ πολυτρόπως καὶ τῶν ἁγίων προφητῶν. Οὐκοῦν ἀκουσάτωσαν τὴν ἐπ᾽ αὐτῷ νοσήσαντες ἄγνοιαν· «Ἄκουε, οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι Κύριος ἐλάλησεν· Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα· αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν. Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον, καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτό θα στεφανώσει τον αθλητή της ευσέβειας με τις επιδοκιμασίες του Θεού· αυτό θα εξασφαλίσει το βραβείο της άνω κλήσεως σε όσους αγωνίζονται γενναία με υπομονή. «Επομένως, όσο έχουμε καιρό, ας εργαζόμαστε το αγαθό προς όλους.» 4. Για να μας διδάξει αυτά φανερώθηκε ο Μονογενής με τη δική μας μορφή· αλλά ο Ισραήλ δεν κατανόησε τον Σωτήρα και Λυτρωτή των πάντων· αν και ο νόμος προανήγγειλε το μυστήριό Του με σκιές και τύπους, και οι άγιοι προφήτες το διακήρυξαν με πολλούς τρόπους. Ας ακούσουν λοιπόν εκείνοι που πάσχουν από άγνοια γι' Αυτόν: «Άκουε, ουρανέ, και δώσε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε: Υιούς γέννησα και ανέδειξα, αυτοί όμως με αθέτησαν. Το βόδι γνώρισε τον ιδιοκτήτη του, και το γαϊδούρι τη φάτνη του κυρίου του.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες