Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 1:27

Διότι με κρίση θα σωθεί η αιχμαλωσία της, και με ελεημοσύνη. Χωρίς να έχει αναφέρει τίποτα στα προηγούμενα περί αισθητών εχθρών, ούτε περί αιχμαλώτων, αποκαλώντας την αποκατάστασή της άφεση της αιχμαλωσίας, μας οδηγεί να κατανοήσουμε ότι, καθώς ο καθένας από εμάς υποπίπτει στην αμαρτία, όταν κυριευθούμε από τον εχθρό, γινόμαστε τρόπον τινά δέσμιοι της αμαρτίας και οδηγούμαστε από τον πονηρό στο να παραστήσουμε τα μέλη μας δούλα της ανομίας, για να πράττουμε την ανομία. Γι' αυτόν τον λόγο οι κριτές αναδεικνύονται σωτήρες, όπως ο Βαράκ, ο Σαμψών, ο Γεδεών και ο Ιεφθάε, οι οποίοι υπερασπίζονται τον λαό και τον ελευθερώνουν από τους εχθρούς.

Για τον λόγο αυτόν υπάρχουν σύμβουλοι που υποδεικνύουν τα προς σωτηρία, ώστε η αιχμαλωσία της να καταστεί άξια να σωθεί. Διότι αυτό σημαίνει το να σωθεί μετά κρίματος, δηλαδή κατόπιν κρίσεως και εξετάσεως. Έπειτα, επειδή εάν παρατηρήσει τις ανομίες, κανείς δεν θα μπορέσει να σταθεί, συνέδεσε την ελεημοσύνη με την κρίση, ώστε η αυστηρότητα της κρίσεως να πραϋνθεί με την ανάμειξη του ελέους.

Και αυτό τους το είχε προαναγγείλει ο Σωτήρας: «Όταν δείτε την Ιερουσαλήμ να περικυκλώνεται από στρατόπεδα, τότε θα πείτε στα όρη: Σκεπάστε μας· και στους λόφους: Πέστε πάνω μας.» Είναι φοβερό, λοιπόν, το να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού· όχι διότι είναι σκληρός και αμείλικτος, αφού μάλλον είναι χρηστός και αγαθός, αλλά διότι λυπείται όταν καταφρονείται, και μάλιστα όταν εμείς οι ίδιοι στερούμε από τους εαυτούς μας τα δικά Του χαρίσματα, αν και είναι δυνατόν να τα λάβουμε πλουσίως και να τα απολαύσουμε, εφόσον επιλέξουμε να υποταχθούμε στους νόμους Του. Αποτινάσσοντας δε τους πονηρούς και ανόσιους διδασκάλους της παρούσας ζωής, οι οποίοι σπεύδουν να καταλύσουν την ορθότητα της πίστεως με τα λόγια τους, και οι οποίοι, εκχέοντας τον ιό της δικής τους κακοτροπίας στις ψυχές των πιο ακέραιων ανθρώπων, τις παρεκτρέπουν ώστε να επιλέξουν αναπόφευκτα τα πονηρά. <«Και θα επιφέρω το χέρι μου πάνω σου, και θα σε καθαρίσω με φωτιά, τους δε απειθούντες θα τους καταστρέψω, και θα ταπεινώσω όλους τους υπερήφανους· και θα εγκαταστήσω τους κριτές σου, όπως παλαιότερα, και τους συμβούλους σου όπως εξ αρχής. Και μετά από αυτά θα ονομαστείς πόλη δικαιοσύνης, πιστή μητρόπολη Σιών. Διότι με δίκαιη κρίση θα σωθεί η αιχμαλωσία της, και με ελεημοσύνη. Και θα συντριβούν μαζί οι άνομοι και οι αμαρτωλοί, και όσοι εγκαταλείπουν τον Κύριο θα εξολοθρευτούν.»> Επιφέρει το χέρι Του ο Θεός, ως χτύπημα· διότι τέτοια περίπου είναι πάντοτε η στάση εκείνων που χτυπούν.

Αυτής δε της ωραίας πόλεως οι προεστώτες «κριτές» και «σύμβουλοι» έλαβαν την αρχή τους από τους αποστόλους και μαθητές του Σωτήρος ημών, και από τη δική τους διαδοχή, μέχρι και σήμερα, σαν να φύτρωσαν από αγαθό σπόρο, λάμπουν έχοντας κατασταθεί πρόεδροι της Εκκλησίας του Θεού. Το ότι δε αυτά προφητεύονται για τους λίγους από τον ιουδαϊκό λαό που έχουν απομείνει, το αποδεικνύει στη συνέχεια η προφητεία λέγοντας: «διότι με κρίση θα σωθεί η αιχμαλωσία της και με ελεημοσύνη», ή, σύμφωνα με τους άλλους ερμηνευτές: «και με δικαιοσύνη». Διότι, εάν λέγεται ότι «θα σωθεί με κρίση» η «αιχμαλωσία της», είναι προφανές ότι μόνον όσοι κριθούν άξιοι σωτηρίας θα επιτύχουν την εκπλήρωση της επαγγελίας. Μάταια, επομένως, φαντάζονται τα τέκνα των Ιουδαίων ότι πρόκειται να υπάρξει επιστροφή από τη διασπορά ολόκληρου του έθνους τους, αφού ο λόγος σαφώς δεν υπόσχεται ότι θα επιστρέψουν όλοι, παρά μόνον όσοι κριθούν άξιοι. Ως επιστροφή δε της «αιχμαλωσίας» πρέπει να νοήσουμε τη μεταστροφή των ψυχών από την πλάνη προς την αληθινή γνώση του Θεού, την οποία φανέρωσε και ο Σωτήρας, όταν, παίρνοντας στη συναγωγή το βιβλίο του Ησαΐα, ανέγνωσε την περικοπή που αναφερόταν στο πρόσωπό του: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, διότι με έχρισε και με απέστειλε να κηρύξω το Ευαγγέλιο στους πτωχούς». «

Επειδή δηλαδή ο Ησαΐας είπε ότι ο Χριστός έτσι θα ονομαστεί, αλλά πουθενά δεν έχει ονομαστεί έτσι, θα μπορούσαμε να τους πούμε ότι εννοούσε ως όνομα τη σημασία που απορρέει από τα ίδια τα γεγονότα· όπως ακριβώς συμβαίνει και εδώ. Διότι με κρίση θα σωθεί η αιχμαλωσία της και με ελεημοσύνη. Με κρίση, δηλαδή, με την απόδοση δικαιοσύνης, την καταδίκη και την τιμωρία των εχθρών. Με ελεημοσύνη, δηλαδή, με πολλή φιλανθρωπία. Δύο μέγιστα δώρα τους υπόσχεται εδώ: αφενός ότι θα τιμωρηθούν εκείνοι που τους οδήγησαν στην αιχμαλωσία και αφετέρου ότι οι ίδιοι θα απολαύσουν πολλή ευημερία. Το καθένα από αυτά είναι ικανό και από μόνο του να προσφέρει τη μέγιστη ικανοποίηση· όταν όμως συντρέξουν και τα δύο μαζί, η ευφροσύνη καθίσταται άφατη. Εξάλλου, θέλοντας να δείξει ότι και μετά από τη μακρά αιχμαλωσία επιστρέφουν στην πατρίδα τους όχι επειδή εξέτισαν την τιμωρία που τους άξιζε και αποκαθάρθηκαν από τα αμαρτήματά τους, αλλά εξαιτίας της δικής Του φιλανθρωπίας, και ότι η σωτηρία αποτελεί μάλλον έργο ελέους παρά ανταπόδοσης και αμοιβής, πρόσθεσε: «Και με ελεημοσύνη».