Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 10:1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄ Αλίμονο σε εκείνους που γράφουν πονηρία. Διότι, όταν γράφουν, γράφουν πονηρία, διαστρέφοντας την κρίση των φτωχών, αρπάζοντας το δίκαιο των πενήτων του λαού μου, ώστε να αποτελεί γι’ αυτούς η χήρα αντικείμενο αρπαγής και το ορφανό αντικείμενο λεηλασίας. Και τι θα κάνουν κατά την ημέρα της επισκοπής; Διότι η θλίψη σας θα έλθει από μακριά. Και σε ποιον θα καταφύγετε για να βοηθηθείτε; Και πού θα εγκαταλείψετε τη δόξα σας, για να μην περιπέσετε σε αιχμαλωσία; Και θα πέσουν κάτω από τους σφαγμένους. — Παρ’ όλα αυτά δεν αποστράφηκε η οργή, αλλά το χέρι είναι ακόμη υψωμένο.

Τέτοια είναι η αίρεση των Ανομοίων που έχει αναφυεί στις μέρες μας, οι οποίοι υπόσχονται συγχώρηση των αμαρτιών και σε πόρνους και σε μοιχούς και σε αρσενοκοίτες και σε ανδραποδιστές και σε επίορκους και σε ψεύτες, αρκεί μόνο να τους κάνουν να συμπορεύονται στη βλασφημία εναντίον του Μονογενούς. Προς αυτούς απευθύνεται ο λόγος (της Γραφής): Τι θα κάνουν κατά την ημέρα της επισκοπής; —Ως «ημέρα» εννοεί την εξ ουρανών επιφάνεια του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, κατά την οποία θα έλθει στον κόσμο, αποδίδοντας στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του· κατά την οποία θα υποστούν τη θλίψη που έρχεται εναντίον τους από μακριά, επειδή συγγράφουν την πονηρία. Σε ποιον λοιπόν θα καταφύγετε για να βρείτε βοήθεια; Διότι γράψατε εναντίον του Θεού, Αυτού που κρίνει ζώντες και νεκρούς. Κατηγορία εναντίον σας θα είναι τα ίδια σας τα γραπτά.

Επειδή δε ο καθένας μας κατά τη διάρκεια του βίου γράφει, τρόπον τινά, τα δικά του χειρόγραφα, αποτυπώνοντας στο μνημονικό μας τους τύπους των πραγμάτων, ίσως και αυτούς ακριβώς ταλανίζει ο λόγος, ως ανθρώπους που καταγράφουν πονηρία. Διότι η μεν καρδιά των δικαίων έχει εγγραφεί όχι με μελάνι, αλλά με το Πνεύμα του ζώντος Θεού· η δε καρδιά των αδίκων δεν έχει εγγραφεί με το Πνεύμα του ζώντος Θεού, αλλά με μελάνι, το οποίο είναι συγγενές προς το σκότος και εχθρικό προς το φως.

Διότι η θλίψη θα έρθει σε εσάς από μακριά· και σε ποιον θα καταφύγετε για να βοηθηθείτε; Και πού θα αφήσετε τη δόξα σας, για να μην πέσετε σε συμφορά; Όταν ο προφητικός λόγος μας εξηγεί εκτενέστερα τις συμφορές των Ιουδαίων και τις μελλοντικές καταστροφές από το χέρι των εχθρών, τότε ακριβώς πολύ σοφά και με πνεύμα οικονομίας παραθέτει τις αιτίες για τις οποίες έχει λυπηθεί ο Θεός των όλων, και προσπαθεί να διδάξει ότι εκδόθηκε εναντίον τους δίκαιη απόφαση που τους καλεί σε κρίση. Διότι δεν απλώνονται άδικα τα δίχτυα για τα πτηνά, σύμφωνα με το γεγραμμένο. Αλίμονο λοιπόν, λέει, σε αυτούς που γράφουν πονηρία. Διότι, γράφοντας, γράφουν πονηρία, διαστρέφοντας την κρίση των φτωχών, και αρπάζοντας τα δικαιώματα των πενήτων του λαού μου. Επειδή μεταξύ των Ιουδαίων υπήρχαν οι ονομαζόμενοι γραμματείς. Και το έργο τους ήταν να καθιστούν σαφή τον σκοπό του νόμου για κάθε ζήτημα σε εκείνους που επιθυμούσαν να μάθουν, και να υποδεικνύουν αυτά σε εκείνους που είχαν αναλάβει την ευθύνη να δικάζουν τον λαό.

Πρόσεχε λοιπόν, αγαπητέ. Να μην έχεις έχθρα. Και ο Θεός δεν αποδέχεται την προσευχή εκείνου που μνησικακεί εναντίον του πλησίον του. Φυλάξου να μην κατασκευάζεις μαγικά φίλτρα, ούτε γητειές, ούτε μαντείες, ούτε φυλαχτά· ούτε να τα φορέσεις εάν τα κατασκευάσει άλλος. Διότι αυτά δεν είναι φυλακτήρια, αλλά δεσμωτήρια. Γι' αυτό λέει ο προφήτης Ησαΐας: αλίμονο σε εκείνους που γράφουν πονηρία· διότι γράφοντας πονηρία γράφουν. Εσύ όμως, ως πιστός, απόφευγε αυτά, έχοντας την αλήθεια και τον σωτήριο και ζωοποιό σταυρό, και τον Κύριο που προσηλώθηκε σε αυτόν· ο οποίος φυλάττει όλους όσους αγαπούν τον άχραντο και ζωοποιό σταυρό. Στον οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Εξαιτίας αυτού, περιπλανιέται πραγματικά στο σκοτάδι και παραπαίει και συντρίβεται μάταια· γι' αυτό «εματαιώθηκε στους διαλογισμούς» του, «λέγοντας ότι είναι σοφός, μωράνθηκε» και, κατά τον Ιερεμία, «δεν γνώρισε την οδό της γνώσης» και «τον καταδίωξε η πλάνη», όπως λέει ο Ησαΐας, και δεν ξέρω ποιος άνθρωπος θα μπορούσε είτε να τον ελέγξει και να τον αντιμετωπίσει επάξια, πιέζοντάς τον και σέρνοντάς τον με τη βία προς την επιστροφή ενώ αυτός αντιστέκεται, επειδή δεν ακούει συμβουλευτικούς λόγους, ή, αν δεν είναι διατεθειμένος ούτε έτσι να εγκαταλείψει μια τόσο μεγάλη πλάνη, να θρηνήσει και να οδυρθεί επαρκώς για έναν άνθρωπο που σε τόσο προχωρημένο γήρας ανανεώνει την ασέβειά του, ο οποίος, παρά την τόση λογική παιδεία του, αποδεικνύεται ακαθοδήγητος στα θεία, και ενώ βρίσκεται στο τόσο σταθερό μεσημέρι του φωτός της αλήθειας και της ευσέβειας, βλέπει σκοτάδι, λέει ψέματα, υπερασπίζεται και συγγράφει την πονηρία και την ασέβεια· «διότι γράφοντας, γράφει πονηρία», σύμφωνα με εκείνους που ταλανίζονται από τον Ησαΐα. «

Επειδή, λοιπόν, και τώρα εντοπίστηκαν στη Θεσσαλονίκη και παραδόθηκαν σε εμάς τα πονηρά συγγράμματα του Ακινδύνου, ο οποίος, μετά τη φυγή εκείνου του Βαρλαάμ, έχει τεθεί επικεφαλής της αίρεσής του, πρέπει να τα φέρουμε και αυτά στο φως, αντιπαραθέτοντας εγγράφως τη φανέρωση της αλήθειας, έτσι ώστε, όπως ακριβώς φέτος, λέγοντας ασεβή πράγματα σε μεγάλη σύνοδο ελέγχθηκε από εμάς που του αντισταθήκαμε κατά πρόσωπο, έτσι και τώρα που τα παραδίδει γραπτώς, αφού καταντροπιαστεί από τα δικά μας υπέρ της αλήθειας συγγράμματα, να εμποδιστεί, τουλάχιστον στο μέτρο που εξαρτάται από εμάς, από το να διαδίδει την κακοδοξία του. Αλλά από πού να κάνω την αρχή απέναντι σε αυτόν που ελέγχθηκε πρόσφατα συνοδικά και ο οποίος όχι μόνο δεν επέλεξε καθόλου να αλλάξει προς το καλύτερο, αλλά επιχειρεί μέσω μακροσκελών γραμμάτων να επικυρώσει την ασέβεια; Από πού αλλού παρά από τη φωνή του μεγαλοφωνότατου Ησαΐα; «Ουαί σε αυτούς που γράφουν πονηρία, διότι γράφοντας γράφουν πονηρία· και τι θα κάνουν κατά την ημέρα της επισκοπής;» Και δεν εννοώ μόνο την επισκοπή που θα τους επιβληθεί όταν ο Κύριος των εκδικήσεων «θα έρθει» έτσι, σύμφωνα με τους αψευδείς θεολόγους, «όπως ακριβώς εμφανίστηκε ή επιδείχθηκε στους μαθητές στο όρος, με τη θεότητα να υπερνικά τη σάρκα», αλλά και τον έλεγχο που ασκείται τώρα από εμάς, σύμφωνα με τις σεπτές και πατερικές διδασκαλίες και με την επίγνωση της αλήθειας που μας χορηγήθηκε από τη χάρη του Θεού.

Αλίμονο σε εκείνους που γράφουν πονηρία· διότι γράφοντας, γράφουν πονηρία· διαστρέφοντας το δίκαιο των πτωχών ... Και τι θα πράξουν κατά την ημέρα της επισκοπής; Διότι η θλίψη θα έλθει σε εσάς από μακριά· και σε ποιον θα καταφύγετε για να βοηθηθείτε; Και πού θα εγκαταλείψετε τη δόξα σας ώστε να μην περιπέσετε σε συμφορά; ...

Όταν δεις πολλούς ψευδοπροφήτες, να θυμηθείς τον Δεσπότη που λέει ότι θα εγερθούν ψευδόχριστοι και ψευδοπροφήτες. Όταν δεις πλανολόγους, να θυμηθείς τον προφήτη που λέει: Ουαί σε αυτούς που γράφουν πονηρία. Όταν δεις τους ευλαβείς και τους πιστούς και τους σοφούς να περιφρονούνται, και αντιθέτως τους μιαρούς και τους αλαζόνες και τους προδότες και τους πόρνους να προάγονται σε αξιώματα, να θυμηθείς τον Απόστολο που λέει ότι πονηροί άνθρωποι και απατεώνες θα προκόψουν προς το χειρότερο, πλανώντας και πλανώμενοι.

Ετοιμάζουν τα χέρια τους για το κακό. Ο άρχοντας ζητεί, και ο κριτής μίλησε ειρηνικά λόγια, σύμφωνα με την επιθυμία της ψυχής του.» «Εσείς παρεκκλίνατε από την οδό· κάνατε πολλούς να προσκόψουν. Και εγώ σας παρέδωσα εξουθενωμένους σε όλα τα έθνη, επειδή παίρνατε δώρα κατά την εφαρμογή του νόμου.» «Γίνεται δίκη, και ο κριτής λαμβάνει δώρα. Γι' αυτό καταλύθηκε ο νόμος, και δεν φτάνει μέχρι τέλους η δίκη, διότι ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο.» «Οι άρχοντές της μέσα σε αυτήν είναι σαν λιοντάρια που ωρύονται, οι κριτές της σαν λύκοι της Αραβίας.» «Οι άρχοντές σου είναι απειθείς, συνεργάτες κλεφτών, αγαπούν τα δώρα, επιδιώκουν ανταποδόματα, δεν αποδίδουν δικαιοσύνη στα ορφανά και δεν δίνουν προσοχή στη δίκη των χηρών.» «Θα εγκαταστήσω νεαρούς ως άρχοντές τους, και εμπαίκτες θα τους κυριεύσουν.» «Όταν απλώνετε τα χέρια σας, θα αποστρέφω το πρόσωπό μου από εσάς. Διότι τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα.» «Αλίμονο σε εκείνους που δικαιώνουν τον ασεβή εξαιτίας δώρων, και αφαιρούν το δίκαιο από τον δίκαιο. Γι' αυτό, όπως καίγεται η καλαμιά από τα αναμμένα κάρβουνα, και καταφλέγεται από την αναμμένη φλόγα, έτσι η ρίζα τους θα γίνει σαν ξερό χόρτο, και το άνθος τους θα υψωθεί σαν σκόνη. Διότι δεν θέλησαν να εφαρμόσουν τον νόμο του Κυρίου Σαβαώθ, αλλά περιφρόνησαν τον λόγο του Αγίου του Ισραήλ.» «Αλίμονο σε εκείνους που καταγράφουν πονηρία.