Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 10:11

Ολολύξτε, τα γλυπτά στην Ιερουσαλήμ και στη Σαμάρεια. Διότι όπως έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα δικά της είδωλα. Πώς θα ολολύξουν τα γλυπτά, τα οποία είναι από ξύλο και λίθο, ή από κάποια άλλη ύλη, την οποία η τέχνη διαμορφώνει σε εικόνες ανθρώπων, ή άλογων τετράποδων ζώων, ή πτηνών, ή ακόμη και ερπετών, όπως είναι τα αφιδρύματα των Αιγυπτίων;

«Διότι με τον τρόπο που έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της». Μόλις προηγουμένως παρουσίασε τον Ασσύριο να έχει υψηλά και υπεροπτικά φρονήματα. Διότι, επειδή εξολόθρευσε τις πόλεις της Σαμάρειας χωρίς να τις βοηθήσουν οι ψευδώνυμοι θεοί, αλλά αντίθετα κατακάηκαν μαζί με τα ίδια τους τα τεμένη και τους βωμούς. Και καθώς αυτός είχε την πρόθεση να υποτάξει και την ίδια την Ιερουσαλήμ, δηλαδή την Ιουδαία, ακόμη και αν τυχόν δεν το ήθελε ο Χριστός που την υπερασπίζεται και τη σώζει πάντοτε, ο προφητικός λόγος μάς παραθέτει αμέσως τις αιτίες για τις οποίες αλώθηκε και η ίδια η Σαμάρεια, καθώς και πάρα πολλές πόλεις της Ιουδαίας. Για τον λόγο αυτόν, πολύ εύλογα φέρνει στη μνήμη τους τρόπους της ασέβειας, και τους προστάζει να θρηνούν γοερά και να οδύρονται. Και μένοντας σχεδόν έκπληκτος για την αποστασία από την τόσο μεγάλη φιλοθεΐα, αναφωνεί: «Ολολύξτε, γλυπτά στην Ιερουσαλήμ και στη Σαμάρεια». Διότι εκεί όπου έπρεπε να τιμάται με τις καθιερωμένες τιμές ο Θεός των όλων, εκεί παραβλέπεται και στερείται την τιμή που του ταιριάζει και του οφείλεται. Διότι οι άθλιοι, αποδίδοντας τον σεβασμό τους στα γλυπτά, τόλμησαν να πουν στο ξύλο: «Εσύ είσαι ο Θεός μου», και στην πέτρα: «Εσύ με γέννησες». Επομένως, το ρηθέν προήλθε σαν ένα αναφώνημα γεμάτο έκπληξη από τον προφήτη, δηλαδή το: «γλυπτά στην Ιερουσαλήμ και στη Σαμάρεια».

Κάτι παρόμοιο λέει και μέσω της φωνής του Ιερεμία για την Ιερουσαλήμ: «Τι βδέλυγμα έκανε η αγαπημένη μου στον οίκο μου;» Είπε μάλιστα κάπου και μέσω ενός προφήτη: «Ο σκοπός του Εφραΐμ είναι με τον Θεό, ο προφήτης είναι παγίδα στρεβλή σε όλους τους δρόμους του, μανία έστησαν μέσα στον οίκο του Κυρίου.» Διότι, αφού ίδρυσαν στα Ιεροσόλυμα βωμούς και χειροποίητα είδωλα, θυσίασαν στον Βάαλ και στη στρατιά του ουρανού. Αυτά ακριβώς έπραξαν και οι κάτοικοι της Σαμάρειας. «Όπως λοιπόν», λέει, «έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της.» Διότι σε εκείνους που τα τολμήματά τους είναι αδελφά, σε αυτούς εύλογα θα ακολουθούσε και ισάξια η τιμωρία. Επομένως, ο Ασσύριος κατέλαβε και τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια. Ο δρόμος δε για αυτή την κατάκτηση, και η αφορμή για να επικρατήσει, ήταν η κατασκευή των ειδώλων, τόσο στη Σαμάρεια όσο και στα Ιεροσόλυμα. Για τον λόγο αυτόν, σε όσους συνηθίζουν να πράττουν τέτοια έργα, έχουν επιβληθεί οι πιο πρέπουσες τιμωρίες.

Γι' αυτό, αφού ο λόγος σταμάτησε μέχρις εδώ την προφητεία περί του Ισραήλ, μεταβαίνει πλέον στους ίδιους τους Ασσυρίους, προφητεύοντας όσα πρόκειται να συμβούν και σε αυτούς μέσω όσων ακολουθούν. ⌜Μετά την αιχμαλωσία του λαού που ονομάζεται Ισραήλ, ακολούθως ο λόγος μεταβαίνει σε εκείνους που τους αιχμαλώτισαν· και αυτοί ήταν οι Ασσύριοι, τους οποίους απειλεί με τα προκείμενα. Το ότι, μάλιστα, ο λαός είχε απαχθεί από τους Ασσυρίους και η Σαμάρεια είχε πολιορκηθεί, όταν λέγονταν τα παρόντα λόγια, καθίσταται φανερό από το ότι διατυπώνεται μέσα σε αυτά εκ μέρους του βασιλιά των Ασσυρίων: 〈και κατέλαβα την Αραβία και τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια· με τον ίδιο τρόπο που κατέλαβα αυτές, θα καταλάβω και όλες τις ηγεμονίες〉, και πάλι: 〈διότι, όπως έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ〉.

Γι' αυτό, λοιπόν, όταν εκείνοι που είχαν υποταχθεί σε αυτόν τον θαύμαζαν και έλεγαν: «Εσύ μόνος είσαι άρχοντας», τους αποκρίνεται λέγοντας: «Μη με αποκαλείτε ακόμη άρχοντα ούτε κύριο, επειδή δεν έχω καταλάβει ακόμη όλες τις χώρες παντού· διότι δεν έχω κάνει ακόμη υποχείριά μου ούτε την περιοχή πάνω από τη Βαβυλώνα ούτε τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος κατά τον χρόνο της διασποράς των γλωσσών. Αυτές τυγχάνουν να είναι πολύ μικρές και ασήμαντες, τις οποίες έως τώρα έχω κατανικήσει, διότι έως τώρα έχω κυριαρχήσει στην Αραβία, τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια. Πλην όμως, με τον ίδιο τρόπο που κατέλαβα αυτές, έτσι θα λάβω και όλες τις ηγεμονίες». Επειδή οι Ασσύριοι καυχήθηκαν με τέτοια αλαζονεία, ευλόγως ο προφητικός λόγος απευθύνει τα παρόντα σε αυτούς και στον άρχοντά τους, λέγοντας: «Ουαί στους Ασσυρίους», διότι δεν κατενόησαν ότι η δική μου οργή εναντίον όσων αμαρτάνουν τους έδωσε την εξουσία μιας τόσο μεγάλης κυριαρχίας. Αυτοί, όμως, μη αναλογιζόμενοι αυτό, θεώρησαν ότι κυριάρχησαν επί των εθνών με τη δική τους δύναμη. Και αυτά μεν αφορούν αυτούς, ενώ τα όσα ακολουθούν στη συνέχεια ο ίδιος ο Θεός τα λέγει απειλώντας την Ιερουσαλήμ: «Ολολύξτε, γλυπτά της Ιερουσαλήμ· διότι με τον ίδιο τρόπο που έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της».

Αφού ο προφήτης εξήγγειλε τα όσα προαναφέρθηκαν, ο Ραψάκης, που είχε συμπεριφερθεί με τόση αυθάδεια, αποχώρησε ξαφνικά άπρακτος από την πολιορκία, και σπεύδοντας πήγε να συναντήσει τον βασιλιά των Ασσυρίων, επειδή ο Θεός είχε προκαλέσει σύγχυση στη διάνοιά του. Ο βασιλιάς των Ασσυρίων, ενώ πολιορκούσε μια άλλη πόλη της Ιουδαίας, τη Λόμνα, μετά τη Λαχίς, καθώς τον είχε ταράξει μια δυσάρεστη είδηση σύμφωνα με τον λόγο του Θεού, έσπευσε εναντίον των Αιθιόπων. Όμως δεν αμέλησε την απειλή εναντίον των Ιουδαίων, αλλά, αποστέλλοντας αγγελιαφόρους και επιστολή, διέταξε πρώτα να πουν προφορικά στον Εζεκία τα όσα περιέχονταν στο κείμενο, και έπειτα να του παραδώσουν και την ίδια την επιστολή. Έχοντας λοιπόν επαρθεί με τόσα κατορθώματα και με αυτά τα λόγια και τις υποσχέσεις, μην αγνοείς, επομένως, ότι απατά τον εαυτό του. Έπειτα, και πάλι ο ασεβής ξεστόμιζε βλάσφημα λόγια, αλαζονευόμενος κατά του Θεού, και απαριθμούσε τα έθνη που είχαν υποταχθεί στην εξουσία του, καθώς οι δικοί τους θεοί δεν τα είχαν προστατεύσει καθόλου. Αυτήν ακριβώς την αλαζονεία του Ασσυρίου εξέφραζε πρωτύτερα ο προφήτης, πριν καν συμβεί, αναφωνώντας για το μέλλον και λέγοντας: «Αλίμονο στους Ασσυρίους· η ράβδος του θυμού μου και της οργής είναι στα χέρια τους» και τα εξής. «Αυτός όμως δεν σκέφτηκε έτσι, και στην ψυχή του δεν το αναλογίστηκε έτσι», αλλά είπε: «Όπως ακριβώς έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της».

Αλίμονο στους Ασσυρίους, που αποτελούν τη ράβδο του θυμού μου και την οργή στα χέρια τους. Θα αποστείλω την οργή μου εναντίον ενός άνομου έθνους, και θα διατάξω εναντίον του λαού μου να πάρουν λάφυρα και λεία, να καταπατήσουν τις πόλεις και να τις κάνουν σκόνη. Όμως αυτός δεν το σκέφτηκε κατ' αυτόν τον τρόπο και η ψυχή του δεν το θεώρησε έτσι, αλλά ο νους του θα παρεκκλίνει με σκοπό να εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Και αν του πουν, «Δεν είσαι εσύ ο μόνος άρχοντας», εκείνος θα πει, «Δεν κυρίευσα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος, και δεν έλαβα την Αραβία, τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια; Όπως τις κατέλαβα με τα χέρια μου, θα καταλάβω και όλες τις χώρες... Διότι όπως έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της». Και θα συμβεί, όταν ο Κύριος ολοκληρώσει όλα όσα κάνει στο όρος Σιών και στην Ιερουσαλήμ, θα επιφέρει την τιμωρία στον υπερήφανο νου του άρχοντα των Ασσυρίων και στην αλαζονεία των οφθαλμών του. Διότι είπε: «Με τη δύναμή μου θα ενεργήσω και με τη σοφία της συνέσεώς μου θα καταργήσω τα όρια των εθνών και θα λεηλατήσω τη δύναμή τους· θα σείσω κατοικημένες πόλεις και θα κυριεύσω με το χέρι μου ολόκληρη την οικουμένη σαν να ήταν φωλιά πουλιών, και θα την μαζέψω σαν εγκαταλελειμμένα αυγά»... Μήπως θα καυχηθεί το τσεκούρι χωρίς εκείνον που κόβει με αυτό; Ή θα υπερηφανευτεί το πριόνι χωρίς εκείνον που το κινεί; Παρομοίως αν κάποιος σηκώσει ράβδο ή ξύλο, δεν συμβαίνει έτσι;