Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 10:16

Και δεν θα γίνει έτσι, αλλά ο Κύριος Σαβαώθ θα αποστείλει στην τιμή σου ατιμία, και στη δόξα σου θα αναφλεγεί πυρ καιόμενο. Και το φως του Ισραήλ θα γίνει πυρ, και θα τον αγιάσει με πυρ καιόμενο, και θα καταφάει την ύλη σαν χόρτο.

Αυτή είναι η αντιμισθία της άλογης υπερηφάνειας. Επειδή, καυχώμενος για τον εαυτό σου, έλεγες ότι διαθέτεις μεγάλο νου και αγαλλιούσες με το ύψος της δόξας των οφθαλμών σου, ο Κύριος θα αποστείλει ατιμία στην τιμή σου, και πυρ στη δόξα σου. Διότι, επειδή απειλούσες να καταργήσεις τα όρια των εθνών και να σείσεις κατοικημένες πόλεις και να καταλάβεις ολόκληρη την οικουμένη σαν μια φωλιά και να τη μαζέψεις σαν εγκαταλελειμμένα αυγά, χωρίς να ξεφύγει κανείς ούτε να υπάρξει κάποιος που να φέρει αντίρρηση, γι' αυτό θα ανάψει πυρ καιόμενο και το φως του Ισραήλ θα μεταβληθεί σε πυρ. — Θα αντιστραφεί, λέει, η κατάσταση των πραγμάτων, και ο Ισραήλ θα βρεθεί, λέει, μέσα σε λαμπρότητα (αυτός που τώρα είναι ταπεινωμένος και έχει παραδοθεί σε εσένα προς τιμωρία εξαιτίας της αμαρτίας του).

Εκείνη την ημέρα θα σβήσουν τα όρη και οι λόφοι και οι δρυμοί, και θα καταφαγωθούν από την ψυχή έως τις σάρκες. Αφού ο Κύριος Σαβαώθ αποστείλει ατιμία στην τιμή του άρχοντα των Ασσυρίων και φωτιά που καίει στη δόξα του, και αφού το φως του Ισραήλ μετατραπεί σε φωτιά για τον Ασσύριο (ώστε, αυτός που δεν αγιάστηκε στη λαμπρότητα του φωτός, να καθαριστεί διά της καύσεως του πυρός, το οποίο ενεργεί προς κάθαρση και κατατρώγει σαν χόρτο την ενυπάρχουσα ύλη των αμαρτημάτων), τότε πλέον, αφού αναλωθεί η ύλη που εξάπτει την κολαστική φλόγα, θα πάψουν, λέει, να καίγονται τα όρη και οι λόφοι και οι δρυμοί, και θα λήξει το πυρ του εμπρησμού που κατατρώγει και νέμεται τα πάντα, το οποίο κάνει μεν την αρχή από την ψυχή, φτάνει δε έως τις σάρκες. Σε κανέναν εξάλλου δεν είναι άγνωστη η συνήθεια της Γραφής, η οποία εκείνους που διαθέτουν ορισμένα προτερήματα και, ως προς τη συγκρότησή τους, υπερέχουν σε κάτι από τους πολλούς, συνηθίζει να τους αποκαλεί όρη και λόφους. Αντιθέτως, όσους είναι άκαρποι και άσκοπα συμπλεγμένοι μεταξύ τους, σαν να έχουν κάποιου είδους αυτοφυή και ατελή ζωή, και δεν έχουν προέλθει από τη φύτευση του αληθινού γεωργού, τους ονομάζει δρυμούς.

Διότι αυτός είναι ο πατέρας της υπερηφάνειας. Νόμισε δε ότι θα καταλάβει την οικουμένη χωρίς κανείς να του φέρει αντίσταση. Αλλά καμία σχέση· αντίθετα, η κατάληξη των πραγμάτων βγήκε γι' αυτόν εντελώς αντίθετη. Διότι ο Χριστός αντιτάχθηκε υπέρ ημών· και όχι μόνο αντιτάχθηκε, αλλά και υπερασπίστηκε αγωνιζόμενος για τη ζωή όλων, νίκησε τον αλιτήριο, και τον υπέταξε κάτω από τα πόδια των αγίων. Διότι τους είπε: «Ιδού σας έχω δώσει εξουσία να πατάτε επάνω σε φίδια και σκορπιούς, και επάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού.» <Μήπως θα δοξαστεί το τσεκούρι χωρίς εκείνον που κόβει με αυτό; Ή θα υψωθεί το πριόνι χωρίς εκείνον που το τραβάει; Ομοίως, εάν κάποιος σηκώσει ράβδο ή ξύλο· δεν γίνεται έτσι, αλλά ο Κύριος Σαβαώθ θα στείλει στην τιμή σου ατιμία, και στη δόξα σου φωτιά που καίει θα ανάψει.> Ελέγχει σαφώς τον Ασσύριο, ο οποίος μάταια φουσκώνει από υπερηφάνεια, και έχει αγνοήσει παντελώς ότι καθόλου δεν ήταν έργο των δικών του χεριών η καταστροφή της Σαμάρειας, ούτε η άλωση των άλλων πόλεων μαζί με αυτήν, αλλά μάλλον ήταν αποτέλεσμα της άνωθεν απόφασης που τον έφερε εναντίον εκείνων που είχαν ασεβήσει αφόρητα, σαν κάποιο τσεκούρι, ή ράβδο ή ξύλο. Πες μου λοιπόν, λέει, ω από όλους πιο ανόητε, μήπως το τσεκούρι θα δοξαστεί χωρίς αυτόν που κόβει με αυτό; Διότι ένα τσεκούρι που είναι άριστα ακονισμένο και κοφτερό είναι μεν κατάλληλο για να μπορεί να κόβει τα ξύλα στους αγρούς.

Θα μπορούσε λοιπόν κανείς να επαινέσει το τσεκούρι, ότι τάχα έχει τη δύναμη να το κάνει αυτό, δίχως εκείνον που κόβει με αυτό; Και τι θα μπορούσε να πετύχει από μόνο του το πριόνι, αν κάποιος δεν το τραβούσε και δεν το έσπρωχνε πάλι; Το ίδιο δεν θα συμβεί και με οποιοδήποτε ραβδί ή ξύλο; Διότι το ραβδί θα κείτεται στη γη, και το ξύλο θα είναι πεταμένο, αλλά αν κάποιος το πάρει και το χτυπήσει πάνω σε κάποιους, τότε βεβαίως θα παραχθεί έργο μέσω αυτών. Γιατί λοιπόν, λέει, υπερηφανεύεσαι; Και γιατί ανασηκώνεις το φρύδι; Νομίζεις ότι με τη δική σου δύναμη κατόρθωσες ο ίδιος να κυριεύσεις τις πόλεις, έχοντας ληφθεί ως όργανο από το χέρι που τα πράττει αυτά, δηλαδή το θείο χέρι; Επομένως, δεν είναι δική σου η δόξα, αλλά μάλλον του Θεού, ο οποίος κατευθύνει τη δική σου σκληρότητα, σαν κάποιο τσεκούρι ή ραβδί ή ξύλο, εναντίον εκείνων που έχουν αμαρτήσει απέναντί του. Δεν θα είσαι λοιπόν έτσι, λέει, όπως νόμισες. Ούτε πρόκειται να παραμείνεις στην ίδια δόξα, αλλά ούτε και θα εντρυφήσεις σε τόσο πολυτελείς τιμές. Δεν θα ενεργήσεις με τη δύναμή σου, ούτε με τη σοφία της συνέσεώς σου θα καταργήσεις τα όρια των εθνών. Δεν θα καταλάβεις την οικουμένη σαν εγκαταλελειμμένα αυγά. Αλλά θα στείλει ο Κύριος Σαβαώθ ατιμία στην τιμή σου, και στη δόξα σου θα ανάψει φλεγόμενο πυρ.

Ας παρακαλέσουμε λοιπόν τον Κύριο με πολλή ταπεινοφροσύνη, για να μας απαλλάξει από τον φόβο του μέλλοντος, και να μας αξιώσει εκείνης της αρπαγής, όταν οι δίκαιοι αρπάζονται μέσα σε νεφέλες στον αέρα για να προϋπαντήσουν τον Βασιλέα της δόξης, και να κληρονομήσουμε μαζί με τους πράους και τους ταπεινούς τη βασιλεία των ουρανών. Διότι, όπως είναι γραμμένο: μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών, έτσι αλίμονο στους υπερήφανους και τους υψηλόφρονες, διότι δικό τους είναι το καμίνι του πυρός. Επειδή μέσα στην υπερηφάνεια κατοικεί εκείνος που είπε: με τη δύναμή μου θα ενεργήσω και με τη σοφία της συνέσεώς μου θα καταργήσω τα όρια των εθνών, και θα λεηλατήσω τη δύναμή τους· και θα σείσω κατοικημένες πόλεις, και θα καταλάβω ολόκληρη την οικουμένη με το χέρι μου σαν φωλιά, και θα την μαζέψω σαν εγκαταλελειμμένα αυγά· και δεν υπάρχει κανείς που θα μου ξεφύγει ή θα μου αντισταθεί. Αλλά ο Κύριος ο Θεός Σαβαώθ θα στείλει στην τιμή σου ατιμία, και εις βάρος της δόξας σου θα ανάψει πυρ καιόμενο. Και πάλι: εσύ όμως είπες στη διάνοιά σου: στον ουρανό θα αναβώ, πάνω από τα άστρα του ουρανού θα τοποθετήσω τον θρόνο μου, θα καθίσω σε όρος υψηλό, πάνω στα υψηλά όρη προς τον βορρά· θα αναβώ πάνω από τις νεφέλες και θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο. Τώρα όμως θα καταβείς στον άδη και στα θεμέλια της γης.

Εσύ όμως, με τη δική σου σοφία και την πλανημένη σου σύνεση, νόμισες ότι μπορείς να μεταβάλεις τα όρια που έχουν οριστεί καλώς από τον Θεό, και να υποτάξεις σε εσένα την οικουμένη. Διότι νόμισες ότι κανείς δεν επιβλέπει ούτε αντιλαμβάνεται τα πράγματα και ότι ο Θεός δεν νοιάζεται για τους ανθρώπους πάνω στη γη, γι' αυτό υπέθεσες ότι θα κυριαρχήσεις επί των εθνών της οικουμένης όπως σε έρημους νεοσσούς ή δίκην εγκαταλελειμμένων αυγών. Πρέπει λοιπόν να κατανοήσεις με ορθό λογισμό ότι, ακόμη και αυτά τα οποία κατέκτησες, δεν τα κυρίευσες χωρίς το νεύμα του Θεού. Από πού, άλλωστε, βρέθηκε σε εσένα τόση εξουσία, αν δεν την είχε παραχωρήσει ο Θεός και δεν σε είχε χρησιμοποιήσει ως όργανο για την τιμωρία και την παίδευση εκείνων που είχαν ανάγκη επιστροφής; Αλλά, επειδή δεν σκέφθηκες με αυτόν τον τρόπο και δεν αναγνώρισες τον αίτιο που σου έδωσε τέτοια εξουσία, για τον λόγο αυτόν μάθε ότι ο ίδιος ο Κύριος Σαβαώθ, ο δεσπότης κάθε δύναμης και της αγγελικής στρατιάς, θα αποστείλει ατιμία στη δική σου τιμή, και στη δική σου δόξα θα ανάψει φωτιά που θα κατακαίει. Και το φως του Ισραήλ, ο ίδιος ο Θεός που από παλαιά φωτίζει και αγιάζει τον λαό Του, θα γίνει φωτιά για εσένα τον υπερήφανο. Και αντί του: «και θα τον αγιάσει μέσα σε φλεγόμενο πυρ», ο Σύμμαχος λέει: «και ο άγιός του θα γίνει φλόγα».

Αλλά θα αποστείλει ο Κύριος Σαβαώθ στην τιμή σου ατιμία, και στη δόξα σου φωτιά που καίει θα ανάψει· και το φως του Ισραήλ θα είναι σαν φωτιά, και θα τον αγιάσει μέσα σε φωτιά που καίει ... την ημέρα εκείνη θα αφανιστούν τα όρη και οι βουνοί και οι δρυμοί, και θα καταναλωθούν από την ψυχή μέχρι τις σάρκες· και αυτός που φεύγει θα είναι σαν αυτόν που φεύγει από φλόγα που καίει· και όσοι απομείνουν από αυτούς θα είναι συγκεκριμένος αριθμός, και ένα παιδί θα μπορεί να τους καταγράψει. Και θα συμβεί την ημέρα εκείνη να μην προστεθεί πλέον το υπόλειμμα του Ισραήλ, και αυτοί που θα έχουν σωθεί από τον οίκο του Ιακώβ να μην έχουν πλέον την πεποίθησή τους σε αυτούς που τους αδίκησαν, αλλά θα ελπίζουν στον άγιο Θεό του Ισραήλ με αλήθεια. Και το υπόλειμμα του Ιακώβ θα στραφεί στον ισχυρό Θεό. Και εάν γίνει ο λαός του Ισραήλ σαν την άμμο της θάλασσας, μόνο το υπόλειμμα θα σωθεί. Λόγο που φέρνει συντέλεια και συντέμνει με δικαιοσύνη, διότι συνοπτικό λόγο θα εφαρμόσει ο Θεός σε όλη την οικουμένη.

Αλλά θα στείλει ο Κύριος Αδωναΐ στην τιμή σου ατιμία, και στη δόξα σου φωτιά που καίει θα αναφλεγεί· και το φως του Ισραήλ θα γίνει φωτιά, και θα τον αγιάσει μέσα σε φλόγα και θα καταφάει την ύλη σαν χορτάρι. Και πάλι σε άλλο σημείο λέει: «Πώς ησύχασε αυτός που απαιτούσε, και πώς ησύχασε ο καταπιεστής; Συνέτριψε ο Θεός τον ζυγό των αρχόντων· αφού χτύπησε το έθνος με θυμό, με πληγή ανίατη, χτυπώντας το έθνος με πληγή οργής, η οποία δεν το λυπήθηκε· αναπαύθηκε με πεποίθηση. Όλη η γη φωνάζει με ευφροσύνη· τα δέντρα του Λιβάνου ευφράνθηκαν για σένα, καθώς και η κέδρος του Λιβάνου· από τότε που εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε αυτός που μας κόβει. Ο Άδης κάτω πικράθηκε όταν σε συνάντησε, ξεσηκώθηκαν μαζί σου όλοι οι γίγαντες, εκείνοι που εξουσίασαν τη γη, εκείνοι που σηκώνουν από τους θρόνους τους όλους τους βασιλιάδες των εθνών. Όλοι θα αποκριθούν και θα σου πουν: Και εσύ αλώθηκες όπως και εμείς, και συγκαταλέχθηκες ανάμεσά μας. Κατέβηκε στον Άδη η δόξα σου, η πολλή ευφροσύνη σου· από κάτω σου θα στρώσουν σήψη, και το σκέπασμά σου θα είναι σκουλήκι. Πώς έπεσε από τον ουρανό ο εωσφόρος που ανέτελλε το πρωί; Συνετρίβη στη γη αυτός που έστελνε μηνύματα σε όλα τα έθνη. Εσύ όμως είπες στη διάνοιά σου: Θα ανεβώ στον ουρανό, πάνω από τα άστρα του ουρανού θα στήσω τον θρόνο μου, θα καθίσω σε όρος υψηλό, στα ψηλά βουνά προς τον βορρά, θα ανεβώ πάνω από τα σύννεφα, θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο.»