Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 10:4

Έπειτα λέγει: Πού θα εγκαταλείψετε τη δόξα σας; Εσείς που επιζητείτε την επίδειξη, που προσκολλάστε στην ανθρώπινη τιμή και επιθυμήσατε να γίνετε αιρεσιάρχες για να αποκτήσετε όνομα, και για τον λόγο αυτόν λαλήσατε αδικία προς το ύψος, πού θα εγκαταλείψετε τη δόξα σας τότε, κατά την ημέρα της κρίσεως; Οι τέτοιοι, λέγει, θα πέσουν κάτω από τους θανατωμένους. Τώρα είσαι προστάτης των εξαπατημένων και θαυμάζεσαι από αυτούς, περιφέροντας το όνομα του διδασκάλου και του καθηγητού, απολαμβάνοντας τον σεβασμό και τους μακαρισμούς τους. Τότε όμως θα είσαι πιο ατιμασμένος και από αυτούς τους ίδιους, από εκείνους δηλαδή που έχουν φονευθεί από εσένα. Διότι φόνος της ψυχής είναι η αποδοχή της ψευδούς δοξασίας. Θα έχεις πέσει, λοιπόν, κάτω από αυτούς, και το βάρος εκείνων που θανατώθηκαν από εσένα θα επικαθήσει επάνω σου.

Διότι η θλίψη θα έρθει σε εσάς από μακριά· και σε ποιον θα καταφύγετε για να βοηθηθείτε; Και πού θα αφήσετε τη δόξα σας, για να μην πέσετε σε συμφορά; Όταν ο προφητικός λόγος μας εξηγεί εκτενέστερα τις συμφορές των Ιουδαίων και τις μελλοντικές καταστροφές από το χέρι των εχθρών, τότε ακριβώς πολύ σοφά και με πνεύμα οικονομίας παραθέτει τις αιτίες για τις οποίες έχει λυπηθεί ο Θεός των όλων, και προσπαθεί να διδάξει ότι εκδόθηκε εναντίον τους δίκαιη απόφαση που τους καλεί σε κρίση. Διότι δεν απλώνονται άδικα τα δίχτυα για τα πτηνά, σύμφωνα με το γεγραμμένο. Αλίμονο λοιπόν, λέει, σε αυτούς που γράφουν πονηρία. Διότι, γράφοντας, γράφουν πονηρία, διαστρέφοντας την κρίση των φτωχών, και αρπάζοντας τα δικαιώματα των πενήτων του λαού μου. Επειδή μεταξύ των Ιουδαίων υπήρχαν οι ονομαζόμενοι γραμματείς. Και το έργο τους ήταν να καθιστούν σαφή τον σκοπό του νόμου για κάθε ζήτημα σε εκείνους που επιθυμούσαν να μάθουν, και να υποδεικνύουν αυτά σε εκείνους που είχαν αναλάβει την ευθύνη να δικάζουν τον λαό.

Όταν όμως επέλθει η θλίψη, πού θα εγκαταλείψετε τη δόξα σας, ώστε να μην περιπέσετε στην επιφερόμενη τιμωρία; Διότι, λέγει, πολλές φορές επιδείξατε ανδρεία απέναντι στους εχθρούς, και αντιστεκόμενοι σε όσους σας επιτίθονταν, σώσατε τις πόλεις και τις χώρες σας. Τώρα, όμως, αυτή τη δόξα πού θα την αφήσετε; Διότι θα πέσετε όλοι, καθώς με κανέναν τρόπο δεν θα σας ωφελήσει η ανδρεία που δείξατε απέναντι στους άλλους. Τι, λοιπόν, θα κάνετε για να μην περιπέσετε στην επιφερόμενη τιμωρία; Και εννοεί ως επαγωγή τη συμφορά που επιφέρθηκε σε αυτούς εξαιτίας της θείας οργής, καθώς και τη συμφορά του πολέμου. Διότι, όταν ο Θεός επιβάλλει δίκαιες τιμωρίες σε όσους αμαρτάνουν, ποιος μπορεί να τις αποτρέψει; Ή ποιος τρόπος θα βοηθήσει όσους υπόκεινται σε ποινή και τιμωρία; Απολύτως κανένας. Γι' αυτόν τον λόγο και ο θεσπέσιος Δαβίδ ψάλλει και λέει: «Κύριε, μη με ελέγξεις με τον θυμό σου και μη με παιδεύσεις με την οργή σου». Και πάλι: «Εσύ είσαι φοβερός, και ποιος θα μπορέσει να σου αντισταθεί; Από τότε ξεκινά η οργή σου». Κανείς, λοιπόν, δεν μπορεί να αποτρέψει τη θεία οργή. Την καταπραΰνει, ωστόσο, κατά κάποιον τρόπο η μετάνοια· μάλλον δε, δεν θα προκαλούνταν καν εξ αρχής, εάν κάποιος επιθυμούσε να ζει ορθά και σύμφωνα με τον νόμο, και σύμφωνα με όσα ορίζουν τα δικά Του προστάγματα. Παρ' όλα αυτά, δεν αποστράφηκε ο θυμός, αλλά το χέρι είναι ακόμη υψωμένο. Ουαί στους Ασσυρίους, που είναι η ράβδος του θυμού μου, και η οργή μου βρίσκεται στα χέρια τους.

Είτε δηλαδή, όταν ο ασεβής κυριαρχήσει επί των πενήτων, καθένας που το υφίσταται αυτό, έχοντας βρεθεί υπό την εξουσία και την τυραννία εκείνου, θα σκύψει και θα πέσει· δηλαδή θα ταπεινωθεί και θα κείτεται κατά κάποιον τρόπο στη γη, μοιάζοντας με αυτούς που έχουν πεθάνει στον πόλεμο. Ή ο ίδιος ο ασεβής, όταν κυριαρχήσει επί των φτωχών, δηλαδή των αδυνάτων, θα πέσει· όπως ακριβώς και ο Σατανάς, όταν κυριάρχησε επί των πενήτων, τότε ταπεινώθηκε. <Διότι είπε στην καρδιά του: Ο Θεός έχει ξεχάσει.> (L f. 72.) Νόμισε δε και ο Σατανάς ότι θα κατακυριεύσει τους πένητες, θεωρώντας ότι ο Θεός δεν επιβλέπει πλέον τη γη, αλλά ότι έχει αποστρέψει τελείως το πρόσωπό Του και δεν φροντίζει αυτούς που βρίσκονται σε αυτήν. <Ας υψωθεί το χέρι σου.> (A f. 72, B f. 40·) Ας πατάξει, λέει, το χέρι σου και ας υψωθεί λοιπόν, επιφέροντας σε όσους σφάλλουν τη μάστιγα, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Παρά ταύτα όλα, ο θυμός δεν αποστράφηκε, αλλά το χέρι είναι ακόμη υψωμένο»· διότι πάντοτε, κατά κάποιον τρόπο, υψώνεται ψηλά το χέρι αυτών που κτυπούν. Είτε κατανοήσεις έτσι τον στίχο, είτε και με διαφορετικό τρόπο, χέρι του Θεού είναι η παντοδύναμη, ζωντανή και ενυπόστατη δύναμή Του, δηλαδή ο Υιός, ο οποίος, αφού υψώθηκε για εμάς και υπέμεινε τον τίμιο σταυρό, δοξάστηκε. Διότι έτσι κατήργησε το κράτος του θανάτου και επανέφερε την ανθρώπινη φύση από τη φθορά στην αφθαρσία και την αθανασία· επειδή τα πάντα κατεργάζεται μέσω του Υιού.

κατά την οποία η «θλίψη» και η εναντίον τους οργή «θα έλθει από μακριά»· διότι, ενώ αυτή βρισκόταν μακριά επειδή απομακρυνόταν από εμένα τον Θεό, εσείς, ω άνθρωποι, προς τους οποίους λέγονται αυτά, σαν να ασκείτε βία εναντίον του εαυτού σας την ελκύετε πάνω σας, και όταν αυτή επέλθει, «σε ποιον θα καταφύγετε για να βοηθηθείτε;». Έπειτα, όπως συνηθίζει, προσθέτει: «παρ' όλα αυτά δεν αποστράφηκε η οργή του, αλλά το χέρι του παραμένει ακόμη υψωμένο»· διότι, εφόσον επέμεναν στα ίδια ατοπήματα για τα οποία κατηγορούνταν μέσω του λόγου, ήταν φυσικό επόμενο να καταστεί και η εναντίον τους οργή μόνιμη. Και βέβαια μέχρι αυτό το σημείο σταμάτησε τις εναντίον του λαού κατηγορίες, μετά την οποία, σύμφωνα με όσα τους είχαν απειληθεί μέσω της προφητείας, ύστερα από λίγο καιρό οι Ασσύριοι, φθάνοντας από μακριά, πολιορκούν τη Σαμάρεια και λεηλατούν ολόκληρη τη χώρα τους, και απάγουν εννέα ολόκληρες φυλές του ιουδαϊκού έθνους ως αιχμαλώτους στη χώρα των Ασσυρίων. Και αυτό το πράττουν επί του Εζεκία, βασιλέως της Ιερουσαλήμ, κατά την εποχή του οποίου η βασιλεία του Ισραήλ που είχε συσταθεί στη Σαμάρεια καταλύθηκε ολοκληρωτικά, και μετά την κατάλυσή της, μόνο δυόμισι φυλές του έθνους απέμειναν, κυβερνώμενες από τους διαδόχους του Δαβίδ στην Ιερουσαλήμ.