Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 10:6

Διότι η αμαρτία δεν ενυπάρχει στην κατασκευή μας, αλλά προστέθηκε αργότερα. Γι' αυτόν τον λόγο και η θλίψη, η οποία επιφέρεται για τα παραπτώματα, προαναγγέλλεται απειλητικά από τον Προφήτη ότι θα έρθει από μακριά. «Ουαί στους Ασσυρίους. Η ράβδος του θυμού μου και οργή βρίσκεται στα χέρια τους. Την οργή μου θα αποστείλω εναντίον ενός άνομου έθνους και θα δώσω διαταγή εναντίον του λαού μου να πάρουν λάφυρα και λεία, να καταπατήσουν τις πόλεις και να τις μετατρέψουν σε κονιορτό. Αυτός όμως δεν σκέφτηκε με αυτόν τον τρόπο, ούτε συλλογίστηκε έτσι στην ψυχή του, αλλά θα παρεκτραπεί ο νους του στο να εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Και εάν του πουν: "Εσύ μόνος είσαι άρχοντας", θα απαντήσει: "Δεν κυρίευσα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος; Και κυρίευσα την Αραβία, τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια. Με όποιον τρόπο κατέλαβα αυτές, θα καταλάβω και όλες τις εξουσίες"».

«Και οργή», λέει, «υπάρχει στα χέρια τους». Εδώ ονομάζει φανερά την παιδαγωγία οργή, όπως λέει και ο ψαλμωδός: «Ούτε με την οργή Σου να με παιδαγωγήσεις». Η παιδαγωγία λοιπόν του Ισραήλ βρίσκεται στα χέρια των Ασσυρίων. «Την οργή μου θα αποστείλω σε έθνος άνομο». Θα επιφέρω την τιμωρία στον λαό που δεν ανέχεται να ζει σύμφωνα με τον νόμο που του έχει οριστεί. —«Και για τον δικό μου λαό θα διατάξω να πάρουν λάφυρα». Εξαιτίας της φιλανθρωπίας Του, ο αγαθός Θεός ονομάζει ακόμη δικό Του λαό αυτόν που παρανόμησε. Διότι, επειδή παρανόμησε, αποστέλλει την οργή· επειδή όμως τον εξέλεξε άπαξ χάρη στην εκλογή των πατέρων, δεν απαρνείται την οικείωση μαζί του. «Διατάσσω λοιπόν», λέει, «να πάρουν λάφυρα και λεία, να καταπατήσουν τις πόλεις και να τις μετατρέψουν σε σκόνη»· —ώστε να γνωρίζουμε ότι όλα τα θλιβερά που πάσχουμε, τα υπομένουμε από θεία διαταγή.

Διότι δεν μας αφήνει έκδοτους στις πονηρές και τιμωρητικές δυνάμεις, αλλά ο ίδιος καθορίζει τα μέτρα των τιμωριών, υπολογίζοντας τη δύναμη εκείνων που θεραπεύονται. —Σκύλα, λοιπόν, είναι τα αντικείμενα που φέρουν πάνω τους οι νεκροί, αυτοί που έπεσαν στον πόλεμο, είτε πρόκειται για όπλα, είτε για ενδύματα, είτε για κάποιον άλλο στολισμό· ενώ προνομή είναι η διανομή των λαφύρων, η οποία γίνεται ανάλογα με την αξία εκείνων που επικράτησαν. Διατάχθηκαν, λοιπόν, οι Ασσύριοι να σκυλεύσουν τον Ισραήλ, να τον λαφυραγωγήσουν, να καταπατήσουν τις πόλεις του και να τις μετατρέψουν σε κονιορτό.

Την οργή μου θα αποστείλω σε έθνος άνομο, και στον λαό μου θα δώσω εντολή να πάρει λάφυρα και λεία, και να καταπατήσει τις πόλεις, και να τις κάνει σαν σκόνη. Αυτός όμως δεν σκέφθηκε έτσι, και μέσα στην ψυχή του δεν το θεώρησε κατ' αυτόν τον τρόπο, αλλά ο νους του θα στραφεί στο να εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Και αν του πουν, Εσύ μόνος είσαι άρχοντας; θα πει, Δεν κατέλαβα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος; Πήρα την Αραβία και τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια; Όπως κατέλαβα αυτές, έτσι θα καταλάβω και όλες τις χώρες. Παντού θα βρούμε τον Θεό να προνοεί για τη δική Του δόξα. Διότι οργίζεται όταν βλέπει κάποιους να επιλέγουν την περιφρόνηση και να προσπαθούν να θεωρήσουν ως μηδαμινό το θέλημά Του, επιστρατεύοντας κάθε μέσο για να εκτραπούν προς τα πλέον άτοπα έργα.

Εγώ τους έδωσα εντολή, ώστε να κάνουν λάφυρα και λεία τον λαό μου, και να καταπατήσουν τις πόλεις, και να τις μετατρέψουν σε σκόνη. Διότι, αν δεν είχα αποσύρει το σωστικό μου χέρι, και δεν τους είχα αφήσει γυμνούς από την παντοτινή και συνηθισμένη σε αυτούς, και από εμένα δοσμένη βοήθεια, δεν θα είχαν ποτέ αλωθεί, όντας πάντα ανώτεροι από τους εχθρούς χάρη σε εμένα. Αλλά ο ίδιος ο Ασσύριος δεν σκέφτηκε έτσι, και στην ψυχή του δεν υπολόγισε με αυτόν τον τρόπο, αλλά, όσον αφορά τον δικό του νου, θα αφανίσει· δηλαδή, θα εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Διότι νομίζει ότι στις δικές του δυνάμεις κανείς δεν θα μπορέσει να αντισταθεί, ότι οπωσδήποτε θα επικρατήσει ακούραστα, και ότι θα γίνει κυρίαρχος κάθε έθνους, χωρίς να του εναντιωθεί κανείς. Έχοντας δε σε τέτοιο βαθμό άπληστη την ψυχή του, και θέλοντας πάντοτε να κυριαρχεί στα πάντα, ακόμη κι αν τον πλησίαζε κάποιος λέγοντάς του: Εσύ μόνος είσαι άρχοντας, δηλαδή, άραγε θα μπορέσεις μόνος σου να κυβερνήσεις ολόκληρη την οικουμένη; Προς τούτο, λέει, θα αφήσει αλαζονική φωνή, λέγοντας το εξής: Δεν πήρα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα, και τη Χαλάννη, όπου χτίστηκε ο πύργος; Πήρα την Αραβία, και τη Δαμασκό, και τη Σαμάρεια· με τον ίδιο τρόπο που πήρα αυτές, θα πάρω και όλες τις χώρες. Η Χαλάννη, όπου χτίστηκε ο πύργος από τους παλαιότερους, βρίσκεται κατά κάποιον τρόπο στα έσχατα μέρη της Ανατολής, πέρα από τη χώρα και τη γη των Βαβυλωνίων.

Και η ιστορία επίσης διδάσκει ότι «στις ημέρες του Άχαζ ανέβηκε ο βασιλιάς των Ασσυρίων στη «Σαμάρεια» και την πολιόρκησε»· και αρχικά μεν αιχμαλώτισε ένα μέρος του λαού, επί Εζεκία δε, ο οποίος διαδέχθηκε τον Άχαζ, «μετοίκισε» όλον τον λαό στους Ασσυρίους. Εφόσον λοιπόν οι Ασσύριοι έπραξαν τέτοια, ο παρών λόγος αναπτύσσει τα προκείμενα ως προς αυτούς λέγοντας: έπρεπε να λάβει πείρα μιας παιδαγωγικής «ράβδου», ικανής να τον επαναφέρει στην ορθή οδό, ο λαός που δεν σωφρονίστηκε μέσω των προφητικών λόγων· γι' αυτό ξεσήκωσα εναντίον του τους Ασσυρίους σαν δική μου «ράβδο», παραδίδοντάς τον στα «χέρια» των Ασσυρίων, ώστε μέσω αυτών να τους βρει η «οργή» και ο «θυμός» που επισύρανε πάνω τους. Εγώ λοιπόν τη δική μου «οργή» μέσω των Ασσυρίων την «απέστελλα στο άνομο έθνος», το οποίο βέβαια νομιζόταν ότι είναι δικός μου λαός, και επέτρεψα και να τον πολεμήσουν και να τον λαφυραγωγήσουν και να τον διαρπάσουν, και να κατεδαφίσουν όλες τις «πόλεις του» μέχρι το έδαφος και να τις μετατρέψουν «σε κονιορτό». Ο Ασσύριος όμως, λαμβάνοντας από εμένα την εξουσία, «δεν σκέφτηκε έτσι», αλλά υπερηφανεύθηκε στον λογισμό του θεωρώντας ότι υπερίσχυσε του δικού μου λαού με τη δική του δύναμη. Έπειτα, μη αρκούμενος στην πολιορκία αυτών, απειλεί να επιτεθεί σε αμέτρητα άλλα έθνη, θεωρώντας ότι έχει ήδη κυριαρχήσει επί του ισχυρότερου, ο οποίος μάλιστα ήταν αφιερωμένος στον Θεό.

Αλίμονο στους Ασσυρίους, που αποτελούν τη ράβδο του θυμού μου και την οργή στα χέρια τους. Θα αποστείλω την οργή μου εναντίον ενός άνομου έθνους, και θα διατάξω εναντίον του λαού μου να πάρουν λάφυρα και λεία, να καταπατήσουν τις πόλεις και να τις κάνουν σκόνη. Όμως αυτός δεν το σκέφτηκε κατ' αυτόν τον τρόπο και η ψυχή του δεν το θεώρησε έτσι, αλλά ο νους του θα παρεκκλίνει με σκοπό να εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Και αν του πουν, «Δεν είσαι εσύ ο μόνος άρχοντας», εκείνος θα πει, «Δεν κυρίευσα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος, και δεν έλαβα την Αραβία, τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια; Όπως τις κατέλαβα με τα χέρια μου, θα καταλάβω και όλες τις χώρες... Διότι όπως έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της». Και θα συμβεί, όταν ο Κύριος ολοκληρώσει όλα όσα κάνει στο όρος Σιών και στην Ιερουσαλήμ, θα επιφέρει την τιμωρία στον υπερήφανο νου του άρχοντα των Ασσυρίων και στην αλαζονεία των οφθαλμών του. Διότι είπε: «Με τη δύναμή μου θα ενεργήσω και με τη σοφία της συνέσεώς μου θα καταργήσω τα όρια των εθνών και θα λεηλατήσω τη δύναμή τους· θα σείσω κατοικημένες πόλεις και θα κυριεύσω με το χέρι μου ολόκληρη την οικουμένη σαν να ήταν φωλιά πουλιών, και θα την μαζέψω σαν εγκαταλελειμμένα αυγά»... Μήπως θα καυχηθεί το τσεκούρι χωρίς εκείνον που κόβει με αυτό; Ή θα υπερηφανευτεί το πριόνι χωρίς εκείνον που το κινεί; Παρομοίως αν κάποιος σηκώσει ράβδο ή ξύλο, δεν συμβαίνει έτσι;

ΤΙΤΛΟΣ ΛΑʹ. — Περί πόλεως πλήρους ασεβείας. «Είδα ανομία και αντιλογία μέσα στην πόλη.» «Σε τόπους ασεβών εξολοθρεύονται άνθρωποι.» «Άνδρες ασεβείς κατέκαψαν την πόλη.» «Δεν πρόκειται να υπάρξει καθοδηγητής σε παράνομο έθνος.» «Ω πόλη των αιμάτων, ολόκληρη ψεύτικη, γεμάτη αδικία!» «Ω πόλη εκφαυλισμένη! εσύ που κατοικείς με ασφάλεια, που λες μέσα στην καρδιά σου: "Εγώ είμαι, και δεν θα υπάρξει άλλη μετά από εμένα". Πώς παραδόθηκε στον αφανισμό, βοσκότοπος θηρίων; Καθένας που περνά μέσα από αυτήν, θα σφυρίξει κοροϊδευτικά και θα κουνήσει τα χέρια του.» «Ω πόλη που κοπιάζεις μάταια!» «Την οργή μου θα αποστείλω σε έθνος άνομο.» «Πόλη των ασεβών, στον αιώνα δεν πρόκειται να οικοδομηθείς ξανά.» «Πώς έγινε πόρνη, η πιστή πόλη Σιών, η γεμάτη από δίκαιη κρίση, στην οποία αναπαυόταν η δικαιοσύνη, ενώ τώρα κατοικούν φονιάδες.» «Άκου αυτά εσύ η τρυφηλή, που κάθεσαι, που έχεις σιγουριά, που λες μέσα στην καρδιά σου, "Εγώ είμαι, και δεν θα υπάρξει άλλη πλάι σε μένα". Πώς παραδόθηκε στον αφανισμό;» «Ω πόλη ψεύτικη, ολόκληρη καταδυναστεία υπάρχει μέσα της!»