Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 10:7

Διότι η αμαρτία δεν ενυπάρχει στην κατασκευή μας, αλλά προστέθηκε αργότερα. Γι' αυτόν τον λόγο και η θλίψη, η οποία επιφέρεται για τα παραπτώματα, προαναγγέλλεται απειλητικά από τον Προφήτη ότι θα έρθει από μακριά. «Ουαί στους Ασσυρίους. Η ράβδος του θυμού μου και οργή βρίσκεται στα χέρια τους. Την οργή μου θα αποστείλω εναντίον ενός άνομου έθνους και θα δώσω διαταγή εναντίον του λαού μου να πάρουν λάφυρα και λεία, να καταπατήσουν τις πόλεις και να τις μετατρέψουν σε κονιορτό. Αυτός όμως δεν σκέφτηκε με αυτόν τον τρόπο, ούτε συλλογίστηκε έτσι στην ψυχή του, αλλά θα παρεκτραπεί ο νους του στο να εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Και εάν του πουν: "Εσύ μόνος είσαι άρχοντας", θα απαντήσει: "Δεν κυρίευσα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος; Και κυρίευσα την Αραβία, τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια. Με όποιον τρόπο κατέλαβα αυτές, θα καταλάβω και όλες τις εξουσίες"».

Αυτός όμως δεν σκέφτηκε με αυτόν τον τρόπο, και μέσα στην ψυχή του δεν αναλογίστηκε έτσι· αλλά κυριεύθηκε από υπερηφάνεια στη διάνοιά του, όχι επειδή θεώρησε ότι ο λαός τού παραδόθηκε εξαιτίας των αμαρτιών του, αλλά, έχοντας επαρθεί στο νου και έχοντας απομακρύνει από τη σκέψη του τον αληθινό λόγο, νομίζει ότι είναι ικανός να εξολοθρεύσει ουκ ολίγα έθνη. Και επειδή τον κολακεύουν και τον καλοπιάνουν οι υφιστάμενοί του λέγοντας: «Εσύ είσαι ο μόνος άρχοντας», σαν να τους ειρωνεύεται λέγει: «Δεν κατέλαβα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη». Δεν έχω γίνει ακόμη, λέγει, κύριος των πάντων· διαφεύγει από τη βασιλεία μου η χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και η Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος. Εννοεί βέβαια τον αρχαίο εκείνο πύργο, τον οποίο οικοδόμησαν στην πεδιάδα Σεναάρ, λέγοντας: «Ελάτε, ας οικοδομήσουμε για τον εαυτό μας πόλη και πύργο, πριν χωριστούμε ο ένας από τον άλλον, του οποίου η κορυφή θα φτάνει έως τον ουρανό». Το όνομα της Χαλάνης δεν απαντάται συχνά στα κείμενα της Γραφής· εικάζουμε όμως ότι βρίσκεται κάπου στην περιοχή της Βαβυλωνίας, επειδή η Βαβυλώνα έχει πάρει το όνομά της από τη σύγχυση των γλωσσών, τις οποίες συνέχεε ο Κύριος, διασπώντας την ομοφωνία τους που απέβλεπε στο κακό. Διότι λέγει η Γραφή ότι το όνομα του τόπου εκείνου ονομάστηκε «σύγχυση», που στα εβραϊκά λέγεται Βαβέλ.

Εγώ τους έδωσα εντολή, ώστε να κάνουν λάφυρα και λεία τον λαό μου, και να καταπατήσουν τις πόλεις, και να τις μετατρέψουν σε σκόνη. Διότι, αν δεν είχα αποσύρει το σωστικό μου χέρι, και δεν τους είχα αφήσει γυμνούς από την παντοτινή και συνηθισμένη σε αυτούς, και από εμένα δοσμένη βοήθεια, δεν θα είχαν ποτέ αλωθεί, όντας πάντα ανώτεροι από τους εχθρούς χάρη σε εμένα. Αλλά ο ίδιος ο Ασσύριος δεν σκέφτηκε έτσι, και στην ψυχή του δεν υπολόγισε με αυτόν τον τρόπο, αλλά, όσον αφορά τον δικό του νου, θα αφανίσει· δηλαδή, θα εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Διότι νομίζει ότι στις δικές του δυνάμεις κανείς δεν θα μπορέσει να αντισταθεί, ότι οπωσδήποτε θα επικρατήσει ακούραστα, και ότι θα γίνει κυρίαρχος κάθε έθνους, χωρίς να του εναντιωθεί κανείς. Έχοντας δε σε τέτοιο βαθμό άπληστη την ψυχή του, και θέλοντας πάντοτε να κυριαρχεί στα πάντα, ακόμη κι αν τον πλησίαζε κάποιος λέγοντάς του: Εσύ μόνος είσαι άρχοντας, δηλαδή, άραγε θα μπορέσεις μόνος σου να κυβερνήσεις ολόκληρη την οικουμένη; Προς τούτο, λέει, θα αφήσει αλαζονική φωνή, λέγοντας το εξής: Δεν πήρα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα, και τη Χαλάννη, όπου χτίστηκε ο πύργος; Πήρα την Αραβία, και τη Δαμασκό, και τη Σαμάρεια· με τον ίδιο τρόπο που πήρα αυτές, θα πάρω και όλες τις χώρες. Η Χαλάννη, όπου χτίστηκε ο πύργος από τους παλαιότερους, βρίσκεται κατά κάποιον τρόπο στα έσχατα μέρη της Ανατολής, πέρα από τη χώρα και τη γη των Βαβυλωνίων.

Και η ιστορία επίσης διδάσκει ότι «στις ημέρες του Άχαζ ανέβηκε ο βασιλιάς των Ασσυρίων στη «Σαμάρεια» και την πολιόρκησε»· και αρχικά μεν αιχμαλώτισε ένα μέρος του λαού, επί Εζεκία δε, ο οποίος διαδέχθηκε τον Άχαζ, «μετοίκισε» όλον τον λαό στους Ασσυρίους. Εφόσον λοιπόν οι Ασσύριοι έπραξαν τέτοια, ο παρών λόγος αναπτύσσει τα προκείμενα ως προς αυτούς λέγοντας: έπρεπε να λάβει πείρα μιας παιδαγωγικής «ράβδου», ικανής να τον επαναφέρει στην ορθή οδό, ο λαός που δεν σωφρονίστηκε μέσω των προφητικών λόγων· γι' αυτό ξεσήκωσα εναντίον του τους Ασσυρίους σαν δική μου «ράβδο», παραδίδοντάς τον στα «χέρια» των Ασσυρίων, ώστε μέσω αυτών να τους βρει η «οργή» και ο «θυμός» που επισύρανε πάνω τους. Εγώ λοιπόν τη δική μου «οργή» μέσω των Ασσυρίων την «απέστελλα στο άνομο έθνος», το οποίο βέβαια νομιζόταν ότι είναι δικός μου λαός, και επέτρεψα και να τον πολεμήσουν και να τον λαφυραγωγήσουν και να τον διαρπάσουν, και να κατεδαφίσουν όλες τις «πόλεις του» μέχρι το έδαφος και να τις μετατρέψουν «σε κονιορτό». Ο Ασσύριος όμως, λαμβάνοντας από εμένα την εξουσία, «δεν σκέφτηκε έτσι», αλλά υπερηφανεύθηκε στον λογισμό του θεωρώντας ότι υπερίσχυσε του δικού μου λαού με τη δική του δύναμη. Έπειτα, μη αρκούμενος στην πολιορκία αυτών, απειλεί να επιτεθεί σε αμέτρητα άλλα έθνη, θεωρώντας ότι έχει ήδη κυριαρχήσει επί του ισχυρότερου, ο οποίος μάλιστα ήταν αφιερωμένος στον Θεό.

Αφού ο προφήτης εξήγγειλε τα όσα προαναφέρθηκαν, ο Ραψάκης, που είχε συμπεριφερθεί με τόση αυθάδεια, αποχώρησε ξαφνικά άπρακτος από την πολιορκία, και σπεύδοντας πήγε να συναντήσει τον βασιλιά των Ασσυρίων, επειδή ο Θεός είχε προκαλέσει σύγχυση στη διάνοιά του. Ο βασιλιάς των Ασσυρίων, ενώ πολιορκούσε μια άλλη πόλη της Ιουδαίας, τη Λόμνα, μετά τη Λαχίς, καθώς τον είχε ταράξει μια δυσάρεστη είδηση σύμφωνα με τον λόγο του Θεού, έσπευσε εναντίον των Αιθιόπων. Όμως δεν αμέλησε την απειλή εναντίον των Ιουδαίων, αλλά, αποστέλλοντας αγγελιαφόρους και επιστολή, διέταξε πρώτα να πουν προφορικά στον Εζεκία τα όσα περιέχονταν στο κείμενο, και έπειτα να του παραδώσουν και την ίδια την επιστολή. Έχοντας λοιπόν επαρθεί με τόσα κατορθώματα και με αυτά τα λόγια και τις υποσχέσεις, μην αγνοείς, επομένως, ότι απατά τον εαυτό του. Έπειτα, και πάλι ο ασεβής ξεστόμιζε βλάσφημα λόγια, αλαζονευόμενος κατά του Θεού, και απαριθμούσε τα έθνη που είχαν υποταχθεί στην εξουσία του, καθώς οι δικοί τους θεοί δεν τα είχαν προστατεύσει καθόλου. Αυτήν ακριβώς την αλαζονεία του Ασσυρίου εξέφραζε πρωτύτερα ο προφήτης, πριν καν συμβεί, αναφωνώντας για το μέλλον και λέγοντας: «Αλίμονο στους Ασσυρίους· η ράβδος του θυμού μου και της οργής είναι στα χέρια τους» και τα εξής. «Αυτός όμως δεν σκέφτηκε έτσι, και στην ψυχή του δεν το αναλογίστηκε έτσι», αλλά είπε: «Όπως ακριβώς έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της».

Αλίμονο στους Ασσυρίους, που αποτελούν τη ράβδο του θυμού μου και την οργή στα χέρια τους. Θα αποστείλω την οργή μου εναντίον ενός άνομου έθνους, και θα διατάξω εναντίον του λαού μου να πάρουν λάφυρα και λεία, να καταπατήσουν τις πόλεις και να τις κάνουν σκόνη. Όμως αυτός δεν το σκέφτηκε κατ' αυτόν τον τρόπο και η ψυχή του δεν το θεώρησε έτσι, αλλά ο νους του θα παρεκκλίνει με σκοπό να εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Και αν του πουν, «Δεν είσαι εσύ ο μόνος άρχοντας», εκείνος θα πει, «Δεν κυρίευσα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος, και δεν έλαβα την Αραβία, τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια; Όπως τις κατέλαβα με τα χέρια μου, θα καταλάβω και όλες τις χώρες... Διότι όπως έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της». Και θα συμβεί, όταν ο Κύριος ολοκληρώσει όλα όσα κάνει στο όρος Σιών και στην Ιερουσαλήμ, θα επιφέρει την τιμωρία στον υπερήφανο νου του άρχοντα των Ασσυρίων και στην αλαζονεία των οφθαλμών του. Διότι είπε: «Με τη δύναμή μου θα ενεργήσω και με τη σοφία της συνέσεώς μου θα καταργήσω τα όρια των εθνών και θα λεηλατήσω τη δύναμή τους· θα σείσω κατοικημένες πόλεις και θα κυριεύσω με το χέρι μου ολόκληρη την οικουμένη σαν να ήταν φωλιά πουλιών, και θα την μαζέψω σαν εγκαταλελειμμένα αυγά»... Μήπως θα καυχηθεί το τσεκούρι χωρίς εκείνον που κόβει με αυτό; Ή θα υπερηφανευτεί το πριόνι χωρίς εκείνον που το κινεί; Παρομοίως αν κάποιος σηκώσει ράβδο ή ξύλο, δεν συμβαίνει έτσι;