Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 10:8

Διότι η αμαρτία δεν ενυπάρχει στην κατασκευή μας, αλλά προστέθηκε αργότερα. Γι' αυτόν τον λόγο και η θλίψη, η οποία επιφέρεται για τα παραπτώματα, προαναγγέλλεται απειλητικά από τον Προφήτη ότι θα έρθει από μακριά. «Ουαί στους Ασσυρίους. Η ράβδος του θυμού μου και οργή βρίσκεται στα χέρια τους. Την οργή μου θα αποστείλω εναντίον ενός άνομου έθνους και θα δώσω διαταγή εναντίον του λαού μου να πάρουν λάφυρα και λεία, να καταπατήσουν τις πόλεις και να τις μετατρέψουν σε κονιορτό. Αυτός όμως δεν σκέφτηκε με αυτόν τον τρόπο, ούτε συλλογίστηκε έτσι στην ψυχή του, αλλά θα παρεκτραπεί ο νους του στο να εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Και εάν του πουν: "Εσύ μόνος είσαι άρχοντας", θα απαντήσει: "Δεν κυρίευσα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος; Και κυρίευσα την Αραβία, τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια. Με όποιον τρόπο κατέλαβα αυτές, θα καταλάβω και όλες τις εξουσίες"».

Αυτός όμως δεν σκέφτηκε με αυτόν τον τρόπο, και μέσα στην ψυχή του δεν αναλογίστηκε έτσι· αλλά κυριεύθηκε από υπερηφάνεια στη διάνοιά του, όχι επειδή θεώρησε ότι ο λαός τού παραδόθηκε εξαιτίας των αμαρτιών του, αλλά, έχοντας επαρθεί στο νου και έχοντας απομακρύνει από τη σκέψη του τον αληθινό λόγο, νομίζει ότι είναι ικανός να εξολοθρεύσει ουκ ολίγα έθνη. Και επειδή τον κολακεύουν και τον καλοπιάνουν οι υφιστάμενοί του λέγοντας: «Εσύ είσαι ο μόνος άρχοντας», σαν να τους ειρωνεύεται λέγει: «Δεν κατέλαβα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη». Δεν έχω γίνει ακόμη, λέγει, κύριος των πάντων· διαφεύγει από τη βασιλεία μου η χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και η Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος. Εννοεί βέβαια τον αρχαίο εκείνο πύργο, τον οποίο οικοδόμησαν στην πεδιάδα Σεναάρ, λέγοντας: «Ελάτε, ας οικοδομήσουμε για τον εαυτό μας πόλη και πύργο, πριν χωριστούμε ο ένας από τον άλλον, του οποίου η κορυφή θα φτάνει έως τον ουρανό». Το όνομα της Χαλάνης δεν απαντάται συχνά στα κείμενα της Γραφής· εικάζουμε όμως ότι βρίσκεται κάπου στην περιοχή της Βαβυλωνίας, επειδή η Βαβυλώνα έχει πάρει το όνομά της από τη σύγχυση των γλωσσών, τις οποίες συνέχεε ο Κύριος, διασπώντας την ομοφωνία τους που απέβλεπε στο κακό. Διότι λέγει η Γραφή ότι το όνομα του τόπου εκείνου ονομάστηκε «σύγχυση», που στα εβραϊκά λέγεται Βαβέλ.

Εγώ τους έδωσα εντολή, ώστε να κάνουν λάφυρα και λεία τον λαό μου, και να καταπατήσουν τις πόλεις, και να τις μετατρέψουν σε σκόνη. Διότι, αν δεν είχα αποσύρει το σωστικό μου χέρι, και δεν τους είχα αφήσει γυμνούς από την παντοτινή και συνηθισμένη σε αυτούς, και από εμένα δοσμένη βοήθεια, δεν θα είχαν ποτέ αλωθεί, όντας πάντα ανώτεροι από τους εχθρούς χάρη σε εμένα. Αλλά ο ίδιος ο Ασσύριος δεν σκέφτηκε έτσι, και στην ψυχή του δεν υπολόγισε με αυτόν τον τρόπο, αλλά, όσον αφορά τον δικό του νου, θα αφανίσει· δηλαδή, θα εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Διότι νομίζει ότι στις δικές του δυνάμεις κανείς δεν θα μπορέσει να αντισταθεί, ότι οπωσδήποτε θα επικρατήσει ακούραστα, και ότι θα γίνει κυρίαρχος κάθε έθνους, χωρίς να του εναντιωθεί κανείς. Έχοντας δε σε τέτοιο βαθμό άπληστη την ψυχή του, και θέλοντας πάντοτε να κυριαρχεί στα πάντα, ακόμη κι αν τον πλησίαζε κάποιος λέγοντάς του: Εσύ μόνος είσαι άρχοντας, δηλαδή, άραγε θα μπορέσεις μόνος σου να κυβερνήσεις ολόκληρη την οικουμένη; Προς τούτο, λέει, θα αφήσει αλαζονική φωνή, λέγοντας το εξής: Δεν πήρα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα, και τη Χαλάννη, όπου χτίστηκε ο πύργος; Πήρα την Αραβία, και τη Δαμασκό, και τη Σαμάρεια· με τον ίδιο τρόπο που πήρα αυτές, θα πάρω και όλες τις χώρες. Η Χαλάννη, όπου χτίστηκε ο πύργος από τους παλαιότερους, βρίσκεται κατά κάποιον τρόπο στα έσχατα μέρη της Ανατολής, πέρα από τη χώρα και τη γη των Βαβυλωνίων.

Γι' αυτό, λοιπόν, όταν εκείνοι που είχαν υποταχθεί σε αυτόν τον θαύμαζαν και έλεγαν: «Εσύ μόνος είσαι άρχοντας», τους αποκρίνεται λέγοντας: «Μη με αποκαλείτε ακόμη άρχοντα ούτε κύριο, επειδή δεν έχω καταλάβει ακόμη όλες τις χώρες παντού· διότι δεν έχω κάνει ακόμη υποχείριά μου ούτε την περιοχή πάνω από τη Βαβυλώνα ούτε τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος κατά τον χρόνο της διασποράς των γλωσσών. Αυτές τυγχάνουν να είναι πολύ μικρές και ασήμαντες, τις οποίες έως τώρα έχω κατανικήσει, διότι έως τώρα έχω κυριαρχήσει στην Αραβία, τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια. Πλην όμως, με τον ίδιο τρόπο που κατέλαβα αυτές, έτσι θα λάβω και όλες τις ηγεμονίες». Επειδή οι Ασσύριοι καυχήθηκαν με τέτοια αλαζονεία, ευλόγως ο προφητικός λόγος απευθύνει τα παρόντα σε αυτούς και στον άρχοντά τους, λέγοντας: «Ουαί στους Ασσυρίους», διότι δεν κατενόησαν ότι η δική μου οργή εναντίον όσων αμαρτάνουν τους έδωσε την εξουσία μιας τόσο μεγάλης κυριαρχίας. Αυτοί, όμως, μη αναλογιζόμενοι αυτό, θεώρησαν ότι κυριάρχησαν επί των εθνών με τη δική τους δύναμη. Και αυτά μεν αφορούν αυτούς, ενώ τα όσα ακολουθούν στη συνέχεια ο ίδιος ο Θεός τα λέγει απειλώντας την Ιερουσαλήμ: «Ολολύξτε, γλυπτά της Ιερουσαλήμ· διότι με τον ίδιο τρόπο που έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της».

Αλίμονο στους Ασσυρίους, που αποτελούν τη ράβδο του θυμού μου και την οργή στα χέρια τους. Θα αποστείλω την οργή μου εναντίον ενός άνομου έθνους, και θα διατάξω εναντίον του λαού μου να πάρουν λάφυρα και λεία, να καταπατήσουν τις πόλεις και να τις κάνουν σκόνη. Όμως αυτός δεν το σκέφτηκε κατ' αυτόν τον τρόπο και η ψυχή του δεν το θεώρησε έτσι, αλλά ο νους του θα παρεκκλίνει με σκοπό να εξολοθρεύσει όχι λίγα έθνη. Και αν του πουν, «Δεν είσαι εσύ ο μόνος άρχοντας», εκείνος θα πει, «Δεν κυρίευσα τη χώρα πάνω από τη Βαβυλώνα και τη Χαλάνη, όπου οικοδομήθηκε ο πύργος, και δεν έλαβα την Αραβία, τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια; Όπως τις κατέλαβα με τα χέρια μου, θα καταλάβω και όλες τις χώρες... Διότι όπως έπραξα στη Σαμάρεια και στα χειροποίητα είδωλά της, έτσι θα πράξω και στην Ιερουσαλήμ και στα είδωλά της». Και θα συμβεί, όταν ο Κύριος ολοκληρώσει όλα όσα κάνει στο όρος Σιών και στην Ιερουσαλήμ, θα επιφέρει την τιμωρία στον υπερήφανο νου του άρχοντα των Ασσυρίων και στην αλαζονεία των οφθαλμών του. Διότι είπε: «Με τη δύναμή μου θα ενεργήσω και με τη σοφία της συνέσεώς μου θα καταργήσω τα όρια των εθνών και θα λεηλατήσω τη δύναμή τους· θα σείσω κατοικημένες πόλεις και θα κυριεύσω με το χέρι μου ολόκληρη την οικουμένη σαν να ήταν φωλιά πουλιών, και θα την μαζέψω σαν εγκαταλελειμμένα αυγά»... Μήπως θα καυχηθεί το τσεκούρι χωρίς εκείνον που κόβει με αυτό; Ή θα υπερηφανευτεί το πριόνι χωρίς εκείνον που το κινεί; Παρομοίως αν κάποιος σηκώσει ράβδο ή ξύλο, δεν συμβαίνει έτσι;