Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 11:13

Όταν, λοιπόν, υψωθεί αυτό το σημείο, θα συναχθούν οι απολωλότες του Ισραήλ, και οι διεσκορπισμένοι του Ιούδα θα συναχθούν από τα τέσσερα πέρατα της γης. Με την ύψωση αυτού του σημείου (το οποίο έχει καθαιρετική δύναμη κατά των αρχών και των εξουσιών, κατά των οποίων θριάμβευσε επί του ξύλου, απεκδυόμενος αυτές και τρόπον τινά απορρίπτοντας το ένδυμα που είχαμε υφασμένο από αυτές) απεκδύθηκε τις αρχές και τις εξουσίες και τις διαπόμπευσε με παρρησία, θριαμβεύοντας κατ' αυτών επί του ξύλου. Γι' αυτό ο Παύλος, όντας από τους απολωλότες του Ισραήλ και τους διεσκορπισμένους του Ιούδα, έχοντας κατανοήσει το σημείο που υψώθηκε από τον Ιησού προς τα έθνη, προσέτρεξε στον σταυρό και έλεγε: «Σε μένα δε, μη γένοιτο να καυχώμαι, παρά μόνο στον σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». —Ακολουθεί δε μετά τη σύναξη των απολωλότων του Ισραήλ (οι οποίοι κυβερνώνταν από τον Εφραΐμ) και των διεσπαρμένων του Ιούδα (οι οποίοι διοικούνταν από τους απογόνους εκ του σπέρματος του Δαβίδ) το να μην υπάρχει πλέον αντιζηλία του Εφραΐμ κατά του Ιούδα, ούτε να επιτυγχάνουν πλέον οι εχθροί του Ιούδα· διότι μετά την ύψωση του σημείου, και τη σύναξη των απολωλότων του Ισραήλ (ο οποίος ονομάζεται Εφραΐμ) καθώς και τη σύναξη των διεσκορπισμένων του Ιούδα, «θα αφαιρεθεί η αντιζηλία του Εφραΐμ, και οι εχθροί του Ιούδα θα εξολοθρευτούν».

Κατανόησε δε, ότι ο μεν Ισραήλ λέγεται πως έχει απολεστεί, ο δε Ιούδας πως έχει διασκορπιστεί. Πλην όμως, με την κατά Χριστόν συμφωνία, ο Οποίος ειρηνοποιεί τα επί της γης και τα εν ουρανώ και αποκαταλλάσσει τα πάντα στον Εαυτό Του, αναιρούνται τα πάθη, τα οποία πρωτύτερα εξουσίαζαν τον βίο από φιλονικία και διχόνοια. Γι' αυτό, λοιπόν, ο Εφραίμ δεν θα φθονήσει τον Ιούδα, και ο Ιούδας δεν θα θλίψει πλέον τον Εφραίμ, επειδή η μεταξύ τους έχθρα θα εξαλειφθεί. Διότι φαίνεται ότι ιδίως ο φθόνος γίνεται για πολλούς αφορμή έχθρας. Ως «ζήλος» δε εδώ από τη Γραφή δεν αναφέρεται η μίμηση των καλών, αλλά η βασκανία για την ευημερία των άλλων. Τότε, λοιπόν, αφού έλθουν σε συμφωνία, «θα πετάξουν με πλοία αλλοφύλων, θα λεηλατήσουν μαζί τη θάλασσα». Διά της θάλασσας παρουσίασε εύστοχα όσους πλέουν ταχύτατα, παρομοιάζοντας την κίνησή τους με φτερούγισμα· όταν, με γεμάτα τα ιστία, καθώς ο άνεμος φυσάει συμμετρικά στην πρύμνη, φέρονται πάνω από τη θάλασσα.

Για τον λόγο αυτόν και τώρα ο προφήτης, επειδή ακριβώς είναι άνδρας πνευματοφόρος, και έχει πλουτίσει με τη γνώση των μελλόντων μέσω του άνωθεν φωτισμού, πρώτα μνημονεύει τα έθνη, και έπειτα μετά από αυτά τον Ισραήλ, ως παραπεταμένον πίσω από εκείνους που αγιάστηκαν μέσω της πίστεως, και τοποθετημένον στα νώτα και μεταξύ των υπολοίπων, σύμφωνα με το γεγραμμένο: <Και θα υψώσει σημείο για τα έθνη, και θα συνάξει τους απολωλότες του Ισραήλ, και τους διεσπαρμένους του Ιούδα θα τους συνάξει από τα τέσσερα άκρα της γης. Και θα αφαιρεθεί ο φθόνος του Εφραίμ, και οι εχθροί του Ιούδα θα εξολοθρευτούν. Ο Εφραίμ δεν θα φθονήσει τον Ιούδα, και ο Ιούδας δεν θα θλίψει τον Εφραίμ.> Με παράδοξο τρόπο για εμάς ο προφήτης ολοκληρώνει τον λόγο του σε αυτά. Διότι λαμβάνει το ιστορικό γεγονός ως εικόνα ενός νοητού πράγματος· και νομίζω ότι πρέπει να ειπωθεί και αυτό με σαφήνεια. Διότι τη βασιλεία του Σολομώντα διαδέχθηκε ο γιος του, ο Ροβοάμ· το έθνος των Ιουδαίων όμως διασπάστηκε εξαιτίας του σε διχόνοια· και οι μεν δέκα φυλές και η μισή φυλή του Εφραίμ μετοίκησαν στη Σαμάρεια, ενώ στα Ιεροσόλυμα παρέμεινε η φυλή του Ιούδα, και η μισή φυλή του Μανασσή.

Ποιος δε 〈θα συγκεντρώσει τους απολωλότες του Ισραήλ〉 παρά ο αποστολικός χορός ή και εκείνος που κηρύττεται μέσω αυτών «από τη ρίζα του Ιεσσαί», και ο Θεός Λόγος που κατοικεί μέσα του; 〈Τους συγκέντρωσαν〉 τότε σε μία Εκκλησία, χωρίς πλέον να είναι διχασμένοι ούτε αποχωρισμένοι μεταξύ τους όπως πρωτύτερα. Ξεχωριστά μεν η φυλή του 〈Εφραίμ〉 και οι λαοί υπό την εξουσία της που βασιλεύονταν στη Σαμάρεια, και ξεχωριστά αυτοί της φυλής του 〈Ιούδα〉 που ζούσαν στην Ιερουσαλήμ, γι' αυτό λέει ότι 〈θα αφαιρεθεί και ο φθόνος〉 που υπήρχε μεταξύ τους, ώστε 〈να μη φθονήσει πλέον ο 〈Εφραίμ τον Ιούδα〉, ούτε ο 〈Ιούδας〉 τον Εφραίμ〉· πράγμα το οποίο συνέβαινε κατά τους χρόνους της προφητείας, όπως φανέρωσε ο λόγος στα προηγούμενα. Στη συνέχεια αυτών λέει: 〈και θα πετάξουν με πλοία αλλοφύλων· ταυτόχρονα θα λεηλατήσουν τη θάλασσα〉· διότι βεβαίως έπρεπε αυτοί, περιφερόμενοι στα έθνη, να χρησιμοποιήσουν και την πορεία διά της 〈θάλασσας〉, όπως ακριβώς, σαν να 〈πετούσαν〉 με ταχύτητα, διένυαν και τον δρόμο μέσω της 〈θάλασσας〉, ώστε σε σύντομο χρονικό διάστημα να κηρύξουν το Ευαγγέλιο στα περισσότερα έθνη. Και άλλοτε μεν οδοιπορούσαν πεζή, άλλοτε δε ταξίδευαν διά της 〈θάλασσας〉, μη χρησιμοποιώντας Ιουδαίους κυβερνήτες πλοίων, αλλά αυτούς τους ίδιους που είχαν αποδεχθεί τον λόγο του Χριστού.