Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 11:8

Έτσι και την Εύα εξαπάτησε, όχι μιλώντας με δικά του λόγια, αλλά υποκρινόμενος τα λόγια του Θεού και παραποιώντας το νόημά τους· έτσι υποκίνησε και τη γυναίκα του Ιώβ, πείθοντάς την να υποκριθεί συζυγική αγάπη, ενώ τη δίδαξε να βλασφημεί τον Θεό· έτσι ο δόλιος εμπαίζει τους ανθρώπους με τις φαντασίες, εξαπατώντας και σύροντας τον καθένα στον δικό του βόθρο της κακίας. Παλαιότερα, λοιπόν, αφού εξαπάτησε τον πρώτο άνθρωπο, τον Αδάμ, και νόμισε ότι μέσω αυτού είχε καταστήσει τους πάντες υποχείριά του, χοροπηδούσε αποθρασυνόμενος και λέγοντας: «Ολόκληρη την οικουμένη θα συλλάβω με το χέρι μου σαν φωλιά, και σαν εγκαταλελειμμένα αυγά θα την μαζέψω, και δεν υπάρχει κανείς που θα μου ξεφύγει ή θα μου αντισταθεί». Όταν όμως ο Κύριος ήλθε στον κόσμο, και ο εχθρός απέκτησε πείρα της ανθρώπινης Οικονομίας Του, μην μπορώντας να εξαπατήσει τη σάρκα που Εκείνος προσέλαβε, τότε ο υπερήφανος που καυχιόταν ότι θα καταβάλει ολόκληρη την οικουμένη, έκτοτε και εξαιτίας Του, εμπαίζεται σαν σπουργίτι ακόμη και από μικρά παιδιά. Διότι τώρα νήπιο παιδί, βάζοντας το χέρι του σε τρύπα οχιών, περιγελά αυτόν που εξαπάτησε την Εύα· και όλοι όσοι πιστεύουν ορθά στον Κύριο καταπατούν αυτόν που είπε: «Θα θέσω τον θρόνο μου πάνω από τα νέφη, θα αναβώ, θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο».

Έτσι και την Εύα εξαπάτησε, όχι λέγοντας δικά του λόγια, αλλά υποκρινόμενος μεν τα λόγια του Θεού, παραποιώντας δε το νόημά τους· έτσι και τη γυναίκα του Ιώβ υποκίνησε, πείθοντάς την να υποκριθεί μεν συζυγική αγάπη, διδάσκοντάς την δε να βλασφημήσει τον Θεό· έτσι ο δόλιος εμπαίζει τους ανθρώπους με τις φαντασίες, εξαπατώντας κρυφά και σύροντας τον καθένα στον δικό του βόθρο της κακίας. Παλαιότερα, λοιπόν, αφού εξαπάτησε «τον πρώτο άνθρωπο, τον Αδάμ», και νομίζοντας ότι μέσω αυτού είχε υποτάξει τους πάντες, αναπηδούσε θρασυνόμενος και λέγοντας: «Θα καταλάβω με το χέρι μου όλη την οικουμένη σαν φωλιά, και θα τη μαζέψω σαν εγκαταλελειμμένα αυγά, και δεν υπάρχει κανείς που θα μου ξεφύγει ή θα μου αντιμιλήσει». Όταν όμως ο Κύριος ήλθε στον κόσμο, και ο εχθρός πήρε πείρα της ανθρώπινης οικονομίας Του, μη μπορώντας να εξαπατήσει τη σάρκα που Εκείνος ενδύθηκε, τότε πια αυτός που καυχιόταν ότι θα καταλάβει όλη την οικουμένη, έκτοτε και εξαιτίας Του, ο υπερήφανος εμπαίζεται ακόμη και από μικρά παιδιά σαν στρουθίο. Διότι «ένα μικρό νήπιο τώρα βάζοντας το χέρι του σε φωλιά ασπίδων» περιγελά εκείνον που «εξαπάτησε την Εύα»· και όλοι όσοι πιστεύουν ορθά στον Κύριο καταπατούν αυτόν που είπε: «Θα τοποθετήσω τον θρόνο μου, θα αναβώ πάνω από τα νέφη, θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο».

Γι' αυτό Εκείνος, αφού περιέπαιξε τον θάνατο, τον παραδίδει πλέον υποχείριο και σε εμάς για να καταπατείται, λέγοντας: «Ιδού, σας έχω δώσει την εξουσία να πατάτε επάνω σε όφεις και σκορπιούς, και επάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού»· και πάλι: «Θα καταπατήσει λέοντα και δράκοντα». Διότι παλαιά μεν ο όφις εξαπάτησε την Εύα, και με τον φθόνο του ο θάνατος εισήλθε στον κόσμο· τώρα όμως καταπατείται, και ενώ θέλει να εξαπατήσει, ακούει: «Ύπαγε οπίσω μου, Σατανά». Και παλαιά μεν ο αντίδικός μας διάβολος περιφερόταν ως λέοντας, διψώντας για την ψυχή μας· τώρα όμως καταπατείται μαζί με τον δράκοντα, και συνεπώς ο Θεός εν τάχει θα συντρίψει τον Σατανά κάτω από τα πόδια μας. Και τόσο πολύ καταφρονείται και εμπαίζεται, ώστε να μη φοβάται κάποιος ακόμη κι αν απλώσει το χέρι του σε φωλιά ασπίδων.

«Και το βόδι και η αρκούδα θα βοσκήσουν μαζί, και τα μικρά τους θα αναπαύονται μαζί· και το λιοντάρι και το βόδι θα φάνε μαζί άχυρο, και το νήπιο παιδί θα βάλει το χέρι του στη φωλιά των ασπίδων και στην κοίτη των απογόνων των ασπίδων· και δεν θα κάνουν κακό, ούτε θα μπορέσουν να καταστρέψουν κανέναν πάνω στο άγιό μου όρος· διότι η σύμπασα γη γέμισε από τη γνώση του Κυρίου, όπως το πολύ νερό καλύπτει τη θάλασσα.» Σε όσα έχουν ήδη προειπωθεί, θα μπορούσε κανείς, και μάλιστα πολύ εύλογα, να θεωρήσει ότι και αυτό αποτελεί ένα μεγάλο και εξαιρετικό σημείο, και ένα αξιοθαύμαστο αποτέλεσμα της ελεύσεως του Σωτήρα μας. Διότι, πριν γίνει άνθρωπος σαν εμάς ο Μονογενής Λόγος του Θεού· πριν προσλάβει τη φύση από το σπέρμα του Αβραάμ και εξομοιωθεί σε όλα με τους αδελφούς του, όπως είναι γραμμένο, ολόκληρο το επίγειο γένος, εννοώ δηλαδή το ανθρώπινο, ήταν χωρισμένο σε δύο έθνη: σε αυτό των Ιουδαίων και σε αυτούς που λάτρευαν την κτίση αντί για τον Κτίστη. Και στην Ιουδαία μεν ο Θεός ήταν γνωστός· από τους άλλους όμως λατρευόταν ένα μεγάλο και άπειρο σμήνος ειδώλων· και ό,τι θεωρούσε ο καθένας σωστό, αυτό τιμούνταν με τη δόξα που ανήκει στον Θεό· «Διότι όλοι εξετράπησαν, εξαχρειώθηκαν όλοι μαζί, δεν υπήρχε κανείς που να πράττει το αγαθό, δεν υπήρχε ούτε ένας.»

Διότι τέτοιου είδους ανθρώπους και ο ίδιος ο Σωτήρας βεβαιώνει ότι είναι άξιοι της βασιλείας των ουρανών: «Αφήστε», λέει, «τα παιδιά και μην τα εμποδίζετε να έλθουν προς εμένα· διότι σε τέτοιους ανήκει η βασιλεία των ουρανών». Το ότι, επίσης, θα διαθέτουν βαθιά στον νου τους τη μέγιστη ακακία, θα είναι ακατανίκητοι και ασύλληπτοι, και θα αποδειχθούν ανώτεροι από κάθε φόβο, το υποδηλώνει λέγοντας: «Και μικρό παιδί σε φωλιά ασπίδων και σε κοίτη απογόνων ασπίδων θα βάλει το χέρι του, και δεν πρόκειται να κάνουν κακό, ούτε θα μπορέσουν να εξολοθρεύσουν κανέναν πάνω στο άγιό μου όρος». Ως φωλιές και κοίτες ασπίδων, νομίζω, εννοεί είτε τα πονηρά στίφη των δαιμόνων, είτε τρόπον τινά τις οικίες και τα κρησφύγετα των ανόσιων αιρετικών· για να μην πούμε τις εκκλησίες τους· στις οποίες, βάζοντας πολλές φορές το χέρι τους αυτοί που είναι νήπια εν Χριστώ, επικρατούν εύκολα, χωρίς να βλάπτονται με κανέναν τρόπο. Διότι ο Χριστός είναι αυτός που τους υπερασπίζεται και αφανίζει τα δαγκώματα της σκαιότητάς τους, καθιστώντας ανενεργό το δηλητήριό τους.

Στην πράξη δε, μπορεί κανείς να το αποδεχθεί και αυτό, παρατηρώντας στην Εκκλησία του Χριστού ότι οι περισσότεροι από τους προεστώτες, λόγω της απλότητας της ψυχής και της ακακίας, δεν διαφέρουν σε τίποτα από τα νήπια· κι όμως, καθοδηγούν όσους συγκεντρώνονται στο ίδιο μέρος από κάθε γένος. «Και το βόδι», λέει, «και η αρκούδα θα βοσκήσουν μαζί, και τα παιδιά τους θα βρίσκονται μαζί»· και εδώ επίσης περιγράφει την από κοινού συναναστροφή ανθρώπων ήμερων και επιτήδειων για την καλλιέργεια της ψυχής, με άλλους που έχουν εξαγριωθεί ως προς τους τρόπους. Βλέποντας παιδιά πλουσίων και φτωχών, κακών και αγαθών να συγκεντρώνονται στην Εκκλησία, θα επιβεβαιώσεις την προφητεία που λέει: «και τα παιδιά τους θα βρίσκονται μαζί». Ο δε «λέων», που είναι σαρκοφάγος από τη φύση του, τρεφόμενος με «άχυρα» σαν φυτοφάγο ζώο, θα μπορούσε πάλι να είναι ένας άνθρωπος θηριώδης και σκληρός, ο οποίος ευφραίνεται με το απλό γράμμα της θείας Γραφής, της οποίας ο κρυμμένος σε βάθος νους θα ήταν ο ίδιος ο θρεπτικός για τις ψυχές Λόγος, ενώ οι λέξεις που τον περιβάλλουν είναι το «άχυρο». Ακόμη, προστίθεται ότι ένα «νήπιο παιδί», όπως αυτό που αναφέρθηκε λίγο πριν, «θα βάλει το χέρι του σε τρύπα ασπίδων» και δεν θα πάθει κανένα κακό. Ως «τρύπες και φωλιές ασπίδων» και των γεννημάτων τους θα μπορούσαν να νοηθούν τα σώματα εκείνων που ενοχλούνται από δαίμονες, στα οποία τα ερπετοειδή και ιοβόλα πνεύματα εμφωλεύουν και βρίσκουν κατοικία, χρησιμοποιώντας ως «τρύπες» τα αισθητήρια όργανα του σώματος.

Και στον Ησαΐα με τις λέξεις «θηρία» και «ερπετά» ονομάζονται αλληγορικά τα έθνη, για τα οποία λέγεται: «Και θα βοσκήσει μαζί ο λύκος με το αρνί, και η λεοπάρδαλη θα αναπαυθεί μαζί με το κατσίκι, και το λιοντάρι θα φάει άχυρα σαν το βόδι. Και ένα νήπιο παιδί θα βάλει το χέρι του στην τρύπα των ασπίδων και στη φωλιά των απογόνων των ασπίδων, και δεν πρόκειται να το βλάψουν»· τα οποία ερμηνεύοντας στη συνέχεια ο λόγος προσθέτει: «Και θα υπάρξει η ρίζα του Ιεσσαί και αυτός που θα αναστηθεί για να άρχει στα έθνη, σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη». Εφόσον, λοιπόν, αυτή η μεταβολή των εθνών συντελείται κατά την παρουσία του Χριστού, δικαίως, μαζί με τον ουρανό και τους αγγέλους του ουρανού, προστάζονται και όσα αποδόθηκαν ως ερπετά να αινέσουν τον Θεό. Γι' αυτό έχει ειπωθεί: «Ας τον αινέσουν οι ουρανοί και η γη, η θάλασσα και όλα τα ερπετά μέσα σε αυτά». Πώς όμως μπορούν τα ερπετά να αινέσουν τον Θεό, αν δεν μετέχουν στη φρόνηση και στη γνώση του Θεού; Επομένως, θα προσφέρουν τη θυσία της αινέσεως και τα ερπετά; Το ότι μέσω αυτών υπονοούνται άνθρωποι, το διδάσκει το Ευαγγέλιο, στο οποίο είναι γραμμένο: «Γεννήματα εχιδνών, ποιος σας υπέδειξε να αποφύγετε τη μέλλουσα οργή; Κάντε λοιπόν καρπούς άξιους της μετάνοιας». «Διότι ο Θεός θα σώσει τη Σιών, και θα ανοικοδομηθούν οι πόλεις της Ιουδαίας». Αποδίδει την αιτία για την οποία οι ουρανοί και η γη και η θάλασσα και όλα όσα βρίσκονται σε αυτά λέγεται ότι θα αινέσουν τον Θεό. Και η αιτία είναι αυτή: «Διότι ο Θεός θα σώσει τη Σιών, και θα ανοικοδομηθούν οι πόλεις της Ιουδαίας».

Ούτε και οι ίδιοι οι εκ περιτομής υπέθεσαν ότι προφητεύεται εδώ κάποιος άλλος εκτός από τον Χριστό, παρά μόνο ότι, εκλαμβάνοντας την προφητεία επιφανειακά και φανταζόμενοι τα όσα αναφέρονται στο χωρίο με τρόπο περισσότερο σωματικό, δεν ομολογούν την πίστη στον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Εμείς όμως, έχοντας πειστεί ότι όλα όσα περιέχονται στην προφητεία είναι αντάξια του Θεού, έχουμε πιστέψει ότι αυτά λέγονται για τους ανθρώπινους χαρακτήρες οι οποίοι, μέσω της επιφανείας του Σωτήρα μας, μεταβλήθηκαν από το βάθος της κακίας σε ημερότητα. Βλέποντας μάλιστα και τώρα πώς και με ποιον τρόπο στις εκκλησίες σε όλη την οικουμένη, μετά την παρουσία του Ιησού Χριστού που βλάστησε από τη ρίζα του Ιεσσαί, οι πολλοί άνθρωποι αναπλάστηκαν, και μετέβαλαν την ίδια τους τη φύση εγκαταλείποντας τον θηριώδη βίο, ενώ προηγουμένως κάποιοι από αυτούς ήταν ως προς τον χαρακτήρα τους λύκοι και παρδάλεις και λέοντες, και όσα άλλα θηρία και ερπετά καταλέγει η προφητεία κατ' αναλογία της ποικίλης κακίας και πονηρίας που υπήρχε στον καθένα. Αυτοί, μεταστρεφόμενοι και τρόπον τινά αναπλασσόμενοι, έφτασαν σε τέτοιο βαθμό ημερότητας, ώστε να συντρέφονται, λαμβάνοντας την ίδια τροφή των ιερών λόγων του Θεού, με τους δίκαιους άνδρες του Θεού που διαθέτουν τα πιο ήμερα ήθη. Αυτούς, εξαιτίας αυτής της ακακίας της ψυχής, ο θείος λόγος τους παρομοίασε με ήμερα και πραότατα ζώα, καθώς και με τα παιδία που καταγράφονται εδώ.

«Δεν θα κρίνει σύμφωνα με τη δόξα, ούτε θα ελέγξει σύμφωνα με τα λόγια, αλλά θα κρίνει τον ταπεινό με δικαιοσύνη, και θα αποδώσει το δίκαιο στους ταπεινούς της γης. Και θα είναι ζωσμένος την οσφύ του με δικαιοσύνη, και θα έχει περιζωσμένες τις πλευρές του με αλήθεια. Και θα βόσκει ο λύκος μαζί με το αρνί, και η λεοπάρδαλη θα αναπαύεται μαζί με το κατσίκι, και το μοσχάρι και το λιοντάρι θα βόσκουν μαζί. Και θα υπάρξει η ρίζα του Ιεσσαί και αυτός που θα εγερθεί για να άρχει στα έθνη· σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη. Και η ανάπαυσή του θα είναι τιμή». Ο Ιεσσαί που αναφέρεται εδώ ήταν ο πατέρας του Δαβίδ. Όπως λοιπόν στις προηγούμενες προφητείες λεγόταν ότι θα προέλθει από τον καρπό και το σπέρμα του Δαβίδ, και πάλι από το σπέρμα του Σολομώντα, με τον ίδιο τρόπο και εδώ, πάρα πολλά χρόνια μετά την τελευτή όχι μόνο του Δαβίδ αλλά και του Σολομώντα, προφητεύεται ότι κάποιος θα προέλθει από τη ρίζα του Ιεσσαί, και προφανώς και από τη ρίζα του Δαβίδ. Αυτός δε ο λόγος θα λύσει την αμφιβολία που υπήρχε προηγουμένως στους Ιουδαίους σχετικά με τον Σολομώντα. Διότι, πολύ καιρό μετά τον θάνατο του Σολομώντα, ο Ησαΐας προφητεύει αυτά για κάποιον άλλον που επρόκειτο να αναφανεί από τη ρίζα του Ιεσσαί και από το σπέρμα του Δαβίδ.

Επειδή λοιπόν το σώμα του Χριστού συμπληρώνεται μέσω του καθενός από τα μέλη (διότι τα πολλά μέλη γίνονται ένα σώμα, καθώς λέει ο απόστολος), για τον λόγο αυτόν ονόμασε ολόκληρο το κάλλος του νυμφίου «εκλεκτό Λίβανο», ξεχωρίζοντας τη διαφορά του από τον απορριπτέο Λίβανο με τον προσδιορισμό «εκλεκτός». Διότι εκείνος είναι ο Λίβανος ο οποίος, σύμφωνα με τον Ησαΐα, θα πέσει μαζί με τους υψηλούς, όταν από τη ρίζα του Ιεσσαί ανατείλει το άνθος και βλαστήσει η ράβδος της εξουσίας, μέσω της οποίας η φύση του λέοντα, της πάρδαλης και των ασπίδων μεταβάλλεται προς το τιθασό και το ήμερο, ώστε το λιοντάρι να συζεί με το μοσχάρι και η πάρδαλη να συναναπαύεται με το ερίφιο, ενώ σε αυτά θα επιστατεί εκείνο το παιδί, το νήπιο που γεννήθηκε για εμάς, του οποίου το χέρι εισέρχεται στη φωλιά των ασπίδων, αγγίζοντας τους απογόνους της ασπίδας και αμβλύνοντας το δηλητήριό τους· και όταν γίνονται αυτά, λέει ο προφήτης ότι «και ο Λίβανος μαζί με τους υψηλούς θα πέσει». Όσα δε μηνύει η προφητεία μέσω αυτών των αινιγμάτων, επειδή είναι προφανή σε όλους, θα ήταν περιττό να τα εκθέσουμε με κάθε λεπτομέρεια. Διότι, ποιος δεν γνωρίζει το παιδί που γεννήθηκε για εμάς, το οποίο αγγίζει με το χέρι του τις ασπίδες, και του οποίου η επιστασία καθιστά τα δηλητηριώδη θηρία ομόσκηνα με τα ήμερα, προκαλώντας τη λήθη της φυσικής τους πικρίας;

Τώρα ο λόγος κατεβαίνει προς τον δράκοντα, τον Λευιάθαν, τον αποστάτη (διότι ο Λευιάθαν ερμηνεύεται ως δράκοντας), τον μεγάλο νου των Ασσυρίων, εννοώ των εναντίων δυνάμεων, που φωλιάζει στην καρδιά της γης· και τον ελκύει με το αγκίστρι της θεότητας, το οποίο κρύβεται στο σώμα σαν κάποιο σκουλήκι, και τον εξαναγκάζει να ξεράσει αυτούς που κατάπιε επικρατώντας με πολλή σκληρότητα, διώχνοντας με άδεια χέρια αυτόν που κομπάζει για τα πλούτη του. Το Παιδίον που γεννήθηκε και δόθηκε σε εμάς, κατεβαίνοντας στη φωλιά των ασπίδων, πνίγει, σκοτώνει και εξολοθρεύει τον υπερόπτη και αλαζόνα. Τώρα ο άδης έχει γίνει ουρανός, και τα καταχθόνια γεμίζουν με φως, και το σκοτάδι που πριν καταδίωκε τώρα εκδιώκεται, και στους τυφλούς δίνεται η ανάβλεψη. Διότι σε όσους κάθονταν στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, φανερώθηκε ανατολή από τα ύψη. Αυτά οι προφήτες, οι πατριάρχες, και οι δίκαιοι με σαφήνεια τα προτύπωναν και τα προανήγγειλαν.

Αλλά θαυμάζουμε περισσότερο, όταν βλέπουμε υψηλούς και άρχοντες ανθρώπους να ταπεινώνονται, είτε επιστρέφοντας από την απιστία προς την πίστη, είτε από την αλαζονεία και την έπαρση «προς την υψοποιό ταπείνωση», είτε ακόμη όταν ένας άνθρωπος ταπεινώνεται παρά τη θέλησή του κατά θεία παραχώρηση, και αυτός που καυχιέται για λεόντεια δύναμη, πλεονάζοντας σε πλούτο και εξουσία, ταπεινώνεται σαν βόδι για να φάει άχυρα. Ίσως κάτι παρόμοιο να έπαθε την τωρινή εποχή και το νησί μας η Κύπρος, και οι περισσότεροι από τους μεγάλους της κάθονται, αλίμονο, δεμένοι με σίδερα· για αυτούς δεν ανέχομαι να μιλήσω εκτενέστερα, διότι δεν το επιτρέπει ο καιρός. «Και το λιοντάρι σαν βόδι θα φάει άχυρα, και το νήπιο παιδί θα βάλει το χέρι του σε φωλιά ασπίδων και το απογαλακτισμένο σε κοίτη απογόνων ασπίδων».

Πρόσεξε το βαθιά κρυμμένο νόημα αυτού του προφητικού ρητού, ότι δεν θέλει να ελέγξει φανερά τη θηριωδία των Ιουδαίων και τη μελλοντική εύκαιρη αποστολική παρρησία, για να μην τον θανατώσουν πρόωρα με ξύλινο πριόνι, αλλά με συγκαλυμμένο τρόπο αποκαλεί τις οικίες των Ιουδαίων «φωλιά ασπίδων». Και για να υποδηλώσει το άφθονο δηλητήριο της μανίας τους, τους αποκαλεί ως ασπίδες που φωλιάζουν μαζί με τα μικρά τους στην τρύπα, διότι είναι πολύ το δηλητήριο και μεγάλη η σπουδή για το κυνήγι ώστε να θρέψουν τα μικρά τους· και ως «νήπιο παιδί» εννοούσε τον αποστολικό χορό, στον οποίο και ο Κύριος έδωσε εντολή·

Να γίνεστε σαν τα παιδιά, και υπενθυμίζοντάς τους αυτό, «παιδιά», λέει, «μήπως έχετε κάτι για προσφάγι;». Και εκείνοι σαν παιδιά «του αποκρίθηκαν: Όχι». Γι' αυτό και το παιδί, το αποστολικό νήπιο, «στην τρύπα», δηλαδή την ιουδαϊκή οικία, «το χέρι», δηλαδή τον Χριστό, «θα βάλει». Διότι πνευματικό χέρι είναι ο Υιός, για τον οποίο έχει γραφτεί: «γιατί αποστρέφεις το χέρι σου και τη δεξιά σου στο μέσο του κόλπου σου ως το τέλος;», και ότι «η δεξιά σου, Κύριε,» λέει, «έχει δοξαστεί». Γι' αυτό και το προλεχθέν νήπιο θα βάλει το προλεχθέν χέρι στην προλεχθείσα τρύπα, «και δεν θα κακοποιήσουν, ούτε θα μπορέσουν να καταστρέψουν κανέναν πάνω στο άγιο όρος μου». Και ήθελαν οι Ιουδαίοι μέσω της κακώσεως και του ατιμωτικού θανάτου να εξαλείψουν τη μνήμη του Χριστού και να εμποδίσουν το αποστολικό κήρυγμα. Συνέβη όμως το αντίθετο, «διότι γέμισε», λέει, «ολόκληρη η γη με τη γνώση του Κυρίου, όπως το πολύ νερό θα κατακαλύψει τις θάλασσες. Και κατά την ημέρα εκείνη θα υπάρχει η ρίζα του Ιεσσαί και αυτός που ανίσταται για να εξουσιάζει τα έθνη, σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη και η ανάπαυσή του θα είναι τιμή», δηλαδή η ανάπαυσή του στον τάφο θα γίνει τιμή. πράγμα το οποίο και έγινε.

Ας πούμε λοιπόν και εμείς μαζί με τον ψάλλοντα προφήτη, αφού κουρδίσουμε τη λύρα, βλέποντας τη θεία συνάφεια του Ιωάννη και του Κύρου: όντως «Αυτή είναι η αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου», μέσω της οποίας οι μωροί αποκτούν σοφία και οι σοφότατοι απομωραίνονται· μέσω της οποίας οι ψαράδες ψαρεύονται, και οι τελώνες εισπράττονται, και οι ληστές ληστεύονται, και οι διώκτες διώκονται· «Αυτή είναι η αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου», μέσω της οποίας οι τυφλοί αναβλέπουν, και τυφλοί γίνονται όσοι βλέπουν· μέσω της οποίας οι βλάσφημοι ευλογούν, και διδάσκουν οι αμόρφωτοι· μέσω της οποίας οι απλοί θαυμάζονται, και όσοι καυχώνται για τη ρητορεία τους χλευάζονται· μέσω της οποίας οι αγράμματοι ρητορεύουν, και οι ρήτορες φέρονται ως αγροίκοι· «Αυτή είναι η αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου», μέσω της οποίας πτωχεύουν οι πλούσιοι και πλουτίζουν οι πένητες, μέσω της οποίας οι δυνατοί ασθένησαν, ενώ οι ασθενείς ζώνονται με δύναμη, μέσω της οποίας ο χορτασμένος πεινά και η πείνα χορταίνεται· «Αυτή είναι η αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου», μέσω της οποίας η στείρα αποκτά πολλά παιδιά και άτεκνη γίνεται η πολύτεκνη· μέσω της οποίας οι δυνάστες καθαιρούνται από τους θρόνους, και οι φτωχοί και οι πένητες, ανυψωμένοι από την κοπριά, παίρνουν την πρωτοκαθεδρία· μέσω της οποίας τα όρη και τα βουνά ταπεινώθηκαν, και οι βαθιές φάραγγες γέμισαν· μέσω της οποίας τα στραβά ισιώνουν και οι τραχείς δρόμοι εξομαλύνονται· «Αυτή λοιπόν είναι η αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου», μέσω της οποίας ο λύκος βόσκει μαζί με το αρνί, και η λεοπάρδαλη αναπαύεται μαζί με το κατσίκι και ο ταύρος και το μοσχάρι βόσκουν μαζί με το λιοντάρι και ποιμαίνονται από μικρό παιδί· μέσω της οποίας η αρκούδα και το βόδι γίνονται σύντροφοι και το βόδι και το λιοντάρι τρώνε άχυρα, και τα παιδιά τους συνυπάρχουν ειρηνικά· μέσω της οποίας τα νήπια απλώνουν άφοβα τα χέρια τους στην τρύπα των ασπίδων και στη φωλιά των απογόνων των ασπίδων· διότι τα φίδια δεν έχουν τη δύναμη ούτε να τα θανατώσουν ούτε να τα βλάψουν. «