Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 12:2

Τότε, λοιπόν, θα πει ο λαός: «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, διότι οργίστηκες εναντίον μου, αλλά απέστρεψες τον θυμό σου και με ελέησες». Πολλές φορές κάποιος αφήνεται και εγκαταλείπεται, επειδή κάποτε παρασύρθηκε στα αιγυπτιακά κακά, και για κάποιο χρονικό διάστημα υφίσταται τις συνέπειες της ίδιας του της απερισκεψίας, ώστε να θερίσει όσα κακώς έσπειρε. Αυτός, όταν δεν εγκαταλειφθεί ολοκληρωτικά, αλλά τύχει κάποιας ευεργεσίας, θα πει το: «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, διότι οργίστηκες εναντίον μου και απέστρεψες τον θυμό σου και με ελέησες». Παρόμοιο με αυτό είναι και το: «Θα υπομείνω την οργή του Κυρίου, διότι αμάρτησα απέναντί Του, έως ότου Εκείνος δικαιώσει την υπόθεσή μου». Και μετά από αυτό, θα φέρει την κρίση εις πέρας. Διότι δεν θα οργίζεται μέχρι τέλους, ούτε θα κρατάει τον θυμό Του στον αιώνα. Εκείνος δε που λέει: «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, διότι οργίστηκες εναντίον μου και με ελέησες», έχοντας αίσθηση της ευεργεσίας του Θεού, θα καυχηθεί για αυτήν και λέει: «Ιδού ο Θεός μου, ο Σωτήρας μου, θα έχω απόλυτη εμπιστοσύνη σε Αυτόν και δεν θα φοβηθώ, διότι η δόξα μου και η αίνεσή μου είναι ο Κύριος».

Έτσι δοξάστηκε και το πρόσωπο του Μωυσή, επειδή γνώριζε καλά να δοξάζει τον Θεό. Με τη δόξα δε συμφωνεί και η αίνεση, ώστε αυτός που δοξάζει σωστά, θα αινέσει και υγιώς. —Και κανείς από εκείνους που έχουν εσφαλμένες αντιλήψεις για τον Θεό ας μη νομίζει ότι είναι δεκτές οι αινέσεις του μέσω των ψαλμωδιών. Διότι της ίδιας καρδιάς γνώρισμα είναι το να δοξάζει ορθά και να αινεί υγιώς. —Επειδή, λοιπόν, το υπόλειμμα του λαού στην Αίγυπτο έλεγε: «Θα σε ευλογήσω, Κύριε, διότι οργίστηκες εναντίον μου και απέστρεψες τον θυμό σου και με ελέησες», αυτοί, αφού πέρασαν την Αίγυπτο, θα πουν: «Δεν θα φοβηθώ, διότι η δόξα μου και η αίνεσή μου είναι ο Κύριος, και έγινε σε μένα σωτηρία».

Ενθυμήσου δε και την ωδή την οποία έψαλε ο λαός του Ισραήλ κατά την Έξοδο, με προεξάρχουσα τη Μαριάμ η οποία έλεγε: «Ας ψάλουμε στον Κύριο, διότι ενδόξως δοξάστηκε». Ώστε την παλαιά αίνεση ανανεώνουν τώρα όσοι λένε: «Η δόξα μου και η αίνεσή μου είναι ο Κύριος, και έγινε για εμένα σωτηρία».

Βαθύ και τριήμερο σκοτάδι έπεσε· αλλά εκείνοι βρέθηκαν στο φως. Θρήνησαν για τα πρωτότοκα· αλλά αυτούς τους έσωσε από τον θάνατο και τη φθορά ο Πρωτότοκος εκ των νεκρών, δηλαδή ο Χριστός. Για όλα αυτά, λοιπόν, ήταν επόμενο να χαίρονται οι προερχόμενοι από τον Ισραήλ, όπως ακριβώς όταν βγήκαν από τη γη της Αιγύπτου. <Και θα πεις εκείνη την ημέρα: Θα σε ευλογήσω, Κύριε, διότι οργίστηκες εναντίον μου, αλλά απέστρεψες τον θυμό σου από εμένα και με ελέησες. Ιδού ο Θεός μου, ο Σωτήρας μου ο Κύριος, θα έχω εμπιστοσύνη σε αυτόν και θα σωθώ μέσω αυτού και δεν θα φοβηθώ, διότι ο Κύριος είναι η δόξα μου και ο ύμνος μου, και έγινε για μένα σωτηρία.> Αναφέροντας ότι διασώθηκαν όσοι προέρχονται από τα έθνη μέσω της πίστεως στον Χριστό, και ότι ήλθαν σε επίγνωση της αλήθειας εκείνοι που ήταν περισσότερο από κάθε άλλον δεισιδαίμονες, εύλογα τους παρουσιάζει να δοξολογούν. Διότι, ξεκάθαρη απόδειξη του ότι απαλλάχθηκαν ολοκληρωτικά από την πρώτη και αρχική τους αμάθεια, και ότι μεταστράφηκαν πλέον στο να επιλέγουν να φρονούν όσα είναι αρεστά σε Αυτόν και μόνο τον Θεό που τους διέσωσε, θα αποτελούσε η προθυμία τους να Τον δοξολογούν και να Του προσφέρουν, σαν κάποια πνευματική θυσία, τις ευχαριστίες τους.

Για ποιον λόγο; Ο θεσπέσιος Παύλος θα μας το αποσαφηνίσει γράφοντας: «Ισχυριζόμενοι ότι είναι σοφοί, έγιναν ανόητοι. Και αντάλλαξαν τη δόξα του άφθαρτου Θεού με ομοίωμα εικόνας φθαρτού ανθρώπου, πτηνών, ερπετών και τετράποδων. Γι' αυτό», λέει, «τους παρέδωσε ο Θεός σε αδόκιμο νου και σε πάθη ατιμίας, ώστε να πράττουν τα μη πρέποντα». Διότι εκείνοι που παραχάραξαν τη θεία δόξα και απέδωσαν το εξαίρετο κάλλος της ανώτατης φύσης σε τόσο οικτρά κτίσματα, πώς να μην υποβληθούν, και πολύ δικαιολογημένα, στις συνέπειες της θείας οργής; Επειδή όμως, λέει, απέστρεψες τον θυμό σου, με ελέησες (διότι έχω κληθεί σε επίγνωση μέσω της πίστης, όχι σύμφωνα με τα έργα που πράξαμε εμείς, όπως έχει γραφτεί, αλλά σύμφωνα με το πολύ Του έλεος)· γι' αυτό, λέει, έχοντας αντιληφθεί βαθιά αυτή τη μεγαλοδωρία, θα σου προσφέρω ακατάπαυστη δοξολογία, και μάλιστα θα πω: Ιδού ο Θεός μου, ο Κύριος ο Σωτήρας μου, σε αυτόν θα έχω πεποίθηση και μέσω αυτού θα σωθώ. Διότι παλαιότερα, αφού προσέπιπταν σε ξύλα και λίθους, και προσέφεραν θυσίες στα αναίσθητα αγάλματα, παρακαλούσαν να σωθούν μέσω αυτών.

Επειδή δε γνώρισαν τον αληθινό Θεό, παραμερίζοντας τους ψευδώνυμους θεούς, αυτόν και μόνο υποδεικνύουν λέγοντας: Ιδού ο Θεός μου, ο Σωτήρας μου ο Κύριος. Δεν θα έχω πλέον την πεποίθησή μου σε ξύλα και σε λίθους, λέει, αλλά σε αυτόν και μόνο, και μέσω αυτού θα σωθώ. Και αν εκείνος που παλαιότερα με εξαπάτησε και με συνάρπασε στην πλάνη, έρθει πάλι πειράζοντας και πολεμώντας, θα νικήσω, λέει, διότι η δόξα μου και η αίνεσή μου είναι ο Κύριος. Βλέπεις πώς έχουν γνωρίσει ότι η δοξολογία είναι πράγμα σωτήριο; Διότι «Πρόσφερε», λέει, «στον Θεό θυσία αινέσεως, και απόδωσε στον Ύψιστο τις ευχές σου.» Και, «Θα με επικαλεστείς σε ημέρα της θλίψης σου, και θα σε γλιτώσω, και θα με δοξάσεις.» <Και αντλήστε ύδωρ με ευφροσύνη από τις πηγές του Σωτηρίου.> Είναι μεγαλόδωρος αυτός που τους κάλεσε, έτοιμος για ανταπόδοση ο Θεός που τους διέσωσε, ευεργετεί αυτούς που τον έχουν επιγνώσει, και με θεία και πνευματικά αγαθά κατευφραίνει πλουσίως αυτούς που τον δοξολογούν. Παρατήρησε λοιπόν πώς αυτοί μεν ομολογούσαν λέγοντας: Ιδού ο Θεός μου, ο Σωτήρας μου ο Κύριος, σε αυτόν θα έχω την πεποίθησή μου· Εκείνος δε πάραυτα τους υπόσχεται και πηγές και σωτήριο ύδωρ. Διότι έπρεπε, έπρεπε αυτοί που έτρεξαν από το σκότος προς το φως, αυτοί που κλήθηκαν από την ελληνική αμάθεια στην επίγνωση του αληθινού Θεού, να μη στερηθούν την παιδαγωγία και τον λόγο που τους κατευφραίνει, και που έχει τη δύναμη να τους συγκρατεί στην ευσέβεια. «

Πρέπει να γνωρίζει κανείς ότι ούτε το εβραϊκό κείμενο ούτε η διατύπωση των υπολοίπων ερμηνευτών περιέχει την προσθήκη ότι αυτοί «θα υπακούσουν πρώτοι», παρά μόνο τούτο: ότι και σε αυτούς θα επεκταθεί η χάρη του Χριστού, η οποία κηρύσσεται μέσω των αποστόλων. Οι τρεις ερμήνευσαν ομόφωνα ως εξής: «και θα αναθεματίσει ο Κύριος τη γλώσσα της θάλασσας της Αιγύπτου». Ως «θάλασσα» δε συνηθίζει η Γραφή να ονομάζει το πλήθος των ασεβών ανθρώπων ή και το ρεύμα της κακίας, σαν να είναι γεμάτη από αλμυρά ύδατα. Λέγεται δε ότι ο Κύριος θα «αναθεματίσει», ώστε να μην εδραιώνουν πλέον τη δεισιδαίμονα πλάνη με την αιγυπτιακή «γλώσσα», αλλά να μάθουν να «λαλούν» τα λόγια του Θεού και να «ορκίζονται στο όνομα του Κυρίου». Αξίζει δε να επιστήσουμε την προσοχή μας στο ότι και στα προκείμενα εδάφια ο λόγος μνημονεύει τον Σωτήρα μας «Ιησού», σύμφωνα με το εβραϊκό κείμενο στο εξής: «ιδού ο Θεός ο σωτήρας μου, θα έχω εμπιστοσύνη σε αυτόν». Διότι, αντί για «ο σωτήρας μου», η εβραϊκή λέξη περιέχει το «ησουαθί», και πάλι στο «από τις πηγές του σωτηρίου», αντί για «του σωτηρίου», έχει ειπωθεί «ησουά». Όπως ακριβώς ο λόγος στα προηγούμενα δεν μνημόνευσε ονομαστικά και χωρίς λόγο την «Ιδουμαία» και τον «Μωάβ» και τους «υιούς Αμμών», αλλά επειδή ήταν έθνη εξαιρετικά δεισιδαίμονα, εχθρικά και αντίθετα προς τον Θεό των προφητών, γι' αυτό και προφητεύει ως κάτι το παράδοξο το ότι αυτά ακριβώς τα έθνη θα αποδεχθούν τη διδασκαλία του Χριστού.

Αυτό ήταν εκείνο που προαναφέρθηκε από τον προφητικό λόγο που λέει: «Και θα πεις εκείνη την ημέρα: Θα σε ευλογήσω, Κύριε, διότι οργίστηκες εναντίον μου, αλλά απέστρεψες τον θυμό σου από εμένα και με ελέησες. Ιδού, ο Θεός μου είναι σωτήρας μου, σε Αυτόν θα έχω πεποίθηση και θα σωθώ. Και δεν θα φοβηθώ, διότι η δόξα μου και η αίνεσή μου είναι ο Κύριος, και έγινε για μένα σωτηρία». Αυτά διδάσκονται να λένε όσοι κηρύττουν τον Χριστό του Θεού στη χώρα των Αιγυπτίων, ή και οι ίδιοι οι Αιγύπτιοι που έχουν αποδεχθεί τον Χριστό του Θεού· διότι δεν υφίσταται πλέον ανάμεσά τους ο προαναφερθείς ποταμός ούτε η άλλοτε κυματώδης θάλασσα. Γι' αυτό λένε: «Ιδού, ο Θεός μου ο σωτήρας, σε Αυτόν θα έχω πεποίθηση και δεν θα φοβηθώ», εξαιτίας του ότι δεν υπάρχουν πλέον εκείνοι που τους εκφοβίζουν ούτε εκείνοι που τους εμποδίζουν να λατρεύουν τον Θεό σύμφωνα με τον λόγο του Χριστού, «διότι η δόξα μου», λέει, «και η αίνεσή μου είναι, και έγινε για μένα σωτηρία».

Και θα πεις την ημέρα εκείνη: Θα σε δοξολογήσω, Κύριε ... ιδού ο Θεός ο σωτήρας μου, ... και θα αντλήσετε ύδωρ με χαρά από τις πηγές της σωτηρίας. Και θα πεις την ημέρα εκείνη: Υμνείτε τον Κύριο, διαλαλείτε το όνομά του, αναγγείλετε στα έθνη τα ένδοξα έργα του. Να θυμάστε ότι υψώθηκε το όνομά του. Υμνήστε το όνομα του Κυρίου, διότι επιτέλεσε έργα υψηλά ... αγαλλιάσθε και ευφραίνεσθε οι κατοικούντες στη Σιών, διότι υψώθηκε ο Άγιος του Ισραήλ στο μέσο της.

«Μην έχετε εμπιστοσύνη σε άρχοντες, σε γιους ανθρώπων· την ημέρα εκείνη θα χαθούν οι διαλογισμοί τους.» «Να έχεις απόλυτη εμπιστοσύνη στον Κύριο με όλη σου την καρδιά.» «Όποιος εμπιστεύεται τον Κύριο, θα βρίσκεται υπό τη φροντίδα Του.» «Εκείνος που εμπιστεύεται τον Κύριο, είναι μακάριος.» «Όποιος εμπιστεύεται τον Κύριο, θα ευφρανθεί.» «Ο Κύριος είναι ο κριτής μας, ο Κύριος είναι ο άρχοντάς μας, ο Κύριος είναι ο βασιλιάς μας, ο Κύριος είναι ο σωτήρας μας· αυτός θα μας σώσει.» «Ιδού, ο Θεός είναι ο σωτήρας μου· σε αυτόν θα στηρίξω την πεποίθησή μου, και θα σωθώ.» «Ευλογημένος ο άνθρωπος που εμπιστεύεται τον Κύριο· και ο Κύριος θα είναι η ελπίδα του· και θα είναι σαν δέντρο που θάλλει πλάι στα νερά, και θα απλώσει τη ρίζα του στην υγρασία.» «Δεν υπάρχει καταισχύνη για όσους εμπιστεύονται εσένα.» «Κοιτάξτε τις αρχαίες γενεές και δείτε: ποιος πίστεψε στον Κύριο και ντροπιάστηκε; Ή ποιος παρέμεινε στον φόβο Του και εγκαταλείφθηκε; Ή ποιος Τον επικαλέστηκε και Εκείνος τον περιφρόνησε; Διότι ο Κύριος είναι οικτίρμων και ελεήμων, και συγχωρεί αμαρτίες.» «Με την ελπίδα σωθήκαμε. Ελπίδα όμως που βλέπεται δεν είναι ελπίδα. Διότι αυτό που βλέπει κάποιος, γιατί και να το ελπίζει; Εάν όμως ελπίζουμε εκείνο που δεν βλέπουμε, το περιμένουμε με υπομονή.» «Σταθείτε, λοιπόν, έχοντας περιζωσμένες τις οσφύες της διανοίας σας, μένοντας νηφάλιοι.» «Ελπίσατε τέλεια στη χάρη που σας έχει δοθεί.»

Αλλά θα ανατείλει σε αυτές τις ημέρες κέρας για όλον τον οίκο του Ισραήλ...» «και για εσάς που φοβάστε το όνομά του θα ανατείλει ήλιος δικαιοσύνης», όπως λέει ο Μαλαχίας· «Και θα εξέλθετε» από τη σκιά του νόμου «και θα σκιρτήσετε σαν μοσχάρια που έχουν λυθεί από τα δεσμά» της παλαιάς διαθήκης. Και ατενίζοντας προς τον Υιό του Θεού, θα βροντοφωνάξετε και εσείς αυτά μαζί με τον Ησαΐα: «Ιδού, ο Θεός μου, ο σωτήρας μου Κύριος, και θα έχω πεποίθηση σε αυτόν και θα σωθώ από αυτόν και δεν θα φοβηθώ, διότι η δόξα μου και η αίνεσή μου είναι ο Κύριος και έγινε σωτήρας μου.» Και έτσι θα αντλήσετε ύδωρ ένθεης διδασκαλίας από τις σωτήριες πηγές και τους λόγους του ευαγγελίου του Χριστού και με πολλή ευχαριστία θα υμνήσετε και εσείς τον Κύριο και θα έχετε στο στόμα σας το όνομά του και θα αναγγείλετε στους γιους σας και σε όλη τη γη τα ένδοξα έργα του, τα σημεία και τα τέρατα· και έτσι, όταν ενωθείτε με τη μία Εκκλησία του Χριστού, θα είμαστε ένας λαός του Θεού και το υπόλειμμα του Ισραήλ θα σωθεί, σύμφωνα με τη φωνή του Παύλου, του συγγενούς σας και δούλου του Χριστού του Θεού.

57. Εάν σε πεδινό όρος του κόσμου τούτου και της Εκκλησίας του Χριστού, υψώσεις σημείο νέας άνωθεν γνώσης, και υψώσεις τη φωνή σου, σύμφωνα με εκείνον που έχει μιλήσει, από τη σοφία που σου δόθηκε από τον Θεό, προτρέποντας με τον λόγο και διδάσκοντας τους αδελφούς σου, διανοίγοντας τον νου τους στη θεία Γραφή για την κατανόηση των θαυμαστών δωρεών του Θεού, και προάγοντάς τους στην τήρηση των εντολών του, μην φοβηθείς εκείνους που φθονούν τη δύναμη των λόγων σου και διαστρεβλώνουν κάθε θεία Γραφή, όντες άδειοι και σαρωμένοι και έτοιμοι για κατοικία του διαβόλου. Διότι ο Θεός καταγράφει τα λόγια των χειλιών σου στο βιβλίο των ζώντων, και δεν θα πάθεις καμία βλάβη από τέτοιους ανθρώπους, όπως ούτε ο Πέτρος από τον Σίμωνα. Θα πεις μάλλον και εσύ μαζί με τον προφήτη, εκείνη την ημέρα κατά την οποία θα βλέπεις τέτοιους ανθρώπους να στήνουν παγίδες στον δρόμο σου: «Ιδού ο Θεός μου, ο Κύριος είναι Σωτήρας μου, και θα ελπίζω σε αυτόν, και θα σωθώ από αυτόν, και δεν θα φοβηθώ. Διότι η δόξα μου και ο ύμνος μου είναι ο Κύριος, και έγινε Σωτήρας μου· και δεν θα παύσω να αναγγέλλω τα ένδοξα έργα του σε όλη τη γη.» 58. Εάν διαπίστωσες ότι η ορμή της ενέργειας των παθών είναι μέσα σου ανενεργή, και η κατάνυξη από ταπεινοφροσύνη αναβλύζει από τα μάτια σου, μάθε ότι ήλθε η βασιλεία του Θεού σε εσένα, και κυοφόρησες το Άγιο Πνεύμα.

Και πάλι: ιδού ο Θεός μου, ο σωτήρας μου ο Κύριος· και θα έχω πεποίθηση σε αυτόν και θα σωθώ από αυτόν και δεν θα φοβηθώ, διότι η δόξα μου και η αίνεσή μου είναι ο Κύριος και έγινε σωτήρας μου.