Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 14:19

Διότι, ενώ τις είχε, τις έχασε, και νόμισε ότι, μην έχοντάς τες, θα μπορούσε να τις λάβει· αλλά δεν τις έλαβε νωρίτερα, παρά μόνο αφού ο Σωτήρας ελάφρυνε την εναντίον μας κατάρα που ενυπήρχε σε αυτές. Διότι, αφού ο Κύριος βάσταξε αυτή την κατάρα, έλαβε πάλι τα αγκάθια και τη χλαμύδα, τα οποία πλέον δεν έχουν ισχύ εναντίον μας, αλλά ελέγχουν τη δική τους πονηρία. Επειδή τώρα ο ίδιος ο διάβολος, στρεφόμενος εναντίον μας, λακτίζει στα αγκάθια σαν πάνω σε κεντριά. Και του λέγεται αναφορικά με την κόκκινη χλαμύδα: Όπως ακριβώς ένα ένδυμα μολυσμένο με αίμα δεν είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός, διότι κατέστρεψες τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου.

Όπως ακριβώς ένα ένδυμα που έχει μολυνθεί με αίμα δεν είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός. Διότι κατέστρεψες τη γη μου και θανάτωσες τον λαό μου, δεν πρόκειται να παραμείνεις στον αιώνα. Αυτά αποτελούν ακόμη μέρη του θρήνου για τον άρχοντα της Βαβυλώνας και τα όσα τον αφορούν. Επειδή δηλαδή ο Εωσφόρος, που εξέπεσε από τον ουρανό, είπε στην καρδιά του: «Θα αναβώ στον ουρανό, θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο», για να καταδειχθεί πόσο απέχει από την ομοίωση προς τον Άγιο αυτός που είναι καταλερωμένος από κάθε ακαθαρσία και μιαιφονία, παρομοιάζεται με ένδυμα· ένα ένδυμα το οποίο, ενώ ως προς τη φύση του έχει κατασκευαστεί για τον στολισμό του ανθρώπου, επειδή μολύνθηκε με αίμα, δεν μπορεί πλέον να γίνει αποδεκτό για ανθρώπινη χρήση. Από αυτό είναι φανερό ότι ο πονηρός δεν έχει την ακαθαρσία στην ίδια του την κατασκευή, αλλά επειδή μολύνθηκε με αίμα, καταστρέφοντας τη γη του Κυρίου και θανατώνοντας τον λαό διά της αμαρτίας. Ήδη και αλλού έχουμε δει την ανθρώπινη φύση να παρομοιάζεται με ένδυμα από τον ίδιο τον Προφήτη, ο οποίος λέει προς εκείνους που έχουν παλιώσει εξαιτίας της κακίας: «Ιδού, όλοι εσείς θα παλιώσετε σαν το ένδυμα, και ο σκόρος θα σας καταφάει».

Παρατήρησε δε τη λέξη, η οποία παρουσιάζει εμφατικά τον μολυσμό από τη μιαιφονία. Διότι δεν είπε «βαμμένο στο αίμα», αλλά «βουτηγμένο», για να δείξει ότι αυτός κυλιέται μέσα στον φόνο όσων εξοντώνονται. —Αυτός κατέστρεψε τη γη του Θεού και εξόντωσε τον λαό Του. Ο μεν Ναβουχοδονόσορ ερήμωσε τη γη, κατακόβοντας τα καρποφόρα φυτά της και παραδίδοντας τα χωριά στον αφανισμό του εμπρησμού· αυτός, επίσης, από τον λαό του Ισραήλ, άλλους μεν τους θανάτωσε με μάχαιρα, άλλους δε τους οδήγησε αιχμαλώτους στη Βαβυλώνα. Ήδη δε και αυτός που ονομάζεται μυστικώς βασιλιάς της Βαβυλώνας είναι ο Κοσμοκράτορας του κόσμου τούτου. Διότι, πολύ εύστοχα, θα μπορούσε κανείς να αποκαλέσει Βαβυλώνα τη σύγχυση αυτού του κόσμου· επειδή αιχμαλώτισε τον λαό του Θεού, μεταφέροντάς τον από τη ζωή στον θάνατο· και ερήμωσε τη γη, διαφθείροντας τη σάρκα του καθενός μέσω της αμαρτίας, όπως ακριβώς είναι γραμμένο: «Κάθε σάρκα διέφθειρε την οδό της».

Ως προς αυτό δε, λέμε και το εξής: Αν, ενώ εκείνος ήταν δεμένος, σύμφωνα με την αντίληψη ορισμένων, κάποιος άλλος εξαπάτησε τον Αδάμ, και δεν έχει ακόμη σταματήσει τη μανία για την οποία κατηγορείται, τότε ο πρώτος θα είναι εντελώς ανεύθυνος για όσα συμβαίνουν σε εμάς, και η λογική, όπως είναι φυσικό, θα τον απαλλάξει από κάθε έγκλημα, αφού ούτε σκότωσε κανέναν, ούτε εξαπάτησε, ούτε ψεύστηκε. Αλλά ούτε θα μπορούσε δικαίως να λεχθεί προς αυτόν από τον Θεό: «Όπως ένα ρούχο λερωμένο με αίμα δεν θα είναι ποτέ καθαρό, έτσι ούτε εσύ θα είσαι καθαρός, διότι κατέστρεψας τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου». Αν, λοιπόν, δεχτούμε ότι εκείνος, τον οποίο θεωρούν πρώτο, είναι αμέτοχος στα κακά που μόλις απαριθμήσαμε, τότε ποιον θα ορίσουμε ότι μιμείται ο δεύτερος μετά από αυτόν; Ή σύμφωνα με ποιον διαμορφώθηκε, ξεπερνώντας στην κακία τον αρχηγό του, και έχοντας πιο έντονα τα χαρακτηριστικά της δικής του φαυλότητας;

Διότι εκείνοι μεν, λέει, έχουν κοιμηθεί όχι χωρίς τιμή, ούτε έξω από τις πλέον αγαπημένες τους κατοικίες. Εσύ όμως, έχοντας στερηθεί εντελώς και αυτά, θα κείτεσαι στα όρη βδελυρός και ριγμένος, δηλαδή δυσώδης και δυσάρεστος στο θέαμα. Διότι τι θα μπορούσε να γίνει πιο βδελυρό από ένα νεκρό σώμα που δεν έχει περιστολή; Θα κείτεσαι λοιπόν μαζί με τους άλλους, οι οποίοι έγιναν έργο της μηδικής ρομφαίας, χωρίς κανείς να σε θρηνήσει, ούτε να στάξει το δάκρυ που ακολουθεί τους νεκρούς, ούτε να σε τιμήσει με εντάφια· θα είσαι δε τόσο οικτρός και πεταμένος, ώστε να μη διαφέρεις σε τίποτα από τους άλλους, οι οποίοι έπεσαν από το χέρι σου και ήταν εντελώς άσημοι. Είναι δε αναγκαίο να γνωρίζουμε, ότι μέχρι το σημείο αυτό θα σταματήσει ο θρήνος. <Όπως ένα ιμάτιο που έχει μολυνθεί με αίμα δεν είναι πλέον καθαρό, έτσι ούτε εσύ θα είσαι καθαρός· επειδή κατέστρεψας τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου, δεν πρόκειται να παραμείνεις στον αιώνα.> Τα πιο σκληρά από τα ασεβήματα είναι δυσέκπλυτα, και θα μπορούσε κανείς να τα δει αποτυπωμένα σαν βαφή επάνω σε όσους τα έχουν διαπράξει. Αποδεικνύει δε ότι αυτοί έχουν πράξει έργα άξια της έσχατης αγανάκτησης, και ότι είναι άξιοι τιμωρίας ισόρροπης με τα εγκλήματά τους. Επομένως, δεν θα απαλλαγείς, λέει, από τα αμαρτήματά σου, ούτε θα γίνεις καθαρός και άξιος να σε σπλαγχνιστούν.

Θα είσαι έτσι μολυσμένος, και θα έχεις ανεξάλειπτο το έγκλημα της μιαιφονίας, όπως ακριβώς ένα ένδυμα λερωμένο με αίμα.

Ας ακούσει λοιπόν και ο εχθρός των πάντων, ο εφευρέτης της αμαρτίας, ο οποίος έγινε ο αίτιος όλων των κακών για εμάς: Όπως ένα ένδυμα λερωμένο με αίμα δεν θα είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός, διότι κατέστρεψας τη γη μου και σκότωσας τον λαό μου. Διότι δεν αρκέστηκε στο να παρασύρει στην παράβαση την αρχή του γένους μας, αλλά απομάκρυνε και ολόκληρη την οικουμένη από τον Θεό, και, αποσπώντας τον επί γης άνθρωπο από την αγάπη προς Αυτόν, τον έκανε δικό του προσκυνητή και τον έριξε στους λάκκους της απώλειας. Επομένως, δεν θα είναι καθαρός, αλλά ούτε και παρέμεινε για πάντα. Διότι δεν κυριάρχησε εσαεί επί των αδικημένων, καθώς ο Θεός αναχαίτισε την πλεονεξία του και ανέκοψε τις ορμές της σκαιότητάς του εναντίον μας. Διότι καταστράφηκε μαζί με τα ίδια του τα τέκνα, δηλαδή με τους ακάθαρτους δαίμονες, επειδή ήταν σπέρμα πονηρό. Καταστράφηκαν ριγμένοι στα σκοτεινά δεσμά του ταρτάρου, όπως λέει ο μαθητής του Σωτήρα, για να μην εγερθούν και κληρονομήσουν τη γη, και γεμίσουν τη γη με πολέμους. Διότι έχουν εκδιωχθεί από την εναντίον μας τυραννία, και ο Χριστός έχει γίνει η ειρήνη μας.

Προς δε τον σατανά, ο οποίος σκιαγραφείται ως εικόνα στο πρόσωπο του Ασσούρ λέγει: «Όπως ένα ένδυμα βουτηγμένο στο αίμα δεν θα γίνει καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα γίνεις καθαρός, διότι μόλυνας τη γη μου και κατέστρεψες τον λαό μου· δεν θα παραμείνεις αιώνια». Επομένως, λέγει ότι θα οδηγηθούν στον όλεθρο αυτοί που πολέμησαν εναντίον της Σιών. Θα κατοικείται δε η Ιουδαία εις τον αιώνα, και η Ιερουσαλήμ εις γενεές γενεών, όχι η λεηλατημένη και πυρπολημένη, εφόσον ο Κύριος και Θεός είναι αλάνθαστος στα λόγια του ως η ίδια η αλήθεια, αλλά μάλλον η νοητή, η επουράνια Ιερουσαλήμ, η άνω και θεία Σιών, η ένδοξη καλλίπολη «της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός», στην οποία είθε και εμείς να φθάσουμε διά του Χριστού, διά του οποίου και μετά του οποίου ανήκει η δόξα στον Πατέρα μαζί με το Άγιο Πνεύμα, εις τους αιώνας. Αμήν.

Και αμέσως απομάκρυνε τον άνθρωπο από την ευθεία οδό, εκτρέποντάς τον προς αυτό που φαινόταν σωστό μόνο στον ίδιο, και, αφού τον απομάκρυνε από την αληθινή θεογνωσία, κατέστησε αυτόν που δημιουργήθηκε κατ' εικόνα Θεού δικό του προσκυνητή και λάτρη. Αφού συνέλαβε άδικο φθόνο εναντίον μας και περιέβαλε το δικό του κεφάλι με ισόθεη δόξα, διότι κυριευόταν από το αρχαίο πάθος του, και νοσώντας πλέον πιο άγρια από εκείνα για τα οποία είχε συλληφθεί και τιμωρηθεί, σκεφτόταν πια να επιτύχει απροκάλυπτα την κυριαρχία επί των πάντων. Και αφού πήρε στα χέρια του σχεδόν όλη την οικουμένη, σαν να είχε ο Θεός αδιαφορήσει εντελώς για τα ίδια του τα κτίσματα και δεν καταδεχόταν πλέον να δώσει καμία σημασία στη ζωή μας, ο βάρβαρος, υψώνοντας αλαζονικά το φρύδι, υπερηφανευόταν εις βάρος της ανθρώπινης αδυναμίας, λέγοντας: «Ολόκληρη την οικουμένη θα την πιάσω στο χέρι μου σαν φωλιά, και θα την μαζέψω σαν εγκαταλελειμμένα αυγά, και δεν υπάρχει κανείς που θα μου ξεφύγει ή θα μου αντιμιλήσει». Και λέγοντας αυτά, άκουγε ως απάντηση από τον Θεό που εξουσιάζει τα σύμπαντα: «Όπως ένα ρούχο που είναι μολυσμένο με αίμα δεν πρόκειται να γίνει καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα γίνεις καθαρός, διότι κατέστρεψες τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου. Δεν πρόκειται να παραμείνεις αιώνια». Επομένως, ο Θεός, που του απείλησε το τέλος της τυραννίας του, όταν έγινε άνθρωπος για χάρη μας, εφόσον είχε ήδη φτάσει ο καιρός κατά τον οποίο έπρεπε να απαιτήσει σκληρή τιμωρία από τον αλαζόνα και μιαιφόνο, «έκρινε την οικουμένη με δικαιοσύνη».

Διότι οι μεν απέδωσαν το χρέος (της ζωής) εν ησυχία, ήρεμα και πράα, στη δική τους εστία, εσύ όμως, αφού σου αφαιρέθηκε η ζωή από το μαχαίρι των εχθρών, 〈θα ριφθείς νεκρός〉 και άταφος, εκτεθειμένος ως βορά στα θηρία και τα πτηνά. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι μέχρι αυτά τα σημεία έφτασε ο δέκατος έβδομος τόμος των εξηγητικών υπομνημάτων του Ωριγένη στον προφήτη. Το νόημα δε των όσων ειπώθηκαν, ο Σύμμαχος το ερμήνευσε με τον εξής τρόπο: 〈Και εσύ πληγώθηκες όπως εμείς, και εξισώθηκες με εμάς. Γκρεμίστηκε στον άδη η υπερηφάνειά σου, θανατώθηκε το στόμα σου, από κάτω σου θα στρωθούν έρποντα ζωύφια και το σκέπασμά σου θα είναι σκουλήκια. Πώς έπεσες από τον ουρανό, εωσφόρε, άστρο της αυγής; Κατακόπηκες στη γη, εσύ που πλήγωνες τα έθνη. Εσύ όμως είπες στην καρδιά σου: Θα ανεβώ στον ουρανό, πάνω από τα άστρα του ουρανού θα υψώσω τον θρόνο μου και θα καθίσω στο όρος της σύναξης, στα πέρατα του βορρά, θα ανεβώ πάνω σε υψηλή νεφέλη, θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο. Αλλά στον άδη θα κατέβεις, στα βάθη του λάκκου. Εκείνοι που θα σε δουν θα σκύψουν (από πάνω σου), θα συλλογιστούν για εσένα: Αυτός είναι ο άνδρας που τάραξε τη γη και συντάραξε τα βασίλεια; Που έκανε την οικουμένη σαν έρημο και κατέστρεψε τις πόλεις της, που δεν άφησε ελεύθερους τους αιχμαλώτους του (να επιστρέψουν) στα σπίτια τους; Όλοι οι βασιλιάδες των εθνών αναπαύτηκαν με τιμή, ο καθένας στον δικό του οίκο. Εσύ όμως θα ριφθείς μακριά από τον τάφο σου σαν βδελυρό έκτρωμα, σκεπασμένος με σφαγιασμένους, κατατρυπημένους από μαχαίρι, που κατεβαίνουν στα θεμέλια του λάκκου〉.

Στη συνέχεια αυτών, σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα, αναφέρεται: «Όπως ακριβώς ένα ιμάτιο λερωμένο με αίμα δεν θα είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός, διότι κατέστρεψες τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου» και τα όσα ακολουθούν. Αντ' αυτού, ο Σύμμαχος απέδωσε το κείμενο περίπου ως εξής: «Ως δύσοσμο σώμα δεν θα έχεις κοινή ταφή μαζί τους, διότι κατέστρεψες τη γη σου, σκότωσες τον λαό σου· δεν θα μνημονεύεται εις τον αιώνα το κακοποιό σπέρμα. Ετοίμασε για τους γιους του σφαγή εξαιτίας της ανομίας των πατέρων τους, ώστε να μην εγερθούν και κληρονομήσουν τη γη και γεμίσουν το πρόσωπο της οικουμένης με πόλεις». Αυτά έχουν ειπωθεί σύμφωνα με τον Σύμμαχο, ενώ τα κείμενα του Ακύλα και του Θεοδοτίωνα, που συμφωνούν με αυτά, υποβάλλουν ένα βαθύτερο νόημα· διότι λέει ότι ο ίδιος ο βασιλιάς της Βαβυλώνας «κατέστρεψε τη δική του γη». Λέει λοιπόν: «επειδή κατέστρεψες τη γη σου», και διδάσκει ότι «σκότωσε τον δικό του λαό», αλλά και ότι «ετοίμασε τους γιους του για σφαγή». Και πιο πάνω πάλι, κατά τον Σύμμαχο, λεγόταν: αυτός «που κατέστησε την οικουμένη σαν έρημο και κατέστρεψε τις πόλεις του, μη απολύοντας τους δεσμίους του». Το πότε όμως ο Βαβυλώνιος «κατέστρεψε τις δικές του πόλεις», και ποιους «δικούς του δεσμίους δεν απέλυσε», και πώς «κατέστρεψε τη δική του γη και σκότωσε τον δικό του λαό, και ετοίμασε τους δικούς του γιους για σφαγή», είναι ένα ζήτημα που οφείλει να εξεταστεί.

Ολόκληρη η γη βοά με ευφροσύνη, και τα δέντρα του Λιβάνου ευφράνθηκαν για σένα, καθώς και η κέδρος του Λιβάνου: Από τότε που εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε πια αυτός που μας κόβει. Ο άδης από κάτω πικράθηκε όταν σε συνάντησε· ξεσηκώθηκαν μαζί σου όλοι οι γίγαντες που κυβέρνησαν τη γη, αυτοί που σήκωσαν από τους θρόνους τους όλους τους βασιλιάδες των εθνών. Όλοι θα αποκριθούν και θα σου πουν: Και εσύ αλώθηκες... ...και το σκέπασμά σου είναι σκουλήκι. Πώς έπεσε από τον ουρανό ο εωσφόρος, που ανέτελλε το πρωί; Συντρίφτηκε στη γη αυτός που έστελνε εντολές προς όλα τα έθνη. Εσύ δε είπες στον λογισμό σου: Στον ουρανό θα ανεβώ... τώρα όμως θα κατέβεις στον άδη και στα θεμέλια της γης. Αυτοί που θα σε δουν θα απορήσουν μαζί σου και θα πουν: Αυτός είναι ο άνθρωπος που τάραζε τη γη, που συγκλόνιζε βασιλιάδες, ... και κατέστρεψε τις πόλεις του, που δεν ελευθέρωσε τους αιχμαλώτους. Όλοι οι βασιλιάδες των εθνών κοιμήθηκαν με τιμή, ... εσύ όμως θα ριχτείς στα βουνά ως βδελυρός νεκρός, μαζί με πολλούς νεκρούς που κατατρυπήθηκαν από μαχαίρια και κατεβαίνουν στον άδη. Όπως ένα ένδυμα λερωμένο με αίμα δεν μπορεί να είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός ... σπέρμα πονηρό. Ετοίμασε για σφαγή τα παιδιά σου εξαιτίας των αμαρτιών του πατέρα σου, για να μην αναστηθούν ... και γεμίσουν τη γη με πόλεις ... και θα καταστήσω τη Βαβυλωνία έρημη ώστε να κατοικείται από σκαντζόχοιρους, και θα καταντήσει ένα τίποτα· και θα τη μετατρέψω σε βούρκο πηλού για καταστροφή.

Τώρα όμως θα κατέβεις στον άδη και στα θεμέλια της γης. Εκείνοι που θα σε δουν, θα απορήσουν για σένα και θα πουν: «Αυτός είναι ο άνθρωπος που τάραζε τη γη, που συγκλόνιζε τους βασιλιάδες, που έκανε όλη την οικουμένη έρημο και κατέστρεψε τις πόλεις της, και δεν ελευθέρωσε τους αιχμαλώτους». Όλοι οι βασιλιάδες των εθνών αναπαύθηκαν με τιμή, ο καθένας στον οίκο του· εσύ όμως θα ριχτείς στα όρη, σαν βδελυρός νεκρός, μαζί με πολλούς που έπεσαν κατατρυπημένοι από μάχαιρα, οι οποίοι κατεβαίνουν στον άδη. Όπως ένα ένδυμα λερωμένο με αίμα δεν μπορεί να είναι καθαρό, έτσι ούτε εσύ θα είσαι καθαρός, διότι κατέστρεψες τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου· δεν θα παραμείνεις στον αιώνα, πονηρό σπέρμα. Ετοίμασε τα τέκνα σου για σφαγή εξαιτίας των αμαρτιών του πατέρα σου, για να μην αναστηθούν και κληρονομήσουν τη γη. Ο Ιεζεκιήλ επίσης λέει παρομοίως γι' αυτόν τα εξής: «Αυτά λέει ο Κύριος ο Θεός: Επειδή υψώθηκε η καρδιά σου, και είπες: 'Εγώ είμαι θεός, σε κατοικία θεού κατοίκησα στην καρδιά της θάλασσας', εσύ όμως είσαι άνθρωπος και όχι θεός, αν και έθεσες την καρδιά σου σαν καρδιά θεού· μήπως είσαι σοφότερος από τον Δανιήλ; Μήπως οι σοφοί δεν σε δίδαξαν με τη γνώση τους; Μήπως με τη σοφία σου ή με τη φρόνησή σου απέκτησες για τον εαυτό σου δύναμη, καθώς και χρυσό και άργυρο στους θησαυρούς σου; Ή με την πολλή σου γνώση και το εμπόριό σου πολλαπλασίασες τη δύναμή σου; Υπερηφανεύτηκε η καρδιά σου για τη δύναμή σου».

Τις δε πόλεις του κατέστρεψε και τους δικούς σου αιχμαλώτους απελευθέρωσε· όλοι οι βασιλείς της γης αναπαύθηκαν με τιμή, ο καθένας στον οίκο του. Εσύ όμως θα ριφθείς στα όρη ως νεκρός βδελυρός, μαζί με πολλούς που κατατρυπήθηκαν και θανατώθηκαν από μαχαίρια, οι οποίοι κατεβαίνουν στον άδη». Για να γνωρίσουν όλοι ότι ο Κύριος είναι κραταιός και ισχυρός βασιλεύς, ο οποίος μεταβάλλει τους βασιλείς της γης· σε Αυτόν υπάρχει η σοφία και η δύναμη· σε Αυτόν ανήκει το κράτος και η ισχύς, αυτός που ανυψώνει τους ταπεινούς και εγείρει τους χαμένους, εγκαθιστώντας βασιλείς σε θρόνους· που μεταβάλλει βασιλείς, καθώς και τις καρδιές των αρχόντων της γης.

«Εσύ όμως θα ριχτείς στα βουνά σαν βδελυρός νεκρός, μαζί με πολλούς νεκρούς που έχουν κατατρυπηθεί από μάχαιρα, οι οποίοι κατεβαίνουν στον άδη. Διότι, όπως ακριβώς ένα ένδυμα βουτηγμένο στο αίμα δεν θα είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός· επειδή κατέστρεψες τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου, λέει ο Κύριος.» «Ο δόλος είναι στο χέρι του, και στην καρδιά του θα υπερηφανευτεί, και με δόλο θα διαφθείρει πολλούς, και θα σταθεί ως αιτία για την απώλεια πολλών.» «Με τον φθόνο του διαβόλου εισήλθε ο θάνατος στον κόσμο.» «Τότε ο Ιησούς οδηγήθηκε από το Πνεύμα στην έρημο για να πειραστεί από τον διάβολο· και αφού νήστεψε σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες, ύστερα πείνασε. Και αφού τον πλησίασε ο πειράζων, του είπε: Αν είσαι Υιός του Θεού, πες να γίνουν άρτοι οι λίθοι αυτοί. Εκείνος όμως αποκρίθηκε και είπε: Έχει γραφτεί: Δεν θα ζήσει ο άνθρωπος μόνο με άρτο, αλλά με κάθε λόγο που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού. Τότε τον παραλαμβάνει ο διάβολος στην αγία πόλη, και τον στήνει στο πτερύγιο του ναού, και του λέει: Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω. Του είπε τότε ο Ιησούς: Έχει γραφτεί: Δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεό σου. Πάλι τον παραλαμβάνει ο διάβολος σε ένα πολύ ψηλό όρος, και του δείχνει όλα τα βασίλεια του κόσμου και τη δόξα τους, και του λέει: Όλα αυτά θα σου τα δώσω, εάν πέσεις και με προσκυνήσεις. Τότε του λέει ο Ιησούς: Πήγαινε πίσω μου, Σατανά.»

Αυτός ο δαίμονας, ο σκοτεινός σαν Αιγύπτιος, που είναι συνάμα θηλύφρων και θηλύμορφος, μετά την κώφωση του Λοξία και του τρίποδα, και την ανείπωτη σιγή της δρυός στη Δωδώνη, και την ατέλειωτη σιωπή του Κασταλικού νάματος, και την αμύκητη πτώση του Ροδίου ταύρου που του ήταν άγνωστη, και το σβήσιμο, να το πούμε έτσι, όλων των ελληνικών μαντείων, καθώς και την ατελεύτητη εκπύρωση του Ασκληπιού, και την παντελή και ανίατη λώβη των ιατρών που τον ακολουθούσαν, παρίστανε τερατωδώς με φάσματα ότι προφητεύει και θεραπεύει νόσους, ή μάλλον ότι λέει ψευδή λόγια και προκαλεί νόσους. Διότι πώς, αυτός που είναι ψεύτης από την αρχή και λαλεί το ψεύδος από τα δικά του, και δεν έχει σταθεί καθόλου στην αλήθεια, θα μπορούσε να φθέγξει την αλήθεια; Ή πώς, αυτός που δεν φύλαξε το δικό του αξίωμα που είχε κάποτε, αλλά ρίχτηκε σαν βδελυρός νεκρός, βρύοντας από σκουλήκια, και έχοντας για στρώμα του τη σήψη, αυτός που υπέστη την ολοκληρωτική πτώση και νοσεί από τη μεγάλη ασθένεια —διότι αυτοί, για να μιλήσουμε προφητικά, «ασθένησαν και έπεσαν»—, και ο οποίος έχει περιβληθεί την ανίατη νέκρωση κάθε αγαθού, πώς θα μπορούσε να προσφέρει ρώμη σε άλλους; Ή πώς θα μπορούσε να βοηθήσει κάποιους που νοσούν, αυτός που δεν μπορεί να βοηθήσει ούτε τον εαυτό του; Διότι, ό,τι έχει κάποιος εκ φύσεως έχοντάς το λάχει, ή έχοντάς το λάβει από άλλον και διατηρήσει αμείωτο, ίσως να μπορούσε να το μεταδώσει και σε άλλους· αλλά αυτός που δεν έχει, πώς θα μπορέσει να δώσει σε άλλους;