Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 14:21

Επειδή δεν ήταν ο πατέρας της κακίας, αλλά έλαβε τη γένεσή του από άλλον που έκανε την αρχή της κακίας, και ενήργησε σύμφωνα με την πονηρία εκείνου που τον έσπειρε, ονομάζεται σπέρμα πονηρό. —Ετοίμασε τα τέκνα σου να σφαγιαστούν για τις αμαρτίες του πατέρα σου. Ονομάζεται δε κάποιες φορές κάτι πονηρό σπέρμα κάποιου, όχι απαραίτητα επειδή γεννήθηκε από προηγούμενη σπορά, αλλά και αυτό το ίδιο που αποτελεί την αρχή για τη γένεση κάποιου άλλου, προσαγορεύεται σπέρμα.

Τι σκοπό έχει άραγε ο λόγος όταν προστάζει το πονηρό σπέρμα να ετοιμάσει τα τέκνα του για σφαγή εξαιτίας των αμαρτιών του πατέρα; Σε πολλά σημεία έχουμε παρατηρήσει ότι τα έργα του καθενός και οι καρποί της ψυχής ονομάζονται τέκνα. Διότι, όπως λέει, «θα σωθεί μέσω της τεκνογονίας, εάν παραμείνουν στην πίστη και στην αγάπη και στον αγιασμό με σωφροσύνη». Διότι η ψυχή σώζεται, ως γυναίκα του νυμφίου που δεν εξαπατήθηκε, όταν μέσω του λόγου καρποφορήσει τέκνα, δηλαδή τις αγαθές πράξεις, εάν επιμείνει στην αγαθή έξη και δεν αμαυρωθεί από κάποια αμαρτήματα που μπορεί να επισυμβούν. Έτσι και εμείς (ακούγοντας, σύμφωνα με τον πνευματικό και θείο νόμο, την ευλογία που λέει: «Ευλογημένα τα έγγονα της κοιλίας σου») δεν θεωρούμε ότι είναι τίποτε άλλο παρά οι καρποί της ψυχής. «Διότι από τον φόβο σου, Κύριε, συλλάβαμε στη γαστέρα και νιώσαμε ωδίνες και γεννήσαμε πνεύμα σωτηρίας, το οποίο επιτελέσαμε πάνω στη γη».

Επομένως, ο αφανισμός των πονηρών έργων ονομάζεται σφαγή τέκνων, η οποία γίνεται προς όφελος του πατέρα που τα γέννησε. Κρύβει, λοιπόν, μια λανθάνουσα φιλανθρωπία η τροπική ερμηνεία του χωρίου αυτού, η οποία προστάζει το πονηρό σπέρμα (κατά το δυνατόν) να ελαφρυνθεί από το βάρος των κακιών του. Διότι όσοι έχουν διαμορφωθεί σύμφωνα με τον πονηρό και έχουν γίνει υιοί της κακίας, οφείλουν να σφάξουν όλα τα γεννήματα της ψυχής τους ως προς τις αμαρτίες. Διότι, εάν δεν πεθάνουμε ως προς την αμαρτία, πώς θα ζήσουμε ως προς τη δικαιοσύνη; «Για να μην εγερθούν», λέγει, «και γεμίσουν τη γη με πόλεις». Διότι η έγερση της κακίας είναι πράγμα πονηρό· γι' αυτό πρέπει αυτή να παραμένει νεκρή, και να μην της επιτρέπεται να συγκροτείται σε σύστημα και σε πλήθος. Διότι αυτό ακριβώς είναι η πόλη. Επειδή αρμόζει στον Κύριο Σαβαώθ να αφανίσει το όνομα της κακίας, καθώς και το υπόλειμμα και το σπέρμα της.

Επειδή ο Θεός των όλων θέλησε να ελέγξει τον Ισραήλ που είχε ρέψει προς την αποστασία, και με σύμμετρες τιμωρίες να τον πείσει να επιστρέψει στη συνήθη λατρεία προς Αυτόν, δηλαδή τη νομική. Αυτός όμως, καίτοι είχε οδηγηθεί σε αυτό, ήταν αμείλικτος δίκην θηρίου, και χρησιμοποίησε αχαλίνωτους θυμούς, και γι' αυτό εγκαλείται από τον Θεό που λέει ξεκάθαρα: «Ζήλεψα την Ιερουσαλήμ και τη Σιών με ζήλο μεγάλο, και με θυμό μεγάλο εγώ οργίζομαι εναντίον των εθνών που συνεπιτίθενται· διότι εγώ μεν οργίστηκα λίγο, αυτοί όμως συνέπραξαν στην πρόκληση συμφορών.» Και όπως ακριβώς τον Φαραώ, ο οποίος ήταν σκεύος θυμού και οργής και υποκείμενος ήδη σε τιμωρία για τα δικά του πταίσματα, τον εξήγειρε, όπως λέει ο Ίδιος, για να αναδείξει σε αυτόν τη δική Του δύναμη και την ακρίβεια της δίκαιης κρίσης Του· έτσι να εννοήσεις και για τους Βαβυλωνίους. Διότι, όντας σκεύη οργής και οφείλοντας δικαίως να τιμωρηθούν, κατευθύνθηκαν εναντίον των Ιεροσολύμων· ώστε, αφού παιδαγωγήσουν τον Ισραήλ, να απαιτηθεί μετά από αυτό και από τους ίδιους η πλέον πρέπουσα και αρμόζουσα σε αυτούς τιμωρία. <Σπέρμα πονηρό, ετοίμασε τα τέκνα σου να σφαγιαστούν για τις αμαρτίες του πατέρα σου, για να μην αναστηθούν και γεμίσουν τη γη με πολέμους.>

Λένε λοιπόν ότι τότε καταστράφηκε σύρριζα το γένος του Ναβουχοδονόσορα, και βεβαίως και του Βαλτάσαρ, ώστε κανένας απολύτως από το αίμα τους να μην ανεβεί μετά από αυτούς στους βασιλικούς θρόνους τους. Αυτό, νομίζω, αποδεικνύει ο προφητικός λόγος μέσα από τα προκείμενα χωρία. Διότι παρατήρησε πώς η θεία οργή έχει στραφεί εναντίον ολόκληρου του πονηρού σπέρματος. Διότι λέει: Ετοίμασε τα παιδιά σου να σφαγιαστούν για τις αμαρτίες του πατέρα σου. Επειδή δηλαδή οι πατέρες έγιναν ασεβείς, έλαβε τέλος όλο το μελλοντικό τους γένος. Για ποια αιτία; Για να μην αναστηθούν, λέει, και κληρονομήσουν τη γη, και γεμίσουν τη γη με πολέμους· δηλαδή, για να μην ακολουθήσουν την αλαζονεία των πατέρων τους και γίνουν ζηλωτές της προγονικής δυσσέβειας, και γεμίσουν με πόλεμο τη γη, όπως ακριβώς και εκείνοι, και γίνουν και κύριοί της. Και θα ξεσηκωθώ εναντίον τους, λέει ο Κύριος Σαβαώθ, και θα εξολοθρεύσω το όνομα και το υπόλειμμά τους, και το σπέρμα τους. Διότι με τον ίδιο τρόπο που σε εκείνους από τους βασιλείς του Ισραήλ που Τον ευαρέστησαν, ο Θεός υποσχέθηκε ότι μέχρι και τέταρτης γενιάς γιοι θα καθίσουν στους θρόνους τους, επεκτείνοντας την ευλογία και στο γένος που θα προέλθει από αυτούς, έτσι και σε αυτούς που έγιναν υπερβολικά ασεβείς ανακόπτει την αύξηση του γένους τους. Διότι, λέει, οι ασεβείς θα εξολοθρευτούν σύρριζα από τη γη.

Ας ακούσει λοιπόν και ο εχθρός των πάντων, ο εφευρέτης της αμαρτίας, ο οποίος έγινε ο αίτιος όλων των κακών για εμάς: Όπως ένα ένδυμα λερωμένο με αίμα δεν θα είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός, διότι κατέστρεψας τη γη μου και σκότωσας τον λαό μου. Διότι δεν αρκέστηκε στο να παρασύρει στην παράβαση την αρχή του γένους μας, αλλά απομάκρυνε και ολόκληρη την οικουμένη από τον Θεό, και, αποσπώντας τον επί γης άνθρωπο από την αγάπη προς Αυτόν, τον έκανε δικό του προσκυνητή και τον έριξε στους λάκκους της απώλειας. Επομένως, δεν θα είναι καθαρός, αλλά ούτε και παρέμεινε για πάντα. Διότι δεν κυριάρχησε εσαεί επί των αδικημένων, καθώς ο Θεός αναχαίτισε την πλεονεξία του και ανέκοψε τις ορμές της σκαιότητάς του εναντίον μας. Διότι καταστράφηκε μαζί με τα ίδια του τα τέκνα, δηλαδή με τους ακάθαρτους δαίμονες, επειδή ήταν σπέρμα πονηρό. Καταστράφηκαν ριγμένοι στα σκοτεινά δεσμά του ταρτάρου, όπως λέει ο μαθητής του Σωτήρα, για να μην εγερθούν και κληρονομήσουν τη γη, και γεμίσουν τη γη με πολέμους. Διότι έχουν εκδιωχθεί από την εναντίον μας τυραννία, και ο Χριστός έχει γίνει η ειρήνη μας.

Οι αληθινές έννοιες των λεγομένων αναφέρονται στον νοητό Ασσύριο, δηλαδή στον Σατανά, προς τον οποίο ελέχθησαν από τον Θεό: Όπως ένα ένδυμα που έχει μολυνθεί με αίμα δεν πρόκειται να γίνει καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα γίνεις καθαρός, διότι κατέστρεψας τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου· δεν πρόκειται να παραμείνεις στον αιώνα, σπέρμα πονηρό. Ετοίμασε τα τέκνα σου να σφαγιαστούν για τις αμαρτίες του πατέρα τους, για να μην αναστηθούν και κληρονομήσουν τη γη και γεμίσουν τη γη με πολέμους· και θα στραφώ εναντίον τους, λέγει ο Κύριος Σαβαώθ, και θα εξολοθρεύσω το όνομά τους, το υπόλειμμά τους και το σπέρμα τους. Θα έλθει, λοιπόν, έπειτα από πολύ χρόνο το όνομα του Κυρίου, λέει. Και αν μεν κάποιος επιλέξει να το κατανοήσει ιστορικά, μετά από εβδομήντα χρόνια ο Θεός ελέησε τον Ισραήλ. Εάν όμως ακολουθήσει τον εσωτερικό και κρυμμένο δρόμο των νοημάτων, θα κατανοήσει ότι για πάρα πολύ χρόνο ο εφευρέτης της αμαρτίας κυριάρχησε, επιβάλλοντας τον ζυγό της δικής του διαστροφής σε όλους τους κατοίκους της γης, ώστε να τους καταστήσει δικούς του προσκυνητές και να τους παγιδεύσει στα δεσμά της αμαρτίας. Αλλά εμφανίστηκε σε εμάς ο μονογενής Λόγος του Θεού έπειτα από πολύ χρόνο, και η οργή του έγινε φλεγόμενη με δόξα, και ο λόγος των χειλιών του είναι λόγος γεμάτος οργή.

Στη συνέχεια αυτών, σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα, αναφέρεται: «Όπως ακριβώς ένα ιμάτιο λερωμένο με αίμα δεν θα είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός, διότι κατέστρεψες τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου» και τα όσα ακολουθούν. Αντ' αυτού, ο Σύμμαχος απέδωσε το κείμενο περίπου ως εξής: «Ως δύσοσμο σώμα δεν θα έχεις κοινή ταφή μαζί τους, διότι κατέστρεψες τη γη σου, σκότωσες τον λαό σου· δεν θα μνημονεύεται εις τον αιώνα το κακοποιό σπέρμα. Ετοίμασε για τους γιους του σφαγή εξαιτίας της ανομίας των πατέρων τους, ώστε να μην εγερθούν και κληρονομήσουν τη γη και γεμίσουν το πρόσωπο της οικουμένης με πόλεις». Αυτά έχουν ειπωθεί σύμφωνα με τον Σύμμαχο, ενώ τα κείμενα του Ακύλα και του Θεοδοτίωνα, που συμφωνούν με αυτά, υποβάλλουν ένα βαθύτερο νόημα· διότι λέει ότι ο ίδιος ο βασιλιάς της Βαβυλώνας «κατέστρεψε τη δική του γη». Λέει λοιπόν: «επειδή κατέστρεψες τη γη σου», και διδάσκει ότι «σκότωσε τον δικό του λαό», αλλά και ότι «ετοίμασε τους γιους του για σφαγή». Και πιο πάνω πάλι, κατά τον Σύμμαχο, λεγόταν: αυτός «που κατέστησε την οικουμένη σαν έρημο και κατέστρεψε τις πόλεις του, μη απολύοντας τους δεσμίους του». Το πότε όμως ο Βαβυλώνιος «κατέστρεψε τις δικές του πόλεις», και ποιους «δικούς του δεσμίους δεν απέλυσε», και πώς «κατέστρεψε τη δική του γη και σκότωσε τον δικό του λαό, και ετοίμασε τους δικούς του γιους για σφαγή», είναι ένα ζήτημα που οφείλει να εξεταστεί.

Είναι εύλογο, λοιπόν, σε κάθε έθνος να προΐστανται κάποιοι άρχοντες, πράγμα που και η Γραφή του Μωυσή παρουσιάζει λέγοντας: «Όταν ο Ύψιστος διαμοίραζε τα έθνη, όταν διέσπειρε τους υιούς του Αδάμ, έστησε τα όρια των εθνών σύμφωνα με τον αριθμό των αγγέλων του Θεού». Όσο, λοιπόν, υφίστατο η Βαβυλώνα και αποτελούσε βασίλειο και μεγάλη δυναστεία εκείνων που κυριαρχούσαν εκεί, ίσως και η δύναμη που τους επέβλεπε να συνεργούσε μαζί τους στα μεγάλα έργα· επειδή όμως αφανίστηκε η βασιλεία του έθνους, και ο άρχοντας που είχε τεθεί επικεφαλής τους, σαν να είχε συμπληρώσει τον χρόνο του, παραλήφθηκε στον χώρο των ομοίων του, όπου τον συνάντησαν όλοι οι αποκαλούμενοι ραφαείμ ή οι γίγαντες. Αυτοί, όπως είναι φυσικό, ήταν επίσης κάποιες δυνάμεις άλλων εθνών, οι οποίες κατά καιρούς δεν ηγήθηκαν με ορθό τρόπο. Μήπως, λοιπόν, αυτός ο ίδιος που υπήρξε κάποτε άρχοντας της Βαβυλώνας διέφθειρε την ίδια του τη γη, έχοντας θεωρηθεί θεός ανάμεσά τους, και έτσι σκότωσε τον λαό του και παρέδωσε τους υιούς του σε σφαγή, γινόμενος αίτιος της απώλειας εκείνων που εξουσίαζε, εξαιτίας του ότι θεωρήθηκε από αυτούς πως είναι θεός;

Ολόκληρη η γη βοά με ευφροσύνη, και τα δέντρα του Λιβάνου ευφράνθηκαν για σένα, καθώς και η κέδρος του Λιβάνου: Από τότε που εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε πια αυτός που μας κόβει. Ο άδης από κάτω πικράθηκε όταν σε συνάντησε· ξεσηκώθηκαν μαζί σου όλοι οι γίγαντες που κυβέρνησαν τη γη, αυτοί που σήκωσαν από τους θρόνους τους όλους τους βασιλιάδες των εθνών. Όλοι θα αποκριθούν και θα σου πουν: Και εσύ αλώθηκες... ...και το σκέπασμά σου είναι σκουλήκι. Πώς έπεσε από τον ουρανό ο εωσφόρος, που ανέτελλε το πρωί; Συντρίφτηκε στη γη αυτός που έστελνε εντολές προς όλα τα έθνη. Εσύ δε είπες στον λογισμό σου: Στον ουρανό θα ανεβώ... τώρα όμως θα κατέβεις στον άδη και στα θεμέλια της γης. Αυτοί που θα σε δουν θα απορήσουν μαζί σου και θα πουν: Αυτός είναι ο άνθρωπος που τάραζε τη γη, που συγκλόνιζε βασιλιάδες, ... και κατέστρεψε τις πόλεις του, που δεν ελευθέρωσε τους αιχμαλώτους. Όλοι οι βασιλιάδες των εθνών κοιμήθηκαν με τιμή, ... εσύ όμως θα ριχτείς στα βουνά ως βδελυρός νεκρός, μαζί με πολλούς νεκρούς που κατατρυπήθηκαν από μαχαίρια και κατεβαίνουν στον άδη. Όπως ένα ένδυμα λερωμένο με αίμα δεν μπορεί να είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός ... σπέρμα πονηρό. Ετοίμασε για σφαγή τα παιδιά σου εξαιτίας των αμαρτιών του πατέρα σου, για να μην αναστηθούν ... και γεμίσουν τη γη με πόλεις ... και θα καταστήσω τη Βαβυλωνία έρημη ώστε να κατοικείται από σκαντζόχοιρους, και θα καταντήσει ένα τίποτα· και θα τη μετατρέψω σε βούρκο πηλού για καταστροφή.

Αυτοί, λέει, θα αναστηθούν «εις ζωήν», όσοι έχουν πιστέψει στην αληθινή ζωή και είναι εγγεγραμμένοι στη «βίβλο της ζωής»· και «αυτοί εις ονειδισμόν και αισχύνην αιώνιον», όσοι συμπράττουν με τον αντίχριστο και ρίχνονται μαζί του στην αιώνια κόλαση. Για αυτόν προφητεύει ο Ησαΐας λέγοντας: «Όπως ένα ένδυμα λερωμένο με αίμα δεν θα είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός, διότι ερήμωσες τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου· δεν πρόκειται να παραμείνεις αιώνια, σπέρμα πονηρό· ετοίμασε τα τέκνα σου για σφαγή εξαιτίας των αμαρτιών του πατέρα σου, για να μην αναστηθούν και κληρονομήσουν τη γη μου».