Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 14:23

Μακάρια είναι η κατάσταση της ψυχής και της ανθρώπινης πολιτείας, στην οποία δεν υφίσταται καν το όνομα της κακίας, σύμφωνα με τον Απόστολο, ο οποίος λέει: «Η πορνεία δε και η ακαθαρσία ή η ασέλγεια ούτε καν να ονομάζεται μεταξύ σας, καθώς αρμόζει σε αγίους». Δεύτερον δε, το να μην υπάρχει ούτε καν υπόλειμμα. Διότι πολλοί, οι οποίοι επέστρεψαν από τα πονηρά έργα, διατηρώντας κατά κάποιον τρόπο τις μνήμες των παλαιών τους πράξεων, πολλές φορές μέσω αυτών αναζωπυρώνουν την αμαρτία που βρισκόταν σε αδράνεια. Προκειμένου, λοιπόν, να μην υφίσταται ούτε υπόλειμμα, δηλαδή να μην υπάρχει ούτε το τελευταίο σπέρμα της πονηρής διδασκαλίας ώστε να μην παραμείνει στους μεταγενέστερους εξαιτίας της μίμησης των προηγουμένων, αυτά λέει ο Κύριος: «Και θα καταστήσω τη Βαβυλωνία έρημη, ώστε να κατοικούν σκαντζόχοιροι και θα εκμηδενιστεί· και θα τη μετατρέψω σε λασπώδες βάραθρο προς απώλεια».

Ο φιλάνθρωπος Κύριος απειλεί να καταστήσει έρημη τη Βαβυλωνία. Η ερήμωση όμως μιας πονηρής κατοικίας και ο αφανισμός ενός συγκεχυμένου βίου αποτελούν αγαθό περισπούδαστο για εκείνους που έχουν πνευματική αντίληψη. Απειλεί δε με ερήμωση τη Βαβυλωνία σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μην κατοικεί πλέον εκεί Βαβυλώνιος άνθρωπος, αλλά να εισαχθούν στη θέση τους εχίνοι. Το ζώο αυτό είναι περιφραγμένο με σκληρά και οξύτατα αγκάθια, και συστέλλει το κεφάλι και τα πόδια του όποτε το θελήσει, δίνοντας στον εαυτό του το ακριβές σχήμα μιας σφαίρας, ώστε να είναι δυσκολοπίαστο, καθώς το κεφάλι και τα πόδια του είναι συσπειρωμένα και η επιφάνειά του είναι από παντού καλυμμένη με αγκάθια. Διότι αυτό είναι το μοναδικό ζώο το οποίο, ενώ παραμένει ακίνητο, αμύνεται εναντίον εκείνων που το επιβουλεύονται. Επειδή όποιος απλώσει τα χέρια του πάνω του καταξεσκίζεται δεινά, και όσο περισσότερο θελήσει να το σφίξει, τόσο πιο οδυνηρά διαπερνάται από τα αγκάθια.

Έτσι, λοιπόν, και ο εχίνος (σκαντζόχοιρος) πιθανόν να χρησιμοποιείται αλληγορικά στην Αγία Γραφή για κάποιους ανθρώπους, όπως τα φίδια για τους Σαδδουκαίους και τους Φαρισαίους· και η αλεπού για τον Ηρώδη· και τα θηλυμανή άλογα για τους φιλήδονους· τα πρόβατα για τους πιο άκακους από τους ανθρώπους· τα ερίφια για τους ακοινώνητους και τους ανελεήμονες. Ώστε είναι εύλογο να παραβάλλονται με τους εχίνους (ένα ζώο που στηρίζει την ελπίδα του στο ότι δεν θα υποστεί βλάβη εξαιτίας των δικών του αγκαθιών) οι πλούσιοι τούτου του αιώνα, για τους οποίους ο Κύριος είπε ότι συμπνίγουν τον λόγο με τα ίδια τους τα αγκάθια και τον καθιστούν άκαρπο. —Και η Βαβυλώνα θα μετατραπεί στο μηδέν και σε βάραθρο από λάσπη. Ως προς την αισθητή πραγματικότητα, ο λόγος υποδεικνύει ότι ο ποταμός Ευφράτης (ο οποίος την τέμνει στη μέση), μη βρίσκοντας διέξοδο για τα ρεύματά του και λιμνάζοντας μέσα σε αυτήν, θα την αφανίσει παντελώς και θα την καταστήσει βάραθρο, όχι από καθαρό νερό, αλλά από βούρκο. —Διότι τέτοιο είναι το τέλος της καταστροφής εκείνων που παροργίζουν τον Κύριο.

Διότι, όπως γράφει ο μακάριος Παύλος: «Η ειρήνη του Χριστού, η οποία υπερβαίνει κάθε νου, θα διαφυλάξει τις καρδιές μας και τις σκέψεις μας.» Το με ποιον τρόπο συνέβη να πάθουν αυτό, μας το αποσαφηνίζει ο ίδιος ο Θεός των όλων λέγοντας: Και θα εξεγερθώ εναντίον τους, λέει ο Κύριος Σαβαώθ, και θα εξολοθρεύσω το όνομά τους, και το υπόλειμμα, και το σπέρμα τους. <Αυτά λέει ο Κύριος: Και θα κάνω τη Βαβυλωνία έρημη, ώστε να κατοικούν σε αυτήν σκαντζόχοιροι, και θα καταντήσει ένα τίποτα· και θα την κάνω λασπώδες βάραθρο προς καταστροφή.> Το χωρίο αυτό που εξετάζουμε φαίνεται να είναι μια πολύ σύντομη ανακεφαλαίωση όσων ειπώθηκαν εκτενώς. Διότι δεν δηλώνει τίποτε άλλο, παρά οπωσδήποτε αυτό, ότι δηλαδή η χώρα των Βαβυλωνίων θα γίνει εντελώς έρημη από ανθρώπους, αλλά γεμάτη από ζώα, στα οποία είναι αγαπητή κατοικία η έρημος.

Ολόκληρη η γη βοά με ευφροσύνη, και τα δέντρα του Λιβάνου ευφράνθηκαν για σένα, καθώς και η κέδρος του Λιβάνου: Από τότε που εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε πια αυτός που μας κόβει. Ο άδης από κάτω πικράθηκε όταν σε συνάντησε· ξεσηκώθηκαν μαζί σου όλοι οι γίγαντες που κυβέρνησαν τη γη, αυτοί που σήκωσαν από τους θρόνους τους όλους τους βασιλιάδες των εθνών. Όλοι θα αποκριθούν και θα σου πουν: Και εσύ αλώθηκες... ...και το σκέπασμά σου είναι σκουλήκι. Πώς έπεσε από τον ουρανό ο εωσφόρος, που ανέτελλε το πρωί; Συντρίφτηκε στη γη αυτός που έστελνε εντολές προς όλα τα έθνη. Εσύ δε είπες στον λογισμό σου: Στον ουρανό θα ανεβώ... τώρα όμως θα κατέβεις στον άδη και στα θεμέλια της γης. Αυτοί που θα σε δουν θα απορήσουν μαζί σου και θα πουν: Αυτός είναι ο άνθρωπος που τάραζε τη γη, που συγκλόνιζε βασιλιάδες, ... και κατέστρεψε τις πόλεις του, που δεν ελευθέρωσε τους αιχμαλώτους. Όλοι οι βασιλιάδες των εθνών κοιμήθηκαν με τιμή, ... εσύ όμως θα ριχτείς στα βουνά ως βδελυρός νεκρός, μαζί με πολλούς νεκρούς που κατατρυπήθηκαν από μαχαίρια και κατεβαίνουν στον άδη. Όπως ένα ένδυμα λερωμένο με αίμα δεν μπορεί να είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός ... σπέρμα πονηρό. Ετοίμασε για σφαγή τα παιδιά σου εξαιτίας των αμαρτιών του πατέρα σου, για να μην αναστηθούν ... και γεμίσουν τη γη με πόλεις ... και θα καταστήσω τη Βαβυλωνία έρημη ώστε να κατοικείται από σκαντζόχοιρους, και θα καταντήσει ένα τίποτα· και θα τη μετατρέψω σε βούρκο πηλού για καταστροφή.