Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 14:31

Ολολύξτε, πύλες των πόλεων· και ας κραυγάσουν οι ταραγμένες πόλεις, όλοι οι αλλόφυλοι· διότι από τον βορρά έρχεται καπνός, και κανείς δεν θα μπορέσει να επιβιώσει. Και τι θα αποκριθούν οι βασιλείς των εθνών; Ότι ο Κύριος θεμελίωσε τη Σιών, και δι' αυτού θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού.

Οι πύλες των πόλεων, λέει, ολολύξτε. Η απειλή απευθύνεται ακόμη προς τους αλλοφύλους. Και ας κραυγάσουν οι ταραγμένες πόλεις. Ας γεμίσουν με βοή, λέει, από την ταραχή που προκαλείται στους κατοίκους εξαιτίας του φόβου. Οι μεν πύλες ας ολολύξουν, εξαιτίας της πολιορκίας που πλησιάζει. Οι δε πόλεις ας κραυγάσουν, δηλαδή αυτοί που κατοικούν μέσα στις πόλεις. Όμως, ούτε και οι αλλόφυλοι της υπαίθρου ας εφησυχάζουν. Διότι ο καπνός από τον βορρά θα πλήξει εξίσου τους πάντες, και τις πόλεις και τους ανθρώπους της υπαίθρου. Διότι καπνός έρχεται από τον βορρά. Αυτό φανερώνει την αδυναμία των αλλοφύλων, ότι δηλαδή δεν μπορούν να αντέξουν ούτε την προσβολή του καπνού· τόσο πολύ απέχουν από το να υπομείνουν το πυρ το οποίο αναφλέγεται από τους αλλοφύλους.

«Καπνός έρχεται από τον βορρά, και δεν έχει το είναι.» Δεν έχει (λέγει) δική του υπόσταση, ούτε είναι ουσιώδης και ενσώματη η φύση του καπνού· διότι είναι ένας δριμύς ατμός, ο οποίος αναδύεται από την άνοδο της φωτιάς μέσα από όσα σιγοκαίγονται. Εφόσον λοιπόν οι αλλόφυλοι ταράσσονται από τον καπνό, ο οποίος αποτελεί ανυπόστατη φύση, τι θα πουν οι βασιλείς των εθνών, όταν δουν τον τόπο του Ισραήλ να βρίσκεται σε ειρήνη; Τι άλλο βέβαια, παρά ότι ο Κύριος εθεμελίωσε τη Σιών; Και δι' Αυτού θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού; Αυτός στερέωσε τα άσειστα θεμέλια της Σιών· διότι Αυτός, ο Θεός, είναι ο τεχνίτης και ο δημιουργός της άνω πόλεως. Θα σωθούν δε σε αυτήν όχι οι δυνατοί στα χρήματα, ούτε οι ισχυροί στο σώμα, ούτε όσοι έχουν ασκηθεί στα πολεμικά έργα, αλλά «οι ταπεινοί του λαού» (λέγει)· διότι ο Θεός εξέλεξε τα ασθενή του κόσμου, ώστε μέσα από αυτά να φανερώσει το υπερβάλλον της δυνάμεώς Του.

Διότι πολλές είναι οι πτώσεις και διάφορες οι αιτίες για τις οποίες καταπίπτουμε από το ύψος και δεν φθάνουμε στο βραβείο της άνω κλήσεως· μία δε από αυτές, και όχι η ελάχιστη, είναι η επιθυμία και η προθυμία για την οινοποσία. Γι' αυτό, λοιπόν, οι πύλες αυτών που μεθούν προστάχθηκαν να θρηνούν γοερά· πύλες μέσα από τις οποίες ο άκρατος οίνος, εισερχόμενος, παρασύρει μαζί του το σμήνος των κακών. Τις οδούς, επομένως, μέσω των οποίων διαπράττεται η αμαρτία, αυτές προστάσσει ο λόγος να τραπούν σε θρήνο, ώστε να στενάξει με το στόμα εκείνος που με το στόμα του διέπραξε την αμαρτία της μέθης. Πόλεις δε αυτών των πυλών είναι τα ίδια τα αισθητήρια της ψυχής, εντός των οποίων εδρεύουν συστήματα πονηρών διαλογισμών και πλήθος επιθυμιών, καθώς και κώμοι και μέθες· οι πόλεις αυτές, όντας ταραγμένες και τεθορυβημένες από τις φαντασιώσεις που τους προκαλεί ο οίνος, δεν έχουν την ειρήνη, η οποία υπερέχει κάθε νου, αλλά βρίσκονται πάντοτε σε σάλο και κλονισμό. Για τον λόγο αυτόν κραυγάζουν.

Σε αυτές τώρα φέρνει καπνό ο βορέας, για τον οποίο είπε ο Σολομών ότι «Ο βορέας είναι σκληρός άνεμος, αλλά κατά το όνομα καλείται επιδέξιος», δηλαδή το σκληρό πνεύμα. Εκείνος που επαναστάτησε ενώπιον του Παντοκράτορος και σκλήρυνε την καρδιά του, αυτός τους φέρνει καπνό, αφορμή δακρύων· τον οποίο κάποιοι ονομάζουν επιδέξιο. Και ποιοι είναι αυτοί, αν όχι εκείνοι που έχουν διεφθαρμένο το κριτήριο του νου και εκφέρουν αντεστραμμένες τις αντιλήψεις για τα πράγματα; Εκείνοι που λένε το πικρό γλυκό, και το γλυκό πικρό; Εκείνοι που θεωρούν το φως σκοτάδι, και το σκοτάδι φως; Αυτοί, απατώμενοι από εκείνον που μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός, αποκαλούν επιδέξιο αυτόν τον σκαιό και αποδιωγμένο. — Το ότι δε ο βορράς έχει ταχθεί να υποδηλώνει την αντικείμενη ενέργεια, είναι φανερό από το «Από προσώπου του βορρά θα αναφλεγούν τα κακά»· το οποίο έχει λεχθεί στο όραμα του υποκαιομένου λέβητα. Αυτοί δε εξέπεσαν από το είναι. Επειδή δεν υπάρχει ο όντως Ων μέσα τους, γι' αυτό έχει λεχθεί: «Και δεν μετέχει του είναι».

Είναι λοιπόν φοβερό το να χλευάζει κανείς αυτούς που βρίσκονται υπό το χέρι του Θεού, και να υπερηφανεύεται εναντίον εκείνων που έχουν τεθεί υπό τη φροντίδα Του. Διότι σε καμία περίπτωση δεν θα τους παραβλέψει, αλλά οπωσδήποτε θα υπερασπιστεί τους δικούς Του ανθρώπους, για να μην γελούν πλατιά οι εχθροί, και κατηγορούν τον Θεό ότι δεν έχει επαρκή δύναμη για να μπορεί να διασώσει αυτούς που έχουν στηρίξει την πεποίθησή τους σε Αυτόν. <Ολολύξτε, πύλες των πόλεων, ας κραυγάσουν οι ταραγμένες πόλεις, όλοι οι αλλόφυλοι, διότι καπνός έρχεται από τον βορρά, και δεν υπάρχει τρόπος να σταθεί κανείς.> Το ρητό «Από το σπέρμα του φιδιού θα βγουν απόγονοι ασπίδων», πρέπει να νοηθεί έτσι, όπως εξηγώντας λέγαμε, ότι δηλαδή ο Θεγλαφαλάσαρ λεηλάτησε τις πόλεις των αλλοφύλων και κυρίευσε τη Δαμασκό, έπειτα μετά από αυτόν, σε ακόμη βαρύτερες συμφορές τους έριξε ο Σαλμανασάρ στα χρόνια της βασιλείας του Εζεκία, όταν πολιόρκησε και κατέλαβε τις πόλεις των Σαμαρειτών.

Καθώς λοιπόν η επίθεση έχει ήδη προετοιμαστεί, και ο στρατός των Ασσυρίων είναι παρών, καθώς οι πολιορκητικές μηχανές έχουν ήδη μεταφερθεί στις πύλες κάθε πόλης, και ενώ τα τείχη πρόκειται ήδη να κατασειστούν από τις αφόρητες επιθέσεις τους· προστάζει τις πύλες να ολολύζουν και τις πόλεις να κραυγάζουν, όχι υπερηφανευόμενες πλέον για εκείνους που κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ, ούτε χλευάζοντας τη δόξα του Παντοδύναμου Θεού, ούτε πανηγυρίζοντας για τον νεκρό Άχαζ, αλλά μάλλον προετοιμάζοντας κοπετό και θρήνους, και θλιβόμενες υπέρμετρα για τις συμφορές που πρόκειται από στιγμή σε στιγμή να έρθουν. Διότι για ποιον λόγο, λέει, πρόσταξα να θρηνούν οι πόλεις; Διότι καπνός έρχεται από τον βορρά, και δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να σταθεί απέναντί του. Καπνό από τον βορρά σε αυτά τα λόγια ονομάζει αυτόν που εξορμά από τη γη των Ασσυρίων, είτε τον ίδιο τον Σαλμανασάρ, είτε τον στρατό που τον συνοδεύει. Διότι η χώρα των Ιουδαίων βρίσκεται νοτιότατα, ενώ η χώρα των Ασσυρίων είναι βορειότερη. Πράγματι, παρομοιάζει τον φιλοπόλεμο στρατό με καπνό, επειδή προκαλεί δάκρυα σε αυτούς που θα αιχμαλωτιστούν.

Θα έρθει λοιπόν καπνός από τον βορρά. Έπειτα, ποιο είναι το τέλος της επιδρομής; Δεν θα υπάρχουν πλέον, λέει, δηλαδή με πανωλεθρία θα καταστρέψει τις πόλεις και τα σπίτια και όσους βρίσκονται μέσα σε αυτά. <Και τι θα αποκριθούν οι βασιλείς των εθνών; Ότι ο Κύριος εθεμελίωσε τη Σιών, και δι' αυτού θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού>. Όταν έγινε η επιδρομή των Ασσυρίων, αλώθηκαν μεν οι πόλεις των αλλοφύλων. Εξίσου όμως πορθήθηκαν και εκείνες των Σαμαρειτών· διασώθηκε όμως παραδόξως μόνη από όλες η Ιερουσαλήμ, καθώς εναντίον των στρατιών των Ασσυρίων επέφερε το χέρι Του Εκείνος που έχει τη δύναμη να κατορθώνει τα πάντα με ευκολία. Διότι μέσα σε μία νύχτα πέθαναν εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες από τους αλλοφύλους. Όταν λοιπόν κατακάψουν τις πόλεις των αλλοφύλων εκείνοι από τον βορρά, και λεηλατήσουν και τη γείτονα της Ιουδαίας, την πόλη των Σαμαρειτών, και έπειτα, αφού περικυκλώσουν και την ίδια την Ιερουσαλήμ, ενώ κανείς δεν τους αντιστεκόταν, πέσουν νεκροί σε μία νύχτα· τότε ακριβώς, τότε έστω και παρά τη θέλησή τους, λέει, θα ομολογήσουν οι βασιλείς των εθνών ότι ο Κύριος εθεμελίωσε τη Σιών· και ότι δι' Αυτού θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού.

Κεφάλαιο 24. Προσφώνηση προς τους δαίμονες να μην παίρνουν θάρρος από την ιουδαϊκή πτώση, επειδή πρόκειται να υποστούν δεινά από εκείνους που μαθήτευσαν στους αποστόλους. Κατά το έτος που πέθανε ο βασιλιάς Άχαζ, έγινε αυτός ο λόγος: Μην ευφραίνεστε, όλοι οι αλλόφυλοι, επειδή συντρίφθηκε ο ζυγός αυτού που σας χτυπούσε· διότι από το σπέρμα του φιδιού θα βγουν απόγονοι ασπίδων, και οι απόγονοί τους θα βγουν ως ιπτάμενα φίδια, και μέσω αυτού θα βοσκηθούν οι φτωχοί· και φτωχοί άνδρες θα αναπαυθούν εν ειρήνη. Θα εξολοθρεύσει όμως με πείνα το σπέρμα σου, και το υπόλειμμά σου θα το εξολοθρεύσει. Θρηνείτε, πύλες των πόλεων, ας κραυγάσουν οι ταραγμένες πόλεις, όλοι εσείς οι αλλόφυλοι, επειδή έρχεται καπνός από τον βορρά, και δεν υπάρχει δυνατότητα ύπαρξης. Και τι θα αποκριθούν οι βασιλιάδες των εθνών; Ότι ο Κύριος θεμελίωσε τη Σιών, και μέσω αυτής θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού.