Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 14:32

Ολολύξτε, πύλες των πόλεων· και ας κραυγάσουν οι ταραγμένες πόλεις, όλοι οι αλλόφυλοι· διότι από τον βορρά έρχεται καπνός, και κανείς δεν θα μπορέσει να επιβιώσει. Και τι θα αποκριθούν οι βασιλείς των εθνών; Ότι ο Κύριος θεμελίωσε τη Σιών, και δι' αυτού θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού.

«Καπνός έρχεται από τον βορρά, και δεν έχει το είναι.» Δεν έχει (λέγει) δική του υπόσταση, ούτε είναι ουσιώδης και ενσώματη η φύση του καπνού· διότι είναι ένας δριμύς ατμός, ο οποίος αναδύεται από την άνοδο της φωτιάς μέσα από όσα σιγοκαίγονται. Εφόσον λοιπόν οι αλλόφυλοι ταράσσονται από τον καπνό, ο οποίος αποτελεί ανυπόστατη φύση, τι θα πουν οι βασιλείς των εθνών, όταν δουν τον τόπο του Ισραήλ να βρίσκεται σε ειρήνη; Τι άλλο βέβαια, παρά ότι ο Κύριος εθεμελίωσε τη Σιών; Και δι' Αυτού θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού; Αυτός στερέωσε τα άσειστα θεμέλια της Σιών· διότι Αυτός, ο Θεός, είναι ο τεχνίτης και ο δημιουργός της άνω πόλεως. Θα σωθούν δε σε αυτήν όχι οι δυνατοί στα χρήματα, ούτε οι ισχυροί στο σώμα, ούτε όσοι έχουν ασκηθεί στα πολεμικά έργα, αλλά «οι ταπεινοί του λαού» (λέγει)· διότι ο Θεός εξέλεξε τα ασθενή του κόσμου, ώστε μέσα από αυτά να φανερώσει το υπερβάλλον της δυνάμεώς Του.

Και τι θα αποκριθούν οι βασιλείς των εθνών; Ότι ο Κύριος θεμελίωσε τη Σιών, και δι' Αυτού θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού. Επειδή λοιπόν κανείς από τους αλλοφύλους δεν κατέχει την αληθινή ύπαρξη, αλλά έχουν καταστεί σαν να μην υπάρχουν εξαιτίας της κακίας τους (διότι, όπως λέει, «Ας εκλείψουν οι αμαρτωλοί από τη γη και οι άνομοι, ώστε να μην υπάρχουν πλέον»· όχι με την έννοια ότι οδηγήθηκαν στον απόλυτο αφανισμό, αλλά ότι έχουν χωριστεί από την επισκοπή του Θεού, ο Οποίος είναι ο αληθινά «Ών»), τι θα πουν οι βασιλείς τους, βλέποντας τόσο μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα έθνη και στη Σιών; Ή είναι προφανές ότι θα έλθουν σε συναίσθηση, κατανοώντας ότι όσοι μεν πολιτεύονται σύμφωνα με τα έθνη βρίσκονται σε κλυδωνισμό εξαιτίας της κακίας τους, ενώ όσοι έχουν τον νου τους κεκαθαρμένο βρίσκονται σε ασφάλεια; Αυτός ο νους ονομάζεται Σιών, επειδή από εκεί βρίσκεται το παρατηρητήριο κάθε φύσεως. Διότι, σαν από κάποια βουνοκορφή, από το ύψος του νου θεωρείται αφενός ο κόσμος και η ευταξία που υπάρχει σε αυτόν, και μέσα από αυτά κατανοείται ο Θεός. Θεωρούνται αφετέρου τα πράγματα του βίου και η ευτέλεια που υπάρχει σε αυτά. —Όπως λοιπόν ο νους, που είναι βυθισμένος στον οίνο και στα υπόλοιπα πάθη, πίπτει εξαιτίας της μέθης, έτσι και ο καθαρός νους έχει ως θεμελιωτή του τον Θεό. —Και δι' Αυτού οι ταπεινοί του λαού θα σωθούν· διότι «Μακάριοι είναι οι πτωχοί», και «Αλίμονο στους πλουσίους, επειδή έχουν ήδη λάβει την παρηγοριά τους».

Θα έρθει λοιπόν καπνός από τον βορρά. Έπειτα, ποιο είναι το τέλος της επιδρομής; Δεν θα υπάρχουν πλέον, λέει, δηλαδή με πανωλεθρία θα καταστρέψει τις πόλεις και τα σπίτια και όσους βρίσκονται μέσα σε αυτά. <Και τι θα αποκριθούν οι βασιλείς των εθνών; Ότι ο Κύριος εθεμελίωσε τη Σιών, και δι' αυτού θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού>. Όταν έγινε η επιδρομή των Ασσυρίων, αλώθηκαν μεν οι πόλεις των αλλοφύλων. Εξίσου όμως πορθήθηκαν και εκείνες των Σαμαρειτών· διασώθηκε όμως παραδόξως μόνη από όλες η Ιερουσαλήμ, καθώς εναντίον των στρατιών των Ασσυρίων επέφερε το χέρι Του Εκείνος που έχει τη δύναμη να κατορθώνει τα πάντα με ευκολία. Διότι μέσα σε μία νύχτα πέθαναν εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες από τους αλλοφύλους. Όταν λοιπόν κατακάψουν τις πόλεις των αλλοφύλων εκείνοι από τον βορρά, και λεηλατήσουν και τη γείτονα της Ιουδαίας, την πόλη των Σαμαρειτών, και έπειτα, αφού περικυκλώσουν και την ίδια την Ιερουσαλήμ, ενώ κανείς δεν τους αντιστεκόταν, πέσουν νεκροί σε μία νύχτα· τότε ακριβώς, τότε έστω και παρά τη θέλησή τους, λέει, θα ομολογήσουν οι βασιλείς των εθνών ότι ο Κύριος εθεμελίωσε τη Σιών· και ότι δι' Αυτού θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού.

Ως ταπεινούς του λαού εννοεί αυτούς που έχουν εναποθέσει την ελπίδα της σωτηρίας τους σε αυτόν και μόνο, όπως ακριβώς ήταν ο βασιλιάς Εζεκίας, και όσοι γύρω από αυτόν προσέπιπταν στον Θεό, λέγοντας: «Εισάκουσε, Κύριε, επίβλεψε, Κύριε, και δες τα λόγια του Ραψάκη, τα οποία απέστειλε ο βασιλιάς των Ασσυρίων για να χλευάσει τον ζωντανό Θεό.» Αλλά και ο ίδιος άκουγε ως απάντηση τον Θεό να λέει ξεκάθαρα: «Αυτά λέει ο Κύριος: Θα υπερασπιστώ αυτή την πόλη για χάρη δική μου και για χάρη του δούλου μου, του Δαβίδ.» «Είναι, λοιπόν, καλό το να έχει κανείς πεποίθηση στον Θεό.» Και επειδή το γνώριζαν αυτό οι μακάριοι προφήτες λένε, ο μεν Ιερεμίας: «Μακάριος ο άνθρωπος που ελπίζει στον Κύριο, και ο Κύριος θα είναι η ελπίδα του.» Ο δε σοφότατος Δαβίδ: «Κύριε, Θεέ των δυνάμεων, μακάριος ο άνθρωπος που ελπίζει σε εσένα.» Διότι κανείς δεν πρόκειται να καταστρέψει εκείνον που βοηθείται από τα θεία Του νεύματα, και είναι πολύ καλά οχυρωμένος με την άνωθεν εύνοια. Διότι κρίνει άξιους φροντίδας αυτούς που Τον αγαπούν, και σε εκείνους που σπουδάζουν με κάθε τρόπο να φρονούν και να πράττουν όσα είναι αρεστά σε Αυτόν, παραχωρεί πρόθυμα την ασφαλή κατοχή των αγαθών.

Κεφάλαιο 24. Προσφώνηση προς τους δαίμονες να μην παίρνουν θάρρος από την ιουδαϊκή πτώση, επειδή πρόκειται να υποστούν δεινά από εκείνους που μαθήτευσαν στους αποστόλους. Κατά το έτος που πέθανε ο βασιλιάς Άχαζ, έγινε αυτός ο λόγος: Μην ευφραίνεστε, όλοι οι αλλόφυλοι, επειδή συντρίφθηκε ο ζυγός αυτού που σας χτυπούσε· διότι από το σπέρμα του φιδιού θα βγουν απόγονοι ασπίδων, και οι απόγονοί τους θα βγουν ως ιπτάμενα φίδια, και μέσω αυτού θα βοσκηθούν οι φτωχοί· και φτωχοί άνδρες θα αναπαυθούν εν ειρήνη. Θα εξολοθρεύσει όμως με πείνα το σπέρμα σου, και το υπόλειμμά σου θα το εξολοθρεύσει. Θρηνείτε, πύλες των πόλεων, ας κραυγάσουν οι ταραγμένες πόλεις, όλοι εσείς οι αλλόφυλοι, επειδή έρχεται καπνός από τον βορρά, και δεν υπάρχει δυνατότητα ύπαρξης. Και τι θα αποκριθούν οι βασιλιάδες των εθνών; Ότι ο Κύριος θεμελίωσε τη Σιών, και μέσω αυτής θα σωθούν οι ταπεινοί του λαού.