Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 14:8

Αλλά ο Σωτήρας συνέτριψε τον ζυγό των αμαρτωλών, αποβάλλοντας μεν εκείνον, και υποβάλλοντάς μας μάλλον στον δικό του ζυγό, και πλήττοντας ένα έθνος με αθεράπευτη πληγή. Ποιο έθνος όμως, παρά οπωσδήποτε αυτό των δαιμόνων, τους οποίους και διέταξε να απέλθουν στην άβυσσο; Και μάλιστα τους επέφερε βαρύτατες τιμωρίες· γι' αυτό άλλωστε κραύγασαν λέγοντας: «Έα, τι σχέση υπάρχει ανάμεσα σε εμάς και σε σένα, Ιησού Ναζαρηνέ; Ήρθες εδώ πριν από την ώρα μας για να μας καταστρέψεις;». <Όλη η γη βοά με ευφροσύνη, και τα ξύλα του Λιβάνου ευφράνθηκαν για σένα, καθώς και η κέδρος του Λιβάνου, λέγοντας: από τότε που εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε πλέον αυτός που μας κόβει.> Και αυτό αποτελεί μέρος του θρήνου· και όσον αφορά μεν την ιστορική αφήγηση, υπήρξε ευφροσύνη σε όλη τη γη, επειδή πορθήθηκε η χώρα των Ασσυρίων και επειδή εξέλιπε ο καταπιεστής, ο οποίος απαιτούσε από όλους να υποτάσσονται σε αυτόν. Αυτούς ο προφητικός λόγος τους ονομάζει ξύλα του Λιβάνου· παρομοιάζοντας με κέδρους εκείνους που προφανώς κατείχαν τις αρχές και τις εξουσίες των εθνών.

Όμως, σαν κάποιος ξυλοκόπος ο Ναβουχοδονόσορ, καταρρίπτοντάς τους, τους έθετε κάτω από τους δικούς του ζυγούς. Οι κέδροι, λοιπόν, λέει, χαίρονται για σένα και λένε: «Από τότε που εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε αυτός που μας κόβει». Εάν πάλι κάποιος ήθελε να εφαρμόσει αυτόν τον λόγο μόνο στους Ισραηλίτες, θα το σκεφτεί ως εξής: Ο Λίβανος είναι ένα παμμέγιστο βουνό στη γη των Φοινίκων, κατάφυτο από κέδρους και λιβάνια, δασώδες και με ωραία δέντρα. Το παρομοιάζει, λοιπόν, πολλές φορές η θεόπνευστη Γραφή με τη χώρα των Ιουδαίων, επειδή ακριβώς σε αυτήν υπήρχαν πάρα πολλοί που διακρίνονταν για την εξουσία και τη δόξα τους, αλλά βέβαια υπήρχαν και άλλοι που, με τα καυχήματα της ιεροσύνης, είχαν υψωθεί ψηλά και ήταν, ας πούμε, ευωδέστατοι. Και πράγματι, ο προφήτης Ζαχαρίας, παρομοιάζοντας την Ιουδαία με τον Λίβανο, και αυτούς που κατοικούσαν σε αυτήν με κέδρους, βελανιδιές και πεύκα. Και με παμφάγο πυρ τη ρωμαϊκή στρατιά, η οποία μετά τον σταυρό του Σωτήρα κατέκαψε ολόκληρη τη χώρα τους. Έτσι λέει: «Άνοιξε, Λίβανε, τις πύλες σου. Και ας καταφάει η φωτιά τους κέδρους σου. Ας θρηνήσει το πεύκο, διότι έπεσε ο κέδρος».

«Ολολύξτε, δρύες της Βασανίτιδος, διότι καταστράφηκε το πυκνό δάσος.» Ας θεωρηθεί, λοιπόν, ο λόγος των Ιουδαίων ότι προέρχεται από τα δέντρα του Λιβάνου, τα οποία ευφραίνονται και λέγουν προς τον Βαβυλώνιο και τους περί αυτόν: Από τότε που εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε κανείς για να μας κόψει. Και πολύ κομψά παρέμεινε στη μεταφορική έκφραση του λόγου.

Επειδή λοιπόν η φωνή προήλθε σαν από τα ξύλα του Λιβάνου, για τον λόγο αυτό λένε: «Δεν ανέβηκε αυτός που μας κόβει». Διότι, μετά την επιστροφή των Ισραηλιτών από τη Βαβυλώνα, δεν κινήθηκε πλέον εναντίον τους πόλεμος από τους Ασσύριους. Και εμείς εύλογα θα πούμε στον Σατανά, εμείς που παλαιότερα είχαμε λεηλατηθεί από εκείνον, αλλά τώρα πλέον έχουμε αποκτήσει σταθερό το φρόνημα εν Χριστώ, και νου ασφαλή και ριζωμένο στην ευσέβεια, και καρδιά θαλερότατη: «Αφότου εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε αυτός που μας κόβει». <Ο Άδης από κάτω πικράθηκε όταν σε συνάντησε· ξεσηκώθηκαν μαζί σου όλοι οι γίγαντες που εξουσίασαν τη γη, αυτοί που σήκωσαν από τους θρόνους τους όλους τους βασιλιάδες των εθνών. Όλοι θα αποκριθούν και θα σου πουν: Και εσύ αιχμαλωτίστηκες όπως και εμείς· και συγκαταλέχθηκες ανάμεσά μας· κατέβηκε στον Άδη η δόξα σου, η πολλή σου ευφροσύνη· από κάτω σου θα στρώσουν σήψη, και το σκέπασμά σου θα είναι σκουλήκι.> Είναι συνήθεια της θεόπνευστης Γραφής να προσωποποιεί μερικές φορές, και σαν να δίνει φωνή στα ίδια τα άψυχα πράγματα, όπως είναι το: «Ντρέψου, Σιδώνα, είπε η θάλασσα· και η δύναμη της θάλασσας είπε: Δεν ένιωσα ωδίνες τοκετού, ούτε γέννησα, ούτε έθρεψα νέους, ούτε μεγάλωσα παρθένους». Διότι αποδίδει τον σχετικό λόγο στην πόλη της Τύρου, η οποία λεηλατήθηκε κατά καιρούς από τους Βαβυλώνιους· και λέμε ότι ο λόγος αυτός ταιριάζει στη φύση των πραγμάτων.

Και προσθέτει: «Γίνετε χαρωποί, αγαλλιάστε· και μάλιστα όλα τα πεύκα χάρηκαν για σένα, και ο κέδρος του Λιβάνου». Το «πεύκο» δε και ο «κέδρος του Λιβάνου» πάλι αλληγορικά σημαίνουν κάποιους τυράννους και αλαζόνες, που πολιορκήθηκαν από τον Βαβυλώνιο και αποκόπηκαν από την ίδια τους τη χώρα· οι οποίοι ήταν επόμενο να «χαρούν» με την πτώση του εν λόγω προσώπου. Και χόρτασαν, λέγει, για την καταστροφή σου λέγοντας: «Από τότε που εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε αυτός που μας κόβει». Αυτοί λοιπόν που βρίσκονται στη γη θα πουν αυτά, ενώ εκείνοι που εγκατέλειψαν τον ανθρώπινο βίο και αφέθηκαν σαν σε δεσμά στους τόπους του άδη, «χαιρόμενοι» και οι ίδιοι για την καταστροφή του, θα πουν τα όσα ακολουθούν. Και προφθάνοντας όλους όσους βρίσκονται εκεί, ο «άδης» και η δύναμη που επιστατεί στις ψυχές των νεκρών, σαν κάποιος φρουρός φυλακής, από τα κάτω, μέσα από τα σκοτεινά βάθη, με θυμό και οργή θα ξεσηκωθεί εναντίον σου.

Ολόκληρη η γη βοά με ευφροσύνη, και τα δέντρα του Λιβάνου ευφράνθηκαν για σένα, καθώς και η κέδρος του Λιβάνου: Από τότε που εσύ κοιμήθηκες, δεν ανέβηκε πια αυτός που μας κόβει. Ο άδης από κάτω πικράθηκε όταν σε συνάντησε· ξεσηκώθηκαν μαζί σου όλοι οι γίγαντες που κυβέρνησαν τη γη, αυτοί που σήκωσαν από τους θρόνους τους όλους τους βασιλιάδες των εθνών. Όλοι θα αποκριθούν και θα σου πουν: Και εσύ αλώθηκες... ...και το σκέπασμά σου είναι σκουλήκι. Πώς έπεσε από τον ουρανό ο εωσφόρος, που ανέτελλε το πρωί; Συντρίφτηκε στη γη αυτός που έστελνε εντολές προς όλα τα έθνη. Εσύ δε είπες στον λογισμό σου: Στον ουρανό θα ανεβώ... τώρα όμως θα κατέβεις στον άδη και στα θεμέλια της γης. Αυτοί που θα σε δουν θα απορήσουν μαζί σου και θα πουν: Αυτός είναι ο άνθρωπος που τάραζε τη γη, που συγκλόνιζε βασιλιάδες, ... και κατέστρεψε τις πόλεις του, που δεν ελευθέρωσε τους αιχμαλώτους. Όλοι οι βασιλιάδες των εθνών κοιμήθηκαν με τιμή, ... εσύ όμως θα ριχτείς στα βουνά ως βδελυρός νεκρός, μαζί με πολλούς νεκρούς που κατατρυπήθηκαν από μαχαίρια και κατεβαίνουν στον άδη. Όπως ένα ένδυμα λερωμένο με αίμα δεν μπορεί να είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός ... σπέρμα πονηρό. Ετοίμασε για σφαγή τα παιδιά σου εξαιτίας των αμαρτιών του πατέρα σου, για να μην αναστηθούν ... και γεμίσουν τη γη με πόλεις ... και θα καταστήσω τη Βαβυλωνία έρημη ώστε να κατοικείται από σκαντζόχοιρους, και θα καταντήσει ένα τίποτα· και θα τη μετατρέψω σε βούρκο πηλού για καταστροφή.