Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 15:3

Ολολύξτε για τη Ναβαύ της Μωαβίτιδας. Σε κάθε κεφάλι υπάρχει φαλάκρα, όλοι οι βραχίονες είναι κατακομμένοι. Στις πλατείες της περιζωστείτε με σάκους και θρηνήστε χτυπώντας τα στήθη σας πάνω στα δώματά της, και στους δρόμους της όλοι ολολύξτε με κλαυθμό. Διότι έκραξε η Εσεβών και η Ελεαλή, έως την Ιασσά ακούστηκε η φωνή της. Γι' αυτό η οσφύς της Μωαβίτιδας βοά, η ψυχή της θα το γνωρίσει· η καρδιά της Μωαβίτιδας βοά μέσα της, έως τη Σηγώρ. Διότι ως τριετής δάμαλις είναι στην ανάβαση της Λουίθ.

Διότι αυτό σημαίνει το «Επί πάσης κεφαλής φαλάκρωμα», το να απορρίπτουν τους διδασκάλους και να καθιστούν τους εαυτούς τους γυμνούς από το δικό τους στολίδι, και μέσω της αγαθής πολιτείας να εξευτελίζουν τις δικές τους υποθήκες των πρακτικών διδαγμάτων, και τρόπον τινά να τα κατακόβουν με τον υγιή λόγο, ώστε να είναι όλοι οι βραχίονες κατακομμένοι, δηλαδή οι πρακτικές υποθήκες να ελέγχονται από τον υγιή λόγο μέσω της διαίρεσης και της λεπτομερούς εξέτασης των κακών διδαγμάτων. —Επειδή δε οδηγούνταν από τους πονηρούς μέσα από την πλατιά οδό, προστάζει αυτούς που έχουν επιλέξει τον δοκιμασμένο βίο να θρηνούν στις πλατείες, μετανοώντας για την ψυχαγωγία αυτών που οδηγούν προς την ηδονή, και θρηνώντας στην πλατεία να αναζητούν τη στενή και τεθλιμμένη οδό, ώστε, μετανοώντας ορθώς, να περιζωστούν με σάκους και, αναλαμβάνοντας πένθιμο σχήμα, σαν να κάνουν την οσφύ τους να βοά μέσω αυτών των ίδιων των ορατών πραγμάτων, αφήνοντας τα ίχνη της μετάνοιάς τους στους τόπους όπου πλανήθηκαν. Και προστάχθηκαν πάνω σε κάθε δώμα και σε όλες τις ρύμες να ολολύζουν με κλαυθμό. —Διότι ονόμασε δώματα τα υψηλά και κενά διδάγματα, και ρύμες της Μωαβίτιδος τις τρόπον τινά διαιρέσεις των νοημάτων.

Είτε, λοιπόν, βρέθηκε κανείς σε υψώματα που επαίρονται κατά της γνώσεως του Θεού, είτε σε κάποια διαλεκτική διαίρεση λόγων και προβλημάτων, τα οποία δίνουν την εντύπωση ότι πραγματεύονται με σαφήνεια το καθένα από τα προκείμενα, ας θρηνήσει γοερά από μετάνοια, για να εκπληρώσει το γεγραμμένο, καθώς ο λόγος προστάζει να κράζουν στις πλατείες, πάνω στα δώματα και σε όλους τους δρόμους. Και πρέπει να γίνονται αυτά γι' αυτόν τον λόγο, επειδή έκραξε η Εσεβών. Διότι η μεν Εσεβών ερμηνεύεται ως λογισμός· η δε Ελεαλή ως ανάβαση του Θεού· και η Ιασσά ως πραγματοποιηθείσα εντολή. Έκραξε λοιπόν η Εσεβών, τουτέστιν διαμαρτύρεται φανερά, ότι τα διδάγματα των Μωαβιτών είναι ανθρώπινοι λογισμοί και όχι αποκαλύψεις θείων μυστηρίων.

Αν και φαίνεται να έχει δοθεί ως εντολή, εντούτοις στην πραγματικότητα δεν είναι εντολή, αλλά ένα είδος εξωτερικής προσποίησης ως προς την ακρίβεια του βίου, με σκοπό την πειστικότητα και την αποδοχή των πονηρών διδαγμάτων που υποβάλλονται από το πονηρό φρόνημα. Γι' αυτό στα επόμενα αναφέρεται: «Όλοι οι βραχίονες είναι κατακομμένοι», ώστε εάν κάποιος πονηρός διδάσκαλος, ο οποίος εξαπατά με ψευδείς δοξασίες τις ψυχές εκείνων που τον ακολουθούν, δίνοντας όμως την εντύπωση ότι μεριμνά για ακριβέστερο βίο, τότε όσοι μετανόησαν επειδή παραδόθηκαν σε έναν τέτοιο διδάσκαλο, ας κατακόψουν τους δικούς τους βραχίονες, δηλαδή το πρακτικό είδος της πολιτείας. Θα τον αποκόψουν, δε, σαν να κουρεύουν τρίχωμα, και θα τον αποξενώσουν από το δικό τους σώμα, διότι τη θέση της κεφαλής την κατέχουν οι προεστώτες του σώματος των Εκκλησιών. Και τώρα, λοιπόν, η Ιασσά κραύγασε, διότι η ακρίβεια που επιδεικνύεται στην πολιτεία αποτελεί δέλεαρ για τη δημιουργία αληθοφάνειας. Αυτή, λοιπόν, είναι η αιτία των ολολυγμών με κλαυθμό, το ότι δηλαδή κραύγασε η Εσεβών και η Ελεαλή έως την Ιασσά.

Διότι η αποτρίχωση της κεφαλής είναι σύμβολο ατιμίας. <Και όλοι οι βραχίονες θα είναι κατακομμένοι.> Από το να οδύρονται και να θρηνούν. Ή επειδή οι ειδωλολάτρες έχουν το έθιμο να επιφέρουν τις λεγόμενες χαρακιές στα μάγουλα και στους βραχίονες. Μάταια λοιπόν θα το πράξετε και αυτό, λέγει, διότι η πράξη είναι εντελώς ανώφελη. <Λοιπόν, στις πλατείες της περιζωστείτε με σάκους, και οδύρεστε πάνω στις στέγες της, και στις πλατείες της, και στα στενά της, όλοι θρηνήστε γοερά με κλαυθμό, διότι κραύγασε η Εσεβών, και μίλησε μέχρι που ακούστηκε η φωνή της.> Η δύναμη της προφητείας μάς περιγράφει την εικόνα πόλεων που κατέχονται από υπέρμετρο τρόμο. Διότι, όταν τις έχει περικυκλώσει ο πόλεμος και έχει επιπέσει η έσχατη συμφορά στις πόλεις και στα σπίτια, άλλοι τρέχουν στις πλατείες και στα στενά οδυρόμενοι. Ενώ όσοι είναι ασθενείς και άμαχοι, όπως το γένος των γυναικών και των νηπίων, ανεβαίνουν πάνω στις στέγες, θρηνούν και ολολύζουν, καθώς βλέπουν τις φάλαγγες των πολεμίων και αναλογίζονται τη σφαγή που πρόκειται από στιγμή σε στιγμή να ακολουθήσει. Θρηνήστε γοερά, λοιπόν· διότι κραύγασε η Εσεβών, και μίλησε μέχρι που ακούστηκε η φωνή της.

Αυτά βεβαίως εκπληρώθηκαν ιστορικά κατά την επίθεση των Ασσυρίων και των Βαβυλωνίων, καθώς και επί εκείνων που στους μετέπειτα χρόνους κυριάρχησαν στη χώρα των Αράβων, κατά τους οποίους ο Θεός απειλεί ότι 〈θα επιφέρει τους Άραβες〉 εναντίον τους, υπονοώντας ίσως τους γειτονικούς 〈Άραβες〉 ή και τους Σαρακηνούς που βρίσκονται στα ενδότερα αυτών, στους οποίους, όπως αναφέρει ο Λόγος, θα παραδώσει τον Μωάβ. Επομένως, δεν είναι αναγκαίο να εξετάζουμε διεξοδικά όσα συνέβησαν στις υπόλοιπες πόλεις που βρίσκονται γύρω από τη Μωαβίτιδα, ούτε να ερευνούμε περιττά τα χωριά και τις περιοχές που αναφέρονται στην προφητεία, εννοώ δηλαδή τη 〈Ναβαύ〉 ή την 〈Εσεβών〉 ή την 〈Ελεάλη〉 ή την 〈Ιασσά〉 ή τη 〈Δηβών〉 ή τη 〈Λουήθ ή την οδό των Αράβων〉, στην οποία βρίσκεται 〈το ύδωρ της Νενηρείμ〉, ή την 〈Αγαλλείμ ή το πηγάδι στην Ελήμ ή το ύδωρ της Δηβών〉 ή την 〈Αριήλ〉 και την 〈Αδαμά〉 ή τον τόπο που ονομάζεται 〈Αρνών〉. Διότι, εφόσον αυτοί οι τόποι και τα χωριά εξακολουθούν ακόμη και σήμερα να είναι γνωστά γύρω από την περιοχή της νυν ονομαζόμενης Αρεοπόλεως, είναι περιττό να ερευνούμε τις απειλές που διατυπώθηκαν γι' αυτά, από τη στιγμή που έχουν ήδη εκπληρωθεί κατά γράμμα κατά τους χρόνους της πολιορκίας τους. Νομίζω δε ότι και η αλληγορική ερμηνεία επ' αυτών είναι βεβιασμένη, όπως ακριβώς και στην περίπτωση των Βαβυλωνίων προφήτευε ο Λόγος ότι θα εγερθούν οι ‹Μήδοι› εναντίον της Βαβυλώνας.