Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 18:5

«Διότι εξήλθε άγγελος Κυρίου», λέει, «και θανάτωσε από το στρατόπεδο των Ασσυρίων σε μία νύχτα εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες». Θα υπάρξει λοιπόν, λέει, ασφάλεια στην πόλη μου. Και το ότι εγώ έγινα βοηθός σε αυτούς που κινδύνευαν, θα γίνει τόσο φανερό σε όλους παντού, όσο λαμπρό και ισχυρότατο είναι το φως το μεσημέρι. Διότι, όταν ο ήλιος μεσουρανεί και στέλνει από ψηλά την πιο δυνατή ακτίνα του στους κατοίκους της γης, τα πάντα καταυγάζονται με το πιο πλούσιο φως. Έτσι λοιπόν, λέει, θα είναι η χάρη και η ασφάλεια που θα δοθεί τότε από εμένα σε αυτούς που κινδυνεύουν, σαν νέφος δροσιάς κατά τις ημέρες του θέρους πριν από τον θερισμό. Και τι άραγε θέλει να δηλώσει, θα το πω πάλι: Είναι συνήθεια σε εκείνους που θερίζουν να μην βάζουν το δρεπάνι (τον σίδηρο) στα στάχυα, αν δεν πέσει προηγουμένως δροσιά, ώστε να κάνει το καλάμι πιο εύκολο στην κοπή. Αποτελεί λοιπόν αντικείμενο προσευχής γι' αυτούς αυτό το πράγμα, εννοώ το να σταλεί η δροσιά από τον Θεό. Έτσι, τριπόθητη έγινε για τους κατοίκους των Ιεροσολύμων η ασφάλεια από τον Θεό, όπως ακριβώς και η δροσιά που πέφτει τις ημέρες του θέρους πριν από τον θερισμό. <Όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος του σταχυού, και η αγουρίδα ανθίσει βγάζοντας άνθος. Και θα κόψει τα μικρά τσαμπιά με τα δρεπάνια, και θα αφαιρέσει τις κληματίδες, και θα τις κατακόψει και θα τις εγκαταλείψει στα πετεινά του ουρανού και στα θηρία της γης.

Διατυπώνει, λοιπόν, τον λόγο του χρησιμοποιώντας την επιστήμη των γεωργών. Διότι είναι συνήθεια σε αυτούς, όταν πλέον δουν τα τσαμπιά του αμπελιού να έχουν ανθίσει, και να έχουν ήδη πάρει τη μορφή άγουρων σταφυλιών, να κλαδεύουν τις περιττές κληματίδες και να αποκόπτουν με τα δρεπάνια τα μικρά τσαμπιά που κρέμονται περιττά δίπλα στα μεγαλύτερα, ώστε τα μεγαλύτερα τσαμπιά, δεχόμενα την πιο θρεπτική ικμάδα, να μπορέσουν να φτάσουν σε πλήρη ωρίμανση. Κάτι τέτοιο λέει ότι έχει πράξει ο Θεός των όλων, είτε στους Ασσυρίους είτε στους Αιγυπτίους· διότι ο λόγος δεν είναι πάρα πολύ σαφής σχετικά με το εναντίον ποιων θα ταίριαζε και θα άρμοζε καλύτερα να απευθύνεται. Λέμε, λοιπόν, ότι αν κάποιος επιλέξει να θεωρήσει ως ένα αμπέλι το πλήθος των Ασσυρίων, που πολιόρκησε την αγία πόλη, θα βρούμε ότι το μεγάλο τσαμπί που νοείται σε αυτό, δηλαδή αυτός που λαμπρυνόταν στους θρόνους της βασιλείας, δεν καταστράφηκε μαζί με τους άλλους, αλλά αυτός μεν σώθηκε, ενώ το υπόλοιπο πλήθος εξολοθρεύτηκε σαν να βρισκόταν στην τάξη των μικρών τσαμπιών, και σαν τα περιττά κλήματα, σαν με κάποιο δρεπάνι, τους κλάδεψε η πιο κοφτερή μάχαιρα του Κυρίου. Διότι έπεσαν, όπως είπα, εξολοθρευόμενοι από το χέρι του αγγέλου, και τα πτώματά τους έγιναν τροφή για τα θηρία του αγρού και για τα πετεινά του ουρανού.

Και λέγει ότι αυτά θα συμβούν 〈πριν από τον θερισμό〉, υποδηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο τις καρποφορίες μέσα στις εκκλησίες του Θεού, οι οποίες ανθίζουν και πληθαίνουν δίκην σταχύων, για τις οποίες και παραπάνω δήλωνε λέγοντας: «και θα ευφρανθούν ενώπιόν σου όπως εκείνοι που ευφραίνονται κατά τον θερισμό»· και ο Σωτήρας ομοίως, με όσα έλεγε: «σηκώστε τα μάτια σας και δείτε τους αγρούς, ότι είναι κιόλας λευκοί για 〈θερισμό〉», και πάλι: «ο μεν 〈θερισμός〉 είναι πολύς, οι δε εργάτες λίγοι· παρακαλέστε λοιπόν τον κύριο του 〈θερισμού〉 να στείλει εργάτες στον 〈θερισμό〉 του».

Θα είναι λοιπόν το μεν 〈φως〉 της θεότητας του Λόγου άκρατο σαν ακμαίο και 〈μεσημβρινό στην πόλη〉 Του· επειδή όμως δεν είναι δυνατόν να χωρέσει αυτό από τους ανθρώπους, παρεμβαίνοντας η 〈νεφέλη〉 του Αγίου Πνεύματος, γεμάτη από 〈δρόσο〉, θα επισκιάσει την ίδια 〈πόλη〉, ώστε, σαν 〈σε ημέρες θερισμού〉 〈πριν από τον θερισμό〉, και το 〈φως〉 να εκλάμπει και η 〈νεφέλη〉 να την επισκιάζει. Και αυτά μεν θα συμβαίνουν πριν από τη συντέλεια και 〈πριν από τον θερισμό〉 γύρω από την 〈πόλη〉 του Θεού, μετά όμως τον 〈θερισμό〉 και τη συντέλεια του παρόντος βίου, της ίδιας της άκρατης θεότητας του Λόγου θα μετάσχουν όσοι πρόκειται να αξιωθούν εκείνου του τέλους, όταν, με την έλευση της συντέλειας, η καρποφορία της εκκλησίας του Θεού θα παραβληθεί με άλλη εικόνα, δια της οποίας εικόνας παρουσιάζει τη διάκριση που γίνεται μεταξύ όσων συνάγονται στην εκκλησία του Θεού. Διότι, όπως λέει, στα αμπέλια, όταν οι 〈βότρυες〉 είναι 〈άγουροι〉, επεμβαίνοντας ο γεωργός 〈εκκόπτει〉 όχι μόνο τα περιττά και άχρηστα 〈κλήματα〉, αλλά και τα ατελεσφόρητα και τρόπον τινά νεκρά από τα 〈σταφύλια〉· διότι και αυτά, ως μη αναγκαία και μη έχοντας καλή ελπίδα για την ωρίμανση του καρπού, τα αφαιρεί με γεωργική επιστήμη, για να μη βλάψουν τα περιττά και άχρηστα τους υγιείς 〈βότρυες〉.

Έτσι λέει ότι θα συμβεί κατά τον καιρό του 〈θερισμού〉· διότι, αφού αφαιρεθούν και αποκοπούν τα περιττά 〈κλήματα〉 της αμπέλου και τα άχρηστα 〈σταφύλια〉 σε αυτήν, και παραδοθούν ως βορά στις τιμωρητικές δυνάμεις, τα καλά 〈σταφύλια〉 και οι καρποφόρες ψυχές θα τύχουν της αγαθής ελπίδας κοντά στον Θεό.⌝ ⌞Σε αυτά, ο ίδιος ο Σωτήρας, αφού είπε ότι ο ίδιος είναι ‹η άμπελος›, ονόμασε τους μαθητές ‹τα 〈κλήματα〉›· ως 〈σταφύλια〉 δε των 〈κλημάτων〉 είναι λογικό να νοήσουμε εκείνους που μαθητεύουν υπό τους αποστόλους, από τους οποίους τα σαν νεκρά 〈σταφυλάκια〉, τα άχρηστα και στερημένα ζωτικής δυνάμεως, διδάσκει ότι θα αποβληθούν κατά τον καιρό της κρίσεως, και τα 〈κλήματα〉 ομοίως που δεν φέρουν κανένα 〈σταφύλι〉, όπως ήταν ο προδότης Ιούδας, 〈θα αποκοπούν παρομοίως με τα άχρηστα σταφύλια〉.⌟ Και αντί του: 〈και θα αφαιρέσει τα μικρά σταφυλάκια〉 και τα εξής, ο Σύμμαχος λέει: 〈και θα αποκοπούν τα ευτελή της〉, ενώ ο Ακύλας: 〈και θα εκκόψει τα αποβράσματά της με τα δρεπάνια και θα τα εγκαταλείψει στα πετεινά του ουρανού και στα θηρία της γης, και θα συναχθούν επάνω τους τα πετεινά του ουρανού και όλα τα θηρία της γης θα έλθουν επάνω τους〉, ⌜δηλαδή οι αντίπαλες και τιμωρητικές δυνάμεις.⌝ Αλλά αυτών μεν το τέλος είναι τέτοιο, στη συνέχεια δε, κάνοντας μνεία των καρποφόρων 〈κλημάτων〉 και των εύρωστων 〈σταφυλιών〉, προσθέτει: 〈και θα προσφερθούν δώρα στον Κύριο Σαβαώθ από λαό τεθλιμμένο και καταπονημένο〉. ⌜Αυτός θα μπορούσε να είναι εκείνος που πορεύεται ‹την στενή και 〈τεθλιμμένη〉› οδό ‹η οποία οδηγεί στη ζωή›.