Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 18:7

Αν πάλι κάποιος ήθελε να πει ότι αυτά ειπώθηκαν και για τους Αιγυπτίους, θα καταλάβεις ότι οι Ασσύριοι, λεηλατώντας την, δεν την κατέστρεψαν εξ ολοκλήρου, ούτε την αφάνισαν ολοσχερώς. Απεναντίας, εξαπολύοντας τη μάχαιρα σαν σε μικρά τσαμπιά στις κατά τόπους συνοικίες ή κώμες, περιόρισαν τον θυμό τους σύμφωνα με το θέλημα του φιλεύσπλαχνου Θεού, ο οποίος παιδαγωγεί όσους αμαρτάνουν, αλλά πολλές φορές συντομεύει τις τιμωρίες, και δεν επιτρέπει να χαθούν ολοκληρωτικά αυτοί που παιδαγωγούνται. Σε εκείνον τον καιρό θα προσφερθούν δώρα στον Κύριο Σαβαώθ από λαό καταπιεσμένο και τεθλιμμένο, και από λαό μεγάλο από τώρα και εις τον αιώνα.

«Έθνος που ελπίζει και είναι καταπατημένο, το οποίο βρίσκεται σε τμήμα του ποταμού της χώρας του, στον τόπο όπου επικαλέστηκε το όνομα του Κυρίου Σαβαώθ, το όρος Σιών.» Αφού εξέθεσε πολύ καλά όσα επρόκειτο να συμβούν κατά καιρούς στον πόλεμο στους πληθυσμούς των Αιγυπτίων, αναφέρει και την επιστροφή τους προς τον Θεό που θα ακολουθήσει, και ότι, αφού αποβάλουν την παλαιά ομίχλη της πλάνης από τα μάτια της διανοίας τους, και αποχαιρετήσουν τις ειδωλολατρικές λατρείες, θα βαδίσουν προς το καλύτερο. Και θα αναγνωρίσουν τον εκ φύσεως και αληθινά υπάρχοντα Θεό, τον Δημιουργό και Κύριο των πάντων, και μεταμορφούμενοι κατά κάποιον τρόπο προς μια νέα και εκλεκτή ζωή, θα καρποφορήσουν στον Θεό εκείνα για τα οποία θα μπορούσαν να φανούν δόκιμοι και πλήρεις από κάθε έπαινο, και θα προσφέρουν ως δώρα τα προς οσμή ευωδίας στον Θεό: την πίστη, την ελπίδα, την αγάπη. Και τον ονομάζει θλιμμένο λαό, επειδή υπέμεινε τη μεγαλύτερη δυνατή ταλαιπωρία, υφιστάμενος τα αποτελέσματα της θείας οργής.

Στον τόπο, λέει, όπου επικαλέστηκε το όνομα του Κυρίου Σαβαώθ, το όρος Σιών, δηλαδή στο όρος Σιών, όπου θα επικαλείτο το όνομα του Κυρίου Σαβαώθ. Και υποδηλώνει με αυτό την Εκκλησία, το μεγάλο και νοητό όρος. Διότι τίποτα το χαμηλό δεν υπάρχει σε αυτήν, ούτε από τα τετριμμένα δόγματα, αλλά καθετί μεγάλο και υψηλό, δηλαδή η αληθινή γνώση περί του Θεού, και η πολύ σαφής φανέρωση των μυστηρίων του Σωτήρα μας. Ως όρος Σιών, εξάλλου, ονομάζει πολλές φορές η θεόπνευστη Γραφή την Εκκλησία του Χριστού, ονομάζοντας νοητά με βάση την πρώτη την αληθινότερη Σιών, η οποία είναι υψηλή και αποτελεί παρατηρητήριο.

Παρεμβάλλεται δε το εξής: Το έθνος που ελπίζει και είναι καταπατημένο, το οποίο βρίσκεται σε ένα μέρος του ποταμού της χώρας του. Διότι η επιστροφή των Αιγυπτίων προς τον Θεό άρχισε από κάποιο μέρος της χώρας που βρίσκεται πέρα από τον ποταμό, για να κατανοήσεις ότι πρόκειται για την πόλη των Ρινοκορουριτών, δηλαδή μία από τις πόλεις εκείνης της περιοχής.

Έτσι λέει ότι θα συμβεί κατά τον καιρό του 〈θερισμού〉· διότι, αφού αφαιρεθούν και αποκοπούν τα περιττά 〈κλήματα〉 της αμπέλου και τα άχρηστα 〈σταφύλια〉 σε αυτήν, και παραδοθούν ως βορά στις τιμωρητικές δυνάμεις, τα καλά 〈σταφύλια〉 και οι καρποφόρες ψυχές θα τύχουν της αγαθής ελπίδας κοντά στον Θεό.⌝ ⌞Σε αυτά, ο ίδιος ο Σωτήρας, αφού είπε ότι ο ίδιος είναι ‹η άμπελος›, ονόμασε τους μαθητές ‹τα 〈κλήματα〉›· ως 〈σταφύλια〉 δε των 〈κλημάτων〉 είναι λογικό να νοήσουμε εκείνους που μαθητεύουν υπό τους αποστόλους, από τους οποίους τα σαν νεκρά 〈σταφυλάκια〉, τα άχρηστα και στερημένα ζωτικής δυνάμεως, διδάσκει ότι θα αποβληθούν κατά τον καιρό της κρίσεως, και τα 〈κλήματα〉 ομοίως που δεν φέρουν κανένα 〈σταφύλι〉, όπως ήταν ο προδότης Ιούδας, 〈θα αποκοπούν παρομοίως με τα άχρηστα σταφύλια〉.⌟ Και αντί του: 〈και θα αφαιρέσει τα μικρά σταφυλάκια〉 και τα εξής, ο Σύμμαχος λέει: 〈και θα αποκοπούν τα ευτελή της〉, ενώ ο Ακύλας: 〈και θα εκκόψει τα αποβράσματά της με τα δρεπάνια και θα τα εγκαταλείψει στα πετεινά του ουρανού και στα θηρία της γης, και θα συναχθούν επάνω τους τα πετεινά του ουρανού και όλα τα θηρία της γης θα έλθουν επάνω τους〉, ⌜δηλαδή οι αντίπαλες και τιμωρητικές δυνάμεις.⌝ Αλλά αυτών μεν το τέλος είναι τέτοιο, στη συνέχεια δε, κάνοντας μνεία των καρποφόρων 〈κλημάτων〉 και των εύρωστων 〈σταφυλιών〉, προσθέτει: 〈και θα προσφερθούν δώρα στον Κύριο Σαβαώθ από λαό τεθλιμμένο και καταπονημένο〉. ⌜Αυτός θα μπορούσε να είναι εκείνος που πορεύεται ‹την στενή και 〈τεθλιμμένη〉› οδό ‹η οποία οδηγεί στη ζωή›.

Ο ίδιος είναι και 〈αποσπασμένος〉, σαν να έχει αποξενωθεί από την κοινή ζωή των ανθρώπων, και είναι μέγας και πολυπληθής ενώπιον του Θεού. Γι' αυτό έχει λεχθεί: 〈και από λαό μεγάλο〉.⌝ Αυτά δε τα 〈δώρα θα προσφερθούν στον Κύριο Σαβαώθ από τώρα〉, λέγει, 〈και εις τον αιώνα χρόνον〉· ⌜διότι και στον παρόντα βίο και στον μέλλοντα αιώνα, ο προαναφερθείς 〈λαός〉 δεν παύει να αναπέμπει προς τον Θεό τα λογικά 〈δώρα〉 και τις αναίμακτες θυσίες.⌝ Αυτός ακριβώς ο λαός είναι το προειρημένο 〈έθνος που είναι καταπατημένο και ελπίζει〉, το οποίο αφενός 〈ελπίζει〉 χάρη στην υπομονή, για την οποία έχει λεχθεί: «η δε υπομονή φέρνει 〈δοκιμή, και η δοκιμή〉 〈ελπίδα〉· η δε 〈ελπίδα〉 δεν καταισχύνει», και αφετέρου είναι 〈καταπατημένο〉 εξαιτίας εκείνων που το καταδίωξαν και το καταπάτησαν πολλές φορές. Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Ακύλα, έχει λεχθεί: 〈έθνος υπομένον και καταπατημένο〉. Βλέπεις πώς ονόμασε τον 〈αποσπασμένο〉 〈λαό〉 ως 〈υπομένοντα〉. Και προσθέτει: το οποίο 〈βρίσκεται σε ένα μέρος του ποταμού της χώρας του〉· τίνος 〈αυτού〉, αν όχι του Θεού; ⌜Διότι το 〈έθνος〉 αυτό βρισκόταν 〈σε ένα μέρος του ποταμού της〉 〈χώρας〉 του Θεού, εφόσον πολιτευόταν μέσα στην Εκκλησία του Θεού, σαν να λέει: «εκ 〈μέρους〉 γνωρίζουμε και εκ 〈μέρους〉 προφητεύουμε»· διότι η εν λόγω 〈χώρα〉 δεν χωρούσε ολόκληρο τον 〈ποταμό〉, εννοώ δηλαδή τον Λόγο του Θεού.

Γι' αυτό λέγεται ότι το εν λόγω έθνος δημιουργήθηκε «σε τμήμα του ποταμού της χώρας» του Θεού. Σύμφωνα δε με τους υπόλοιπους ερμηνευτές, έχει ειπωθεί «του οποίου τη γη λεηλάτησαν ποταμοί»· διότι οι εχθροί και διώκτες αυτού του έθνους του Θεού ήταν κάποτε «αυτοί που λεηλάτησαν τη γη», όταν τους κατεδίωκαν «καταθλίβοντας και καταπατώντας» τους οι επιβουλευτές της πόλης του Θεού, για τους οποίους έχει γραφτεί: «ήλθαν οι ποταμοί, έπνευσαν οι άνεμοι», και πάλι: «χείμαρρο διήλθε η ψυχή μας· άραγε διήλθε η ψυχή μας το ανυπόστατο ύδωρ». Αλλά βεβαίως, έχοντας ελευθερωθεί από όλα αυτά, ο άλλοτε «θλιμμένος και καταπονημένος λαός» και το έθνος που αν και ήταν «καταπατημένο», εντούτοις «ήλπιζε» στον Θεό, «θα προσφέρει δώρα στον Κύριο Σαβαώθ». Και πού λέγεται ότι «θα τα προσφέρει» παρά «στον τόπο όπου βρίσκεται το όνομα του Κυρίου Σαβαώθ, στο όρος Σιών»· διότι, έχοντας αξιωθεί την «επουράνια πόλη», ο λαός που υπέφερε τόσα πολλά θα προσφέρει τις πνευματικές θυσίες, υπό τον Αρχιερέα Υιό του Θεού, «στον τόπο όπου βρίσκεται το όνομα του Κυρίου Σαβαώθ, στο όρος Σιών», για το οποίο λέει ο Απόστολος: «Έχουμε προσέλθει στο όρος Σιών και στην πόλη του ζώντος Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ». Αυτό είναι το τέλος της προφητείας κατά της Δαμασκού, η οποία άρχισε μεν από τους χρόνους που δηλώθηκαν, αλλά κατέληξε «στη συντέλεια του αιώνος» και στο τρισμακάριο τέλος των αθλητών της θεοσέβειας. Πρέπει δε να επιστήσουμε την προσοχή μας στο πώς έχει ειπωθεί: «Όραση της Αιγύπτου».

46. Διότι αξίζει να ακούσουμε προσεκτικά αυτά που ο βασιλιάς των εθνών υποσχέθηκε να κάνει σε όσους πρόκειται να κυβερνήσει, προσθέτοντάς τα σαν μια ανταπόδοση και έπαθλα για την υπακοή και την πίστη προς αυτόν. Διότι, λέει, ο Κύριος ο Θεός Σαβαώθ θα προσφέρει σε όλα τα έθνη πάνω σε αυτό το όρος τα εξής: θα πιουν ευφροσύνη, θα πιουν οίνο, θα χριστούν με μύρο σε τούτο το όρος. Άραγε ποιον από όλους έχει διαφύγει το ότι μέσα από αυτά μάς έχει εισαχθεί εκ των προτέρων με σαφήνεια η διδασκαλία των ιερών μυστηρίων της θείας δωρεάς και χάριτος; Δηλαδή της κοινωνίας του τιμίου αίματος του Σωτήρος ημών Χριστού, και του αγιασμού μέσω του θείου λουτρού. Τι θα μπορούσε να είναι πιο χαριτωμένο ή πιο θεϊκό από αυτά για την ευφροσύνη και τον φωτισμό της ψυχής; Γι' αυτό τους πρόσταξε πάλι να ευφραίνονται για τη γενναιοδωρία εκείνου που τους καλεί, λέγοντας: Ευφράνσου, στείρα εσύ που δεν γεννάς, ξέσπασε και φώναξε, εσύ που δεν δοκιμάζεις ωδίνες τοκετού, διότι πολλά είναι τα τέκνα της έρημης, περισσότερα από εκείνης που έχει τον άνδρα. Αλλά βέβαια και το τι είδους ανταπόδοση θα προσφέρουν εκείνοι που προσέδραμαν μέσω της κατά χάριν κλήσεως, θα το πει με τρόπο ευκολονόητο: Εκείνο τον καιρό θα προσφερθούν δώρα στον Κύριο Σαβαώθ, από λαό θλιμμένο και ταπεινό, από λαό μεγάλο, από τώρα και εις τον αιώνα. Και ως δώρα, τι άλλο θα μπορούσε να νοηθεί παρά οπωσδήποτε η πνευματική θυσία της αινέσεως, η λογική λατρεία που προσφέρεται στον Θεό από όλα τα έθνη που βρίσκονται μέσα στην Εκκλησία, την οποία Εκείνος αποδέχεται ως οσμή ευωδίας;