Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 19:12

Διότι, εάν κλείσει κάτι για τον άνθρωπο, ποιος θα το ανοίξει; σύμφωνα με τα γεγραμμένα. Σοφούς της Τάνεως, λοιπόν, ονομάζει τους ψευδοπροφήτες που βρίσκονται σε αυτήν, καθώς και τους επιμελητές των ναών. Αυτοί, αν και υπερηφανεύονταν πολύ για τη μαγική τέχνη τους, διαψεύδονταν από τα ίδια τα γεγονότα αποδεικνυόμενοι ότι δεν ήταν απολύτως τίποτα. <Πώς θα πείτε στον βασιλιά: Εμείς είμαστε υιοί συνετών, υιοί των αρχαίων βασιλέων; Πού είναι τώρα οι σοφοί σου; Ας σου αναγγείλουν και ας πουν: Τι έχει αποφασίσει ο Κύριος Σαβαώθ για την Αίγυπτο;> Για ποια κατορθώματα, λέγει, θα υπερηφανευθείτε; Σε τι ωφελήσατε τη χώρα των Αιγυπτίων ώστε να θαυμάζεσθε από αυτούς, ή ποια λόγια χρησιμοποιείτε για να παρασύρετε τον βασιλιά, λέγοντας ότι: Εμείς είμαστε υιοί συνετών, δηλαδή προφητών;

Μάγοι και απόγονοι μάγων· οι οποίοι σχεδόν κυβέρνησαν ολόκληρη τη χώρα, έχοντας αποκτήσει ξακουστή φήμη ανάμεσα στους λάτρεις των ειδώλων, και πάντοτε συναναστρέφονταν και συμβίωναν με τους άρχοντες· καθώς μάλιστα συνήθιζαν να προσφέρουν συμβουλές για όλα όσα έπρεπε να γίνουν, με τους ψευδώνυμους θεούς να τους υπαγορεύουν το κυνήγι του συμφέροντος. Όταν λοιπόν ελεγχθείτε ότι λέτε ψέματα, λέει, και ότι δεν γνωρίζετε τίποτα από την αλήθεια, πώς θα πείτε στον βασιλιά: «Εμείς είμαστε υιοί συνετών; Υιοί των βασιλέων που υπήρχαν από την αρχή;» Και ο προφητικός λόγος έχει διατυπωθεί για εμάς μέσα από αυτά τα λόγια, απευθυνόμενος βέβαια προς εκείνους που νομίζουν ότι είναι σοφοί· έπειτα μεταβαίνει στο πρόσωπο εκείνου που έλαχε να ηγείται, και λέει: «Πού είναι τώρα οι σοφοί σου; Ας σου αναγγείλουν, και ας πουν τι έχει αποφασίσει ο Κύριος Σαβαώθ εναντίον της Αιγύπτου».

Γι' αυτό έχει ειπωθεί: «και πλάνησαν την Αίγυπτο». Έπειτα, ο λόγος απευθύνεται προς αυτούς τους ίδιους τους Αιγύπτιους δαίμονες, λέγοντας: «Πώς θα πείτε στον βασιλιά: Εμείς είμαστε υιοί συνετών, υιοί των εξ αρχής βασιλέων;» Διότι, εφόσον δεν υπάρχει πλέον σε εσάς βασιλιάς, πώς θα είστε σε θέση να καυχάστε για τη σύνεσή σας; Πώς δε λέτε ότι είστε «υιοί παλαιών βασιλέων», προβάλλοντας τον Ώρο, την Ίσιδα, τον Όσιρι και τον Τυφώνα, και ισχυριζόμενοι ότι γένη θεών, ηρώων και νεκρών κυριάρχησαν κατά τον παλαιό χρόνο στην Αίγυπτο, των οποίων θεών λέτε ότι είστε «υιοί βασιλέων» και απόγονοι, εσείς, οι οποίοι μέσω της προφητείας υποδηλώνεστε ως «άρχοντες της Τάνεως» και «της Μέμφεως»; Πώς όμως θα μπορούσατε να είστε θεοί ή ποιας σοφίας θα μπορούσατε να μετέχετε, εφόσον δεν μπορέσατε ούτε να προγνωρίσετε ούτε να προαναγγείλετε τον δικό σας έλεγχο και την κατάλυση της βασιλείας εκείνων των οποίων τυγχάνατε σύμβουλοι, και τους οποίους μάλιστα καταστρέφατε, περιβάλλοντάς τους με παντοειδείς πλάνες; Σε συνέχεια αυτών, απευθύνεται και στην ίδια την Αίγυπτο, λέγοντας: «Πού είναι τώρα οι σοφοί σου; Ας σου αναγγείλουν και ας πουν τι έχει βουλευθεί ο Κύριος Σαβαώθ εναντίον της Αιγύπτου. Πού είναι λοιπόν οι σοφοί σου» θεοί, οι οποίοι υπόσχονταν να προαναγγέλλουν μέσω μαντειών και χρησμών όσα επρόκειτο να συμβούν; Ας παρουσιαστούν στο μέσον και ας πουν: «Τι έχει βουλευθεί ο Κύριος Σαβαώθ εναντίον της Αιγύπτου;»

Μεταξύ αυτών διδάσκει και τούτο: 〈ότι υπήρχαν στην Τάνιδα αρχηγοί πονηροί άγγελοι〉, ⌜παρουσιάζοντας σαφώς ότι υπήρχαν τότε στους Αιγυπτίους δαίμονες, ονομάζοντάς τους 〈πονηρούς αγγέλους〉, οι οποίοι μάλιστα ενεργούσαν τα περισσότερα στην ονομαζόμενη πόλη της Αιγύπτου 〈Τάνιδα〉, όπου βρισκόταν ιδρυμένη εκείνον τον καιρό η βασιλική έδρα του Φαραώ.⌝ 〈Φαραώ〉 δε ονομάζονταν όλοι οι εκ των Αιγυπτίων βασιλεύοντες στη χώρα τους, παράλληλα με το να κατέχουν και ιδιαίτερα προσωπικά ονόματα, ώστε κάποιος από αυτούς να είναι ο 〈Νεχαώ〉 και συγχρόνως να λέγεται Φαραώ. Μνημονεύει δε την 〈Τάνιδα〉 η Ψαλμωδία, καθώς τα παράδοξα που συντελέστηκαν μέσω του Μωυσή συνέβησαν «στη γη της Αιγύπτου, στην πεδιάδα της 〈Τάνεως〉», και στην προφητεία περί της Αιγύπτου ο ίδιος αυτός προφήτης δίδασκε λέγοντας: «Πού είναι τώρα οι σοφοί σου; Ας σου αναγγείλουν και ας σου πουν τι έχει αποφασίσει ο Κύριος Σαβαώθ για την Αίγυπτο, εξέλιπαν οι άρχοντες της 〈Τάνεως〉». Αλλά εκεί μεν, επειδή προφήτευε την παρουσία του Κυρίου στην Αίγυπτο, ακολούθως φανέρωνε την ‹έκλειψη των αρχόντων της 〈Τάνεως〉›· πράγματα τα οποία εκπληρώθηκαν κατά την επιφάνεια του Σωτήρα μας στους ανθρώπους.

Αυτό δε το δηλώνει ο προφήτης Ησαΐας στο όραμα περί της Αιγύπτου λέγοντας: Και μωροί θα γίνουν οι άρχοντες της Τάνεως, οι σοφοί σύμβουλοι του βασιλιά, η συμβουλή τους θα απομωρανθεί. Πώς θα πείτε στον βασιλιά: Εμείς είμαστε υιοί συνετών, υιοί βασιλέων από τα αρχαία χρόνια; Πού είναι οι σοφοί σου; Ας σου αναγγείλουν και ας σου πουν τι έχει αποφασίσει ο Κύριος για την Αίγυπτο.

Αυτά λέγει ο Κύριος: Καλέστε τις θρηνωδούς. Τι λες; Διατάζει να καλέσουν από παντού γυναίκες θρηνωδούς, και μάλιστα τις αποκαλεί σοφές; Για ποιον άραγε λόγο; Σύμφωνα με την εξωτερική (κοσμική) τους αντίληψη, τις αποκαλεί σοφές ως προς τη δική τους τέχνη. Διότι εκείνον που γνωρίζει κάτι καλά, συνηθίζει η Γραφή να τον αποκαλεί σοφό· όπως όταν λέγει: «Μαγεύεται δεχόμενη μάγια από σοφό». Και: «Πού είναι οι σοφοί της Τάνεως;». Για ποιον λόγο, λοιπόν, παραγγέλλει να το κάνουν αυτό; Ώστε να τους οδηγήσει στην πίστη και στη διόρθωση. Όχι για να γίνει απλώς αυτό καθαυτό, διότι δεν επιθυμεί απλώς και μόνο να θρηνούν. Διότι λέγει: «Στις εκκλησίες του Κυρίου μην κλαίτε με δάκρυα», αλλά (το προστάζει) χάριν αξιοπιστίας και για να βεβαιωθούν πλήρως για όσα πρόκειται να συμβούν. *Και διδάξτε στις κόρες σας τον οδυρμό, και κάθε γυναίκα τον θρήνο στην πλησίον της.

ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. — Περί της βουλής του Θεού· και ότι είναι αμετάβλητη και ακατάληπτη στους ανθρώπους. «Ο Κύριος ματαιώνει τις βουλές των εθνών, και ακυρώνει τους λογισμούς των λαών.» «Πόσο φοβερός είναι στις βουλές του πάνω από τους υιούς των ανθρώπων.» «Πολλοί λογισμοί υπάρχουν στην καρδιά του ανθρώπου· η βουλή όμως του Θεού παραμένει στον αιώνα.» «Αυτά που έχει βουληθεί ο άγιος Θεός, ποιος θα τα ματαιώσει; Και το υψωμένο του χέρι ποιος θα το αποστρέψει;» «Αυτά λέγει ο Κύριος Σαβαώθ: Όπως έχω πει, έτσι θα γίνει, και όπως έχω βουληθεί, έτσι θα παραμείνει.» —«Πού είναι οι σοφοί σου; Ας σου αναγγείλουν τι έχει βουληθεί ο Κύριος Σαβαώθ.» «Ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου, ή ποιος έγινε σύμβουλός του, για να τον καθοδηγήσει; Ή με ποιον συνεβουλεύθη, και τον δίδαξε; Ο αιώνιος Θεός, που κατασκεύασε τα άκρα της γης. Δεν θα πεινάσει, ούτε θα κοπιάσει, ούτε είναι δυνατόν να εξιχνιαστεί η φρόνησή του.» «Εγώ είμαι ο Θεός, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα. Όλη η βουλή μου θα σταθεί, και όλα όσα έχω βουληθεί, θα τα πράξω· μίλησα, και τα έφερα εις πέρας· έκτισα και το έπραξα.» «Ο λόγος μου, ο οποίος θα εξέλθει από το στόμα μου, δεν θα επιστρέψει σε εμένα κενός, μέχρις ότου συντελέσει όλα όσα θέλησα.» «Ποιος από τους ανθρώπους θα γνωρίσει τη βουλή του Θεού; Ή ποιος θα αναλογιστεί τι θέλει ο Κύριος; Διότι οι λογισμοί των θνητών είναι δειλοί, και επισφαλείς οι επινοήσεις τους.»