Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 19:25

Και θα πορευθούν οι Αιγύπτιοι προς τους Ασσύριους, και θα υπηρετήσουν οι Αιγύπτιοι τους Ασσύριους, όχι επειδή εκείνοι θα τους επιβάλουν ζυγό δουλείας, αλλά επειδή θα είναι συνδεδεμένοι με τους δεσμούς της αγάπης, καθιστώντας τις συναναστροφές τους γλυκύτατες. Ως Ασσύριους, βέβαια, ονομάζει αυτούς που κατοικούν στην ανατολική χώρα. <Εκείνη την ημέρα ο Ισραήλ θα είναι τρίτος ανάμεσα στους Ασσύριους και τους Αιγύπτιους, ευλογημένος πάνω στη γη, την οποία ευλόγησε ο Κύριος Σαβαώθ λέγοντας: Ευλογημένος είναι ο λαός μου στην Αίγυπτο, και στους Ασσύριους, και η κληρονομιά μου ο Ισραήλ.> Ο Ισραήλ έχει ονομαστεί πρωτότοκος ανάμεσα στα τέκνα.

Γι' αυτό, λέει ο Θεός των όλων: Ευλογημένος ο λαός μου, που βρίσκεται στην Αίγυπτο και στους Ασσυρίους· και συναριθμείται τρίτος ο Ισραήλ. Διότι προσθέτει ότι «Και κληρονομιά μου ο Ισραήλ». Και την αιτία αυτού μας την έχει ήδη αποδείξει ο λόγος· διότι έγινε κυριοκτόνος και τοποθετήθηκε στα νώτα, καθώς λέει ο Δαβίδ. Και μεταξύ των υπολοίπων βρέθηκε ο πρωτότοκος. <Το έτος που εισήλθε ο Ταναθάν στην Άζωτο, όταν απεστάλη από τον Αρνά, βασιλιά των Ασσυρίων, και πολέμησε την Άζωτο και την κατέλαβε, τότε μίλησε ο Κύριος προς τον Ησαΐα λέγοντας: Πήγαινε και βγάλε τον σάκο από την οσφύ σου, και λύσε τα σανδάλια από τα πόδια σου· και αυτός έπραξε έτσι, περπατώντας γυμνός και ανυπόδητος. Και είπε ο Κύριος: Όπως ακριβώς περπάτησε ο δούλος μου Ησαΐας γυμνός και ανυπόδητος, τρία έτη θα αποτελεί σημεία και τέρατα για τους Αιγυπτίους και τους Αιθίοπες· διότι έτσι θα οδηγήσει ο βασιλιάς των Ασσυρίων τους αιχμαλώτους της Αιγύπτου και των Αιθιόπων, νέους και γέροντες, γυμνούς και ανυπόδητους, με ανακαλυμμένη την αισχύνη της Αιγύπτου.> Αφού ολοκλήρωσε με εξαιρετικό τρόπο τον λόγο σχετικά με τους Αιγυπτίους, και έχοντας προφητεύσει τον τρόπο με τον οποίο θα κληθούν μέσω της πίστεως στην επίγνωση της αλήθειας, οικονομεί και πάλι κάποια από όσα ήταν χρήσιμα και αναγκαία για την ωφέλεια των Ισραηλιτών· και ποια ακριβώς είναι αυτά, θα τα αναφέρω με συντομία.

Γι' αυτό έχει αναφερθεί: «Ευλογημένος ο λαός μου που βρίσκεται στην Αίγυπτο και στους Ασσυρίους, και η κληρονομιά μου ο Ισραήλ». Σύμφωνα δε με τους υπόλοιπους ερμηνευτές έχει ειπωθεί: «Ευλογημένος ο λαός μου η Αίγυπτος και η Ασσούρ», ώστε να μην νομίσει κανείς ότι υποδηλώνονται οι Ιουδαίοι που βρίσκονται στην Αίγυπτο, αλλά οι ίδιοι οι Αιγύπτιοι και οι ίδιοι οι Σύροι. Εάν δε λέγεται ότι: «ο Ισραήλ ως τρίτος ανάμεσα στους Αιγυπτίους και στους Ασσυρίους» θα είναι «ευλογημένος στη γη την οποία ευλόγησε ο Κύριος Σαβαώθ», ας μην νομίζουμε ότι η γη αυτή είναι κάτι άλλο από την εκκλησία του Θεού. Ως «Ισραήλ» δε, μπορεί να νοηθεί και ολόκληρη η χορεία των αγίων και θεοφιλών ανδρών από το ιουδαϊκό έθνος που έχουν ήδη αναχωρήσει από τη ζωή. Γι' αυτό έχει αναφερθεί: «και η κληρονομιά μου ο Ισραήλ»· «διότι, όταν ο Ύψιστος διαμέριζε τα έθνη, μερίδα του Κυρίου έγινε ο λαός του, ο Ιακώβ, κλήρος της κληρονομιάς του ο Ισραήλ». Αλλά τότε μεν ήταν μόνο ο Ισραήλ, τώρα όμως και οι Αιγύπτιοι αποκαλούνται «λαός» του και «λαός ευλογημένος», και ομοίως οι Ασσύριοι.

Το δε «στη γη, την οποία ευλόγησε ο Κύριος Σαβαώθ», θα μπορούσε να αναφέρεται και στην επουράνια, για την οποία λέει ο Σωτήρας: «μακάριοι οι πράοι, διότι αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη», όπου βρίσκεται και η επουράνια Ιερουσαλήμ και το επουράνιο όρος Σιών του Θεού. Θα μπορούσαν ίσως τα προκείμενα να φανούν αντίθετα προς όσα ειπώθηκαν προηγουμένως, μέσω των οποίων ο λόγος φανέρωνε ότι θα υπάρξει ειρηνική συναναστροφή Αιγυπτίων και Ασσυρίων, ενώ τώρα λέει ότι «ο βασιλιάς των Ασσυρίων» θα πάρει αιχμαλώτους από τους Αιγυπτίους τους «νέους» και τους «γέροντες, γυμνούς και ανυπόδητους». Θα μπορούσε όμως να βρεθεί λύση στην απορία, εάν επιστήσουμε την προσοχή μας στον τρόπο ενεργείας του προφητικού πνεύματος. Διότι, καθώς έστρεψε την προσοχή του στην Αίγυπτο, προείδε αφενός όσα επρόκειτο να συμβούν άμεσα στους Αιγυπτίους κατά την εποχή του προφήτη, αφετέρου δε απέβλεψε και στα αγαθά που θα συνέβαιναν ύστερα από πολλά χρόνια στη χώρα των Αιγυπτίων. Έπειτα, αφού πρώτα προφήτευσε τα αγαθά με τα όσα προηγήθηκαν, μεταβαίνει σε εκείνα που επρόκειτο να συμβούν παραχρήμα. Αυτά δε ήταν λυπηρά για τους Αιγυπτίους· τα οποία μάλιστα εκπληρώθηκαν χωρίς καθυστέρηση ακριβώς σε εκείνους τους χρόνους κατά τους οποίους ζούσε ο προφήτης.

Διότι σήμερα προσήλθαν και οι μάγοι, κάνοντας την αρχή στο να απαρνηθούν τον τύραννο, και ο ουρανός καυχάται αναγγέλλοντας με το αστέρι τον δικό του Δεσπότη, και ο Κύριος, καθισμένος επάνω στην ελαφριά νεφέλη του σώματός Του, σπεύδει προς την Αίγυπτο, κατά φαινόμενο μεν για να αποφύγει την επιβουλή του Ηρώδη, στην πραγματικότητα δε εκπληρώνοντας αυτό που ειπώθηκε από τον Ησαΐα: Διότι, λέει, την ημέρα εκείνη θα είναι ο Ισραήλ τρίτος ανάμεσα στους Ασσυρίους, και ανάμεσα στους Αιγυπτίους ευλογημένος θα είναι ο λαός μου επάνω στη γη, την οποία ευλόγησε ο Κύριος Σαβαώθ λέγοντας: Ευλογημένος θα είναι ο λαός μου που βρίσκεται στην Αίγυπτο, και εκείνος στους Ασσυρίους, και εκείνος στον Ισραήλ.

«Γι' αυτό, ιδού, θα συνεχίσω να μεταθέτω τον λαό αυτόν, λέγει ο Κύριος, και θα τους μεταθέσω, και θα αφανίσω τη σοφία των σοφών και θα κρύψω τη σύνεση των συνετών». Και ευλόγως. Διότι δεν είστε σοφοί ούτε συνετοί, αλλά σκληροί και πανούργοι· είστε σοφοί μόνο στο να κάνετε το κακό, ενώ είστε ανίκανοι να γνωρίσετε την κρυμμένη βουλή του Θεού ή την πιστή διαθήκη του Κυρίου ή να βρείτε τα αιώνια μονοπάτια. Γι' αυτό: «Θα εγείρω», λέει, «για τον Ισραήλ και για τον Ιούδα σπέρμα ανθρώπων και σπέρμα κτηνών». Και μέσω του Ησαΐα για έναν άλλον Ισραήλ λέει τα εξής: «Εκείνη την ημέρα θα υπάρχει ένας τρίτος Ισραήλ ανάμεσα στους Ασσυρίους και τους Αιγυπτίους, ευλογημένος μέσα στη γη, την οποία ευλόγησε ο Κύριος Σαβαώθ λέγοντας: Ευλογημένος θα είναι ο λαός μου στην Αίγυπτο και στους Ασσυρίους, και η κληρονομιά μου ο Ισραήλ». Εφόσον λοιπόν ο Θεός ευλογεί και ονομάζει Ισραήλ αυτόν τον λαό και διακηρύσσει ότι είναι κληρονομιά Του, πώς δεν μετανοείτε, αφενός επειδή εξαπατάτε τους εαυτούς σας θεωρώντας ότι είστε οι μόνοι που αποτελείτε τον Ισραήλ, και αφετέρου επειδή καταριέστε τον ευλογημένο λαό του Θεού; Διότι και όταν απευθυνόταν προς την Ιερουσαλήμ και τις γύρω από αυτήν χώρες, είπε πάλι τα εξής: «Και θα φέρω πάνω σας ανθρώπους, τον λαό μου τον Ισραήλ, και θα σας κληρονομήσουν και θα γίνετε κτήμα τους, και δεν θα σας συμβεί ποτέ πια να στερηθείτε τέκνα από αυτούς».

«Την ημέρα εκείνη», λέει, «θα είναι ο Ισραήλ τρίτος ανάμεσα στους Ασσυρίους και τους Αιγυπτίους, ευλογημένος στη γη την οποία ευλόγησε ο Κύριος Σαβαώθ, λέγοντας: Ευλογημένος θα είναι ο λαός μου στην Αίγυπτο και στους Ασσυρίους, και η κληρονομιά μου ο Ισραήλ»· διότι, μέσω αυτών που απαριθμήθηκαν, δηλαδή των εθνών που έχουν κληθεί στο κήρυγμα, ο λόγος φανέρωσε το πλήρωμα. Κατόπιν, τρίτος στη σειρά έχει τεθεί ο Ισραήλ, επειδή, αν και ξεκινούσε από πολύ μακριά και από αλλοδαπή και βάρβαρη χώρα, ο Ασσύριος προφθάνει και αρπάζει πρώτος την πίστη στον Χριστό, προσκυνώντας Τον ενώ ήταν ακόμη σωματικά νήπιο, ο Οποίος δέχεται τα τιμητικά δώρα που είναι ισάριθμα με τα πνευματικά νοήματα και τις θεωρίες που αφορούν στο πρόσωπό Του. Δεύτερος τον υποδέχεται ο Αιγύπτιος, αποδιώχνοντας τη δεισιδαίμονα πλάνη με την κάθοδο Εκείνου που διέφευγε· μετά από αυτόν, τρίτος προσέρχεται ο Ισραήλ, και μάλιστα ενώ καλείται από τον κήρυκα, όπως ακριβώς μας έχουν παραδώσει οι απόστολοι του Κυρίου, οι οποίοι συνέταξαν τα ιερά Ευαγγέλια.