Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 19:9

Διότι είναι ψαράδες, και θερίζοντας τον πάπυρο κατασκευάζουν χαρτί, και επεξεργάζονται το σχιστό λινάρι. Ονομάζονται δε άνθρωποι των ελών, δηλαδή βοσκοί βοοειδών· διότι τα κοπάδια των βοδιών που έχουν είναι αναρίθμητα· υπάρχει δε τεράστια έλλειψη άρτου και οίνου και των άλλων αγαθών. Όταν λοιπόν στερέψουν τα ύδατα, λέγει, θα πιουν νερό.

Διότι, ορισμένες φορές, όταν κάποιοι σκάβουν στις ακτές, αντλούν πόσιμο νερό. Θα εκλείψουν όμως και θα ξεραθούν οι ποταμοί και όλες οι διώρυγες. Θα υπάρξει δε έλλειψη υδάτων σε κάθε βάλτο με καλάμια και παπύρους. Και καθετί που φυτρώνει μέσα στα ύδατα θα ξεραθεί, λέει, ώστε να στενάξουν και οι ψαράδες και εκείνοι που κατεργάζονται το σχιστό λινάρι, και να βρεθούν σε πολλή οδύνη όσοι τα επεξεργάζονται· και επιπλέον αυτών, εκείνοι που παρασκευάζουν τον ζύθο στον τόπο τους. Διότι, επειδή θα έχουν εκλείψει τα ύδατα, θα βρεθούν σε στέρηση από καθετί που γνωρίζει να τους ευφραίνει και να τους παρέχει πλουσιοπάροχα τα αναγκαία για τη ζωή. Και αυτά μεν ειπώθηκαν με σαφήνεια, όσον αφορά το ιστορικό τους νόημα. Εάν όμως κάποιος επιλέξει να εκλάβει τη σπάνη των υδάτων και με διαφορετικό τρόπο, και να εμβαθύνει σε πιο λεπτές έννοιες, δεν θα βαδίσει εκτός σκοπού, παρομοιάζοντας με ύδατα τον λόγο των σοφών των Ελλήνων, ο οποίος μοιάζει με μύθο γραϊδίων και είναι ασύνετος· με ψάρια δε το πλήθος των ανθρώπων, καθώς και με πάπυρο, με κάλαμο και με τα υπόλοιπα, των οποίων τροφός είναι η φύση των υδάτων. Με τους ψαράδες πάλι, και με όσους έχουν ως έργο τα ύδατα, εκείνους που γνωρίζουν να παγιδεύουν στα δίχτυα το πλήθος της μάζας, και τους κάνουν να εμπλακούν, σαν σε κάποια δίχτυα, στους λόγους που τους παρασύρουν στην πλάνη.

Αυτοί θα στενάξουν και θα λυπηθούν, και οι ψυχές τους θα πονέσουν, επειδή έχει ήδη καταστεί ανενεργός ο λόγος που κατέχουν· τον οποίο, παρομοιάζοντάς τον με ύδατα, διαβεβαιώναμε σαφώς πως, επειδή εξέλιπε εντελώς, θα ξηρανθούν όλα όσα τρέφονται από αυτόν. Αυτοί παρασκευάζουν τον ζύθο· διότι δεν προσφέρουν τον οίνο που ευφραίνει την καρδία του ανθρώπου, αλλά κάποια νόθη και άχρηστη διδασκαλία, την οποία επιχειρούν να στολίσουν, όπως τουλάχιστον νομίζουν, με ισχνούς λόγους. Διότι αυτό ακριβώς υπονοεί, νομίζω, όταν λέει ότι αυτοί κατεργάζονται τον βύσσο, που είναι κάτι το υπερβολικά λεπτό. Όπως και το σχιστό λινάρι. Επειδή τα όσα διδάσκουν είναι σαν ακίδες κάποιας φλύαρης λεπτολογίας· πλην όμως είναι παντελώς ανώφελα και γεμάτα από ψυχρά θεωρήματα.

Αυτοί δε που παγιδεύονται και αλιεύονται από αυτούς ως «ιχθύες» θα ήταν εκείνοι που παρασύρονται από τις απατηλές σοφιστείες σε κάθε είδος άθεης δεισιδαιμονίας. Λέγεται, λοιπόν, ότι «θα στενάξουν» και «θα πενθήσουν» οι «αμφιβολείς» (αλιείς) της Αιγύπτου, μη έχοντας πλέον εργασία εξαιτίας του Κυρίου που επεδήμησε σε αυτούς και κατέστρεψε όλη τους τη σοφία, σύμφωνα με το χωρίο: «θα καταστρέψω τη σοφία των σοφών, και θα αθετήσω τη σύνεση των συνετών». Έτσι θα κατανοήσεις και «εκείνους που κατεργάζονται το λινάρι», όχι το στερεό και άρρηκτο αλλά το «σχισμένο», δηλαδή τον λόγο που είναι ραγισμένος και διασπασμένος, και «τη βύσσο» ομοίως, επειδή και αυτά μετείχαν από τον ποταμό των Αιγυπτίων, καθώς αρδεύονταν από αυτόν. Γι' αυτό η Γραφή αναφέρει ότι οι εργάτες αυτών «θα στενάξουν»· όταν πια δεν θα διαθέτουν σε αφθονία τα υφάσματα που προέρχονταν από αυτά ως ένδυμα και στολίδι της δικής τους σοφίας. Διότι μέσω του «λιναριού», καθώς και της «βύσσου», επινοούσαν για τους εαυτούς τους στολίδι και ένδυμα, καλύπτοντας το ψεύδος που κατείχαν με κάποιους αληθοφανείς και απατηλούς λόγους. Δεν αναφέρει όμως ότι μόνο αυτοί «θα στενάξουν», αλλά και όλοι «εκείνοι που παρασκευάζουν» όχι τον οίνο από το αμπέλι, αλλά τον αιγυπτιακό «ζύθο», ο οποίος ήταν και αυτός νόθος και θολός, και τον οποίο χρησιμοποιούσαν ως ποτό πριν επιδημήσει σε αυτούς ο Κύριος. Οι Αιγύπτιοι, όταν εκλείψει και αυτό, εύλογα λέγεται ότι «θα στενάξουν» και ότι οι παρασκευαστές του θα πονέσουν στις ψυχές τους.

Απειλεί, λοιπόν, ότι αυτά θα τα υποστούν οι σοφιστές της Αιγύπτου, οι οποίοι είναι κάποιοι ζυθοποιοί και εργάτες του σχιστού λιναριού και της βύσσου, καθώς και ψαράδες, οι οποίοι περιβάλλουν με τιμή τον αιγυπτιακό ποταμό και τον λόγο της αιγυπτιακής σοφίας. Αποτρέποντας από αυτόν, ένας άλλος προφήτης αναφωνούσε λέγοντας: «Τι σχέση έχεις εσύ με την οδό της Αιγύπτου, για να πιεις νερό από τον Γειών;».