Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 21:11

Βιβλίο ιθ΄. Ησαΐας υιός του Αμώς. Αυτός και ο Ωσηέ, όπως προείπαμε, υπήρξαν σύγχρονοι μεταξύ τους. Διότι και αυτός έδρασε επί Οζίου, Ιωάθαμ, Άχαζ και Εζεκία, των βασιλέων του Ιούδα. Έχοντας δει όραμα, προφητεύει κατά της Ιουδαίας και κατά της Ιερουσαλήμ. Και απευθύνθηκε σε αυτόν λόγος Κυρίου. Το μεγαλύτερο δε μέρος της προφητείας του αποτελείται από ευαγγέλια περί της ένσαρκης παρουσίας του Λόγου του Θεού, και των παθών που υπέμεινε για εμάς. Προφητεύει επίσης και κατά των εξής εθνών: κατά της Βαβυλώνας, κατά των αλλοφύλων, κατά της Δαμασκού· αναφέρει όραμα για την Αίγυπτο, όραμα για την Ιδουμαία, όραμα για τη φάραγγα της Σιών, όραμα για την Τύρο, όραμα για τα τετράποδα στην έρημο. Διηγείται ακόμη την εκστρατεία του Σεναχηρείμ και την αλαζονεία του Ραψάκη, καθώς και την πτώση και τον όλεθρό τους. Αναφέρει επίσης ότι ο Εζεκίας, όταν ασθένησε και επρόκειτο να πεθάνει, προσευχήθηκε και έλαβε παράταση ζωής δεκαπέντε ετών. Προφητεύει, τέλος, για τους ευνούχους, για τα έθνη, και στο τέλος περί της ημέρας της κρίσεως.

Και βεβαίως πρέπει να προχωρήσουμε στα επιμέρους ζητήματα, στο μέτρο του δυνατού, για να ερμηνεύσουμε τα γεγραμμένα. <Προς εμένα κάλεσε από τον Σηείρ.> Αυτή είναι η φωνή του Παντοκράτορος Θεού που λέει στον προφήτη ότι, αμέσως μόλις ενσκήψει πόλεμος στη γη των Ιδουμαίων, θα τραπούν σε φυγή όλοι οι κάτοικοί της. Το Σηείρ είναι ένα παμμέγιστο όρος της Ιδουμαίας, κάτω από το οποίο λέγεται ότι βρίσκεται μια λαμπρή πόλη τους. Επειδή, λοιπόν, επρόκειτο πολύ σύντομα να τραπούν σε φυγή οι προερχόμενοι από το όρος Σηείρ, δηλαδή οι Ιδουμαίοι, λέει: «Προς εμένα κάλεσε», δηλαδή, ας έλθουν όσοι φεύγουν από εκεί προς την Ιουδαία.

Διότι, όπως ακριβώς ενέπαιζαν εκείνους από τον Ισραήλ που κατέφευγαν σε αυτούς, έτσι θα καταγελαστούν, λέει, παθαίνοντας τα ίδια με εκείνους και νικώμενοι από τα χέρια των Βαβυλωνίων. «Φυλάξτε τις επάλξεις, θα φυλάξω το πρωί και τη νύχτα». Ο λόγος αυτός απευθύνεται προς τους Ιδουμαίους, σαν να τους ονειδίζει ο Θεός για τους μάταιους κόπους που κατέβαλαν για να αμυνθούν εναντίον των εχθρών, χωρίς όμως να επιζητούν με κανέναν τρόπο τη σωτηρία και τη βοήθεια από Αυτόν. Διότι, καθώς επρόκειτο να συμβεί η έφοδος των Ασσυρίων, αποκλείοντας τις εισόδους των πόλεων, φρουρούσαν τις επάλξεις. Αλλά το εγχείρημα αυτό ήταν ανώφελο για αυτούς. Διότι οι πόλεις τους κυριεύθηκαν, και δεν υπήρξε απολύτως κανένας που να διασωθεί. Επομένως, ο λόγος του Θεού προς αυτούς διατυπώθηκε με ειρωνικό ήθος: Ναι, λέει, ορθά και λογικά σκέφτεστε, φυλάξτε τις επάλξεις.

Αφού ο λόγος ολοκλήρωσε την προφητεία για εκείνον που θα προέλθει ‹από τη ρίζα του Ιεσσαί› ⌜και αφού προφήτευσε όλα όσα επρόκειτο να συμβούν κατά την παρουσία του Χριστού, αρχίζει μια άλλη υπόθεση, αυτήν 〈εναντίον της Βαβυλώνας〉, έπειτα στη συνέχεια παραθέτει μια δεύτερη, την ‹περί των Φιλισταίων› —καθώς έτσι συνηθίζει η Γραφή να ονομάζει τους Παλαιστίνιους—, μετά τους οποίους τρίτο είναι «ο λόγος εναντίον της Μωαβίτιδος», έπειτα και «ο 〈λόγος ο〉 εναντίον της Δαμασκού» και μετά από αυτά η «όραση της Αιγύπτου», ύστερα ως έκτο 〈«το όραμα της ερήμου» και έπειτα〉 «το όραμα της Ιδουμαίας», έπειτα «λήμμα στην Αραβία», το οποίο ακολουθεί «το όραμα της φάραγγας της Σιών» και, τέλος όλων, «ο λόγος για την Τύρο».

Ο λόγος δεν έχει διατυπώσει την περί αυτών προφητεία άσκοπα, αλλά επειδή και αυτοί ήταν εχθροί του Ισραήλ που τους επιτίθονταν συνεχώς, όπως μαρτυρεί γι' αυτά η ιστορία και ο Ψαλμός που λέγει: «Διότι βουλεύθηκαν με ομόνοια για τον ίδιο σκοπό, συνήψαν διαθήκη εναντίον σου τα σκηνώματα των Ιδουμαίων και οι Ισμαηλίτες, ο Μωάβ και οι Αγαρηνοί, ο Γεβάλ και ο Αμμών και ο Αμαλήκ». Βλέπεις πώς τοποθετεί τους Ιδουμαίους πριν από όλους τους εχθρούς του λαού. Αυτό το έθνος ήταν το μεγαλύτερο στην περιοχή γύρω από την Πέτρα της Αραβίας και αντλούσε την καταγωγή του από τον Ησαύ. Ο Ησαύ ήταν αδελφός του Ιακώβ, δηλαδή του Ισραήλ, από τον οποίο προέρχονται όλοι οι Ιουδαίοι. Επομένως, οι Ιδουμαίοι και οι Ιουδαίοι ήταν παιδιά αδελφών. Διότι Εδώμ ονομαζόταν ο Ησαύ, γι' αυτό και όσοι προέρχονται από αυτόν ονομάζονται Ιδουμαίοι. Επειδή, λοιπόν, οι Ιδουμαίοι ξεσηκώνονταν συνεχώς εναντίον του Ισραήλ, δικαιολογημένα ο προφήτης θεάται και το όραμα που τους αφορά, προλέγοντας όσα επρόκειτο να συμβούν και σε αυτούς. Φαίνεται δε ότι ο Θεός απευθύνεται στους δικούς του γνώριμους λέγοντας: «Προς εμένα καλεί από το Σηείρ»· διότι, αυτούς που φεύγουν «από το Σηείρ», σύμφωνα με τους λοιπούς ερμηνευτές, τους «καλεί προς εμένα» (κοντά του), λέγει. «Σηείρ» ονομαζόταν το όρος του Ησαύ στην Αραβία, στο οποίο είχαν συγκροτηθεί τα βασίλειά του, και είναι γνωστό με αυτό το όνομα στους εντόπιους ακόμα και σήμερα. Σε αυτούς, λοιπόν, που αγωνιούν από τον φόβο των Ιδουμαίων λέγει: «Προς εμένα» να έρθετε με σπουδή, και αφού βρεθείτε κοντά μου, να «φυλάσσετε» τις δικές σας «επαλξεις».

Σοορά (Γέν. 14, 2). Πόλη της περιχώρου των Σοδόμων, η οποία ονομάζεται και Σιγώρ και Ζοορά. Σαυή (Γέν. 14, 5). Αρχαία πόλη, στην οποία κατοικούσαν οι Αμορραίοι, έθνος που βρισκόταν πάνω από τη Σοδομίτιδα, τους οποίους εξόντωσε ο Χοδολλαγόμωρ. Σηείρ (Γέν. 14, 6). Όρος της γης Εδώμ, όπου κατοικούσε ο Ησαύ, στη Γεβαληνή, το οποίο ονομάστηκε έτσι από τον Ησαύ· διότι ήταν τριχωτός, όντας ολόκληρος δασύτριχος, και η λέξη Σηείρ ερμηνεύεται ως "τριχωτός". Λέει δε η Γραφή ότι και πριν από τον Ησαύ, ο Χορραίος που κατοικούσε στον τόπο ονομαζόταν Σηείρ, τον οποίο εξόντωσε ο Χοδολλαγόμωρ. Τη Σηείρ μνημονεύει και ο Ησαΐας στο όραμα «της Ιδουμαίας».

ΗΣΑΪΑΣ ΥΙΟΣ ΑΜΩΣ. Αυτός και ο Ωσηέ, όπως προείπα, υπήρξαν σύγχρονοι μεταξύ τους· διότι και αυτός έζησε επί Οζίου, και Ιωάθαμ, και Άχαζ, και Εζεκίου, των βασιλέων του Ιούδα· και έχοντας δει όραμα, προφητεύει κατά της Ιουδαίας και κατά της Ιερουσαλήμ. Και απευθύνθηκε σε αυτόν λόγος Κυρίου· και το μεγαλύτερο μέρος της προφητείας του αποτελεί ευαγγέλιο περί της ενσάρκου παρουσίας του Λόγου του Θεού, και των όσων καταδέχθηκε να υποστεί πάσχοντας για εμάς. Προφητεύει επίσης και εναντίον των εξής εθνών: κατά της Βαβυλώνος, κατά των αλλοφύλων, κατά της Δαμασκού, όραμα περί της Αιγύπτου, όραμα της Ιδουμαίας, όραμα της φάραγγας της Σιών, όραμα της Τύρου, όραμα των τετραπόδων της ερήμου. Διηγείται επίσης την επιδρομή του Σενναχηρείμ και την αλαζονεία του Ραψάκη, καθώς και την πτώση και την καταστροφή τους· και ότι ο Εζεκίας, όταν αρρώστησε και επρόκειτο να πεθάνει, αφού προσευχήθηκε, έλαβε παράταση ζωής δεκαπέντε ετών. Προφητεύει ακόμη και για τους ευνούχους, και για τα έθνη, στο τέλος, περί της ημέρας της κρίσεως.