Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 21:7

«Και είδα δύο αναβάτες ιππείς· έναν αναβάτη όνου, και έναν αναβάτη καμήλας». Είναι συνήθεια στους αγίους προφήτες την ώρα της θεοπτίας ή των οραμάτων να συγκεντρώνουν, τρόπον τινά, τον νου μέσα στον εαυτό τους, και με απερίσπαστη διάνοια να παρατηρούν αυτά που τους αποκαλύπτονται από τον Θεό, και σαν να έχουν βρεθεί ψηλά και σε κάποια απόρρητη σκοπιά, να ακροώνται τους θείους λόγους. Και βέβαια, κάποιος από τους αγίους προφήτες είπε: «Στη σκοπιά μου θα σταθώ, και θα ανεβώ πάνω σε βράχο, και θα παρατηρήσω, για να δω τι θα μου μιλήσει (ο Θεός), και τι θα αποκριθώ για τον έλεγχό μου». Κάτι τέτοιο διδάσκει τώρα ο προφήτης, και λέει ότι άκουσε από τον Θεό: Αφού βαδίσεις, βάλε τον εαυτό σου σκοπό (φρουρό-παρατηρητή), και ό,τι δεις ανάγγειλέ το. Και δεν έλαβε εντολή να τοποθετήσει κάποιον άλλον ως σκοπό, αλλά οπωσδήποτε να προετοιμάσει τον εαυτό του για θεοπτία, και, γενόμενος σαν κάποιος σκοπός σε ύψος μέσω του νου, να παρατηρεί τα μέλλοντα και να δέχεται την όψη της θέας των πραγμάτων. Είδα λοιπόν, λέει, δύο αναβάτες ιππείς· έναν αναβάτη όνου, και έναν αναβάτη καμήλας. Και τι ακριβώς είναι αυτό, θα το διδάξει σαφώς ο θρήνος των Ασσυρίων. Διότι έλεγε: «Εναντίον μου οι Ελαμίτες, και οι πρέσβεις των Περσών έρχονται προς εμένα»· και οι Ελαμίτες είναι ένα βαρβαρικό έθνος, που έχει συνηθίσει να επιβαίνει σε καμήλες. Και ποιος άλλος θα μπορούσε να είναι ο αναβάτης του όνου, παρά οι επίλεκτοι των Περσών; Για τους οποίους μάλιστα λέγεται ότι πήγαιναν στη μάχη επιβαίνοντας σε ημιόνους και φέροντας σκιάδια, για να μην τους εξαντλήσει ο κόπος.

Ονομάζει λοιπόν αναβάτη όνου αυτόν που επιβαίνει σε ημιόνους. Αν και με άλλον τρόπο είναι πιθανό ο προφήτης να είδε το πλήθος των εχθρών να επιβαίνει σε άλογα, και να ακολουθεί πλήθος καμήλων και ημιόνων, τα οποία ήταν ίσως προετοιμασμένα για τη μεταφορά των λαφύρων. Διότι αυτό κάπου αλλού το λέει: «Στη θλίψη και στη στενοχώρια, λιοντάρι και σκύμνος λιονταριού· από εκεί και οχιές και γεννήματα οχιών που πετούν, οι οποίοι μετέφεραν πάνω σε όνους και καμήλες τον πλούτο τους·» Διότι λιοντάρι και σκύμνο λιονταριού ονόμαζε τον Κύρο, και τους υπ' αυτόν Πέρσες και Μήδους. Και οχιές και γεννήματα οχιών που πετούν· δηλαδή αυτούς που έχουν εξασκηθεί να ορμούν οξύτατα και να κινούνται σαν τα πτηνά, αυτούς από τα άλλα έθνη, οι οποίοι είχαν ως συνήθεια και πρακτική να επιβαίνουν σε καμήλες. <Άκουσε με πολλή προσοχή, και κάλεσε τον Ουρία στη σκοπιά του Κυρίου.> Ομολόγησε ο προφήτης ότι είδε δύο αναβάτες, μιας καμήλας και ενός όνου· και ποιοι μπορεί να είναι αυτοί, το προείπαμε ήδη. Και επειδή τους είδε άπαξ, διατάζεται λοιπόν να σπεύσει να μάθει τα αποτελέσματα της επίθεσης, και τις φρικτές διηγήσεις για τη συμφορά των Χαλδαίων. Διότι μια τέτοια είδηση είναι πραγματικά μεγάλη. Γι' αυτό λοιπόν τα όσα συνέβησαν στη Βαβυλώνα ήταν φρικτά, πέρα από κάθε περιγραφή, και είχαν φτάσει στο αποκορύφωμα των κακών.

Διότι επιτίθονταν εναντίον των Ιουδαίων και της ίδιας της Ιερουσαλήμ τα πιο απομακρυσμένα αλλά και τα γειτονικά έθνη· άλλοι μεν ιππεύοντας άλογα, οι Βαβυλώνιοι και οι Σύροι, καθώς και τα έθνη των Αιγυπτίων· άλλοι δε έχοντας ζέψει καμήλες, γαϊδούρια και μουλάρια, όπως οι Μωαβίτες και οι νομάδες της ερήμου, τους οποίους μνημονεύει και ο προφήτης Ησαΐας λέγοντας: «Μέσα στη θλίψη και τη στενοχώρια, το λιοντάρι και το μικρό του λιονταριού, από εκεί και οι ασπίδες και τα γεννήματα των ιπτάμενων ασπίδων, οι οποίοι μετέφεραν πάνω σε γαϊδούρια και καμήλες τον πλούτο τους». Λέει επίσης ότι είδε σε άλλο σημείο «αναβάτη γαϊδουριού και αναβάτη καμήλας». Περιγράφει λοιπόν τους εχθρούς της αλήθειας τυπολογικά με τα έθνη που πολεμούσαν πάντοτε την επίγεια Ιερουσαλήμ, ώστε μέσα από αυτά να κατανοήσουμε τους ορατούς και αόρατους εχθρούς μας, με τους οποίους διεξάγουμε τη μάχη.

Έπειτα λέει, στάθηκε ο 〈σκοπός〉 σύμφωνα με το πρόσταγμα του Κυρίου 〈και είδε δύο ιππείς αναβάτες〉, ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο: 〈και είδε άρμα με ένα ζεύγος ίππων〉. Αυτό λοιπόν είδε πρώτα, και μετά τη 〈συνωρίδα των ίππων〉 βλέπει άλλους 〈δύο ιππείς〉, ο ένας να επιβαίνει σε 〈όνο〉 και ο άλλος σε 〈κάμηλο〉. ⌜Αυτά ήταν σημεία και σύμβολα της παρατάξεως των πολεμίων, από τους οποίους άλλοι επετίθεντο επιβαίνοντας σε 〈άρματα〉, και άλλοι πάνω σε υποζύγια μεταφέροντας τα αναγκαία για τις χρείες τους.⌝ Αυτά λοιπόν 〈είδε ο σκοπός〉, για τον οποίο έδωσε εντολή ο Θεός στον προφήτη· 〈άκουσε〉, λέει, 〈με πολλή προσοχή και κάλεσε τον Ουρία στη σκοπιά〉. Τον προστάζει δηλαδή να τείνει τα αυτιά του για να ακούσει τον λόγο που πρόκειται να ειπωθεί 〈και να καλέσει τον Ουρία στη σκοπιά〉. ⌜Αντί όμως για το 〈Ουρίαν〉, ο μεν Ακύλας απέδωσε 〈λέοντα〉, ο δε Σύμμαχος 〈λέαιναν〉, και ο Θεοδοτίων 〈Αριήλ〉. Κανένας από αυτούς δεν ονόμασε 〈Ουρία〉, επειδή ούτε η εβραϊκή λέξη μνημόνευσε τον 〈Ουρία〉.⌝ Διότι όταν πρωτύτερα έκανε μνεία ‹〈του ιερέα Ουρία〉›, υποδήλωνε τον άνδρα με άλλα γράμματα, τώρα όμως με άλλη φωνή και με διαφορετικά γράμματα η εβραϊκή λέξη σημαίνει τον 〈λέοντα〉 ή τη 〈λέαινα〉 σύμφωνα με τον Σύμμαχο.

Προστάζει λοιπόν ο Κύριος τον προφήτη «να ακούσει με πολλή προσοχή» αυτά που επρόκειτο να ειπωθούν, και έπειτα να καλέσει είτε τη «λέαινα» είτε τον «Αριήλ», ώστε και αυτός, αφού έρθει, να θεαθεί από τον «σκοπό», καθώς ο προφήτης παρατηρούσε μαζί με τον «σκοπό». Αυτό ακριβώς σημαίνει λέγοντας στη συνέχεια: «Στεκόμουν διαρκώς την ημέρα, και στο στρατόπεδο στεκόμουν όλη τη νύχτα»· στεκόταν λοιπόν και ο προφήτης μαζί με τον «σκοπό», περιμένοντας με αγωνία την όψη του «λέοντα» ή της «λέαινας» ή του «Αριήλ» που επρόκειτο να τους εμφανιστεί. Και αφού υπέμεινε καρτερικά «όλο» τον χρόνο της «ημέρας» και της «νύχτας», προσθέτει: «Και ιδού, αυτός έρχεται». Ποιος είναι αυτός, αν όχι ο «Αριήλ» που επιβαίνει σε «συνωρίδα»; Γι' αυτό λέει: «Και ιδού, αυτός έρχεται επιβάτης συνωρίδας». Ποιος άραγε ήταν αυτός, αν όχι κάποιος τιμωρός άγγελος, μέσω του οποίου επρόκειτο να εκπληρωθούν τα γεγονότα της πολιορκίας της Βαβυλώνας; Ίσως ονομαζόταν «Αριήλ» ή ήταν ο ίδιος εκείνος που «περιπατεί ως ωρυόμενος λέων, ζητώντας ποιον να καταπιεί». Και βέβαια, βλέποντάς τον ο προφήτης, κατανόησε ότι, ως τιμωρός άγγελος που ήταν, θα επέφερε την καταστροφή της Βαβυλώνας.

Γι' αυτό αναφωνεί λέγοντας: «Έπεσε, έπεσε η Βαβυλώνα, και όλα τα αγάλματά της και τα χειροποίητα είδωλά της συνετρίβησαν στη γη»· διότι, σαν να είχε λάβει εντολή ο «Αριήλ» να τα πράξει αυτά, αυτή τη φωνή έβγαζε ο προφήτης. Δύο λοιπόν «σκοποί» παρουσιάζονται μέσω αυτών και δύο οράματα γίνονται αντιληπτά: διότι ο μεν πρώτος «σκοπός» έβλεπε «δύο έφιππους αναβάτες και αναβάτη γαϊδουριού και αναβάτη καμήλας», ο δε δεύτερος, που ήταν ο ίδιος ο προφήτης, δεν έβλεπε πλέον «αναβάτες καμηλών» ούτε «γαϊδουριών», αλλά «επιβάτη συνωρίδας», τον «λέοντα» ή τον «Αριήλ», μέσω του οποίου δήλωνε την πτώση της Βαβυλώνας και τη συντριβή των νομιζόμενων θεών της. Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο έχει ειπωθεί: «Έπεσε, έπεσε η Βαβυλώνα, και όλα τα αγάλματα των θεών της συνετρίβησαν». Ο μεν πρώτος λοιπόν «σκοπός», όντας κατώτερος από τον προφήτη, έβλεπε το πλήθος των εχθρικών ανδρών που επρόκειτο να επιτεθούν στη Βαβυλώνα, ο δε δεύτερος, που ήταν ο ίδιος ο προφήτης, έβλεπε το πιο μυστικό όραμα, το οποίο νομίζω ότι ήταν αγγελικό, μέσω του οποίου ενεργούνταν τα της πτώσης της Βαβυλώνας. Εύλογα λοιπόν, επειδή το προφητικό πνεύμα επρόκειτο να αναφωνήσει και να πει: «Έπεσε, έπεσε η Βαβυλώνα, και όλα τα χειροποίητα είδωλά της συνετρίβησαν», προκαταβολικά είπε ο Κύριος στον προφήτη «άκουσε με πολλή προσοχή», εννοώντας προφανώς αυτήν ακριβώς τη φωνή που ειπώθηκε για τη Βαβυλώνα και τα «αγάλματά» της.

Όπως η καταιγίδα διέρχεται μέσα από την έρημο, ερχόμενη από την έρημο, από τη γη, φοβερό και σκληρό όραμα μου αναγγέλθηκε. Εκείνος που αθετεί, αθετεί, και εκείνος που ανομεί, ανομεί. Εναντίον μου έρχονται οι Ελαμίτες και οι πρέσβεις των Περσών εναντίον μου έρχονται. Τώρα θα στενάξω και θα παρηγορήσω τον εαυτό μου. Εξαιτίας αυτού γέμισε η οσφύς μου από παράλυση, και με έπιασαν ωδίνες σαν της γυναίκας που γεννά. Αδίκησα τον εαυτό μου με το να μην ακούσω, έσπευσα ώστε να μη βλέπω. Η καρδιά μου πλανάται, και η ανομία με βυθίζει, η ψυχή μου έχει περιέλθει σε φόβο. Στήσε σκοπιά, ετοίμασε το τραπέζι, πιείτε, φάγετε. Σηκωθείτε οι άρχοντες, ετοιμάστε τις ασπίδες σας, διότι έτσι μου είπε ο Κύριος: Πήγαινε και στήσε σκοπό για τον εαυτό σου, ... και είδα δύο ιππείς αναβάτες, έναν αναβάτη όνου και έναν αναβάτη καμήλας. Άκουσε με πολλή προσοχή, και κάλεσε τον Ουρία στη σκοπιά του Κυρίου. Και είπε: Στάθηκα διαρκώς όλη την ημέρα και στο στρατόπεδο στάθηκα όλη τη νύχτα, και ιδού αυτός έρχεται, αναβάτης άρματος. Και αποκρίθηκε και είπε: Έπεσε η Βαβυλώνα, και όλα τα αγάλματά της και τα χειροποίητα είδωλά της συνετρίβησαν στη γη. Ακούστε οι εγκαταλελειμμένοι και οδυνώμενοι, ακούστε αυτά που άκουσα από τον Κύριο Σαβαώθ, ο Θεός του Ισραήλ τα ανήγγειλε σε εμάς.

Η Γραφή συχνά παρομοιάζει τον διάβολο με καμήλα, εξαιτίας του μεγάλου όγκου, της μεγάλης στρεβλότητας και της μνησικακίας του. Αυτός που παρατηρούσε από τη σκοπιά στο βιβλίο του Ησαΐα λέει: «Είδα αναβάτη όνου και αναβάτη καμήλας». Αναβάτη όνου ονομάζει τον Χριστό, επειδή εισήλθε στα Ιεροσόλυμα καθισμένος σε όνο· αναβάτη καμήλας ονομάζει τον αντίχριστο, ο οποίος κατά τις έσχατες ημέρες θα έλθει στον κόσμο με την ενέργεια του διαβόλου. Ο δε Ιωάννης είχε το ένδυμά του από τρίχες καμήλας. Διότι, αφού με το κήρυγμα της ευσέβειας προσείλκυσε κοντά του τους εθνικούς, οι οποίοι τον κάλυπταν σαν τρίχες, και απογυμνώνοντας εκείνον, και πυκνώνοντας τις τάξεις της Εκκλησίας, και υφαίνοντας το σώμα της Εκκλησίας με την ενότητα της πίστεως, κατασκεύασε για τον εαυτό του περιβόλαιο σωτηρίας. Είχε δε και δερμάτινη ζώνη γύρω από την οσφύ του. Η Γραφή μνημονεύει την οσφύ και τη δερμάτινη ζώνη, για να δηλώσει ότι το γενετήσιο πάθος έχει νεκρωθεί μέσω της αγνείας, όπως υποδηλώνει η εξωτερικά φορεμένη ζώνη που προέρχεται από νεκρό δέρμα. Διότι εκείνη η ζώνη αποτελούσε αδιάψευστο μάρτυρα της παρθενίας που κρυβόταν εσωτερικά.