Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 22:11

«Και συγκεντρώσατε για τους εαυτούς σας νερό ανάμεσα στα δύο τείχη, στο εσωτερικό της παλαιάς δεξαμενής, και δεν αποβλέψατε προς εκείνον που την έφτιαξε εξ αρχής, και δεν είδατε εκείνον που την έκτισε.» Κατηγορεί και πάλι τα πλήθη των Ιουδαίων, ή μάλλον τους άρχοντες και όσους είχαν περιβληθεί με τις ανώτατες τιμές, ότι αφενός μεν εξέπεσαν της σώφρονος λογικής, αφετέρου δε έπραξαν ασύνετα όχι ό,τι ήταν επόμενο να μπορεί να διασώσει την Ιερουσαλήμ που κινδύνευε, αλλά όσα έκαναν αγριότερη την οργή που τους βρήκε, καθώς ο Παντοκράτωρ Θεός παροξυνόταν κατά κάποιον τρόπο ακόμη περισσότερο σε αγανάκτηση εναντίον τους, εφόσον βεβαίως είχε παραμεληθεί και κανείς πλέον δεν είχε την πεποίθησή του σε Αυτόν. Απεναντίας, οι Ισραηλίτες θεωρούσαν ότι με τις δικές τους φροντίδες και τις ανθρώπινες προσπάθειες θα μπορούσαν να υπερισχύσουν του χεριού των εχθρών.

Διότι αναφέρουν ότι, αφού καταμέτρησαν τις οικίες της πόλης και έπειτα υπολόγισαν κατά προσέγγιση τα αποθέματα του νερού, αντελήφθησαν ότι είναι πολλές, και διοχέτευσαν το νερό της αρχαίας δεξαμενής μέσα στην πόλη, ώστε να έχουν, όπως τουλάχιστον θεωρούσαν, όσα θα τους επαρκούσαν, ακόμη και αν η διάρκεια της πολιορκίας παρατεινόταν περισσότερο. Και επιπροσθέτως, λέγει, κατασκεύαζαν τις οχυρώσεις των τειχών, κατεδαφίζοντας τις οικίες της πόλης. Αλλά δεν αποβλέψατε προς εκείνον που την δημιούργησε εξαρχής, ούτε είδατε εκείνον που την έκτισε. Διότι έπρεπε, έπρεπε, λέγει, να μην στηρίζονται στις δικές τους δυνάμεις, δηλαδή στις ευνοϊκές συγκυρίες, αλλά να υψώσουν τον οφθαλμό της διάνοιας προς εκείνον που πάντοτε περιτείχιζε την αγία πόλη. Διότι όρη, λέγει, υπάρχουν γύρω από αυτήν και ο Κύριος γύρω από τον λαό του, πράγμα το οποίο υπόσχεται σε αυτήν και δια της φωνής του προφήτη, λέγοντας: Και εγώ θα γίνω για αυτήν, λέγει ο Κύριος, τείχος πυρός ολόγυρα και θα είμαι προς δόξαν στο μέσο της. Εσείς όμως δεν θεωρήσατε το πράγμα άξιο κανενός λόγου, λέγει, αλλά παραβλέψατε την πρόνοια του Θεού, και σαν να μην είχατε καμία απολύτως ανάγκη της άνωθεν βοήθειας, εναποθέσατε ανοήτως το θάρρος σας στην προσθήκη των λίθων.

Επειδή δε οι 〈Ελαμίτες〉 ερμηνεύονται ως αυτοί που παραβλέπουν, εξαιτίας του ότι αδιαφορούν για τη σωτηρία εκείνων που χάνονται και δεν φείδονται κανενός, είναι εύλογο να έχουν ονομαστεί έτσι τα στρατεύματα που τους πολιόρκησαν, τα οποία, αφού παρατάχθηκαν με 〈ίππους〉 και με πλείστη δύναμη στην προαναφερθείσα 〈φάραγγα της Σιών〉, την οδήγησαν σε έσχατη ερήμωση.⌝ Γι' αυτό προστίθεται στη συνέχεια: 〈και οι εκλεκτές φάραγγές σου θα πλησθούν με άρματα, και οι ιππείς θα εμφράξουν τις πύλες του Ιούδα〉 και θα εισέλθουν, ⌜όχι τώρα ούτε κατά τον παρόντα καιρό, αλλά 〈εκείνη την ημέρα〉, δηλαδή στον προφητευόμενο καιρό,⌝ 〈στους οίκους της πόλεως〉, όταν πλέον, πολιορκώντας κάθε τόπο και ερευνώντας κάθε γωνία της πόλεως, 〈θα ανακαλύψουν τα απόκρυφα των οίκων της άκρας του Δαβίδ〉. ⌜Αυτά δε ήσαν τα απόρρητα σύμβολα της βασιλείας ή και εκείνα που φυλάσσονταν στο αγίασμα· τα οποία δεν επιτρεπόταν σε κανέναν παρά ‹μόνο στον αρχιερέα› να τα αντικρίζει, τα οποία ακριβώς λέγει ότι και αυτά θα παραδοθούν στους πολεμίους.⌝ Αντί δε του: 〈και είδαν ότι είναι περισσότεροι〉, ο Σύμμαχος αναφέρει: 〈και τα ρήγματα〉 λέγει 〈του οίκου του Δαβίδ θα δείτε ότι επληθύνθησαν〉. ⌜Εξαιτίας αυτών κατακρίνει όσους βρίσκονται 〈στη φάραγγα της Σιών〉, ότι 〈εξέτρεψαν τα ύδατα της αρχαίας κολυμβήθρας〉 τα οποία υπήρχαν στην πόλη, και επινόησαν άλλο 〈νερό για τον εαυτό τους〉 〈μεταξύ των δύο τειχών.

«Νερό» της «παλαιάς κολυμβήθρας» μέσα στην πόλη ήταν ο λόγος της «παλαιάς» και θεόπνευστης Γραφής, τον οποίο, αφού αποστράφηκαν, επινόησαν για τον εαυτό τους ένα αλλότριο «νερό», τις «παραδόσεις των πρεσβυτέρων», «διδάσκοντες διδασκαλίες και εντάλματα ανθρώπων». Γι' αυτό τον λόγο τους μέμφεται και ο Σωτήρας, ελέγχοντας την παρανομία τους, όταν λέει: «και ακυρώσατε τον λόγο του Θεού εξαιτίας της παράδοσής σας, υποκριτές». Αυτό ακριβώς υποδήλωνε και ο Ιερεμίας λέγοντας: «εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζώντος ύδατος, και έσκαψαν για τον εαυτό τους λάκκους ραγισμένους, οι οποίοι δεν θα μπορέσουν να συγκρατήσουν νερό». Έτσι, λοιπόν, «αποστράφηκαν το νερό της παλαιάς κολυμβήθρας» που βρισκόταν στην πόλη και επινόησαν «για τον εαυτό τους» ένα ξένο «νερό ανάμεσα στα δύο τείχη», εννοώ της «Παλαιάς» και της Καινής Διαθήκης. Διότι αυτά τυγχάνουν να είναι τα «δύο τείχη» της πόλης του Θεού, δηλαδή της κατά Θεόν πολιτείας, ανάμεσα στα οποία οι κατηγορούμενοι επινόησαν για τον εαυτό τους ένα αλλότριο και ξένο «νερό», «τις παραδόσεις των πρεσβυτέρων», για τις οποίες και υπερηφανεύονται πολύ εκείνοι που ανάμεσά τους ονομάζονται δευτερωτές.

Και κάτι άλλο χείριστο έχουν αποτολμήσει οι προαναφερθέντες· διότι, 〈γκρεμίζοντας〉 〈τους οίκους〉 της πόλης, χρησιμοποίησαν τους λίθους τους για την οικοδόμηση του δικού τους 〈τείχους〉. ⌜Θα μπορούσες δε να τους δεις να το πράττουν αυτό ακόμη και τώρα, όταν, αποσπώντας τα λόγια της Θείας Γραφής, περιτειχίζουν τις δικές τους μυθολογίες, περιβάλλοντας τους δικούς τους μύθους σαν με κάποιον φραγμό και ασφάλεια και 〈τείχος〉. Διότι, όπως επινόησαν για τον εαυτό τους ξένο ποτό, έτσι ακριβώς περιέβαλαν τον εαυτό τους και με δικό τους 〈τείχος〉, χρησιμοποιώντας ως λίθους τις λέξεις των Θείων Γραφών.⌝ Και αυτά, λέει, τα πράξατε 〈χωρίς να αποβλέψετε〉 προς τον Θεό 〈που εξ αρχής την εποίησε και την έπλασε〉, ⌜εννοώ δε την 〈παλαιά〉 〈κολυμβήθρα〉 των θεόπνευστων Γραφών, η οποία αναβλύζει από τις πηγές του θείου Πνεύματος.⌝ Και ο Σύμμαχος δε ερμήνευσε αυτό το χωρίο με τον ακόλουθο τρόπο: 〈και αντλήσατε το ύδωρ της κατώτερης κολυμβήθρας και αριθμήσατε τους οίκους της Ιερουσαλήμ και γκρεμίσατε τους οίκους για να οχυρώσετε το τείχος. Και κατασκευάσατε δεξαμενή ανάμεσα στα τείχη και την αρχαία κολυμβήθρα και δεν αποβλέψατε προς Εκείνον που την εποίησε και δεν είδατε από μακριά Εκείνον που την έπλασε〉. Και ο Θεοδοτίων δε ερμήνευσε ως εξής: 〈και συγκεντρώσατε το ύδωρ της κάτω κολυμβήθρας και αριθμήσατε τους οίκους της Ιερουσαλήμ και κατεδαφίσατε τους οίκους για τα οχυρώματα του τείχους.

και κατασκευάσατε δεξαμενή ανάμεσα στα δύο τείχη για το νερό της παλαιάς κολυμβήθρας, και δεν στρέψατε το βλέμμα σας σε Αυτόν που την κατασκεύασε, ούτε κοιτάξατε προς Εκείνον που την είχε πλάσει από τα παλιά〉.

Αλλά όλα αυτά, λέει, δεν διέφυγαν από τα ώτα του Κυρίου Σαβαώθ. Γι' αυτό, σαν να δεσμεύτηκε η αμαρτία τους με δεσμό του Θεού, εκδόθηκε εναντίον τους απόφαση που έλεγε: «και δεν θα σας συγχωρηθεί αυτή η αμαρτία, μέχρι να πεθάνετε». Δες, λοιπόν, το μέγεθος της απειλής της απόφασης και παρατήρησε ότι πουθενά σε αυτά δεν κατηγόρησε τον λαό για ειδωλολατρία, αλλά για το ότι «ανέβηκαν σε μάταια δώματα» και ότι γέμισαν την πόλη με βοές, και επινόησαν για τον εαυτό τους ξένο νερό, «αποστρεφόμενοι την παλαιά κολυμβήθρα», και επιπλέον τούτων, ότι κατασκεύασαν για τον εαυτό τους τείχος, «αφού κατεδάφισαν τα σπίτια της πόλεως»· και ενώ έπρατταν αυτά, παρέμεναν αναίσθητοι μπροστά στη δική τους καταστροφή. Αλλά ο προφήτης δεν είχε την ίδια διάθεση, αντιθέτως, θρηνώντας τους, έλεγε: «Αφήστε με, θα κλάψω πικρά». Η αιτία, λοιπόν, αυτού του πικρού κλαυθμού ήταν αυτό που ορίστηκε εναντίον τους στο τέλος και η απόφαση που εκδόθηκε από τον Θεό, η οποία έλεγε: «και δεν θα σας συγχωρηθεί αυτή η αμαρτία, μέχρι να πεθάνετε».