Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 22:9

«Και θα συμβεί οι εκλεκτές σου φάραγγες να γεμίσουν από άρματα, και οι ιππείς θα κλείσουν τις πύλες σου, και θα αποκαλύψουν τις πύλες του Ιούδα· και θα επιβλέψουν εκείνη την ημέρα στους εκλεκτούς οίκους της πόλεως, και θα αποκαλύψουν τα κρυφά των οίκων της ακροπόλεως του Δαβίδ». Εξυψώνει τις διηγήσεις, και σχεδόν ζωγραφίζει την έφοδο του πολέμου, και κατατρομάζει με φόβους τους ακροατές, ωθώντας τους έντεχνα στο να επιλέξουν αναγκαστικά τη μετάνοια. Λοιπόν, σαν να βλέπει ήδη τα στρατεύματα να είναι παρόντα και να έχουν μπει μέσα στις πύλες, λέει τα εξής: Οι Ελαμίτες, ως προερχόμενοι από περσική πόλη, παίρνουν το όνομά τους από αυτήν. Ορισμένοι μάλιστα λένε ότι αυτοί ήταν ιππείς Σαρακηνοί, και αυτοί ήταν ιπποτοξότες από τους πιο εύστοχους, σκληροί και ανένδοτοι, και που δεν γνώριζαν την ευσπλαχνία. Το ότι υπερτερούν και σε αριθμό το διδάσκει λέγοντας: «Οι εκλεκτές σου φάραγγες θα γεμίσουν από άρματα», και ότι «οι ιππείς θα κλείσουν τις πύλες σου», ώστε να συμπιέζονται πάρα πολύ όσοι θέλουν να επιτεθούν. Εισορμώντας δε, θα εξερευνήσουν κάθε λαμπρή οικία, και «θα αποκαλύψουν τα κρυφά των οίκων της ακροπόλεως του Δαβίδ», δηλαδή τον πλούτο των βασιλέων. Διότι βασίλευαν εκείνοι από τη φυλή του Ιούδα, από την οποία προήλθε και ο μακάριος Δαβίδ. Και αυτά ας ειπωθούν πάλι προς χάριν της ιστορίας.

Εάν βεβαίως εισβάλουν στον ανθρώπινο νου, σαν εχθροί, στίφη ασύνετων λογισμών ή σαρκικών ηδονών, τον κατακυριεύουν σαν να είναι αλωμένη πόλη. Αφανίζουν δε όλο τον πνευματικό του πλούτο, αποδιώκοντας κάθε ευσέβεια και απογυμνώνοντάς τον από τα λαμπρά κατορθώματα της αρετής. Γι' αυτό τον λόγο η θεόπνευστη Γραφή λέει: «Εάν το πνεύμα του εξουσιάζοντος εγερθεί εναντίον σου, μην εγκαταλείψεις τη θέση σου, διότι η θεραπεία θα καταπαύσει μεγάλες αμαρτίες». Διότι, όταν ανακόπτονται τέτοιου είδους πάθη, περιορίζονται, και η νήψη ωφελεί όσους την ασκούν. Όταν όμως αφήνονται ελεύθερα με ανεξέλεγκτες και ατιμώρητες ορμές, προχωρώντας διαρκώς προς το χειρότερο, συγκλονίζουν εκ θεμελίων εκείνους που νυστάζουν πνευματικά. «Και είδαν ότι είναι πολλοί, και ότι εξέτρεψαν το νερό της αρχαίας κολυμβήθρας μέσα στην πόλη, και ότι κατεδάφισαν τα σπίτια της Ιερουσαλήμ για την οχύρωση του τείχους της πόλης».

Επειδή δε οι 〈Ελαμίτες〉 ερμηνεύονται ως αυτοί που παραβλέπουν, εξαιτίας του ότι αδιαφορούν για τη σωτηρία εκείνων που χάνονται και δεν φείδονται κανενός, είναι εύλογο να έχουν ονομαστεί έτσι τα στρατεύματα που τους πολιόρκησαν, τα οποία, αφού παρατάχθηκαν με 〈ίππους〉 και με πλείστη δύναμη στην προαναφερθείσα 〈φάραγγα της Σιών〉, την οδήγησαν σε έσχατη ερήμωση.⌝ Γι' αυτό προστίθεται στη συνέχεια: 〈και οι εκλεκτές φάραγγές σου θα πλησθούν με άρματα, και οι ιππείς θα εμφράξουν τις πύλες του Ιούδα〉 και θα εισέλθουν, ⌜όχι τώρα ούτε κατά τον παρόντα καιρό, αλλά 〈εκείνη την ημέρα〉, δηλαδή στον προφητευόμενο καιρό,⌝ 〈στους οίκους της πόλεως〉, όταν πλέον, πολιορκώντας κάθε τόπο και ερευνώντας κάθε γωνία της πόλεως, 〈θα ανακαλύψουν τα απόκρυφα των οίκων της άκρας του Δαβίδ〉. ⌜Αυτά δε ήσαν τα απόρρητα σύμβολα της βασιλείας ή και εκείνα που φυλάσσονταν στο αγίασμα· τα οποία δεν επιτρεπόταν σε κανέναν παρά ‹μόνο στον αρχιερέα› να τα αντικρίζει, τα οποία ακριβώς λέγει ότι και αυτά θα παραδοθούν στους πολεμίους.⌝ Αντί δε του: 〈και είδαν ότι είναι περισσότεροι〉, ο Σύμμαχος αναφέρει: 〈και τα ρήγματα〉 λέγει 〈του οίκου του Δαβίδ θα δείτε ότι επληθύνθησαν〉. ⌜Εξαιτίας αυτών κατακρίνει όσους βρίσκονται 〈στη φάραγγα της Σιών〉, ότι 〈εξέτρεψαν τα ύδατα της αρχαίας κολυμβήθρας〉 τα οποία υπήρχαν στην πόλη, και επινόησαν άλλο 〈νερό για τον εαυτό τους〉 〈μεταξύ των δύο τειχών.

«Νερό» της «παλαιάς κολυμβήθρας» μέσα στην πόλη ήταν ο λόγος της «παλαιάς» και θεόπνευστης Γραφής, τον οποίο, αφού αποστράφηκαν, επινόησαν για τον εαυτό τους ένα αλλότριο «νερό», τις «παραδόσεις των πρεσβυτέρων», «διδάσκοντες διδασκαλίες και εντάλματα ανθρώπων». Γι' αυτό τον λόγο τους μέμφεται και ο Σωτήρας, ελέγχοντας την παρανομία τους, όταν λέει: «και ακυρώσατε τον λόγο του Θεού εξαιτίας της παράδοσής σας, υποκριτές». Αυτό ακριβώς υποδήλωνε και ο Ιερεμίας λέγοντας: «εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζώντος ύδατος, και έσκαψαν για τον εαυτό τους λάκκους ραγισμένους, οι οποίοι δεν θα μπορέσουν να συγκρατήσουν νερό». Έτσι, λοιπόν, «αποστράφηκαν το νερό της παλαιάς κολυμβήθρας» που βρισκόταν στην πόλη και επινόησαν «για τον εαυτό τους» ένα ξένο «νερό ανάμεσα στα δύο τείχη», εννοώ της «Παλαιάς» και της Καινής Διαθήκης. Διότι αυτά τυγχάνουν να είναι τα «δύο τείχη» της πόλης του Θεού, δηλαδή της κατά Θεόν πολιτείας, ανάμεσα στα οποία οι κατηγορούμενοι επινόησαν για τον εαυτό τους ένα αλλότριο και ξένο «νερό», «τις παραδόσεις των πρεσβυτέρων», για τις οποίες και υπερηφανεύονται πολύ εκείνοι που ανάμεσά τους ονομάζονται δευτερωτές.

Και κάτι άλλο χείριστο έχουν αποτολμήσει οι προαναφερθέντες· διότι, 〈γκρεμίζοντας〉 〈τους οίκους〉 της πόλης, χρησιμοποίησαν τους λίθους τους για την οικοδόμηση του δικού τους 〈τείχους〉. ⌜Θα μπορούσες δε να τους δεις να το πράττουν αυτό ακόμη και τώρα, όταν, αποσπώντας τα λόγια της Θείας Γραφής, περιτειχίζουν τις δικές τους μυθολογίες, περιβάλλοντας τους δικούς τους μύθους σαν με κάποιον φραγμό και ασφάλεια και 〈τείχος〉. Διότι, όπως επινόησαν για τον εαυτό τους ξένο ποτό, έτσι ακριβώς περιέβαλαν τον εαυτό τους και με δικό τους 〈τείχος〉, χρησιμοποιώντας ως λίθους τις λέξεις των Θείων Γραφών.⌝ Και αυτά, λέει, τα πράξατε 〈χωρίς να αποβλέψετε〉 προς τον Θεό 〈που εξ αρχής την εποίησε και την έπλασε〉, ⌜εννοώ δε την 〈παλαιά〉 〈κολυμβήθρα〉 των θεόπνευστων Γραφών, η οποία αναβλύζει από τις πηγές του θείου Πνεύματος.⌝ Και ο Σύμμαχος δε ερμήνευσε αυτό το χωρίο με τον ακόλουθο τρόπο: 〈και αντλήσατε το ύδωρ της κατώτερης κολυμβήθρας και αριθμήσατε τους οίκους της Ιερουσαλήμ και γκρεμίσατε τους οίκους για να οχυρώσετε το τείχος. Και κατασκευάσατε δεξαμενή ανάμεσα στα τείχη και την αρχαία κολυμβήθρα και δεν αποβλέψατε προς Εκείνον που την εποίησε και δεν είδατε από μακριά Εκείνον που την έπλασε〉. Και ο Θεοδοτίων δε ερμήνευσε ως εξής: 〈και συγκεντρώσατε το ύδωρ της κάτω κολυμβήθρας και αριθμήσατε τους οίκους της Ιερουσαλήμ και κατεδαφίσατε τους οίκους για τα οχυρώματα του τείχους.