Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 23:18

Διότι θα γίνει σαν άσμα λησμονημένης πόρνης, μη διατηρώντας πλέον το αρχικό της στολίδι. Θα αποτελεί ωδή και μέλος για πολλούς. Διότι θα θυμούνται τα όσα παλαιότερα κατείχε. Εσύ δε, ω Τύρο, σαν γερασμένη πόρνη που έχασε τη νεότητά της, πάρε την κιθάρα, περιπλανήσου ως πόλη που έχει καταντήσει σαν κάποια λησμονημένη πόρνη. Διότι όταν μαραίνεται, όπως είπα, η γυναικεία ομορφιά, τη λησμονούν ακόμη και εκείνοι που κάποτε είχαν συναρπαστεί και είχαν γίνει εραστές της. Παίξε, λοιπόν, καλά την κιθάρα και τραγούδησε πολλά, ώστε τουλάχιστον να σε θυμηθούν. <Και μετά από εβδομήντα χρόνια, ο Θεός θα επισκεφθεί την Τύρο, και θα αποκατασταθεί πάλι στην αρχική της κατάσταση, και θα γίνει εμπορικό κέντρο για όλα τα βασίλεια της οικουμένης. Και το εμπόριό της και ο μισθός της θα είναι άγια στον Κύριο, και δεν θα συγκεντρωθούν για τους ίδιους, αλλά για εκείνους που κατοικούν ενώπιον του Κυρίου· όλο το εμπόριό της θα είναι για να φάνε και να πιουν και να χορτάσουν σε πλησμονή, ως μνημόσυνο ενώπιον του Κυρίου.> Με δίκαιη απόφαση ο Θεός, όπως είπα, έκανε την ερήμωση των Τυρίων ισόχρονη με την αιχμαλωσία των Ισραηλιτών. Όταν δε ο Κύρος, μαζί με τους Πέρσες και τους Μήδους, κατέλαβε κατά κράτος την πόλη των Βαβυλωνίων και λεηλάτησε ολόκληρη τη χώρα των Χαλδαίων, ο Ισραήλ ελευθερώθηκε από την αιχμαλωσία, επέστρεψε πάλι στην πατρίδα του και κατοίκησε την αγία πόλη.

Χωρίς μνησικακία, λοιπόν, ο Θεός των όλων απέσυρε την οργή του και από τους Τύριους· η πόλη συγκροτήθηκε ξανά και επανήλθε στην αρχική της κατάσταση, και έγινε εμπορικό κέντρο και κατάλυμα, όπως και παλαιότερα, για όλα τα βασίλεια της γης. Όμως πρόσεξε τη διαφορά. Διότι παλαιότερα, το κέρδος από το εμπόριο συγκεντρωνόταν μόνο για αυτούς που το ασκούσαν, και απολύτως κανείς δεν προσέφερε καθόλου καρπούς στον Θεό. Επειδή όμως, όταν κλήθηκαν τα έθνη στη χάρη διά της πίστεως, γνώρισε και αυτή τον Σωτήρα και Λυτρωτή των όλων, και ανεγέρθηκε σε αυτούς άγιος ναός, και στήθηκε θείο θυσιαστήριο, το κέρδος από το εμπόριο δεν συγκεντρώνεται πλέον μόνο για τους εαυτούς τους· αλλά θα είναι και άγιο στον Κύριο, δηλαδή για αφιέρωμα και καρποφορία, ώστε και να φάνε και να πιουν ενώπιον του Κυρίου. Διότι παλαιότερα, καταφεύγοντας στους ναούς των ειδώλων και στα τεμένη των δαιμόνων, προσέφεραν θυσίες, και τελούσαν εκεί πανηγύρια, προς τιμήν και δόξαν των δικών τους κατασκευασμάτων· επειδή βρίσκονταν ακόμη σε πλάνη.

Επειδή δε, όπως είπα, γνώρισαν τον αληθινό Θεό, ο μισθός της εμπορίας τους έγινε άγιος για τον Κύριο, και τρώνε και πίνουν ως μνημόσυνο ενώπιον του Κυρίου, προσφέροντας δηλαδή στον Θεό ευχαριστίες για όσα καλά έχουν πετύχει. <Ιδού, ο Κύριος καταστρέφει την οικουμένη, και θα την ερημώσει, και θα αποκαλύψει το πρόσωπό της, και θα διασκορπίσει τους κατοίκους της.> Προηγουμένως ανέφερα ότι η Ιερουσαλήμ κυριεύθηκε, και μαζί της καταστράφηκαν και οι υπόλοιπες πόλεις της Ιουδαίας. Τα γύρω και γειτονικά έθνη χαμογελούσαν ειρωνικά βλέποντάς την πεσμένη, και σχεδόν κουνώντας τα κεφάλια τους με πλατύ γέλιο έλεγαν ότι ο Θεός ηττήθηκε από τα χέρια των Ασσυρίων. Όπως ακριβώς και ο Ραψάκης, γεμάτος περσική αλαζονεία, έλεγε σε αυτούς που κάθονταν πάνω στο τείχος: «Ας μην σας εξαπατά ο Εζεκίας λέγοντας ότι ο Θεός θα γλιτώσει την Ιερουσαλήμ από τα χέρια μου». Επομένως, επειδή μαζί με τους Βαβυλώνιους και τα άλλα έθνη χλεύαζαν τη δόξα του Θεού λέγοντας ότι αυτός που παλαιότερα τους προστάτευε δεν μπόρεσε να τους σώσει, για τον λόγο αυτόν, πολύ δικαιολογημένα, τιμωρούμενοι για τα σφάλματά τους και για την ασεβή φλυαρία τους, παραδόθηκαν και αυτοί στους Βαβυλώνιους προς ερήμωση.

Ο δε λόγος στο τέλος του θέματος, ο οποίος αναφέρει: «και θα είναι το εμπόριό της και ο μισθός της άγια στον Κύριο· δεν θα συγκεντρωθούν για τους ίδιους, αλλά για εκείνους που κατοικούν ενώπιον του Κυρίου», παρουσιάζει το κύριο νόημα της προφητείας να κατατείνει σε υπόθεση θεοσέβειας. 〈Ο λόγος〉, λοιπόν, περί της 〈Τύρου〉 στα πρώτα χωρία σημαίνει την πολιορκία που επήλθε στην πόλη, κατά τον χρόνο που ο Ασσύριος, ερχόμενος μαζί με τα άλλα έθνη, κυρίευσε και αυτήν και τη Σιδώνα, όπως αναφέρεται και στις έξωθεν (κοσμικές) ιστορίες. Βρίσκουμε, εξάλλου, στους συγγραφείς που μας παρέδωσαν γραπτώς την ασσυριακή ιστορία, ότι, όταν επήλθε ο βασιλιάς των Βαβυλωνίων, εκείνος ακριβώς που εκπόρθησε τα Ιεροσόλυμα, υπέταξε όχι μόνο την Παλαιστίνη, αλλά και την Αραβία και τη Δαμασκό και όλο το γένος των Φοινίκων. Διότι, εφόσον ο Θεός έκρινε ότι ο λαός που φέρει το όνομά Του, εννοώ τον Ισραήλ, έπρεπε να δοκιμάσει μια πιο πικρή παιδαγωγία διά της επιθέσεως των Ασσυρίων, δεν προσπέρασε ατιμώρητα ούτε τα υπόλοιπα έθνη, όσα είχαν στραφεί εναντίον του Ισραήλ κατά τον χρόνο της αλώσεώς του. Ποια δε ήταν αυτά; «Τα σκηνώματα των Ιδουμαίων και οι Ισμαηλίτες, ο Μωάβ και οι Αγαρηνοί, η Γεβάλ και ο Αμμών και ο Αμαλήκ, οι αλλόφυλοι μαζί με εκείνους που κατοικούν την 〈Τύρο〉». Βλέπεις πώς μνημόνευσε και τους Τυρίους, καθώς και αυτοί επιτέθηκαν κατά τον χρόνο της πολιορκίας του λαού.

Και εσύ η ίδια περιπλανήσου κατά τον χρόνο της ερήμωσής σου ρεμβόμενη και μετακινούμενη από τόπο σε τόπο και εκπορνευόμενη στα υπόλοιπα έθνη, σαν να είσαι πλέον λησμονημένη από τον Θεό. Εάν όμως μπορείς, λαμβάνοντας την κιθάρα σου, να χρησιμοποιήσεις το όργανό σου όχι πλέον πορνικά, αλλά με την κατάλληλη γνώση, τότε κιθάρισε πολλά και ψάλε πολλά δι' ευχών και ικεσιών προς τον Θεό. Διότι έτσι θα υπάρξει κάποτε μνεία για σένα ενώπιον του Θεού, εάν χρησιμοποιήσεις τα μέλη του σώματος και τα ίδια τα αισθητήριά σου, καλά συναρμοσμένα δίκην κιθάρας, με δεξιότητα, ζώντας σώφρονα και ψάλλοντας αρεστά στον Θεό· διότι έτσι θα γίνει μνεία για σένα, αφού ο Θεός θα σε καταξιώσει της δικής Του ενθύμησης. Αμέσως λοιπόν, όταν συμπληρωθεί ο προειπωμένος χρόνος, θα τύχεις επισκοπής από Αυτόν και θα αποκατασταθείς και πάλι στην αρχαία σου κατάσταση, ώστε να συσταθεί και πάλι σε σένα εμπόριο και να συρρέουν από παντού σπεύδοντας προς εσένα και κομίζοντάς σου τα εμπορεύματά τους. Αφού ο λόγος εξέθεσε αυτά και τα παρεπόμενά τους με το ίδιο νόημα σχετικά με την ερήμωση που κατέλαβε την Τύρο, καθώς και για την ανανέωσή της, η οποία υφίσταται ακόμη και σήμερα, προσθέτει: «και θα είναι η εμπορία της και ο μισθός άγιος στον Κύριο». Εξετάζοντας δε την ακρίβεια της ανάγνωσης, στάθηκα στην ερμηνεία του Ακύλα που λέει: «και θα είναι το εμπόριό της και το μίσθωμα αγιασμένο στον Κύριο».

Έτσι ακριβώς, η εβραϊκή λέξη χωρίς τα άρθρα αποδίδει το «εμπόριο» και το «μίσθωμα», και όχι, όπως στους Εβδομήκοντα, «η εμπορία» και «ο μισθός», μέσω των οποίων δίνεται η εντύπωση ότι υποδηλώνεται «όλη η εμπορία» και «όλος ο μισθός», αλλά, σύμφωνα με τον Ακύλα, «εμπόριο αυτής και μίσθωμα αγιασμένο στον Κύριο»· διότι δεν αναφέρεται σε «όλο το εμπόριό της» ούτε σε «όλο το μίσθωμά της», αλλά στο ότι κάποιο μέρος του «εμπορίου» και κάποιο μέρος του «μισθού θα είναι αγιασμένο στον Κύριο». Αυτό ακριβώς εκπληρώνεται και στην εποχή μας· διότι, εφόσον η Εκκλησία του Θεού έχει ιδρυθεί στην πόλη των Τυρίων, όπως βεβαίως και στα υπόλοιπα έθνη, πολλά από τα μισθώματα σε αυτήν, καθώς και από τα έσοδα που αποκτώνται από τις εμπορικές συναλλαγές, αγιάζονται στον Κύριο, καθώς προσφέρονται στην Εκκλησία Του. Και αυτοί που τα κομίζουν, τα προσφέρουν με ευλάβεια, όχι για τους ίδιους ούτε για να κάνουν οι ίδιοι χρήση των δώρων που προσφέρονται στον Θεό, «αλλά για εκείνους που κατοικούν ενώπιον του Κυρίου», δηλαδή για αυτούς που διακονούν στο θυσιαστήριο· «Διότι έτσι διέταξε ο Κύριος, όσοι κηρύττουν το Ευαγγέλιο, από το Ευαγγέλιο να ζουν», και: «όσοι διακονούν στο θυσιαστήριο, λαμβάνουν μερίδιο από το θυσιαστήριο». Σε αυτούς, λοιπόν, ως ιερείς του Θεού «που κατοικούν ενώπιον του Κυρίου», προσφέροντας τις απαρχές, τα προαναφερθέντα πρόσωπα εκπληρώνουν έμπρακτα την προφητεία που λέει: «και θα είναι το εμπόριό της και το μίσθωμά της αγιασμένο στον Κύριο και δεν θα συγκεντρωθεί για τους ίδιους, αλλά για εκείνους που κατοικούν ενώπιον του Κυρίου».

Ενέχει θαύμα ο λόγος, εάν οι Τύριοι, οι ειδωλολάτρες και πάντοτε εχθροί του Ισραήλ, επρόκειτο να προσφέρουν δώρα και απαρχές από το 〈εμπόριό〉 τους στον Θεό του Ισραήλ· μεγαλύτερο δε από τον λόγο τυγχάνει το αποτέλεσμα, το οποίο εκπληρώνεται με τα ίδια τα έργα στην εποχή μας. Στη συνέχεια αυτών αναφέρεται: 〈όλο το εμπόριό της θα είναι για φαγητό και ποτό, και για να χορτάσουν μέχρι πλησμονής, ως μνημόσυνο ενώπιον του Κυρίου〉. Αυτά ακριβώς ερμήνευσε σαφέστερα και ο Σύμμαχος λέγοντας: 〈διότι για εκείνους που κατοικούν ενώπιον του Κυρίου θα είναι το εμπόριό της, για να φάνε μέχρι χορτασμού και να ντυθούν μέχρι παλαιώσεως των ενδυμάτων〉, σύμφωνα με τα οποία θα εφαρμόσουμε ακολούθως και το νόημα της μετάφρασης των Εβδομήκοντα: 〈διότι για όσους κατοικούν ενώπιον του Κυρίου θα είναι τα έσοδα από το εμπόριό της, ώστε να φάνε και να πιούν και να χορτάσουν, ως συμβολή και ως μνημόσυνο ενώπιον του Κυρίου〉. Εάν λοιπόν είχε τεθεί, σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα, το: 〈όλο το εμπόριό της για να φάνε και να πιούν〉, η φράση θα είχε αποδοθεί διαφορετικά· επειδή όμως ούτε το εβραϊκό κείμενο ούτε οι υπόλοιποι ερμηνευτές έχουν αναφέρει το 〈όλο το εμπόριό της〉, αλλά έχουν δηλώσει ότι ένα μέρος από το 〈εμπόριό〉 της και από τον 〈μισθό της προσφέρεται σε όσους κατοικούν ενώπιον του Κυρίου〉 από τους πιστούς που κατοικούν στην Τύρο. Εμπράκτως αποδεικνύεται ότι το συμπέρασμα της προφητείας έχει εκπληρωθεί σύμφωνα με την ερμηνεία που αποδόθηκε.

Θρηνήστε ολολύζοντας, πλοία της Καρχηδόνας, διότι καταστράφηκε το οχυρό σας. Και θα συμβεί εκείνη την ημέρα, να εγκαταλειφθεί η Τύρος για εβδομήντα χρόνια, όσο διαρκεί ο χρόνος ενός βασιλιά... και μετά από εβδομήντα χρόνια, η Τύρος θα γίνει σαν το άσμα της πόρνης. Πάρε κιθάρα, περιπλανήσου, πόλη πόρνη ξεχασμένη, παίξε καλά την κιθάρα, τραγούδησε πολλά, για να σε θυμηθούν πάλι. Και μετά από εβδομήντα χρόνια, ο Θεός θα επισκεφθεί την Τύρο και θα αποκατασταθεί πάλι στην αρχαία της κατάσταση... Και το εμπόριό της και ο μισθός της θα είναι άγια αφιερωμένα στον Κύριο, δεν θα συγκεντρωθούν για τους ίδιους ούτε θα αποθηκευτούν σε θησαυροφυλάκιο, αλλά θα δοθούν σε όσους κατοικούν ενώπιον του Κυρίου, όλο το εμπόριό της για να φάνε και να πιουν και να χορτάσουν, ως συμβολή και μνημόσυνο ενώπιον του Κυρίου.