Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 24:13

Αναφέρει ότι φτάνουν στο τέλος τους και τα αγαθά του πλούτου, και η φωνή της κιθάρας, και το μεθυστικό ποτό γίνεται πικρό σε όσους κάποτε ζούσαν μέσα στην τρυφή, ενώ οι πόλεις και τα σπίτια έχουν ερημωθεί. Διότι έχει παύσει κάθε χαρά της γης, και αν μάλιστα κάποιος αναλογιζόταν τη συντέλεια του αιώνος, κατά την οποία θα έλθει ο καιρός της κρίσεως, θα πει πάλι: ότι θα παρέλθει κάθε τρυφή αυτού του κόσμου, και θα υπάρξει μάλλον στεναγμός και τριγμός οδόντων για εκείνους που θα κατέλθουν στον άδη. Και ο πλούτος δεν θα ωφελήσει καθόλου όσους τον κατείχαν, θα καταργηθεί κάθε τρυφή, και θα παύσουν οι σωματικές απολαύσεις, μάλλον δε θα καταλήξει σε πικρό τέλος για τους φιλαμαρτήμονες η φιλοσαρκία που κάποτε τους ήταν τόσο επιθυμητή. Διότι θα δώσουν λόγο στον Κριτή των πάντων· καθώς γράφει ο σοφότατος Παύλος, όλοι μας πρέπει να φανερωθούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού, για να λάβει ο καθένας την ανταπόδοση για όσα έπραξε δια του σώματος, είτε αγαθό είτε φαύλο. <Όπως εάν κάποιος ραβδίσει την ελιά, έτσι θα ραβδιστούν και αυτοί· και εάν παύσει ο τρύγος, αυτοί θα φωνάξουν δυνατά.> Δείχνει πάλι, μέσα από τα ορατά και εμφανέστατα παραδείγματα, την ανελέητη σκληρότητα των εχθρών, οι οποίοι δεν λυπούνται κανέναν, ούτε βεβαίως ανέχονται να αφήσουν κάποιον αμέτοχο από την ωμότητα που τους διακατέχει.

Διότι με προσεκτικό μάτι παρατηρούν το δέντρο εκείνοι που αναζητούν τον καρπό από τις ελιές· και αν τυχόν πέσει κάτι, το αρπάζουν με μεγάλη λαχτάρα, και τα συλλέγουν μέχρι και το τελευταίο. Έτσι, λέει, θα τους σταχυολογήσουν, καταστρέφοντάς τους με πανωλεθρία οι εχθροί, και όταν τελειώσει ο τρύγος, αυτοί θα βγάλουν δυνατή φωνή. Και αυτό το αναφέρει, πάλι, από τη συνήθεια που φυσιολογικά επικρατεί να γίνεται όταν ολοκληρώνεται ο τρύγος. Διότι οι τρυγητές, όταν φτάσουν στο τέλος των κόπων τους, βγάζουν κραυγές χαράς, και αφού τραγουδήσουν κάποιο αγροτικό τραγούδι, αναχωρούν από τα κτήματα. Όταν, λοιπόν, λέει, οι εχθροί τους σταχυολογήσουν όλους και δεν αφήσουν απολύτως κανέναν, τότε, σαν να έχει τελειώσει ο τρύγος, θα βγάλουν δυνατή φωνή, αλαλάζοντας προφανώς εναντίον των νεκρών και χαιρέκακα πανηγυρίζοντας πάνω στους πεσμένους. Λέμε λοιπόν πάλι, αποβλέποντας στο βαθύτερο νόημα, ότι κατά τον καιρό της Κρίσεως κανείς από όσους έχουν ζήσει ανόσια δεν θα μπορέσει να κρυφτεί. Αλλά εκείνοι μεν που πολιτεύθηκαν και έζησαν ορθά και σύμφωνα με τον νόμο θα πορευθούν στις επουράνιες μονές· ενώ οι βέβηλοι και οι πονηροί θα γίνουν τροφή του παμφάγου πυρός.

Διότι ο Ησαΐας λέγει κάπως έτσι: «Όπως εάν κάποιος άνθρωπος ραβδίζει την ελιά, έτσι θα τους ραβδίσουν, και εάν σταματήσει ο τρυγητός, αυτοί θα φωνάξουν δυνατά. Όσοι δε εναπομείνουν πάνω στη γη θα ευφρανθούν μαζί με τη δόξα του Κυρίου.» Και πάλι ένας άλλος από τους αγίους λέγει: «Φωτίζου, λέγει, Ιερουσαλήμ· διότι έρχεται το φως σου, και η δόξα του Κυρίου ανέτειλε πάνω σου. Ιδού, σκοτάδι και γνόφος θα καλύψει τη γη, αλλά πάνω σε σένα θα φανεί ο Κύριος, και η δόξα του θα εμφανιστεί σε εσένα.» Ο δε Ιάκωβος ο μαθητής του λέγει: «Αδελφοί, μην έχετε με προσωποληψίες την πίστη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού της δόξης.» Και πάλι ο θεσπέσιος Πέτρος: «Εάν ονειδίζεστε για τον Χριστό, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και το Πνεύμα του Θεού αναπαύεται πάνω σας.» Β— Αρκετά όμως με αυτά για εμάς, ω γενναίε. Πες μου όμως πώς πρέπει να νοηθεί από εμάς αυτό που έχει γραφεί για τον Χριστό: «Ο οποίος στις ημέρες της σάρκας του, αφού πρόσφερε δεήσεις και ικεσίες προς εκείνον που μπορούσε να τον σώσει από τον θάνατο, με ισχυρή κραυγή και δάκρυα, και αφού εισακούσθηκε για την ευλάβειά του, αν και ήταν Υιός, έμαθε την υπακοή από αυτά που έπαθε, και αφού τελειώθηκε, έγινε σε αυτούς που τον υπακούν αίτιος ακατάλυτης σωτηρίας.» Θα προσθέσω δε σε αυτά που είπα και εκείνο: «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;» Διότι λένε ότι τέτοια πράγματα είναι αταίριαστα προς τον Θεό Λόγο, και ότι υπολείπονται πολύ από την ενυπάρχουσα σε αυτόν υπεροχή.

Υψώσου πάνω από τους ουρανούς, Θεέ, και σε όλη τη γη ας είναι η δόξα σου. Του Ησαΐα. Με τον ίδιο τρόπο που κάποιος ραβδίζει την ελιά, έτσι θα ραβδιστούν και αυτοί, και όταν τελειώσει ο τρύγος, αυτοί θα φωνάξουν δυνατά, ενώ όσοι απομείνουν πάνω στη γη θα ευφρανθούν μαζί με τη δόξα του Κυρίου.

Αλλά βέβαια, μετά τα προλεχθέντα, η προφητεία προσθέτει: «όλα αυτά θα συμβούν στη γη ανάμεσα στα έθνη», διδάσκοντας σαφώς ότι τα όσα ειπώθηκαν αναφέρονται στην καθολική κρίση. Στα οποία επιλέγει: «όπως κάποιος ραβδίζει την ελιά, έτσι θα ραβδίσουν και αυτούς», ώστε κανένας από τους ασεβείς να μην απομείνει, αλλά η κρίση του Θεού να τους βρει μέχρι και τον τελευταίο. Αντί δε του: «και εάν σταματήσει ο τρύγος, αυτοί θα φωνάξουν δυνατά», ο Σύμμαχος, χρησιμοποιώντας διαστολή, παρουσίασε ταυτόχρονα δύο νοήματα λέγοντας: «σαν τα απομεινάρια των σταφυλιών, εάν ολοκληρωθεί ο τρύγος». Έπειτα, σταματώντας το νόημα μέχρι αυτό το σημείο, προσθέτει από νέα αρχή λέγοντας: «αυτοί θα υψώσουν τη φωνή τους». Το πρώτο λοιπόν αποδίδεται στο νόημα των προηγουμένων: διότι, όπως αυτοί που συλλέγουν τον καρπό της «ελιάς» συνηθίζουν να χτυπούν με καλάμια και να τινάζουν τα κλαδιά, μέχρι να πέσει και η τελευταία, αν έχει απομείνει κάπου, και όπως μετά τον «τρύγο» κάποιοι που επιστρέφουν μαζεύουν μερικές μικρές ρώγες ή τα τσαμπιά που απέμειναν, με τον ίδιο τρόπο θα περιμαζέψουν και τους ασεβείς μέχρι και τον τελευταίο, ώστε κανείς να μην ξεφύγει από την κρίση του Θεού. Αλλά εκείνοι μεν θα πάθουν αυτά, ενώ «αυτοί θα υψώσουν τη φωνή τους»· και ποιοι είναι «αυτοί» παρά εκείνοι που ανήκουν στο ανώτερο τάγμα;

Αυτοί θα μπορούσαν να είναι εκείνοι που ονομάστηκαν από τον απόστολο «υπόλειμμα κατ' εκλογήν χάριτος». 〈〈μστʹ〉.〉 «Θα αφεθούν έρημες οι πόλεις, και τα εγκαταλελειμμένα σπίτια θα καταστραφούν. Όλα αυτά θα συμβούν στη γη ανάμεσα στα έθνη· όπως ακριβώς συλλέγει κανείς τις ελιές, έτσι θα συλλέξουν και αυτούς· και όταν θα έχει τελειώσει ο τρύγος. Αυτοί θα φωνάξουν με δυνατή φωνή, ενώ εκείνοι που θα έχουν απομείνει στη γη θα ευφρανθούν μαζί με τη δόξα του Κυρίου.» Και εδώ λέγεται ότι μόνο όσοι έχουν απομείνει θα ευφρανθούν, ενώ όλοι οι υπόλοιποι θα παραδοθούν σε όσα έχουν προφητευθεί. 〈〈μζʹ〉.〉 «Θα καταπατηθεί το στεφάνι της ύβρεως, οι μισθωτοί του Εφραΐμ. Και το άνθος της ελπίδας της δόξας, που έχει πέσει στην κορυφή του υψηλού όρους, θα γίνει σαν το πρώιμο σύκο· όποιος το δει, πριν καν το πάρει στο χέρι του, θα θελήσει να το καταπιεί. Εκείνη την ημέρα ο Κύριος θα είναι το στεφάνι της ελπίδας, το πλεγμένο από δόξα, για όσους έχουν απομείνει από τον λαό του· διότι θα εναπομείνουν εν πνεύματι κρίσεως.» Και εδώ προφητεύει ότι ο Κύριος θα είναι στεφάνι ελπίδας και δόξας «για όσους έχουν απομείνει από τον λαό», και όχι για ολόκληρο το έθνος τους, αλλά μόνο για όσους υποδηλώνονται μέσω του υπολείμματος, ονομάζοντας τους υπόλοιπους, εκτός από το υπόλειμμα του λαού, στεφάνι ύβρεως και μισθωτούς του Εφραΐμ. 〈〈μηʹ〉.〉 «Και όσοι θα έχουν απομείνει στην Ιουδαία, θα βγάλουν ρίζα προς τα κάτω.

Όλα αυτά θα συμβούν στη γη ανάμεσα στα έθνη. Όπως κάποιος ραβδίζει την ελιά, έτσι θα ραβδίσουν και αυτούς. Και όταν σταματήσει ο τρύγος, αυτοί θα φωνάξουν με δυνατή φωνή, ενώ όσοι εγκαταλειφθούν πάνω στη γη θα ευφρανθούν μαζί με τη δόξα του Κυρίου, και θα ταραχθούν τα ύδατα της θάλασσας. Γι' αυτό, η δόξα του Κυρίου θα βρίσκεται στα νησιά της θάλασσας, στα νησιά το όνομα του Κυρίου θα είναι ένδοξο. Κύριε, ο Θεός του Ισραήλ, από τα πέρατα της γης ακούσαμε θαυμαστά πράγματα, ελπίδα για τον ευσεβή. Και θα πουν: Αλίμονο στους παραβάτες. Για όσους αθετούν τον νόμο, φόβος και λάκκος και παγίδα σας περιμένει, εσάς που κατοικείτε πάνω στη γη. Και θα συμβεί, όποιος φεύγει για να γλιτώσει από τον φόβο, να πέσει μέσα στον λάκκο, και όποιος βγαίνει από τον λάκκο, θα πιαστεί στην παγίδα. Διότι άνοιξαν οι θυρίδες του ουρανού, και θα σειστούν τα θεμέλια της γης. Με σφοδρή ταραχή θα ταραχθεί η γη, και σε μεγάλη αμηχανία θα περιέλθει η γη. Έγειρε και θα σειστεί η γη σαν καλύβα φύλακα οπωρώνα, σαν τον μεθυσμένο που κραιπαλά. Και θα πέσει και δεν θα μπορέσει πλέον να σηκωθεί, διότι υπερίσχυσε πάνω της η ανομία. Και κατά την ημέρα εκείνη, ο Θεός θα επιβάλει το χέρι του πάνω στη στρατιά του ουρανού και πάνω στους βασιλείς της γης. Και θα τους συγκεντρώσουν όλους μαζί και θα τους κλείσουν σε οχύρωμα και σε δεσμωτήριο, και ύστερα από πολλές γενιές θα γίνει η επίσκεψή τους.