Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 24:4

Διότι δεν υπάρχει προσωποληψία εκ μέρους του Θεού. Κάτι τέτοιο έχει γραφτεί και στο βιβλίο του Ιώβ: «Μικρός και μεγάλος είναι εκεί, και ο υπηρέτης δεν φοβάται τον κύριό του.» <Πένθησε η γη και φθάρηκε η οικουμένη, πένθησαν οι υψηλοί της γης· η δε γη παρανόμησε εξαιτίας των κατοίκων της.> Σκυθρωπή είναι πάντοτε κάπως η όψη αυτών που πενθούν, τα μάτια και τα μάγουλα είναι γεμάτα κατήφεια, και ωχρό το μέτωπο· διότι σαν φωτιά καταφλέγει την καρδιά του ανθρώπου η λύπη για τους νεκρούς. Κάτι τέτοιο μπορεί κανείς να δει να παθαίνει και μία πόλη, ή μία γη και μία χώρα που έχει καταληφθεί από βαρβάρους· διότι τα πάντα γίνονται σκυθρωπά, όταν εξολοθρεύονται από τα ξίφη όσοι βρίσκονται μέσα σε αυτές, τα σπίτια πυρπολούνται και έχουν υποστεί τις καταστροφές από τον πόλεμο. Έτσι θα κατανοήσεις το ότι πένθησε η γη, και αφού αυτή έχει πάθει τέτοια πράγματα, είναι αναπόφευκτο να υποφέρουν και οι υψηλοί σε αυτήν, δηλαδή οι πιο επιφανείς. Διότι, βεβαίως, όταν στερούνται την τιμή, τον πλούτο και τα υπόλοιπα αγαθά που συνήθως ακολουθούν τους ένδοξους, αισθάνονται πιο δυσβάσταχτη τη λύπη για όσα έχουν πάθει, και λέει ότι η γη παρανόμησε εξαιτίας των κατοίκων της. Διότι ονομάζεται άνομη και μία πόλη, όπως βέβαια και μία χώρα πάρα πολλές φορές, μολονότι η αναίσθητη γη δεν γνωρίζει τι θα πει παρανομία, αλλά λαμβάνει αυτόν τον χαρακτηρισμό εξαιτίας της φαυλότητας αυτών που την κατοικούν. Θα ερμηνεύσεις δε πάλι τον λόγο και με γενικότερη έννοια.

Γι' αυτό και έχει λεχθεί: «πένθησε η γη, και φθάρθηκε η οικουμένη». Το ποια είναι δε η «γη που πένθησε και η οικουμένη που φθάρθηκε», το αποσαφηνίζει προσθέτοντας: «πένθησαν οι υψηλοί της γης»· διότι πρωτίστως αυτούς θα καταδιώξει η οργή του Θεού, επειδή «στους υπερήφανους εναντιώνεται, ενώ στους ταπεινούς δίνει χάρη». Αντί δε του χωρίου: η «δε γη παρανόμησε εξαιτίας αυτών που την κατοικούν», ο Σύμμαχος λέει: η «δε γη μολύνθηκε από φόνους υπό αυτών που την κατοικούν»· διότι αυτοί οι προαναφερθέντες «υψηλοί της γης τη γέμισαν φόνους», διαπράττοντας φόνους και πλημμυρίζοντάς την με αίματα. Αυτά δε τα έπαθε η «γη εξαιτίας αυτών που την κατοικούν, διότι παρέβησαν τον νόμο και άλλαξαν το πρόσταγμα, διέλυσαν την αιώνια διαθήκη»· διότι όλοι οι άνθρωποι που από αιώνος κατοίκησαν την οικουμένη, «Έλληνες και βάρβαροι μαζί», έχοντας παραλάβει τον φυσικό «νόμο» και έχοντας τα «προστάγματα» του Θεού «γραμμένα» στις ψυχές τους, καθώς και έχοντας αποδεχθεί τη «διαθήκη» την από «αιώνος» μέσα από τις κοινές έννοιες, και έπειτα παραδίδοντας τους εαυτούς τους στα παρά φύσιν αμαρτήματα, έγιναν «παραβάτες» του φυσικού «νόμου».

Και διά τούτων θεσπίζεται εναργώς η δόξα του Ισραήλ, και λέγεται ότι όλα «τα πίονα» (τα πλούτη) αυτών θα καθαιρεθούν, ενώ πάλι λίγοι και μετρημένοι στον αριθμό θα εναπομείνουν σαν μικρές «ρώγες» σε φυτό ελιάς· αυτοί δε θα είναι όσοι εξ αυτών πίστεψαν στον Κύριό μας. Ακολούθως δε, μετά τα όσα ελέχθησαν περί εκείνων, προφητεύεται περί ολόκληρου του γένους των ανθρώπων, το οποίο πρόκειται να αποστραφεί την πλάνη των ειδώλων και να επιγνώσει τον Θεό του Ισραήλ. 〈〈μδ'〉.〉 «Ακούσατε νήσοι εγκαταλελειμμένες και οδυνώμενες, ακούσατε αυτά που άκουσα από τον Κύριο Σαβαώθ, ο Θεός του Ισραήλ ανήγγειλε σε εμάς.» Δες με ποιον τρόπο και εδώ δεν προσκαλεί όλους τους εκ περιτομής στην ακρόαση των απορρήτων μυστηρίων, παρά μόνο όσους ονομάζει εγκαταλελειμμένους και οδυνώμενους, όπως ήταν εκείνοι που κατά τον απόστολο στενάζουν και θρηνούν για την κακία του βίου των ανθρώπων. 〈〈με'〉.〉 «Πένθησαν οι υψηλοί της γης, η δε γη ανόμησε εξαιτίας εκείνων που την κατοικούν. Διά τούτο θα γίνουν φτωχοί όσοι κατοικούν επί της γης, και θα εναπομείνουν λίγοι άνθρωποι.» Και με αυτά, αφού ήλεγξε εκείνους από τον εκ περιτομής λαό που παρέβησαν τον νόμο και τη διαθήκη του Θεού, και αφού τους απείλησε με τα όσα έχουν αναγραφεί, προφητεύει ότι θα εναπομείνουν εξ αυτών λίγοι άνθρωποι.