Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 25:6

Αν όμως αυτά λέγονταν για όσους προέρχονται από τον Ισραήλ, λέμε ότι είναι πονηροί άνθρωποι εκείνοι που ανέλαβαν να τους καθοδηγούν, εννοώ τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους. Οι οποίοι, έχοντας τη δόξα της ιεροσύνης και απολαμβάνοντας την εξ αυτής προερχόμενη καλή φήμη αλλά και εξουσία, έλαβαν το κλειδί της γνώσης. Και ούτε οι ίδιοι πίστεψαν, ούτε όμως επέτρεψαν σε άλλους να το πράξουν. Παραδόθηκαν δε στους καθοδηγητές του νόμου οι υποταγμένοι λαοί, και στα ακάθαρτα δαιμόνια όσοι πλανήθηκαν, επειδή ο Θεός επέτρεψε να υποστούν αυτήν την παράδοση, όπως ακριβώς βέβαια παραδίδονται και σε αδόκιμο νου κάποιοι που απέδειξαν τον εαυτό τους ανάξιο της δικής Του προστασίας και βοήθειας. <Και θα κάνει ο Κύριος Σαβαώθ για όλα τα έθνη: πάνω σε αυτό το όρος θα πιουν ευφροσύνη, θα πιουν κρασί. Θα χριστούν με μύρο σε αυτό το όρος.

Και με άλλον τρόπο θεωρείται από εμάς υψηλή, διότι τίποτα το ταπεινό δεν υπάρχει σε αυτήν, και έχει απομακρυνθεί πολύ από τα γήινα πράγματα. Διότι έχει γραφτεί ότι: «Οι κραταιοί του Θεού υψώθηκαν πάρα πολύ πάνω από τη γη». Υψηλά ομοίως είναι και τα θεία και αληθινά δόγματα που υπάρχουν σε αυτήν. Διότι ο λόγος αφορά τον Θεό, δηλαδή την αγία και ομοούσια Τριάδα, και είναι ακριβής, ξεκάθαρος και στραμμένος μόνο προς την αλήθεια. Και πάλι, μέσα σε αυτήν, φαίνεται ο Χριστός, ο οποίος είναι η ειρήνη. Θα ενεργήσει λοιπόν, λέει, ο Κύριος Σαβαώθ, και μάλιστα όχι μόνο για εκείνους που προέρχονται από τον Ισραήλ, ως αγαπητούς εξαιτίας των πατέρων τους και εκλεκτούς, αλλά για όλα τα έθνη, δηλαδή για όσους βρίσκονται σε όλη την οικουμένη κάτω από τον ουρανό. Και τι θα κάνει; «Θα πιουν», λέει, «ευφροσύνη, θα πιουν κρασί, θα χριστούν με μύρο σε αυτό το όρος». Φαίνεται ότι με την ευφροσύνη υποδηλώνει τη χαρά που προέρχεται από την ελπίδα, και προφανώς την ελπίδα στον Χριστό. Διότι θα συμβασιλεύσουμε μαζί Του, και κερδίζοντας τα όσα υπερβαίνουν νου και λόγο, θα βρεθούμε μέσα σε κάθε αγαλλίαση. Και με το κρασί υποδηλώνει τη μυστική ευλογία, και τον τρόπο της αναίμακτης θυσίας, την οποία έχουμε συνηθίσει να τελούμε στις άγιες εκκλησίες.

Ονομάζει τον Σατανά δράκοντα και όφι. Διότι είναι πικρός και ιοβόλος, και επιπλέον αυτού δειλός. Επειδή έχει τη συνήθεια να τρέπεται πάντοτε σε φυγή. Είναι όμως φοβερός και φιλοκακούργος. Διότι κινείται με τρόπο σκολιό όπως το θηρίο, αλλά θα εξολοθρευτεί· επειδή στο εξής θα καταστεί ανενεργός, ή μάλλον θα πληρώσει το τίμημα της ανοσιότητάς του, υφιστάμενος την έσχατη ποινή, και αφού γίνει δέσμιος στις πύλες του άδη, θα υπομείνει τη μακρά και ατελεύτητη κόλαση ως έργο της αιώνιας φλόγας. <Εκείνη την ημέρα ωραίος αμπελώνας, επιθυμία να άρξω κατ' αυτού. Εγώ πόλη οχυρή, πόλη πολιορκούμενη· μάταια θα την ποτίσω. Διότι θα αλωθεί τη νύχτα, και την ημέρα θα πέσει το τείχος της.> Αφού ολοκλήρωσε πολύ καλά τον λόγο σχετικά με όσους σαγηνεύτηκαν μέσω της πίστεως, και αφού διακήρυξε σαφέστατα ότι θα χριστούν με μύρο και θα πιουν οίνο στο άγιο όρος του Σωτήρα όλων μας Χριστού -και λέμε ότι το όρος είναι η Εκκλησία- και αφού πρόσθεσε ότι θα υπάρξει εκδίκηση για όσους θανατώθηκαν χάριν της ευσέβειας, και μάλιστα ότι με την άγια και μεγάλη μάχαιρα ο αποστάτης δράκοντας θα καταστραφεί ολοκληρωτικά και εξάπαντος, επαναφέρει τον λόγο σε όσα συνέβησαν εξαιτίας της αμάθειας σε εκείνους που κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ.

Έγιναν δε τέτοιοι, εννοώ βέβαια ως προς τη δόξα, οι θεσπέσιοι μαθητές, υψηλοί και περίβλεπτοι σε όλους παντού, σαν πόλη χτισμένη πάνω σε όρος και λύχνος τοποθετημένος πάνω στον λυχνοστάτη, που φωτίζει όλους όσοι βρίσκονται στο σπίτι, σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του Σωτήρα. Αυτό λοιπόν το σπέρμα από τον Ιακώβ και από τον Ιούδα: «Θα κληρονομήσει», λέει, «το άγιο όρος μου»· και είναι φανερό ότι εννοεί την Εκκλησία. Διότι έτσι την υποδηλώνει και κάπου αλλού ο πάνσοφος Ησαΐας, μιλώντας για εκείνους που έχουν κληθεί μέσω της πίστης στον Χριστό στη μέθεξη, δηλαδή στην κοινωνία της θείας Του φύσης: «Διότι θα πιουν ευφροσύνη, και θα πιουν κρασί, θα χριστούν με μύρο σε αυτό το όρος». Παράδωσε όλα αυτά στα έθνη. Διότι αυτή η βουλή αφορά όλα τα έθνη. Σε αυτό λοιπόν το όρος, λέει, θα υπάρχει κλήρος για τους εκλεκτούς μου, και εκεί θα κατοικήσουν όλοι όσοι υπεισέρχονται στον ζυγό της βασιλείας μου· δεν είναι δε καθόλου παράλογο να πούμε ότι και η άνω πόλη, η επουράνια Ιερουσαλήμ, ονομάζεται όρος, στο οποίο βρίσκεται ο κλήρος των αγίων, καθώς ο Θεός διανέμει σε αυτούς τα αγαθά που ξεπερνούν κάθε νου και λόγο. «

Αυτό, από τα παλαιά χρόνια, προφήτευε ο μακάριος Ησαΐας λέγοντας: «Και θα κάνει ο Κύριος για όλα τα έθνη πάνω στο όρος αυτό», και όρος ονομάζει την Εκκλησία, όπως και αλλού, όταν λέει: «Και στις έσχατες ημέρες θα είναι φανερό το όρος του Κυρίου» — «θα πιουν οίνο, θα πιουν ευφροσύνη, θα χρισθούν με μύρο». Και για να σε διασφαλίσει όταν ακούς για το μύρο αυτό, ότι πρόκειται για κάτι μυστικό, λέει: «Παράδωσε όλα αυτά στα έθνη· διότι η βουλή του Κυρίου αφορά όλα τα έθνη».

Για να μην υποθέσουν, όμως, τα τέκνα των Ιουδαίων ότι αυτά λέγονται για τους ίδιους, εισάγοντας αναγκαστικά τη χάρη του Χριστού που εκχύθηκε σε όλα τα έθνη, προσθέτει λέγοντας: «και ο Κύριος Σαβαώθ θα ετοιμάσει για όλα τα έθνη πάνω σε αυτό το όρος». Και τι «θα ετοιμάσει»; Σύμφωνα με τους υπόλοιπους ερμηνευτές, στη συνέχεια αναφέρεται «ποτό», ενώ σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα λέει: «θα πιουν ευφροσύνη, θα πιουν κρασί». Προφητεύει, λοιπόν, μέσα από αυτά ότι ο Κύριος θα ετοιμάσει συμπόσιο όχι για τον Ισραήλ ούτε για τον λαό των Ιουδαίων, αλλά για όλα τα έθνη. Όχι σε κοιλώματα της γης, ούτε σε φαράγγια, ούτε σε πεδιάδες, αλλά ούτε σε πολλά όρη, ούτε τυχαία πάνω σε κάποιο μεμονωμένο όρος, αλλά σε εκείνο το οποίο υποδεικνύοντας έλεγε: «πάνω σε αυτό το όρος». Και ποιο ήταν «αυτό», παρά εκείνο για το οποίο λίγο πριν έλεγε: «διότι ο Κύριος θα βασιλεύσει στο όρος Σιών και στην Ιερουσαλήμ, και θα δοξαστεί ενώπιον των πρεσβυτέρων Του»; Διότι στο όρος της βασιλείας Του, στο οποίο θα προσφέρει τη δόξα Του στους δικούς Του πρεσβυτέρους, εκεί, αφού ετοιμάσει το συμπόσιο και για τα έθνη, θα τους δωρίσει το ποτό της αθανασίας. Γι' αυτό έχει ειπωθεί: «σε αυτό το όρος θα πιουν ευφροσύνη, θα πιουν κρασί, θα χριστούν με μύρο». Το όρος αυτό το παρουσιάζει ο Απόστολος λέγοντας: «Έχετε προσέλθει στο όρος Σιών και στην πόλη του ζώντος Θεού, στην επουράνια Ιερουσαλήμ και σε μυριάδες αγγέλων, σε πανήγυρη και σε εκκλησία πρωτοτόκων που έχουν καταγραφεί στους ουρανούς».

Έχοντας παραλάβει την παράδοση να τελούμε τη μνήμη αυτού του θύματος πάνω σε τράπεζα, μέσω των συμβόλων του σώματός του και του σωτηρίου αίματος, σύμφωνα με τους θεσμούς της Καινής Διαθήκης, διδασκόμαστε πάλι από τον προφήτη Δαβίδ να λέμε: «Ετοίμασας ενώπιόν μου τράπεζα, απέναντι σε αυτούς που με θλίβουν· άλειψες με έλαιο την κεφαλή μου, και το ποτήριό σου με μεθά ως το κράτιστο». Ρητά λοιπόν μέσα σε αυτά υποδηλώνεται τόσο το μυστικό χρίσμα όσο και τα σεπτά θύματα της τράπεζας του Χριστού, μέσω των οποίων, τελώντας τις αναίμακτες και λογικές θυσίες που του είναι ευάρεστες, έχουμε διδαχθεί να τις προσφέρουμε καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου μας στον επί πάντων Θεό μέσω του υπέρτατου Αρχιερέα του. Αυτό επίσης ο μέγας προφήτης Ησαΐας το προέγνω θαυμαστά με το θείο Πνεύμα και το προανήγγειλε. Λέει λοιπόν και αυτός τα εξής: «Κύριε, ο Θεός μου, θα σε δοξάσω, θα υμνήσω το όνομά σου, διότι έκανες θαυμαστά πράγματα». Και ποια είναι αυτά τα όντως θαυμαστά το διασαφηνίζει, λέγοντας στη συνέχεια: «Θα κάνει ο Κύριος Σαβαώθ για όλα τα έθνη, θα πιουν ευφροσύνη, θα πιουν οίνο, θα χριστούν με μύρο. Παράδωσε όλα αυτά στα έθνη· διότι αυτή η βουλή αφορά όλα τα έθνη». Τέτοιου είδους ήταν και τα θαυμαστά του Ησαΐα, που υπόσχονταν τη χρίση της αγαθής ευωδίας και του μύρου όχι στον Ισραήλ αλλά σε όλα τα έθνη· γι’ αυτό και ευλόγως, λόγω της χρίσεως του μύρου, αξιώθηκαν να λάβουν και την προσηγορία των Χριστιανών.

Αυτά λέει ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ: Την ημέρα εκείνη ο άνθρωπος θα στηρίζει την πεποίθησή του στον Δημιουργό του, και τα μάτια του θα προσβλέπουν στον Άγιο του Ισραήλ. Και δεν θα έχουν πλέον πεποίθηση στους βωμούς, ούτε στα έργα των χεριών τους, τα οποία έφτιαξαν τα δάχτυλά τους, και δεν θα στρέψουν το βλέμμα προς τα δέντρα ούτε προς τα βδελύγματά τους. Την ημέρα εκείνη οι πόλεις σου θα εγκαταλειφθούν, όπως ακριβώς εγκατέλειψαν οι Αμορραίοι και οι Ευαίοι ενώπιον των υιών του Ισραήλ, και θα γίνουν έρημες· διότι εγκατέλειψες τον Θεό τον σωτήρα σου, και δεν θυμήθηκες τον Κύριο τον Θεό σου. Γι' αυτό θα φυτέψεις φύτευμα άπιστο· και την ημέρα που θα το φυτέψεις, θα πλανηθείς». 〈ΛΒ΄. Του ιδίου〉. «Κύριε, Θεέ μου, θα σε δοξάσω, θα υμνήσω το όνομά σου, διότι έπραξες θαυμαστά πράγματα, βουλή αρχαία, αληθινή. Ας γίνει, Κύριε. Διότι μετέτρεψες πόλεις σε χώμα, πόλεις οχυρές ώστε να καταρρεύσουν τα θεμέλιά τους. Πόλη ασεβών δεν πρόκειται ποτέ στον αιώνα να ανοικοδομηθεί. Γι' αυτό θα σε ευλογήσει ο πτωχός λαός, και πόλεις αδικημένων ανθρώπων θα σε ευλογήσουν. Διότι έγινες βοηθός σε κάθε ταπεινή πόλη, και σκέπη σε όσους απελπίστηκαν εξαιτίας της στέρησης. Και ο Κύριος Σαβαώθ θα πράξει για όλα τα έθνη: πάνω σε αυτό το όρος θα πιουν ευφροσύνη, θα πιουν οίνο· θα χριστούν με μύρο σε τούτο το όρος. Παράδωσε όλα αυτά στα έθνη· διότι η βουλή αυτή αφορά όλα τα έθνη.

Ωδή. Κύριε, ο Θεός μου, θα σε δοξάσω, ... διότι έκανες θαυμαστά πράγματα, βουλή αρχαία, αληθινή. Γένοιτο, Κύριε. Διότι μετέτρεψες πόλεις σε χώμα, πόλεις οχυρές ώστε να πέσουν τα θεμέλιά τους, η πόλη των ασεβών εις τον αιώνα δεν πρόκειται να οικοδομηθεί. Γι' αυτό θα σε ευλογήσει ο φτωχός λαός, και πόλεις αδικημένων ανθρώπων θα σε ευλογήσουν. Διότι έγινες βοηθός σε κάθε ταπεινή πόλη, και σκέπη σε αυτούς που έχασαν το θάρρος τους λόγω στέρησης, από πονηρούς ανθρώπους θα τους λυτρώσεις· σκέπη αυτών που διψούν και πνεύμα ανθρώπων αδικουμένων θα σε ευλογήσουν· σαν άνθρωποι ολιγόψυχοι που διψούν στη Σιών, διότι θα τους λυτρώσεις από τους ασεβείς ανθρώπους στους οποίους μας παρέδωσες· σαν τον καύσωνα υπό τη σκέπη του νέφους, θα ταπεινώσει το κλήμα των ισχυρών. Και ο Κύριος Σαβαώθ θα προσφέρει σε όλα τα έθνη· πάνω σε αυτό το όρος θα πιουν ευφροσύνη, θα πιουν οίνο· θα χριστούν με μύρο σε αυτό το όρος ... Ο θάνατος υπερίσχυσε και κατάπιε, και πάλι ο Θεός εξάλειψε κάθε δάκρυ από κάθε πρόσωπο· το όνειδος του λαού του αφαίρεσε από όλη τη γη· διότι το στόμα του Κυρίου μίλησε. Και θα πουν την ημέρα εκείνη: Ιδού ο Θεός μας στον οποίο ελπίζαμε· και αγαλλιάσαμε και θα ευφρανθούμε για τη σωτηρία μας.

46. Διότι αξίζει να ακούσουμε προσεκτικά αυτά που ο βασιλιάς των εθνών υποσχέθηκε να κάνει σε όσους πρόκειται να κυβερνήσει, προσθέτοντάς τα σαν μια ανταπόδοση και έπαθλα για την υπακοή και την πίστη προς αυτόν. Διότι, λέει, ο Κύριος ο Θεός Σαβαώθ θα προσφέρει σε όλα τα έθνη πάνω σε αυτό το όρος τα εξής: θα πιουν ευφροσύνη, θα πιουν οίνο, θα χριστούν με μύρο σε τούτο το όρος. Άραγε ποιον από όλους έχει διαφύγει το ότι μέσα από αυτά μάς έχει εισαχθεί εκ των προτέρων με σαφήνεια η διδασκαλία των ιερών μυστηρίων της θείας δωρεάς και χάριτος; Δηλαδή της κοινωνίας του τιμίου αίματος του Σωτήρος ημών Χριστού, και του αγιασμού μέσω του θείου λουτρού. Τι θα μπορούσε να είναι πιο χαριτωμένο ή πιο θεϊκό από αυτά για την ευφροσύνη και τον φωτισμό της ψυχής; Γι' αυτό τους πρόσταξε πάλι να ευφραίνονται για τη γενναιοδωρία εκείνου που τους καλεί, λέγοντας: Ευφράνσου, στείρα εσύ που δεν γεννάς, ξέσπασε και φώναξε, εσύ που δεν δοκιμάζεις ωδίνες τοκετού, διότι πολλά είναι τα τέκνα της έρημης, περισσότερα από εκείνης που έχει τον άνδρα. Αλλά βέβαια και το τι είδους ανταπόδοση θα προσφέρουν εκείνοι που προσέδραμαν μέσω της κατά χάριν κλήσεως, θα το πει με τρόπο ευκολονόητο: Εκείνο τον καιρό θα προσφερθούν δώρα στον Κύριο Σαβαώθ, από λαό θλιμμένο και ταπεινό, από λαό μεγάλο, από τώρα και εις τον αιώνα. Και ως δώρα, τι άλλο θα μπορούσε να νοηθεί παρά οπωσδήποτε η πνευματική θυσία της αινέσεως, η λογική λατρεία που προσφέρεται στον Θεό από όλα τα έθνη που βρίσκονται μέσα στην Εκκλησία, την οποία Εκείνος αποδέχεται ως οσμή ευωδίας;