Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 26:2

Διότι πόλη του Χριστού είναι η Εκκλησία. <Ανοίξτε τις πύλες, ας εισέλθει λαός που τηρεί τη δικαιοσύνη και τηρεί την αλήθεια, που υπερασπίζεται την αλήθεια και τηρεί την ειρήνη· διότι σε Σένα ελπίσαμε, Κύριε, εις τον αιώνα.> Επειδή λοιπόν εκείνοι που βρίσκονται σε όλη τη γη έχουν ήδη επιγνώσει τον Κύριό μας Ιησού Χριστό και έχουν ομολογήσει ότι η πόλη θα είναι οχυρή και σωτήρια, έχοντας τείχος και περίτειχο, κατ' ανάγκην έπειτα το Άγιο Πνεύμα διατάσσει τους αγίους μυσταγωγούς, τους αποστόλους δηλαδή και τους ευαγγελιστές, λέγοντας μέσω της φωνής του προφήτη: Ανοίξτε τις πύλες· δηλαδή, πλατύνετε για όσους το επιθυμούν την είσοδο διά της πίστεως και τον δρόμο διά της αμώμητης μυσταγωγίας, και ας εισέλθει λαός που τηρεί τη δικαιοσύνη και τηρεί την αλήθεια. Διότι το θείο, ευαγγελικό και σωτήριο κήρυγμα διδάσκει μεν σε όσους πιστεύουν τη δικαιοσύνη που είναι ανώτερη του νόμου, και να είναι σταθεροί στην τήρηση της αλήθειας. Διότι δεν εισάγει πλέον τη λατρεία των τύπων και των σκιών, όπως ακριβώς έκανε και ο παλαιός νόμος, αλλά τη λατρεία εν πνεύματι και αληθεία, και αυτή είναι η αλήθεια. Και ενστερνίζεται την αλήθεια.

Το ότι σε αυτούς που έχουν δικαιωθεί εν Χριστώ θα ακολουθήσει οπωσδήποτε και η ευλογία, είναι αναμφισβήτητο. Διότι έχουμε αγιαστεί εν Πνεύματι. Και λέει ο μακάριος Δαβίδ: «Η ευλογία του Κυρίου ας είναι πάνω σας. Ευλογημένοι είστε εσείς στον Κύριο, ο οποίος δημιούργησε τον ουρανό και τη γη». Είπε επίσης κάπου ο Θεός μέσω της φωνής του Ησαΐα, προς τη μητέρα όσων πιστεύουν, εννοώ δηλαδή την Εκκλησία: «Θα επιθέσω το Πνεύμα μου στο σπέρμα σου, και τις ευλογίες μου στα τέκνα σου». Γι' αυτό και ο σοφότατος Παύλος απευθύνεται με επιστολή σε αυτούς που έχουν δικαιωθεί μέσω της πίστης, λέγοντας: «Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία». Εκείνοι λοιπόν που έχουν συμμετάσχει πλούσια στην άνωθεν ευλογία, πώς είναι δυνατόν να μην κατευοδωθούν σε κάθε αγαθό έργο; «Διότι η οδός», λέει, «των ευσεβών έγινε ευθεία, και είναι προετοιμασμένη η οδός των ευσεβών. Διότι η οδός του Κυρίου είναι κρίση». Επειδή για τη Συναγωγή των Ιουδαίων είπε κάπου ο Θεός: «Ιδού, εγώ φράζω τους δρόμους της, και το μονοπάτι της δεν πρόκειται να βρει». Εμάς όμως, εισάγοντάς μας στις άνω μονές μέσα από έναν δρόμο ομαλό και ανεμπόδιστο, προστάζει τους άγιους λειτουργούς του: «Ανοίξτε τις πύλες, ας εισέλθει ο λαός που φυλάσσει τη δικαιοσύνη, που αναγγέλλει την αλήθεια, που υπερασπίζεται την αλήθεια και διαφυλάσσει την ειρήνη».

Θα βρούμε λοιπόν κάποιους από τον Ισραήλ ευλογημένους, οι οποίοι έχουν πλουτίσει με κατευόδωση σε όλα όσα είναι αρεστά στον Θεό· και αυτοί δεν είναι άλλοι παρά εκείνοι που έχουν δικαιωθεί διαμέσου της πίστεως στον Χριστό και έχουν λαμπρυνθεί από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, ώστε να έχουν πλέον τη δύναμη να ανακράξουν χωρίς να ψευδολογούν: «Εμείς είμαστε ευλογημένοι από τον Κύριο, ο οποίος εποίησε τον ουρανό και τη γη». Θεωρώ δε ότι θα ταίριαζε να πει γι' αυτούς ο μακάριος προφήτης Ησαΐας: «Η οδός των ευσεβών έγινε ευθεία και είναι προετοιμασμένη η οδός των ευσεβών. Διότι η οδός του Κυρίου είναι κρίση». Αυτούς λοιπόν τους τόσο λαμπρούς και ευλογημένους πρόσταξε ο Θεός των όλων να τους προσκαλέσουν στην ιερή και θεία αυλή του, λέγοντας τα εξής: «Ανοίξτε τις πύλες· ας εισέλθει λαός που τηρεί τη δικαιοσύνη, και τηρεί την αλήθεια, που υπερασπίζεται την αλήθεια, και τηρεί την ειρήνη». Αλλά για να μην σκοντάψουν στα ενδιάμεσα σκάνδαλα και δειλιάσουν μπροστά στα αγαθά, πρόσταξε να δημιουργηθεί κατευόδωση και να καθαριστεί ο δρόμος εισόδου, λέγοντας τα εξής στους αγίους ιερουργούς: «Πορευτείτε μέσα από τις πύλες μου, και απομακρύνετε τις πέτρες από τον δρόμο». Συνεπώς, ευλογημένοι και κατευοδωμένοι θα είναι εκείνοι από τον Ισραήλ που τίμησαν την πίστη στον Χριστό. Επιβεβαίωνε άλλωστε με σαφήνεια ότι αυτοί, δηλαδή «ο Ζαβουλών, θα κατοικήσουν τη χώρα που γειτονεύει με τη θάλασσα».

Σε κατέστησαν ηγούμενο; Γίνε άνθρωπος της ειρήνης, για να σου ανοιχτούν οι πύλες της βασιλείας των ουρανών και να εισέλθεις μαζί με εκείνους που ειρηνοποιούν. Διότι λέει το Άγιο Πνεύμα: ανοίξτε τις πύλες, ας εισέλθει ο λαός. Και ποιος λαός; Εκείνος που φυλάσσει τη δικαιοσύνη και φυλάσσει την αλήθεια· που υπερασπίζεται την αλήθεια και φυλάσσει την ειρήνη. Γι' αυτό έλεγε κάποιος από τους Αγίους: ας γίνει ειρήνη και δικαιοσύνη στις ημέρες μου. Άκουγε δε και τον άγιο Ιάκωβο που λέει: ποιος είναι σοφός και συνετός ανάμεσά σας; Ας δείξει από την καλή του αναστροφή τα έργα του με πραότητα σοφίας. Εάν όμως έχετε πικρό φθόνο και εριστικότητα στην καρδιά σας, μην καυχάστε και μην ψεύδεστε εναντίον της αλήθειας· δεν είναι αυτή η σοφία που κατεβαίνει άνωθεν, αλλά είναι επίγεια, ψυχική, δαιμονιώδης. Διότι όπου υπάρχει φθόνος και εριστικότητα, εκεί υπάρχει ακαταστασία και κάθε φαύλο πράγμα. Η δε άνωθεν σοφία πρώτα μεν είναι αγνή, έπειτα ειρηνική, επιεικής, ευπειθής, γεμάτη έλεος και αγαθούς καρπούς, αμερόληπτη και ανυπόκριτη. Και ο καρπός της δικαιοσύνης σπέρνεται με ειρήνη από εκείνους που κάνουν την ειρήνη. Είθε να σας δώσει ο Κύριος την ομόνοια σύμφωνα με το θέλημά Του. Προσευχηθείτε δε και για εμένα τον οικτρό, παρακαλώ, ώστε να φωτίσει ο Κύριος το σκοτισμένο μου μάτι. Διότι δική Του είναι η βασιλεία και η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Σύμφωνα με τον Σύμμαχο, αυτοί που ψάλλουν την ωδή θα πουν: «Έχουμε ισχυρή πόλη», ενώ σύμφωνα με τον Ακύλα: «Η ισχυρή πόλη είναι για εμάς σωτηρία». Η εβραϊκή λέξη όμως, αντί για το «σωτηρίαν» και αντί για το «σωτήριον», περιέχει ολοκάθαρα το όνομα του Ιησού, με τα ίδια ακριβώς γράμματα με τα οποία γράφεται εβραϊκά ο Σωτήρας μας. Αυτός, λοιπόν, ο Σωτήρας μας, θα είναι η πόλη των μακαρίων, Αυτός θα είναι το «τείχος» και το «περίτειχός» τους. Και Αυτός θα είναι τα πάντα γι' αυτούς· όταν μάλιστα εννοήσουμε την «επουράνια Ιερουσαλήμ», είναι φυσικό επακόλουθο να θεωρήσουμε ως «πύλες» της τις διάφορες εισόδους των εκεί ουράνιων μονών, τις οποίες επιθυμεί να ανοιχθούν όχι στους Ιουδαίους ούτε καν στον Ισραήλ ούτε απλώς στον οποιονδήποτε τυχαίο, αλλά μόνο σε όσους «τηρούν τη δικαιοσύνη», την «αλήθεια» και την «ειρήνη». Γι' αυτό προσθέτει: «Ανοίξτε τις πύλες, ας εισέλθει λαός που τηρεί την αλήθεια, που υπερασπίζεται την αλήθεια και τηρεί την ειρήνη». Ποθώντας αυτές τις «πύλες», κάποιος θεοφιλής άνδρας έλεγε: «Ανοίξτε μου τις πύλες της δικαιοσύνης· αφού εισέλθω από αυτές, θα δοξολογήσω τον Κύριο». Και λέει ότι είναι δίκαιο να ανοιχτούν οι πύλες στους προαναφερθέντες, επειδή ακριβώς «ήλπισαν σε Εσένα, Κύριε και Θεέ, ο οποίος αφού ταπείνωσες, κατέβασες εκείνους που κατοικούν στα ύψη· οχυρωμένες πόλεις θα γκρεμίσεις και θα τις ισοπεδώσεις μέχρι το έδαφος». Αυτά δε θα ήταν παρόμοια με όσα ειπώθηκαν προηγουμένως στο χωρίο: «Διότι μετέτρεψες τις πόλεις σε χώμα, τις οχυρωμένες πόλεις, ώστε να καταπέσουν τα θεμέλιά τους».

Στους καλούς, όμως, και ενάρετους να δίνεις πάντοτε. Ανάμεσα στο να πεις, να ακούσεις και να πράξεις, μικρή είναι η απόσταση. ΤΙΤΛΟΣ ΙΔʹ. — Περί δικαιοσύνης και αρετής. «Η δικαιοσύνη σώζει από τον θάνατο.» «Στους δρόμους της δικαιοσύνης υπάρχει ζωή.» «Η δικαιοσύνη εξυψώνει το έθνος.» «Εκείνος που σπέρνει δικαιοσύνη θα λάβει βέβαιη αμοιβή.» «Η δικαιοσύνη προστατεύει τους άκακους.» «Ο Θεός αγαπά εκείνους που επιδιώκουν τη δικαιοσύνη. Στη μεγάλη δικαιοσύνη υπάρχει πολλή δύναμη.» «Ο δρόμος της δικαιοσύνης και της ελεημοσύνης θα βρει ζωή και δόξα.» «Από τον καρπό της δικαιοσύνης φυτρώνει δέντρο ζωής.» «Η αρχή της δικαιοσύνης δίνει κύρος στα λόγια.» «Η δικαιοσύνη κατευθύνει ορθά τους δρόμους των αμέμπτων.» «Η αρχή του αγαθού δρόμου είναι να πράττει κανείς τα δίκαια.» «Μήκος βίου χαρίζει ο δρόμος της δικαιοσύνης.» «Το να πράττει κανείς τα δίκαια και να λέει την αλήθεια είναι πιο αρεστά στον Θεό παρά το αίμα των θυσιών.» «Τα έργα της δικαιοσύνης θα φέρουν ειρήνη, και η δικαιοσύνη θα εξασφαλίσει ανάπαυση.» «Μάθετε τη δικαιοσύνη, εσείς που κατοικείτε στη γη· διότι ο ασεβής έχει εξαλειφθεί. Ανοίξτε τις πύλες, ας εισέλθει ο λαός που τηρεί τη δικαιοσύνη και την αλήθεια.» «Αυτά λέει ο Κύριος: Τηρείτε την κρίση, πράττετε τη θεία δικαιοσύνη. Μακάριος είναι αυτός που τα πράττει αυτά και μένει προσηλωμένος σε αυτά.» «Η δικαιοσύνη είναι αθάνατη.» «Εάν κάποιος αγαπά τη δικαιοσύνη, οι κόποι του είναι αρετές.» «Εάν επιδιώκεις το δίκαιο, θα το αποκτήσεις και θα το ενδυθείς σαν ποδήρη χιτώνα δόξας.» «Μακάριοι όσοι πεινούν και διψούν για τη δικαιοσύνη, διότι αυτοί θα χορτάσουν.» «Καθένας που πράττει τη δικαιοσύνη προέρχεται από τον Θεό.»

Ο Ιησούς Χριστός περιτέμνει όλους όσοι το επιθυμούν, όπως είχε προαναγγελθεί από παλιά, με λίθινες μαχαίρες, ώστε να γίνουν έθνος δίκαιο, λαός που τηρεί την πίστη, προσλαμβάνει την αλήθεια και φυλάσσει την ειρήνη. Ελάτε μαζί μου όλοι όσοι φοβάστε τον Θεό και επιθυμείτε να δείτε τα αγαθά της Ιερουσαλήμ. Ελάτε, ας πορευθούμε στο φως του Κυρίου· διότι εγκατέλειψε τον λαό του, τον οίκο του Ιακώβ. Ελάτε όλα τα έθνη, ας συγκεντρωθούμε στην Ιερουσαλήμ, η οποία δεν πολεμείται πλέον εξαιτίας των ανομιών των λαών. «Διότι φανερώθηκα σε εκείνους που δεν με ζητούσαν και βρέθηκα από εκείνους που δεν με ρωτούσαν», διακηρύσσει μέσω του Ησαΐα.