Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 26:5

Διότι επιθυμεί, όπως είπα, όχι τα όσα ανήκουν στις σκιές, αλλά τα όσα γίνονται μέσω του Χριστού, ο Οποίος είναι η αλήθεια. Διαφυλάσσουν δε και την ειρήνη. Πώς ή με ποιον τρόπο; Διότι, αφού έγινε πλήρως αποδεκτός από τον Χριστό και κατέλυσε εκείνη την αρχαία έχθρα (καθώς είχε απομακρυνθεί από Αυτόν πλανώμενος), θα παραμείνει ακλόνητος προσκυνητής. Και να το εκπληρώνουμε αυτό μας πείθει ο μακάριος Παύλος γράφοντας: «Αφού λοιπόν δικαιωθήκαμε εκ πίστεως, έχουμε ειρήνη με τον Θεό διά του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.» Διότι βρισκόμασταν σε μάχη με τον Θεό, λατρεύοντας την κτίση και όντας δέσμιοι στα πάθη της σάρκας. Αναδεικνυόμαστε δε φίλοι και ειρηνικοί προς Αυτόν και μόνο, λέγοντας: Κύριε, εκτός από Εσένα άλλον δεν γνωρίζουμε. Το όνομά Σου επικαλούμαστε, και επιπλέον αυτού, αφού περιβληθήκαμε σαν ένα είδος στεφάνου την εξαίρετη ζωή και την ευαγγελική πολιτεία, τα καυχήματα για τα πράγματα αυτά δικαιολογημένα θα μπορούσαν να ειπωθούν προς τον Θεό διά της φωνής των αγίων, ότι: Σε Εσένα ελπίσαμε, Κύριε, εις τον αιώνα. Διότι δεν θα εγκαταλείψουν την ελπίδα τους στον Θεό, αλλά μάλλον θα καυχώνται διαρκώς σε Αυτόν. <Ο Θεός ο μέγας, ο αιώνιος, ο Οποίος ταπεινώνοντας κατέβασες αυτούς που κατοικούν στα υψηλά· θα κατακρημνίσεις οχυρές πόλεις, και θα τις κατεδαφίσεις έως το έδαφος.

Αλλά εσύ, λέει, είσαι και ο μόνος μέγας αιώνιος Θεός· και αυτό το απέδειξες από τα ίδια τα πράγματα· διότι, αφού τους ταπείνωσες, κατέβασες αυτούς που κατοικούν στα ψηλά. Δηλαδή, συγκλόνισες την ισχύ των υπερηφάνων, που βρίσκονταν ψηλά, και τους αλαζόνες τους κατέβασες στη γη, και σαν να ήταν οχυρωμένες πόλεις τους γκρέμισες εκ θεμελίων. Διότι αυτό σημαίνει το «έως το έδαφος». Και τους παρέδωσες για να καταπατηθούν από τα πόδια των πράων και των ταπεινών. Και ποιοι είναι πάλι αυτοί, παρά οι γνήσιοι φύλακες των προσταγμάτων του Σωτήρα; εκείνοι που φροντίζουν να μιμούνται τον Δεσπότη τους, ο οποίος αναφωνεί και λέει: «Ελάτε προς εμένα, όλοι οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω. Σηκώστε τον ζυγό μου επάνω σας και μάθετε από εμένα ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και θα βρείτε ανάπαυση στις ψυχές σας.» Θυμόμαστε δε πάλι τον λόγο του: «Ιδού, σας έχω δώσει την εξουσία να πατάτε πάνω σε φίδια και σκορπιούς, και πάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού.» Διότι έχει καταπατηθεί ο αποστάτης δράκοντας· και έχουμε πατήσει πάνω σε ασπίδα και βασιλίσκο, εμείς που θέλουμε να κατοικούμε με τη βοήθεια του Υψίστου, και έχουμε βρεθεί υπό τη σκέπη του Θεού του ουρανού, δηλαδή προφανώς του Χριστού, διότι προσκυνείται στον ουρανό· «Διότι όταν, λέει, εισαγάγει τον πρωτότοκο στην οικουμένη, αναφέρει: Και ας τον προσκυνήσουν όλοι οι άγγελοι του Θεού.» <Η οδός των ευσεβών έγινε ευθεία, και είναι προετοιμασμένη η οδός των ευσεβών. Διότι η οδός του Κυρίου είναι κρίση.>

Σύμφωνα με τον Σύμμαχο, αυτοί που ψάλλουν την ωδή θα πουν: «Έχουμε ισχυρή πόλη», ενώ σύμφωνα με τον Ακύλα: «Η ισχυρή πόλη είναι για εμάς σωτηρία». Η εβραϊκή λέξη όμως, αντί για το «σωτηρίαν» και αντί για το «σωτήριον», περιέχει ολοκάθαρα το όνομα του Ιησού, με τα ίδια ακριβώς γράμματα με τα οποία γράφεται εβραϊκά ο Σωτήρας μας. Αυτός, λοιπόν, ο Σωτήρας μας, θα είναι η πόλη των μακαρίων, Αυτός θα είναι το «τείχος» και το «περίτειχός» τους. Και Αυτός θα είναι τα πάντα γι' αυτούς· όταν μάλιστα εννοήσουμε την «επουράνια Ιερουσαλήμ», είναι φυσικό επακόλουθο να θεωρήσουμε ως «πύλες» της τις διάφορες εισόδους των εκεί ουράνιων μονών, τις οποίες επιθυμεί να ανοιχθούν όχι στους Ιουδαίους ούτε καν στον Ισραήλ ούτε απλώς στον οποιονδήποτε τυχαίο, αλλά μόνο σε όσους «τηρούν τη δικαιοσύνη», την «αλήθεια» και την «ειρήνη». Γι' αυτό προσθέτει: «Ανοίξτε τις πύλες, ας εισέλθει λαός που τηρεί την αλήθεια, που υπερασπίζεται την αλήθεια και τηρεί την ειρήνη». Ποθώντας αυτές τις «πύλες», κάποιος θεοφιλής άνδρας έλεγε: «Ανοίξτε μου τις πύλες της δικαιοσύνης· αφού εισέλθω από αυτές, θα δοξολογήσω τον Κύριο». Και λέει ότι είναι δίκαιο να ανοιχτούν οι πύλες στους προαναφερθέντες, επειδή ακριβώς «ήλπισαν σε Εσένα, Κύριε και Θεέ, ο οποίος αφού ταπείνωσες, κατέβασες εκείνους που κατοικούν στα ύψη· οχυρωμένες πόλεις θα γκρεμίσεις και θα τις ισοπεδώσεις μέχρι το έδαφος». Αυτά δε θα ήταν παρόμοια με όσα ειπώθηκαν προηγουμένως στο χωρίο: «Διότι μετέτρεψες τις πόλεις σε χώμα, τις οχυρωμένες πόλεις, ώστε να καταπέσουν τα θεμέλιά τους».

Και τώρα λοιπόν, παρουσιάζοντας ‹τη δικαιοκρισία του Θεού›, επαναλαμβάνει το ίδιο νόημα δοξάζοντάς τον και λέγοντας: Ο 〈Θεός ο μέγας, ο αιώνιος, που ταπεινώνοντας καταβίβασες αυτούς που κατοικούν στα ύψη〉, αλλά εκείνους μεν τους γκρέμισες από το ύψος 〈ταπεινώνοντάς〉 τους και καθαίρεσες τις 〈πόλεις〉 τους επιφέροντας το τέλος του θνητού βίου τους ή κάνοντας αφανείς τις άθεες και ασεβείς πολιτείες τους, ενώ τους δικούς σου πράους άνδρες, τους οποίους μακάριζες λέγοντας: «μακάριοι οι πράοι, διότι αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη», αυτούς που προηγουμένως ήταν 〈ταπεινοί〉, τώρα κατά τον καιρό της δικαιοκρισίας σου τους ανύψωσες, κάνοντάς τους να 〈καταπατούν〉 τα κεφάλια των άλλοτε υπερηφάνων. Έπειτα, 〈η οδός των ευσεβών έγινε ευθεία〉· ⌜διότι, εφόσον δεν υπήρχε πλέον κανένα εμπόδιο, 〈έγινε〉 γι' αυτούς ακώλυτη και ανεμπόδιστη και 〈ευθεία η οδός〉· και αιτία γι' αυτά είναι ‹η δικαιοκρισία του Θεού›.⌝ Γι' αυτό προσθέτει: 〈διότι η οδός του Κυρίου είναι κρίση〉.

Ωδή. Εκείνη την ημέρα θα ψάλουν αυτό το άσμα στη γη του Ιούδα λέγοντας: Ιδού μια οχυρωμένη πόλη, και ως σωτηρία για εμάς θα θέσει το τείχος και το περίτειχος. Ανοίξτε τις πύλες, ας εισέλθει ένας δίκαιος λαός που τηρεί τη δικαιοσύνη και διαφυλάσσει την αλήθεια, που υπερασπίζεται την αλήθεια και διατηρεί την ειρήνη, διότι σε εσένα, Κύριε, ήλπισαν εις τον αιώνα, στον Θεό τον μέγα και αιώνιο, ο οποίος, ταπεινώνοντας, κατέβασε αυτούς που κατοικούν στα ύψη. Οχυρωμένες πόλεις θα καταρρίψεις και θα τις γκρεμίσεις μέχρι το έδαφος, και θα τις καταπατήσουν τα πόδια των πράων και των ταπεινών. Η οδός των ευσεβών έγινε ευθεία, και είναι προετοιμασμένη η οδός των ευσεβών. Διότι η οδός του Κυρίου είναι κρίση. Ελπίσαμε στο όνομά σου και στην ανάμνηση που επιθυμεί η ψυχή μας.