Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 27:12

Έπρεπε, λοιπόν, έπρεπε να χαριστεί στις γυναίκες το προνόμιο να αναγγείλουν αυτές πρώτες την ανάσταση. Διότι, επειδή η πρώτη και αρχαιότερη γυναίκα παρέσυρε τον Αδάμ στην παράβαση, υπηρετώντας τα λόγια του φιδιού, και έγινε η ίδια πρόξενος του θανάτου, πώς δεν έπρεπε να αποτινάξουν τις αιτίες τόσο φοβερών κατηγοριών μέσω αυτής της αποστολής; «Διότι όπου επλεόνασε», λέει, «η αμαρτία, υπερπερίσσευσε η χάρις.» Το Ευαγγέλιο της σωτηρίας δόθηκε στη γυναίκα που είχε υπηρετήσει τον θάνατο. Διότι αναγκαίως ειπώθηκε προς αυτές το «Χαίρετε» από Εκείνον που είχε επιβάλει την κατάρα στην αρχή· διότι είχε πει προς αυτήν: «Με λύπες θα γεννάς τέκνα.» Έτσι, λύθηκαν τα πρώτα με τα δεύτερα, και θεραπεύθηκε το ασθενές. Σε αυτές λοιπόν ορίζει ότι πρέπει να αναγγέλλεται το χαρμόσυνο μήνυμα, καθώς ο Χριστός απέσυρε την αγάπη Του από τους Ιουδαίους. Επειδή παρέμειναν ασύνετοι και αμαθείς, λέει, δεν θα τους ελεήσει ο Δημιουργός τους, ούτε θα είναι άξιοι να τους σπλαχνιστεί κανείς. <Και θα συμβεί εκείνη την ημέρα, να περιφράξει ο Κύριος από τη διώρυγα του ποταμού μέχρι τα Ρινοκόρουρα.>

«Εσείς όμως συγκεντρώστε τους γιους του Ισραήλ έναν προς έναν.» Αφού αναστήθηκε ο Χριστός και έδωσε εντολή στους αγίους αποστόλους: «Πορευθείτε και μαθητεύστε όλα τα έθνη, βαπτίζοντάς τους στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» και αφού βεβαίως ανελήφθη στους ουρανούς, επιβλήθηκε σε αυτούς που συμπεριφέρθηκαν ανόσια απέναντί του η οργή, εννοείται προφανώς η θεία. Διότι εξολοθρεύτηκαν με σίδηρο και φωτιά, αφού η ρωμαϊκή δύναμη σήκωσε πόλεμο εναντίον τους, κατακαίοντας όλες τις πόλεις τους, και αυτά τα ίδια τα Ιεροσόλυμα, και κατεδαφίζοντας εκείνον τον περίφημο ναό. Περιορίζεται λοιπόν η χώρα των Ιουδαίων, αφενός από τα νερά του Ευφράτη προς τα ανατολικά και τα νότια, και αφετέρου από τη λεγόμενη Ρινοκόρουρα. Αυτή είναι μια πόλη που καθορίζει τα σύνορα της Αιγύπτου και βεβαίως της Παλαιστίνης.

Επομένως, αφού μας ονόμασε τα όρια της Ιουδαίας, διαβεβαιώνει ότι ο Κύριος θα κλείσει όλα όσα περιλαμβάνονται μέσα σε αυτά, δηλαδή ολόκληρη την Ιουδαία. Το «θα συμφράξει» (θα αποκλείσει) το έθεσε αντί του θα πολιορκήσει, και θα καταθλίψει, και θα φέρει σε έσχατη απόγνωση. Διότι η σύμφραξη, δηλαδή ο εγκλεισμός, θα μπορούσε να υποδηλώσει την αναπόφευκτη κακοπάθεια ή συμφορά. Αλλά και με άλλον τρόπο μπορείς να νοήσεις το «θα συμφράξει». Διότι έχει κλειστεί, θα λέγαμε, ο νους των Ιουδαίων, ώστε με κανέναν τρόπο να μην μπορούν να δεχθούν το φως της αληθινής θεοπτίας, ούτε βέβαια να κατανοήσουν το μυστήριο του Χριστού, όπως ακριβώς γράφει ο μακάριος Παύλος: «Πώρωση έχει επέλθει εν μέρει στον Ισραήλ, και μέχρι σήμερα, όταν διαβάζεται ο Μωυσής, υπάρχει κάλυμμα πάνω στην καρδιά τους.» Και αυτό, νομίζω, είναι η σύμφραξη. Ότι δε αυτό δεν συνέβη σε όλη την οικουμένη, δηλαδή σε όλα τα έθνη, αλλά μόνο στην Ιουδαία και σε αυτούς που βρίσκονται σε αυτήν, το απέδειξε ολοφάνερα, λέγοντας ότι η σύμφραξη δεν συνέβη απλώς, αλλά από τη διώρυγα του ποταμού, έως τα Ρινοκόρουρα.

Και αυτά μεν λέει ότι θα συμβούν στα πλήθη των Ιουδαίων που σκότωσαν τους προφήτες και λιθοβόλησαν τους απεσταλμένους από τον Θεό, και που προσέθεσαν σε αυτούς και τον ίδιο τον Υιό. Έπειτα, μεταφέρει τον λόγο στο πρόσωπο του ίδιου του Σωτήρα όλων μας, του Χριστού, ο οποίος συνομιλεί και απευθύνεται στους αγίους αποστόλους, δηλαδή σε όλους όσοι σε κάθε εποχή ιερουργούν το Ευαγγέλιό του και έχουν ως έργο τους να μυσταγωγούν: Εσείς δε συγκεντρώστε τους υιούς του Ισραήλ έναν-έναν. Δηλαδή, ας μην ανησυχούν υπερβολικά όσοι έχουν επιφορτιστεί με τη διδασκαλία, ακόμη και αν δεν βλέπουν τον Ισραήλ να προσέρχεται μαζικά σε πλήθη· αλλά αν κάποιος από αυτούς είναι συνετός, ας καλείται μέσω της πίστεως, και ας έρχεται έστω και καθένας χωριστά, σαν να είναι εκλεκτός. Διότι έχει σωθεί το υπόλειμμα του Ισραήλ. Και πράγματι, οι θεσπέσιοι μαθητές πολλές φορές τους έχουν απευθύνει τον λόγο, όπως ακριβώς έκανε και ο θεσπέσιος Πέτρος: «Και τώρα, αδελφοί», λέει, «γνωρίζω ότι ενεργήσατε από άγνοια, όπως και οι άρχοντές σας. Μετανοήστε λοιπόν και ας βαπτιστεί ο καθένας σας στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, και θα λάβετε τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος. Διότι σε εσάς ανήκουν οι υποσχέσεις, και στα τέκνα σας».

Και κάτι τέτοιο υποδηλώνει διά της φωνής του Ιερεμία λέγοντας: «Δεν είναι οι λόγοι μου σαν φωτιά που φλέγει, λέγει ο Κύριος, και σαν πέλεκυς που κόβει την πέτρα;» «Διότι ζωντανός είναι ο λόγος του Θεού και ενεργός και κοφτερός και διεισδύει μέχρι τον μερισμό ψυχής και πνεύματος». Επομένως, όπως είπα, η στροφή των πλανεμένων προς το καλύτερο θα μπορούσε να έχει ως σημείο, και μάλιστα πολύ σαφές, το ότι σχίστηκαν οι πέτρες. Το ότι φράχτηκαν τα φαράγγια, υποδηλώνει, όπως είπα, την πώρωση των Ιουδαίων. Διότι κάτι τέτοιο είπε και ο θεσπέσιος Ησαΐας: «Και θα συμβεί εκείνη την ημέρα, θα φράξει ο Κύριος από τη διώρυγα του ποταμού μέχρι τη Ρινοκόρουρα», δηλαδή θα εμφραχθεί ο νους όσων βρίσκονται σε όλη την Ιουδαία, «ώστε βλέποντας να μη βλέπουν, και ακούγοντας να μην ακούν, ούτε να κατανοούν». «Διότι κάλυμμα υπάρχει πάνω στην καρδιά τους, όπως έχει γραφτεί, κατά την ανάγνωση της παλαιάς διαθήκης». Το δε να σειστεί η γη, ίσως να υποδήλωνε, νομίζω, τη μετάβαση από μια κατάσταση πραγμάτων σε κάποια άλλη. Και εξάλλου ο θεσπέσιος Δαβίδ αναφωνούσε λέγοντας: «Αυτός που κάθεται πάνω στα Χερουβίμ, ας σαλευθεί η γη».

Ποια άλλη όμως είναι αυτή, παρά η προαναφερθείσα πόλη, για την οποία είχε ειπωθεί: «διότι μια πόλη οχυρωμένη, η μόνη καλή, έχει αφεθεί και έχει εγκαταλειφθεί σαν έρημος». Αυτά δε εκπληρώνονταν κατά λέξη και ιστορικά κατά την ανάσταση του Σωτήρος μας. Τότε, σύμφωνα με τον Ματθαίο: «Υπήρχαν εκεί πολλές γυναίκες που κοίταζαν από μακριά, οι οποίες τον είχαν ακολουθήσει από τη Γαλιλαία για να τον διακονούν· μεταξύ των οποίων ήταν η Μαρία η Μαγδαληνή, και η Μαρία, η μητέρα του Ιακώβου και του Ιωσή, και η μητέρα των υιών του Ζεβεδαίου», ενώ σύμφωνα με τον Λουκά: «Τον ακολούθησαν δε κάποιες γυναίκες, οι οποίες είχαν έρθει μαζί του από τη Γαλιλαία» και τα εξής. Επειδή λοιπόν ο «λαός που δεν έχει σύνεση» δεν πειθόταν στο κήρυγμα των αποστόλων, μολονότι τα έθνη αποδέχονταν τον λόγο, για τον λόγο αυτό το θείο Πνεύμα καλεί τις γυναίκες προς μαρτυρία του κηρυσσόμενου λόγου, επειδή ακριβώς τους έβλεπε να τυφλώνονται. «Γι' αυτό», λέει, «δεν θα τους σπλαχνιστεί αυτός που τους δημιούργησε, ούτε θα τους ελεήσει αυτός που τους έπλασε». «Θα συμβεί δε εκείνη την ημέρα», λέει, δηλαδή στον καιρό που υποδεικνύεται, «ο Κύριος θα φράξει από τη διώρυγα του ποταμού». Αντί δε του ρήματος «θα φράξει», όλοι οι υπόλοιποι ερμηνευτές χρησιμοποίησαν το «θα πατάξει», δηλώνοντας ότι ο Κύριος θα πατάξει εκείνους τους απίστους και τον ασύνετο λαό.

Έπειτα, καθορίζει τον τόπο λέγοντας: «από το ρεύμα του ποταμού έως τον χείμαρρο της Αιγύπτου» σύμφωνα με τον Σύμμαχο, με την απόδοση του οποίου ταυτίζονται και οι υπόλοιποι. Νομίζω δε ότι μέσω αυτών υποδηλώνεται ο πόλεμος που επήλθε στους Ιουδαίους στο έθνος των Παλαιστινίων μετά το τόλμημά τους εναντίον του Χριστού. Επομένως, ο λόγος φαίνεται να μνημονεύει τα ίδια τα μεθόρια της Παλαιστίνης λέγοντας «από τον ποταμό», εννοώντας ίσως τον Ιορδάνη, «έως τα Ρινοκόρουρα»· αυτή είναι μία πόλη που βρίσκεται κοντά στα σύνορα μεταξύ της Αιγύπτου και της Παλαιστίνης. Γι' αυτό, σύμφωνα με τους άλλους ερμηνευτές, έχει ειπωθεί «έως τον χείμαρρο της Αιγύπτου», επειδή ο λόγος υπονοεί, όπως είπα, τον πόλεμο που επρόκειτο να γίνει εναντίον των Ιουδαίων στη χώρα των Παλαιστινίων. Στους κήρυκες δε του λόγου προστάζει στη συνέχεια λέγοντας: «εσείς όμως συνάξτε έναν προς έναν τους υιούς του Ισραήλ»· διότι, κι αν ακόμη ο λαός δεν θέλει να προσέλθει μαζικά στο σωτήριο κήρυγμα – «επειδή είναι λαός που δεν έχει σύνεση» –, ωστόσο έστω και μερικούς λίγους από αυτούς «έναν προς έναν συνάξτε τους υιούς του Ισραήλ». Διότι είναι επιθυμητό έστω και «ένας ένας» ή και δεύτερος και κάποιοι ελάχιστοι από αυτούς να σώζονται σε κάθε πόλη ή σε κάθε έθνος.

Αυτούς λοιπόν 〈συγκεντρώστε τους έναν-έναν〉, ενώ για τα υπόλοιπα έθνη 〈θα ηχήσει μεγάλη σάλπιγγα〉, με τον Λόγο να βοά ώστε να ακουστεί από όλους τους ανθρώπους.⌝ Γι' αυτό έχει ειπωθεί: 〈και θα συμβεί εκείνη την ημέρα να ηχήσει η μεγάλη σάλπιγγα, και θα έλθουν οι χαμένοι από τον λαό των Ασσυρίων και οι χαμένοι στην Αίγυπτο και θα προσκυνήσουν τον Κύριο στο άγιο όρος στην Ιερουσαλήμ〉. ⌜Εννοεί μέσω των Αιγυπτίων τους ειδωλολάτρες, και μέσω των 〈Ασσυρίων〉 τους πολεμίους του Ισραήλ που έγιναν πολιορκητές της ιουδαϊκής χώρας· προς αυτούς, όταν ο Λόγος κήρυξε μέσω της ευαγγελικής 〈σάλπιγγας〉, της αληθινά 〈μεγάλης〉, αφού μεταστραφούν οι ειδωλολάτρες των εθνών και οι παλαιοί εχθροί και πολέμιοι της θεοσέβειας του Ισραήλ, θα έλθουν επιστρέφοντας προς τον Θεό, ώστε εκείνοι που άλλοτε είχαν χαθεί στην πλάνη της ειδωλολατρίας, αφού μεταβληθούν και σπεύσουν να έλθουν στη γνώση του Λόγου του Θεού, να επιτύχουν τη σωτηρία μέσω του Χριστού.⌝ Βλέπει με το Πνεύμα τη σύνοδο των αθέων που συγκεντρώθηκαν εναντίον του Σωτήρα μας, και αποκαλώντας 〈στεφάνι〉 〈ύβρεως〉 την εμπλοκή τους στο κακό και τη συμφωνία τους για το κακό, αναφωνεί λέγοντας: 〈Ουαί στο στεφάνι της ύβρεως〉. ⌜Υπονοούσε δε το συνέδριο των Φαρισαίων και των αρχιερέων και των λοιπών αρχόντων του ιουδαϊκού λαού, τους οποίους, επειδή συνήλθαν στον ίδιο τόπο προερχόμενοι από διάφορα αξιώματα, τους παρομοιάζει με 〈στεφάνι〉, όχι όμως κάποιου είδους τιμής ούτε δόξας, αλλά 〈ύβρεως〉 και ατιμίας.

Γυναίκες που έρχεστε από το θέαμα, ελάτε· διότι δεν πρόκειται για λαό που διαθέτει σύνεση, γι' αυτό και δεν θα τους σπλαχνιστεί ο Πλάστης τους ... Και κατά την ημέρα εκείνη, ο Κύριος θα περιφράξει τον τόπο από τη διώρυγα του ποταμού έως τα Ρινοκόρουρα· εσείς, όμως, συγκεντρώστε τους υιούς του Ισραήλ έναν προς έναν. Και κατά την ημέρα εκείνη, θα σαλπίσουν με τη μεγάλη σάλπιγγα, και θα έρθουν οι χαμένοι στη χώρα των Ασσυρίων και οι χαμένοι στην Αίγυπτο και θα προσκυνήσουν τον Κύριο ...