Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 27:6

Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, αφού διαχώρισε από τους γνήσιους εκείνους που δεν έχουν τέτοιο φρόνημα, και από αυτούς που επέλεξαν να τον υβρίζουν με τέτοιες σκληρές απείθειες, εκείνους που ακούνε με μεγαλύτερη πραότητα τα θεία του λόγια και οι οποίοι έχουν ήδη υποτάξει τον αυχένα της καρδιάς τους και σχεδόν έχουν δέσει πάνω τους τον ζυγό της δουλείας προς τον Θεό, είπε ότι γι' αυτούς και μόνο είναι πιο πρέπον να παρακαλεί. Διότι, για όσους είναι μεσίτης και αρχιερέας, σε αυτούς και μόνο θεώρησε ότι πρέπει να χορηγήσει τα αγαθά που προκύπτουν από τη μεσιτεία του, για τους οποίους λέει ότι του έχουν δοθεί, και ότι βεβαίως ανήκουν στον Πατέρα, επειδή η οικείωση με τον Θεό δεν έχει άλλη οδό, παρά μόνο μέσω του Υιού. Και αυτό θα σου το διδάξει ο ίδιος λέγοντας: «Κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα, παρά μόνο δι' εμού». Διότι, δες πώς ο Πατέρας, παραδίδοντας στο δικό του γέννημα αυτούς για τους οποίους γίνεται ο λόγος, τους απέκτησε για τον εαυτό του. Και κατανοώντας το αυτό πολύ καλά, ο πλέον γνώστης των ιερών γραμμάτων λέει: «Ο Θεός μέσω του Χριστού συνδιαλλάσσει τον κόσμο με τον εαυτό του». Διότι, καθώς ο Χριστός μεσιτεύει, και δέχεται όσους προσέρχονται μέσω της πίστεως και τους προσάγει μέσω του εαυτού του στον Πατέρα, ο κόσμος συνδιαλλασσόταν με τον Θεό. Γι' αυτό και ο προφήτης Ησαΐας μας προδίδασκε να επιλέξουμε την ειρήνη προς τον Θεό εν Χριστώ, λέγοντας: «Ας κάνουμε ειρήνη με αυτόν, ας κάνουμε ειρήνη εμείς που ερχόμαστε».

Θα βλαστήσει και θα ανθίσει ο Ισραήλ, και θα γεμίσει η οικουμένη από τον καρπό του. Επειδή οι Ιουδαίοι αποποιήθηκαν την αγάπη και την πίστη προς τον Σωτήρα των όλων Χριστό, επειδή αποστάτησε ο αγαπημένος, και αφού ο Χριστός μετέθεσε την κλήση στα έθνη, προσελκύοντας όσους βρίσκονται στα πέρατα της οικουμένης μέσω των αγίων αποστόλων, ο μακάριος προφήτης εμφανίζεται εκ των προτέρων ως σοφός σύμβουλος στους λαούς από παντού και τους λέει: Απομακρύνθηκε μεν ο Ισραήλ, αποστάτησε ο πρωτότοκος, αρνείται την πίστη, ασέβησε απέναντι στον λυτρωτή. Αλλά εμείς οι ερχόμενοι, δηλαδή αυτοί που πρόκειται να έρθουν με την πάροδο του χρόνου, να έρθουν βέβαια οπωσδήποτε όπως από το σκοτάδι στο φως, από την ειδωλολατρική αμάθεια στην επίγνωση του αληθινού Θεού, από τις αμαρτίες στη δικαίωση: ας κάνουμε ειρήνη μαζί Του, δηλαδή, καταλύοντας την παλαιά έχθρα, ας ειρηνεύσουμε με τον Θεό. Διότι, αφού εξαλείφθηκε η αμαρτία και καταργήθηκε ο Σατανάς, και αφού δεν υπάρχει πλέον τίποτα που να εμποδίζει, να μας διχάζει και να μας χωρίζει από τον Χριστό, ας συναινέσουμε στα προστάγματά του. Ας ακολουθήσουμε όσα εκείνος θέλει και λέει, ας υποτάξουμε τον αυχένα στα Ευαγγελικά κηρύγματα. Διότι έτσι θα επιτύχουμε την ειρήνη μαζί του.

Κάτι παρόμοιο λέει και ο πάνσοφος Παύλος σε όσους κλήθηκαν από τα έθνη: «Αφού, λοιπόν, δικαιωθήκαμε μέσω της πίστεως, έχουμε ειρήνη με τον Θεό μέσω του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Αφού, λοιπόν, παρακάλεσε τις ερχόμενες γενεές, για τις οποίες και ο μακάριος Δαβίδ είπε: «Θα αναγγελθεί στον Κύριο η ερχόμενη γενεά», μεταφέρει τον λόγο στους ίδιους τους αγίους αποστόλους, ότι θα κατακτήσουν για τον Θεό την υφήλιο, και έχοντάς το κατανοήσει, ή μάλλον έχοντάς το διδαχθεί μέσω του Αγίου Πνεύματος, σκιρτά κατά κάποιον τρόπο και λέει από την πάρα πολύ μεγάλη χαρά: Θα βλαστήσουν τα τέκνα του Ιακώβ, και θα ανθίσει ο Ισραήλ, και θα γεμίσει η οικουμένη από τον καρπό του. Διότι οι θεσπέσιοι μαθητές κατάγονται από το αίμα του Ιακώβ, ο οποίος μετονομάστηκε και σε Ισραήλ. Και επειδή από την ανατολή μέχρι τη δύση, και σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος τους, και μέχρι τα πέρατα της οικουμένης τα λόγια τους, κλήθηκε σε επίγνωση το πλήθος των εθνών, και όπως λέει ο προφητικός λόγος, η οικουμένη γέμισε από τον καρπό του. Και τίνος άραγε; Προφανώς του Ισραήλ, δηλαδή εκείνων που κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ. Διότι οι πιστεύσαντες είναι καρποί των αποστολικών κόπων· και ο θεσπέσιος Παύλος τους ονόμασε χαρά και στέφανό του· επειδή αληθινά καύχημα και δόξα των αγίων μυσταγωγών είναι όσοι σώθηκαν μέσω αυτών. <Μήπως όπως αυτός πάταξε, έτσι και ο ίδιος θα πληγεί, και όπως αυτός θανάτωσε, έτσι θα θανατωθεί;

«Πολεμώντας και ονειδίζοντας θα τους αποδιώξει». Το νόημα των προκειμένων ακολουθεί στενά τα όσα ειπώθηκαν· και θα εξηγήσουμε με ποιον τρόπο συμβαίνει αυτό. Διότι είπαμε ότι τα τέκνα του Ιακώβ θα βλαστήσουν και θα ανθίσουν, και η οικουμένη θα γεμίσει από τον καρπό του. Αλλά σαν να φέρνει κάποιος αντίρρηση και να λέει: Και όμως, ο Ισραήλ έχει ασεβήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό· διότι έγινε σκληρός και απειθής, και σκότωσε αγίους, επιτέθηκε σε κάθε δίκαιο και προφήτη, και έχει τα χέρια του γεμάτα με αίματα· πώς λοιπόν θα ανθίσει πάλι, και, σαν να μην έχει συμβεί κανένα από αυτά τα άτοπα, θα γεμίσει η οικουμένη από τον καρπό του; Σε τέτοιου είδους απορίες λοιπόν απαντά ο προφήτης: Μήπως όπως αυτός χτύπησε, έτσι θα πληγεί και ο ίδιος;

Επομένως, ο Ισραήλ θα ανθίσει, και η οικουμένη θα γεμίσει από τον καρπό του, σύμφωνα βέβαια με τον λόγο που έχει ήδη προαναφερθεί. Διότι δεν θα εξολοθρευτεί έτσι, λέει, όπως ακριβώς εξολόθρευσε ο ίδιος, ούτε βέβαια θα χτυπηθεί με τον ίδιο τρόπο, έστω κι αν ο ίδιος χτύπησε τους αγίους, παρακινημένος από άγριο θυμό. Ποιο είναι λοιπόν το μέτρο της οργής εναντίον τους; Μαχόμενος, λέει, και ονειδίζοντας θα τους αποδιώξει· έχοντας κατανοήσει το «θα αποδιώξει» αντί του: θα τους αποπέμψει από την οικειότητα με τον εαυτό του.

Εύλογα λοιπόν προσθέτει η προφητεία: «Έχω κατακαεί, θα φωνάξουν εκείνοι που κατοικούν σε αυτήν». Διότι το πυρ της κρίσεως του Θεού θα τους εξαναγκάσει να ομολογήσουν, ακόμη και αν δεν το θέλουν. Αλλά εκείνοι μεν, έχοντας γίνει εχθροί του Θεού, είχαν ένα τέτοιο τέλος, εμείς δε, όντας από άλλο τάγμα, ας σωφρονιστούμε από όσα εκείνοι έπαθαν, και «ας κάνουμε ειρήνη με Αυτόν». Αυτά δε ο προφητικός λόγος τα απευθύνει στους δικούς του και σε εκείνους που ανήκουν στη μερίδα του, συμβουλεύοντας και προτρέποντας. Γι' αυτό λέει: «ας κάνουμε ειρήνη με Αυτόν», όλοι «όσοι έρχονται». Ποιοι όμως είναι αυτοί, το φανερώνει μέσα από τα επόμενα λέγοντας: «τα τέκνα του Ιακώβ, θα βλαστήσει και θα ανθίσει ο Ισραήλ, και θα γεμίσει η οικουμένη από τον καρπό του», υπονοώντας σαφώς τον αποστολικό χορό. Οι απόστολοι πράγματι έγιναν «τέκνα του Ιακώβ», καθότι προήλθαν από το έθνος των Ιουδαίων και «βλάστησαν» από τον «κατά σάρκα Ισραήλ», και «άνθισαν» βλαστό αγαθό και άνθος ευωδιαστό, ώστε να γεμίσουν ολόκληρη «την οικουμένη» με την ευωδία τους. Μετά από αυτά αναφέρεται: «Μήπως όπως αυτός χτύπησε, έτσι θα πληγεί και αυτός; Και όπως αυτός εξόντωσε, έτσι θα εξοντωθεί;». Το δε νόημα του λόγου είναι το εξής: Μήπως απέδωσαν κάποιο κακό αντί κακού στα έθνη εκείνοι που τους κήρυτταν την ειρήνη;

Διότι, λέγει, αυτά θα γίνουν τα αίτια της άφεσης των 〈αμαρτιών του Ιακώβ〉 και εξαιτίας αυτών θα έλθει σε αυτόν η 〈ευλογία, καθώς θα αφαιρεθεί από αυτόν η αμαρτία〉· διότι, αν «θα σωθεί διά της τεκνογονίας, εάν μείνουν στην πίστη και την αγάπη και τον αγιασμό με σωφροσύνη», σύμφωνα με τον Απόστολο, είναι επόμενο ότι και ο 〈Ιακώβ, αφού βλάστησε τέκνα〉 και 〈άνθισε〉 τέτοιον καρπό, θα κοινωνήσει στην 〈ευλογία〉 τους χάρη στην αρετή αυτών. Σημαίνει δε ο λόγος ότι πολλοί θα σωθούν διά της αποστολικής χάριτος, καθώς και από εκείνους που γειτνιάζουν με αυτούς κατά σάρκα. Και μάλιστα λέγει ότι αυτά θα συμβούν, όταν τα προαναφερθέντα 〈τέκνα του Ιακώβ〉 και το άνθος από τον 〈Ισραήλ〉, αφού περιτρέξουν την 〈οικουμένη〉 και τη γεμίσουν με τη θεοσεβή διδασκαλία τους, ανατρέψουν διά της δυνάμεώς Του την πλάνη των πολυθεϊστικών εθνών που επικρατούσε εξ αιώνος, έτσι ώστε 〈να καταστήσουν〉 μεν 〈όλους τους λίθους των〉 ειδωλικών 〈βωμών κομματιασμένους σαν λεπτή σκόνη〉, να κάνουν δε να αφανιστούν τα 〈δένδρα〉 και τα 〈άλση〉 που υπήρχαν στους ναούς, και να προκαλέσουν σε αυτά τέτοια ερήμωση, ώστε να παρομοιάζονται με 〈δρυμό〉.

Γι' αυτό λέει: 〈Αλίμονο στο στεφάνι της ύβρεως〉, ή σύμφωνα με τους υπόλοιπους ερμηνευτές: 〈στο στεφάνι της υπερηφάνειας〉. Ήταν κάποιοι υπερήφανοι, αλαζόνες και παράφρονες, ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγονταν και 〈οι μισθωτοί του Εφραίμ〉. Λεγόταν δε ότι ο Ιούδας ο προδότης καταγόταν από τη φυλή του Εφραίμ· και τον ονομάζει 〈μισθωτό〉, ως εξαγορασμένο με χρήματα για να προδώσει τον Διδάσκαλο.⌝ Αυτός δε ήταν και 〈το άνθος που εξέπεσε από τη δόξα〉· ⌜διότι, ενώ συμμετείχε στη 〈δόξα〉 του αποστολικού χορού, εξαιτίας της ροπής του προς το χειρότερο, έγινε 〈το άνθος που εξέπεσε από τη δόξα. Ως άνθος〉 δε και βλαστάρι ονομάζονταν λίγο πριν οι απόστολοι του Σωτήρα μας, για τους οποίους λεγόταν: «τέκνα του Ιακώβ, θα βλαστήσει και θα ανθίσει ο Ισραήλ, και θα γεμίσει η οικουμένη από τον καρπό του». Αλλά από αυτούς ο προδότης, 〈αφού εξέπεσε〉, ονομάστηκε 〈το άνθος που εξέπεσε από τη δόξα〉.⌝ Και όλοι οι προαναφερθέντες συγκεντρώθηκαν μαζί 〈στην κορυφή του παχέος όρους〉· ⌜αυτός δε ο λόγος υποδηλώνει το σπέρμα εκείνων που έχουν παχύνει [πωρωθεί] ως προς την ψυχή, για τους οποίους ειπώθηκε: «διότι επάχυνε η καρδιά αυτού του λαού».

Όπως λέει ο Ησαΐας: «Θα βλαστήσουν τα τέκνα του Ιακώβ, και θα ανθίσει ο Ισραήλ, και θα γεμίσει η οικουμένη από τον καρπό του». Εφόσον λοιπόν ο καρπός του διασκορπίστηκε σε όλη την οικουμένη, εύλογα εγκαταλείφθηκαν και απομακρύνθηκαν εκείνα που κάποτε καρποφόρησαν καλά —διότι από αυτά προήλθε ως καρπός κατά σάρκα ο Χριστός και οι απόστολοι—, ενώ τώρα πλέον δεν είναι κατάλληλα για καρποφορία.