Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 28:14

Ο Θεός των όλων, λοιπόν, εξυφαίνει για αυτούς μια διαρκή παρηγοριά, και προαναγγέλλει τον όλεθρο των διωκτών, που σε λίγο πρόκειται να έρθει, λέγοντας: Ακόμη λίγο, ακόμη λίγο. Διότι, λέει, δεν θα αργήσει ο καιρός που αυτοί θα πέσουν προς τα πίσω, θα συντριβούν και θα κινδυνεύσουν, και μάλιστα θα αιχμαλωτιστούν και θα πορευθούν προς τον όλεθρο. Αυτά λέμε ότι συνέβησαν στους Ιουδαίους τόσο νοητά όσο και σωματικά, δηλαδή αισθητά. Διότι κινδύνευσαν και καταστράφηκαν με δύο τρόπους: αφενός καταναλώθηκαν από πόλεμο και πολιορκίες. Αφετέρου, έγιναν γλυκό θήραμα στον ίδιο τον Σατανά, και επέφεραν στα ίδια τους τα κεφάλια τον όλεθρο που προήλθε από την ασέβεια. <Γι' αυτό ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άνδρες τεθλιμμένοι, και άρχοντες αυτού του λαού στην Ιερουσαλήμ, διότι είπατε: Συνάψαμε διαθήκη με τον άδη, και συμφωνίες με τον θάνατο.

«Εάν περάσει ορμητική καταιγίδα, δεν θα έρθει σε εμάς· διότι κάναμε το ψεύδος ελπίδα μας, και με το ψεύδος θα σκεπαστούμε.» Επειδή λοιπόν, λέει, θα είναι αφόρητα όσα πρόκειται να έρθουν εναντίον σας, και όσους ειπώθηκε ότι ασεβούν παντοτινά θα τους περιμένει πικρή και αναπόφευκτη καταδίκη· για τον λόγο αυτόν ακούστε τον λόγο του Κυρίου. Διότι υπήρχε η δυνατότητα να απομακρυνθούν από το κακό, στρέφοντας τον νου στα αποστολικά κηρύγματα και αποδεχόμενοι χωρίς αναβολή όσα έλεγε ο Χριστός. Ακούστε λοιπόν τον λόγο του Κυρίου, άνδρες τεθλιμμένοι, και άρχοντες αυτού του λαού στην Ιερουσαλήμ. Ονομάζει δε τεθλιμμένους όσους προέρχονται από τον Ισραήλ, επειδή ακριβώς είναι φορτωμένοι με τον νόμο που κατακρίνει.

«Και θα θέσω την κρίση ως ελπίδα, και η ελεημοσύνη μου θα είναι σταθμά». Αυτά πρέπει να συνδεθούν με τα προηγούμενα, παραβλέποντας όσα έχουν παρεμβληθεί ενδιάμεσα. Διότι για αυτόν τον λόγο, λέει: «Ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άνδρες θλιμμένοι, και άρχοντες αυτού του λαού στην Ιερουσαλήμ». Τι ακριβώς όμως διέταξε να ακούσουν; «Ιδού, εγώ τοποθετώ στα θεμέλια της Σιών λίθο πολυτελή, εκλεκτό, ακρογωνιαίο, έντιμο, στα θεμέλιά της, και όποιος πιστεύει σε αυτόν δεν πρόκειται να καταντροπιαστεί». Λίθο, λοιπόν, εκλεκτό, πολυτελή και έντιμο αποκαλεί τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος διαπρέπει με τη δόξα και την υπεροχή της θεότητάς Του. Και το ότι αυτός έγινε κρηπίδα, στήριγμα και ακλόνητο βάθρο για τη νοητή Σιών, δηλαδή για την Εκκλησία, το διασαφηνίζει λέγοντας ότι τοποθετήθηκε στα θεμέλια από τον Πατέρα. Τον ονομάζει δε ακρογωνιαίο, επειδή, μέσω της μίας πίστης, συγκρατεί σφιχτά σε πνευματική ενότητα τους δύο λαούς, δηλαδή αυτόν που προέρχεται από τον Ισραήλ και βεβαίως αυτόν που προέρχεται από τα έθνη. Διότι πάντα κάπως στις γωνίες των οικοδομημάτων συναντώνται δύο τοίχοι, και συναρμολογούμενοι μεταξύ τους συνδέονται στερεά σε ενότητα. Όμως, όπως λέει, «όποιος πιστεύει σε αυτόν, δεν πρόκειται να καταντροπιαστεί».

Και ότι έχουμε οδηγηθεί σε πλατυσμό της καρδιάς, ξεφεύγοντας από τη θλίψη της ζωής σύμφωνα με τον νόμο, θα μπορούσε να το υποδηλώσει ο τρίτος σε εμάς, ο Ιάφεθ, το όνομα του οποίου ερμηνεύεται ως πλατυσμός. Διότι στους Ιουδαίους απευθυνόταν ο Θεός μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άνδρες τεθλιμμένοι, και άρχοντες του λαού που βρίσκεται στην Ιερουσαλήμ». Και πάλι: «Μάθετε να ακούτε εσείς που βρίσκεστε σε στενοχώρια». Ο Παύλος, όμως, έχοντας βγει από τη στενότητα του νόμου, απευθύνθηκε σε κάποιους από εκείνους που είχαν ήδη πιστέψει: «Το στόμα μας έχει ανοίξει προς εσάς, Κορίνθιοι. Η καρδιά μας έχει πλατυνθεί· δεν στενοχωρείστε μέσα μας».

Γι' αυτό, λέει, 〈θα είναι γι' αυτούς ο λόγος του Κυρίου〉 με άλλον τρόπο 〈θλίψη πάνω στη θλίψη〉· επειδή, καθώς δεν θέλησαν να υποστούν θλίψεις για χάρη του Χριστού, ούτε να βαδίσουν ‹τη στενή και τεθλιμμένη οδό›, αλλά επέλεξαν την ‹πλατιά και ευρύχωρη›, 〈θα πέσουν προς τα πίσω και θα συντριβούν, θα κινδυνεύσουν και θα αιχμαλωτιστούν〉· όλα αυτά δηλαδή θα τους βρουν, επειδή δεν θέλησαν να αποδεχθούν τον προαναφερθέντα 〈λόγο του Κυρίου〉, αλλά έγιναν οι ίδιοι αίτιοι της πτώσης και της συντριβής τους. Και επειδή ακριβώς προκάλεσαν αυτά τα πράγματα στους εαυτούς τους, μη πιστεύοντας στον προαναφερθέντα λόγο, τους δίνει ρητή εντολή λέγοντας τα εξής: 〈γι' αυτό, ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άνδρες τεθλιμμένοι και άρχοντες αυτού του λαού στην Ιερουσαλήμ〉, ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο: 〈άνδρες χλευαστές, οι εξουσιάζοντες αυτόν τον λαό στην Ιερουσαλήμ〉· διότι, επειδή υπήρχαν και άλλοι 〈άνδρες χλευαστές〉 ανάμεσα στους Εθνικούς που διέσυραν τον λόγο του Χριστού, για να μην υποθέσει κανείς ότι τα προκείμενα λέγονται για άλλους, πρόσθεσε με ακρίβεια και αναγκαιότητα το: 〈οι εξουσιάζοντες αυτόν τον λαό〉. Και επειδή επίσης και εκτός Ιερουσαλήμ υπήρχαν πολλοί ηγέτες του λαού σε όλη την Ιουδαία και τη Γαλιλαία, επισημαίνεται με ακρίβεια προς ποιους 〈άρχοντες〉 και 〈εξουσιάζοντες τον λαό〉 λέγονταν αυτά. Αυτοί λοιπόν ήταν ‹το στεφάνι της ύβρεως› που αναφέρθηκε παραπάνω, και κατά συνέπεια αυτά εξακολουθούν να λέγονται προς τους ίδιους: επειδή 〈είπατε〉 μεταξύ σας: 〈Κάναμε διαθήκη με τον άδη και συμφωνίες με τον θάνατο· διότι είπατε: κάναμε το ψέμα ελπίδα μας και μέσα στο ψέμα θα καλυφθούμε〉· επειδή λοιπόν αυτά σκέφτηκαν και είπαν μεταξύ τους οι προαναφερθέντες 〈χλευαστές〉, χλευάζοντας και διασύροντας αφενός τον λόγο του Χριστού, μέσω του οποίου διδάσκονταν ότι πρέπει να προσδοκούν 〈θλίψη πάνω στη θλίψη〉 και τη στηριγμένη σε αυτήν 〈ελπίδα πάνω στην ελπίδα〉, προτιμώντας αφετέρου να συνάψουν φιλία με τον 〈θάνατο〉 και να βρουν 〈καταφύγιο στον άδη〉. Διότι, πράττοντας αυτό, περίμεναν ότι ούτε 〈θλίψη〉 θα δοκιμάσουν ούτε θα περιπέσουν σε κάτι δυσάρεστο και οδυνηρό· και αν τυχόν συνέβαινε να έρθει κάποια 〈καταιγίδα〉, η οποία να σας κατακλύσει ερχόμενη από κάποια αντίπαλη δύναμη, υποθέσατε ότι δεν θα έρθει επάνω σας, επειδή είστε φίλοι με την αντίπαλη δύναμη και με τον ίδιο τον 〈θάνατο〉. Επειδή λοιπόν αυτά 〈είπατε〉 μεταξύ σας, για τον λόγο αυτόν ακούστε όσα πρόσταξε ο Κύριος των όλων να πω προς εσάς: εσείς μεν δεν αποδεχθήκατε τη χάρη που διαγγέλθηκε πρώτα σε εσάς, εγώ όμως τον δικό μου 〈λίθο〉, τον 〈πολυτελή〉 και 〈πολύτιμο〉, τοποθετώντας τον στην άκρη της γωνίας, θα τον κάνω υψηλό, επιφανή και ολοφάνερο σε όλους, ώστε 〈καθένας που πιστεύει σε αυτόν〉 να μην εκπέσει από την ελπίδα. Σύμφωνα δε με τους υπόλοιπους ερμηνευτές: 〈εκείνος που πιστεύει δεν θα βιαστεί〉· διότι 〈αυτός που πιστεύει〉 θα μακροθυμήσει, περιμένοντας την επαγγελία του λόγου.

Ψ. ΙΓ΄. Ακούσατε τα λόγια του Κυρίου, άνδρες τεθλιμμένοι, και άρχοντες του λαού τούτου που βρίσκεστε στην Ιερουσαλήμ. Επειδή είπατε: «Συνάψαμε διαθήκη με τον Άδη και κάναμε συμφωνίες με τον θάνατο· ορμητική καταιγίδα αν περάσει, δεν θα έρθει σε εμάς· θέσαμε το ψέμα ως ελπίδα μας και με το ψέμα θα σκεπαστούμε». Γι' αυτό, έτσι λέει ο Κύριος, ο Θεός: «Ιδού, εγώ τοποθετώ στα θεμέλια της Σιών λίθο πολυτελή, εκλεκτό, ακρογωνιαίο, πολύτιμο για τα θεμέλιά της, και εκείνος που πιστεύει σε αυτόν δεν θα καταισχυνθεί. Και θα θέσω την κρίση ως ελπίδα, και το έλεός μου ως ζυγαριά». Και πώς δεν είναι αληθινά ηλίθια και εντελώς καταγέλαστη η αντίληψη εκείνων που περιμένουν, με σωματικό τρόπο, ότι κάποιος λίθος —από αυτούς που θεωρούνται πολυτελείς και πολύτιμοι— θα τοποθετηθεί στα θεμέλια της σωματικής Σιών από τον ίδιο τον Κύριο, στον οποίο λίθο προφητεύεται ότι όποιος πιστέψει δεν πρόκειται ποτέ να καταισχυνθεί; Αποτινάσσοντας, λοιπόν, τις μωρές και ιουδαϊκές διηγήσεις, καθώς και τους γραώδεις μύθους, όπως τους ονόμασε ο απόστολος, ας αποδεχθούμε τις θεόπνευστες προφητείες με τρόπο αντάξιο του Θεού. Λέει, επομένως: «Γι' αυτό, ιδού, εγώ τοποθετώ στα θεμέλια της Σιών λίθο».

Γι' αυτό, ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άνδρες θλιμμένοι ... επειδή είπατε: Συνάψαμε διαθήκη με τον άδη ... γι' αυτό, έτσι λέει ο Κύριος: Ιδού, εγώ θέτω στα θεμέλια της Σιών λίθο πολυτελή, εκλεκτό, ακρογωνιαίο, πολύτιμο, στα θεμέλια αυτής, και όποιος πιστεύει σε αυτόν δεν πρόκειται να ντροπιαστεί. Και θα θέσω την κρίση ως ελπίδα, και το έλεός μου ως ζυγαριά, και σε όσους ελπίζουν μάταια στο ψέμα, ότι δεν θα σας πλήξει η καταιγίδα, μήπως και σας αφαιρέσει τη διαθήκη του θανάτου ... όταν περάσει, θα σας παρασύρει, κάθε πρωί θα περνάει κατά την ημέρα, και τη νύχτα θα αποτελεί κακή προσδοκία. Μάθετε να ακούτε όταν στενοχωρείστε· δεν μπορούμε να πολεμήσουμε, και οι ίδιοι αδυνατούμε να συγκεντρωθούμε. Διότι ο Κύριος θα εγερθεί όπως στο όρος των ασεβών και θα βρεθεί στη φάραγγα της Γαβαών, με θυμό θα εκτελέσει τα έργα του, έργα πικρίας· αλλά ο θυμός του θα ενεργήσει παράδοξα, και η πικρία του θα είναι αλλόκοτη. Και εσείς μην ευφραίνεστε, ούτε να καταστούν ισχυρά τα δεσμά σας· διότι άκουσα από τον Κύριο Σαβαώθ πράξεις τελεσίδικες και αποφασισμένες, τις οποίες θα εκτελέσει σε ολόκληρη τη γη ... Μήπως όλη την ημέρα θα οργώνει ο γεωργός ή θα ετοιμάζει τον σπόρο του πριν καλλιεργήσει τη γη; Και όταν εξομαλύνει την επιφάνειά της, πρώτα σπέρνει λίγο μαυροκούκι και κύμινο, και κατόπιν σιτάρι και κριθάρι και όλυρα μέσα στα όριά σου. Και θα διαπαιδαγωγηθείς από την κρίση του Θεού σου και θα ευφρανθείς.

«Η καρδιά μου», λέει, «και η σάρκα μου αγαλλίασαν για τον ζωντανό Θεό» και «μακάριοι» οι θλιμμένοι και «όσοι πενθούν» κατά Θεόν, «διότι αυτοί θα παρηγορηθούν», και «ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άνδρες θλιμμένοι», ότι «κάναμε διαθήκη με τον άδη και συμφωνίες με τον θάνατο», δηλαδή την ατρόμητη κάθοδο του Θεανθρώπου σε αυτόν, μέσω της οποίας οι θλιμμένοι δίκαιοι στον άδη θα λάβουν ανακουφιστικό φάρμακο για τα δεινά τους και θα απολαύσουν την ατελεύτητη χαρά με τη χάρη του Χριστού. Είθε να αναδειχθούμε και εμείς άξιοι αυτής και να απαλλαγούμε από τα προαναφερθέντα ολέθρια πάθη, φρουρούμενοι από τη δύναμη της αχώριστης Τριάδας, προς δόξα και προσκύνησή της πάντοτε, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων. <Αμήν>.