Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 28:18

Διότι αυτό νομίζω πως δηλώνει το ότι η κρίση γίνεται από Εκείνον που μας κρίνει με ζυγαριές, δηλαδή σύμφωνα με τον κανόνα της δικαιοσύνης που σαν να ισορροπεί με τις αγαθοεργίες. <Και εσείς που τρέφετε μάταιη πεποίθηση, είστε ψεύτες όταν λέτε ότι δεν πρόκειται να περάσει από πάνω σας η καταιγίδα. Μήπως δεν θα ακυρώσει τη διαθήκη σας με τον θάνατο, και η ελπίδα σας προς τον άδη δεν πρόκειται να παραμείνει σταθερή; Αν επέλθει μια ορμητική καταιγίδα, θα γίνετε καταπάτημά της. Όταν περάσει, θα σας παρασύρει. Κάθε πρωί θα περνάει κατά την ημέρα, και τη νύχτα θα υπάρχει κακιά ελπίδα.> Έλεγα, λοιπόν, ότι ενώ οι άγιοι προφήτες προανήγγελλαν στους εξ αίματος απογόνους του Ισραήλ τα όσα επρόκειτο να συμβούν, και τους υποδείκνυαν τη θεία οργή σχεδόν ως ήδη παρούσα, εκείνοι, υπερηφανευόμενοι με άτοπες ανοησίες, διαλογίζονταν και έλεγαν ότι: Ακόμη κι αν τυχόν συμβούν αυτά, πάντως θα υπάρξει αναβολή χρόνου, και δεν θα έλθει αμέσως η εκπλήρωση όσων έχουν προαναγγελθεί, αλλά θα αναλωθεί ο χρόνος της δικής μας ζωής, και τα δεινά θα έρθουν μετά από εμάς. Λέγοντας όμως και σκεπτόμενοι αυτά, φαινόταν σαν να έκλειναν σχεδόν συμφωνίες με τον θάνατο και να έθεταν κάποιου είδους ελπίδα στον άδη. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο λέει προς αυτούς: Εσείς που τρέφετε μάταιη πεποίθηση, είστε ψεύτες πιστεύοντας ότι δεν πρόκειται να περάσει από πάνω σας η καταιγίδα.

Φοβηθείτε μήπως και αφαιρέσει από εσάς τη διαθήκη του θανάτου, και η ελπίδα σας προς τον άδη δεν θα παραμείνει. Διότι γνωρίζει, γνωρίζει καρδιές και νεφρούς, και τη δύναμη των κινημάτων του νου, ο Δημιουργός των συμπάντων. Όταν λοιπόν, έχοντας τέτοια ελπίδα, λέει: Μήπως, γνωρίζοντας αυτά που κρύβετε μέσα σας, ακυρώσει αυτή τη συμφωνία σας με τον θάνατο; Και με ποιον τρόπο θα την ακυρώσει; Διότι, εάν επέλθουν τα έργα της οργής, δηλαδή η καταιγίδα, δεν θα καταπατηθούν κάποιοι άλλοι μετά από εσάς, αλλά εσείς οι ίδιοι θα γίνετε καταπάτημα. Και θα σας καταλάβει πρωί πρωί, δηλαδή, όχι μετά από καιρό, αλλά σαν να λέμε αύριο τα χαράματα. Δεν θα υπάρξει καθόλου ανάπαυση από τα δεινά, αλλά και την ημέρα και τη νύχτα θα υπάρχει κακή προσδοκία, δηλαδή σε κάθε καιρό θα φθείρεστε από την αναμονή των δεινών. Διότι, όταν ο Θεός θέλει να τιμωρήσει, ποιος μπορεί να αποτρέψει την έφοδο της συμφοράς; Ή ποιος μπορεί να πολεμήσει με τον θείο θυμό; <Μάθετε να ακούτε, εσείς που βρίσκεστε σε στενοχώρια: Δεν μπορούμε να πολεμήσουμε. Και εμείς οι ίδιοι είμαστε αδύναμοι για να συγκεντρωθούμε. Θα εγερθεί όπως το όρος των ασεβών, και θα βρεθεί στη φάραγγα της Γαβαών. Με θυμό θα κάνει τα έργα του, έργο πικρίας· ο δε θυμός του θα συμπεριφερθεί με τρόπο παράδοξο, και η πικρία του θα είναι ξένη προς τη φύση του.> Όντας υπερβολικά αγαθός ο Θεός των συμπάντων, θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να φτάσουν στην επίγνωση της αλήθειας.

Εκείνη κάπου πάντως. Διότι έλεγαν: «Θα κάνουμε διαθήκη με τον άδη και συμφωνίες με τον θάνατο· εάν έλθει ορμητική καταιγίδα, δεν θα φτάσει σε εμάς· θέσαμε το ψεύδος ως ελπίδα μας και με το ψεύδος θα σκεπαστούμε». Αλλά αυτοί που τα σκέφτονταν αυτά, και είχαν μάταιη την ελπίδα, νομίζοντας ότι θα πεθάνουν πριν από τα δεινά, άκουγαν καθαρά: «Εάν έλθει ορμητική καταιγίδα, θα γίνετε καταπάτημά της. Όταν περάσει, θα σας παρασύρει». «Ουαί η πόλη Αριήλ, την οποία πολέμησε ο Δαβίδ. Συγκεντρώστε γεννήματα χρόνο με τον χρόνο. Διότι θα φάτε μαζί με τον Μωάβ· διότι θα θλίψω την Αριήλ, και δική της θα είναι η ισχύς και ο πλούτος. Και θα σε κυκλώσω, όπως ο Δαβίδ, και θα στήσω γύρω σου χάρακα, και θα τοποθετήσω γύρω σου πύργους, και οι λόγοι σου θα ταπεινωθούν έως τη γη, και μέσα στη γη θα βυθιστούν οι λόγοι σου. Και η φωνή σου θα είναι σαν τη φωνή εκείνων που μιλούν μέσα από τη γη, και προς το έδαφος η φωνή σου θα εξασθενήσει». Αναφέρει κάτι από τα ιστορικά γεγονότα την εποχή της βασιλείας του μακαρίου Δαβίδ, και αυτό το κάνει σχεδόν για να αναδείξει εκείνα που τολμήθηκαν κατά του Χριστού από τη συναγωγή των Ιουδαίων. Διότι τα όσα συνέβησαν ως σκιές στους παλαιότερους αποτελούν τύπους των αληθινών γεγονότων.

Θα μπορούσε δε να έχει ονομαστεί έτσι το ανθρώπινο σώμα του Σωτήρα μας, επειδή, σύμφωνα και με τον Δανιήλ, φαινόταν ως «λίθος που αποκόπηκε χωρίς χέρια»· όπου ως «λίθος» μεν νοείται το ανθρώπινο σώμα, και ως «όρος» δε η θεότητα του Σωτήρα. Σε αυτόν δε τον «λίθο», λέει, «θα θέσω κρίση για ελπίδα»· διότι κρίνοντας, ο λίθος αυτός θα παράσχει αγαθές ελπίδες σε όσους κρίνονται, επειδή έχει συνενωθεί με αυτόν η «ελεημοσύνη» μαζί με το δικαιότατο «σταθμό» και μέτρο· γι' αυτό έχει λεχθεί: «η δε ελεημοσύνη μου ως σταθμά». Αυτά μεν λοιπόν έχουν ειπωθεί για τον «λίθο», προς δε εκείνους που είπαν πρωτύτερα: «θέσαμε το ψεύδος ως ελπίδα μας και με το ψεύδος θα σκεπαστούμε», προσθέτει τα εξής λέγοντας: «και όσοι μάταια έχετε πεποίθηση στο ψεύδος· διότι δεν πρόκειται να σας προσπεράσει η καταιγίδα, μήπως και αφαιρέσει από εσάς τη διαθήκη του θανάτου»· διότι, λέει, μην απατάτε τους εαυτούς σας ισχυριζόμενοι ότι: επειδή γίναμε φίλοι «με τον θάνατο», «δεν πρόκειται να επέλθει σε εμάς καταιγίδα», ούτε θα δοκιμάσουμε τίποτα το λυπηρό.

Διότι ακούστε από τώρα και μάθετε, ω εσείς 〈που έχετε εμπιστευθεί το ψέμα〉 και έχετε πει: «θέσαμε το ψέμα ως ελπίδα μας και με το ψέμα θα σκεπαστούμε», ότι 〈η καταιγίδα όταν περάσει δεν θα σας προσπεράσει〉, αλλά 〈θα ακυρώσει τη συμφωνία σας με τον θάνατο, και η ελπίδα σας προς τον άδη δεν πρόκειται να παραμείνει〉· διότι εμπιστευθήκατε τους εαυτούς σας σε σαθρό πράγμα, 〈στον θάνατο〉 και 〈στον άδη〉 έχοντας στηρίξει τις ελπίδες σας.⌝ Γι' αυτό 〈εάν επέλθει η ορμητική καταιγίδα, θα γίνετε για αυτήν καταπάτημα〉.

Εάν δε πρόκειται να «περάσει» και να απέλθει, θα σας παρασύρει μακριά και θα σας «πάρει» μαζί της. Και αυτό δεν θα αργήσει για εσάς, αλλά θα γίνει «πρωί πρωί», δηλαδή θα έλθει σε εσάς τάχιστα, αμέσως μόλις αρχίσει να σας επιβλέπει η επισκοπή του Θεού. Και «τη μέρα» και «τη νύχτα θα επέλθει» σε εσάς, και αυτό θα είναι το τέλος της δικής σας «ελπίδας», την οποία καθορίσατε για τους εαυτούς σας, έχοντας παραδώσει τους εαυτούς σας στον «θάνατο» και τον «άδη».

Για ποιο λόγο λοιπόν συμβαίνει αυτό; Μήπως επειδή οι άρχοντες του προηγούμενου λαού έκαναν συνθήκες με τον θάνατο, και επειδή, εγκαταλείποντας τη διαθήκη του Θεού, έκαναν αντί γι' αυτήν διαθήκη με τον Άδη, και εξαιτίας αυτών υποθέτουν ότι δεν θα πάθουν κανένα κακό; Αλλά και επειδή για τον λόγο αυτόν έχουν θέσει την ελπίδα τους στο ψέμα και νομίζουν ότι θα προστατευθούν μέσω του ψεύδους. Γι' αυτούς ακριβώς τους λόγους, καθώς εκείνοι έχουν εκπέσει από την ελπίδα προς τον Θεό, υπόσχεται ότι θα τοποθετήσει τον πολύτιμο λίθο για εκείνους που πιστεύουν. Σε εκείνους δε που είπαν: «Κάναμε διαθήκη με τον Άδη και συνθήκες με τον θάνατο· εάν περάσει ορμητική καταιγίδα δεν θα έρθει πάνω μας, θέσαμε ως ελπίδα μας το ψέμα και με το ψέμα θα σκεπαστούμε», προχωρώντας πιο κάτω ο λόγος της Γραφής λέει: «Εσάς που μάταια ελπίσατε στο ψέμα, η καταιγίδα δεν πρόκειται να σας προσπεράσει, αλλά θα σας αφαιρέσει τη διαθήκη του θανάτου, και η ελπίδα σας προς τον Άδη δεν θα παραμείνει· όταν επέλθει η ορμητική καταιγίδα, θα καταπατηθείτε από αυτήν». Και είναι ολοφάνερο πώς εκπληρώθηκαν αυτά σε εκείνον τον λαό κατά την παρουσία του Σωτήρα μας.

Γι' αυτό, ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άνδρες θλιμμένοι ... επειδή είπατε: Συνάψαμε διαθήκη με τον άδη ... γι' αυτό, έτσι λέει ο Κύριος: Ιδού, εγώ θέτω στα θεμέλια της Σιών λίθο πολυτελή, εκλεκτό, ακρογωνιαίο, πολύτιμο, στα θεμέλια αυτής, και όποιος πιστεύει σε αυτόν δεν πρόκειται να ντροπιαστεί. Και θα θέσω την κρίση ως ελπίδα, και το έλεός μου ως ζυγαριά, και σε όσους ελπίζουν μάταια στο ψέμα, ότι δεν θα σας πλήξει η καταιγίδα, μήπως και σας αφαιρέσει τη διαθήκη του θανάτου ... όταν περάσει, θα σας παρασύρει, κάθε πρωί θα περνάει κατά την ημέρα, και τη νύχτα θα αποτελεί κακή προσδοκία. Μάθετε να ακούτε όταν στενοχωρείστε· δεν μπορούμε να πολεμήσουμε, και οι ίδιοι αδυνατούμε να συγκεντρωθούμε. Διότι ο Κύριος θα εγερθεί όπως στο όρος των ασεβών και θα βρεθεί στη φάραγγα της Γαβαών, με θυμό θα εκτελέσει τα έργα του, έργα πικρίας· αλλά ο θυμός του θα ενεργήσει παράδοξα, και η πικρία του θα είναι αλλόκοτη. Και εσείς μην ευφραίνεστε, ούτε να καταστούν ισχυρά τα δεσμά σας· διότι άκουσα από τον Κύριο Σαβαώθ πράξεις τελεσίδικες και αποφασισμένες, τις οποίες θα εκτελέσει σε ολόκληρη τη γη ... Μήπως όλη την ημέρα θα οργώνει ο γεωργός ή θα ετοιμάζει τον σπόρο του πριν καλλιεργήσει τη γη; Και όταν εξομαλύνει την επιφάνειά της, πρώτα σπέρνει λίγο μαυροκούκι και κύμινο, και κατόπιν σιτάρι και κριθάρι και όλυρα μέσα στα όριά σου. Και θα διαπαιδαγωγηθείς από την κρίση του Θεού σου και θα ευφρανθείς.