Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 28:2

Διότι αυτός κάπου λέει για εκείνους από τον Ισραήλ: «Γέννησα και ύψωσα υιό». Και είναι συνήθεια στη θεία Γραφή να παρομοιάζει μερικές φορές τη μητέρα των Ιουδαίων, εννοώ την Ιερουσαλήμ, με όρος. Επομένως, βρίσκονταν ως άνθος στην κορυφή του όρους, δηλαδή πάνω από όλους, και πάνω σε όλους ως ηγέτες, έχοντας λάβει με βάση τον νόμο το δικαίωμα να εξουσιάζουν τους άλλους. Αυτοί λοιπόν ήταν που μεθούσαν χωρίς κρασί. Διότι η άμπελός τους προερχόταν από την άμπελο των Σοδόμων, και η κληματίδα τους από τα Γόμορρα, το σταφύλι τους ήταν σταφύλι χολής, το τσαμπί τους γεμάτο πικρία, και ανίατος θυμός δρακόντων. Επειδή μεθούσαν όχι πίνοντας αυτό το αισθητό κρασί, αλλά με το μεθύσι από άκρατο θυμό και μανία, και βάζοντας στον νου τους το σκοτάδι της διαβολικής κακοτροπίας. «Ιδού, ισχυρός και σκληρός ο θυμός του Κυρίου, σαν χαλάζι που πέφτει με ορμή και δεν αφήνει σκέπη, σαν πολύ νερό που παρασύρει χώρα στη γη, θα κάνει ανάπαυση στα χέρια και στα πόδια, και θα καταπατηθεί το στεφάνι της ύβρεως, οι μισθωτοί του Εφραΐμ». Το με ποιον τρόπο θα τους συμβούν τα δεινά, και ότι θα τιμωρηθούν για την ασέβεια προς τον Χριστό, περιπίπτοντας στον σκληρό και ανήμερο θυμό Εκείνου που κρίνει δίκαια, μας το υποδηλώνει μέσω αυτών ο προφητικός λόγος.

Θα έλθει, λοιπόν, λέγει, σαν χαλάζι ή και σαν μεγάλος όγκος νερού που παρασύρει μια χώρα. Ακαταμάχητο είναι και αυτό. Διότι, για παράδειγμα, όταν ένας ποταμός ή ένας χείμαρρος κατέρχεται με μεγάλη σφοδρότητα, ποιο θα είναι αυτό που θα του αντισταθεί και θα μπορέσει να αντέξει, και δεν θα υποχωρήσει στην ορμή των υδάτων; Θα έλθει, λοιπόν, σαν νερό που κατακλύζει ολόκληρη τη χώρα, και είναι προφανές ότι εννοεί τη χώρα των Ιουδαίων.

Επομένως, ο λόγος κατά κάποιον τρόπο χλευάζει και ειρωνεύεται, λέγοντας ότι το νερό θα φέρει ανάπαυση στη γη, και ανάπαυση στα χέρια και στα πόδια. Διότι είναι σαν να έλεγε ίσως: «Ας μην κοπιάζει κανείς μάταια, για να αντισταθεί στη συμφορά που πρόκειται να επέλθει εναντίον όλων». Επειδή θα έρθει τόσο ορμητικά, ώστε να είναι εντελώς ακαταμάχητη, και η προσπάθεια θα αποβεί παντελώς ανώφελη για όσους θέλουν να κοπιάσουν. Διότι κανείς δεν θα διασωθεί κολυμπώντας, αλλά θα παρασυρθεί ακόμη και παρά τη θέλησή του όπου τον φέρει το ορμητικό νερό που τον παρασέρνει προς τα κάτω, δηλαδή, το βιαιότατο και ακατάβλητο χέρι της στρατιάς των Ρωμαίων. Τότε λοιπόν, τότε θα καταπατηθεί, δηλαδή θα κείτεται κάτω από τα πόδια αυτών που τα είπαν, το στεφάνι της ύβρεως, οι μισθωτοί του Εφραίμ. Και ποιοι είναι αυτοί, το έχουμε γνωρίσει από τα όσα έχουν ήδη προειπωθεί. <Και το άνθος που εξέπεσε από την ελπίδα της δόξας, πάνω στην κορυφή του ψηλού όρους, θα είναι σαν τα πρώιμα σύκα· αυτός που θα το δει, πριν καν το πάρει στο χέρι του, θα θελήσει να το καταπιεί.> Το τι είναι το άνθος που εξέπεσε από την ελπίδα της δόξας, και τι θα μπορούσε άραγε να σημαίνει το ότι βρίσκεται και φαίνεται πάνω στην κορυφή του ψηλού όρους, κατέστη γνώριμο μέσω αυτών που μόλις ελέχθησαν.

Πράγμα για το οποίο άκουσα κάποιον από τους δικούς μας αγαπητούς να το διασαφηνίζει και να λέει πως είναι ο τόπος που στο Ευαγγέλιο ονομάζεται «Γεθσημανή», όπου ο προδότης, αφού ήρθε εναντίον του Σωτήρα μαζί με το 〈στεφάνι της ύβρεως〉, διέπραξε τα της προδοσίας.⌟ Και αυτοί οι ίδιοι ήταν 〈μεθυσμένοι χωρίς κρασί〉, τους οποίους και απειλεί λέγοντας τα εξής: 〈ιδού, ισχυρός και σκληρός είναι ο θυμός του Κυρίου, σαν χαλάζι που πέφτει ορμητικά· σαν μεγάλο πλήθος νερού που παρασύρει τόπο, στη γη θα φέρει ανάπαυση στα χέρια και στα πόδια〉· ⌜διότι έτσι ακριβώς ο 〈θυμός του Κυρίου〉, λέγει, θα έρθει εναντίον αυτών των ίδιων των 〈μεθυσμένων χωρίς κρασί〉, ώστε να παρομοιάζεται με 〈χαλάζι〉 που ξεσπά στα κεφάλια ανθρώπων 〈που δεν έχουν σκέπη〉.⌝ Αλλά και το 〈πολύ νερό που παρασύρει〉, ώστε να ανοίξει για τον εαυτό του διέξοδο πάνω στη γη, ⌜κάπως έτσι λέγει πως θα επιπέσει ο θυμός του Θεού εναντίον αυτών που αναφέρθηκαν.⌝ Έπειτα στη συνέχεια προσθέτει: 〈και θα καταπατηθεί το στεφάνι της ύβρεως, ο μισθωτός Εφραίμ〉· ⌜διότι παλαιότερα μεν αποτελούσαν 〈στεφάνι ύβρεως〉, καθώς ήταν παραταγμένοι για να υβρίζουν· γι' αυτό και ονομάζονταν 〈στεφάνι υπερηφάνειας〉· θα τους βρει όμως ένα τέτοιο τέλος, ώστε να 〈καταπατηθούν〉 αυτοί.

ΙΑ΄. Σήκωσε ολόγυρα τα μάτια σου και δες, καθένας από εσάς που εξετάζει τα λόγια μου. Δες το στεφάνι της δόξας που έχει πλεχθεί, αντί για τους μισθωτούς του Εφραίμ και το στεφάνι της ύβρεως. Δες το συνέδριο των πρεσβυτέρων, που είναι τιμημένοι για τα λευκά τους μαλλιά και τη σύνεσή τους, την ευταξία των διακόνων, που δεν απέχουν από το ίδιο Πνεύμα, την ευκοσμία των αναγνωστών, τη φιλομάθεια του λαού, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, που είναι ισότιμες στην αρετή· και από τους άνδρες, τόσο στους φιλοσόφους όσο και στους πιο απλοϊκούς, που είναι όλοι τους σοφοί στα θεία· τόσο στους άρχοντες όσο και στους αρχομένους, όπου εδώ όλοι κυβερνώνται καλά· τόσο στους στρατιώτες όσο και στους ευγενείς, τόσο σε αυτούς που κατέχουν τον λόγο και ασχολούνται με τα γράμματα, αφού είναι όλοι στρατιώτες του Θεού, ήμεροι κατά τα άλλα, αλλά πολεμιστές υπέρ του Πνεύματος, που όλοι τιμούν την άνω σύγκλητο (στην οποία δεν τους εισάγει το πεζό γράμμα, αλλά το ζωοποιούν Πνεύμα), όντας όλοι τους αληθινά λόγιοι και υπηρέτες του πραγματικού Λόγου· και από τις γυναίκες, τόσο αυτές που βρίσκονται υπό τον ζυγό του γάμου, οι οποίες είναι συνδεδεμένες περισσότερο με τον Θεό παρά με τη σάρκα, όσο και αυτές που είναι χωρίς ζυγό και ελεύθερες, οι οποίες έχουν αφιερώσει τα πάντα στον Θεό· τόσο στους νέους όσο και στους γέροντες, από τους οποίους οι μεν οδεύουν καλώς προς το γήρας, οι δε βιάζονται να παραμείνουν αθάνατοι, ανακαινιζόμενοι μέσα από τις ανώτερες των ελπίδων.