Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 28:25

Διότι το γεγονός ότι, μετά την ανάδειξή του, το να προσκολλάται κάποιος στη λατρεία σύμφωνα με τον Νόμο είναι επικίνδυνο και επιζήμιο, το επιβεβαιώνει ο Παύλος, λέγοντας σε αυτούς που μετά την πίστη σε αυτόν και τον καθαρισμό μέσω του αγίου βαπτίσματος, από υπερβολικά πολλή ανοησία επέστρεψαν στα του Μωυσή, δηλαδή σε όσα ορίζει ο Νόμος: «Χωριστήκατε από τον Χριστό όσοι δικαιώνεστε μέσω του Νόμου, εκπέσατε από τη χάρη. Διότι εμείς μέσω της πίστεως απεκδεχόμαστε την ελπίδα της δικαιοσύνης.» Είναι όμως πιθανό να υπονοεί και κάτι άλλο ο Χριστός με το να λέει: Προσέχετε και ακούτε τους λόγους μου. Διότι εάν βεβαίως θέλετε, λέει, να εντρυφάτε με διεισδυτικότητα τον νου σας στις σκιές του Νόμου και να θεωρείτε άξιους της δέουσας προσοχής τους τύπους, θα ακούσετε οπωσδήποτε τους δικούς μου λόγους. Διότι εγώ προδιαγράφομαι μέσα στους τύπους, και κανένα ξένο στοιχείο δεν εισήγαγε η δύναμη των δικών μου θεσπισμάτων, εάν βέβαια κατανοηθεί πνευματικά ο Νόμος. «Διότι εάν πιστεύατε», λέει, «στον Μωυσή, θα πιστεύατε και σε εμένα· διότι για εμένα έγραψε εκείνος». <Μήπως όλη την ημέρα θα οργώνει ο γεωργός; Ή θα ετοιμάσει τον σπόρο πριν καλλιεργήσει τη γη; Όταν εξομαλύνει την επιφάνειά της, τότε δεν σπέρνει μικρό μαυροκούκι και κύμινο; Και πάλι σπέρνει σιτάρι και κριθάρι, και ζέα στα σύνορά σου.> Πολύ βαθύ είναι βέβαια το αίνιγμα, και εντελώς δυσδιάκριτο το νόημα των προκειμένων λόγων· θα μιλήσω όμως όσο είναι δυνατόν, και στο μέτρο που επιτρέπεται.

Διότι, ενώ βρίσκονταν στην Αίγυπτο προσκυνώντας τους εκεί θεούς, κλήθηκαν εντούτοις μέσω του πάνσοφου Μωυσή. Και τους δόθηκε νόμος, ο οποίος, δίκην αρότρου, γνώριζε να διασχίζει τις σφιγμένες καρδιές τους και τον χέρσο νου τους. Όμως ήταν αναγκαίο να μην καλούνται μόνο στις αρχές της νοητής γεωργίας, αλλά, εφόσον ανέτειλε πλέον ο Σωτήρας όλων μας Χριστός, να καρποφορούν στον Θεό και τη δύναμη της εν πνεύματι λατρείας. Επομένως, επειδή ακριβώς, όπως είπα, απέρριπταν τον λόγο του Χριστού, προτιμώντας τα παραγγέλματα του Μωυσή, για τον λόγο αυτό και πολύ εύλογα τους απομακρύνει από αυτό το φρόνημα, λέγοντας: Μήπως όλη την ημέρα πρόκειται ο γεωργός να οργώνει; Ή μήπως τη χέρσα και άγρια γη που γεννά αγκάθια, οργώνοντάς την, λέει, για να γίνει έτοιμη προς υποδοχή των σπόρων, δεν την οργώνει διαρκώς; Εκείνος, λέει, που θέλει να καλλιεργήσει τη γη, άραγε πριν το βάλει αυτό στον νου του θα ετοιμάσει τον σπόρο; Δεν θα σπείρει το μικρό μελάνθιο και το κύμινο, μόνο όταν εξομαλύνει την επιφάνειά της; Και πάλι θα σπείρει σιτάρι, κριθάρι και ζέα στα όριά σου. Έπρεπε λοιπόν, έπρεπε, λέει, να εξομαλυνθεί προηγουμένως, μέσω της εν τύποις εντολής, η καρδιά αυτών που παιδαγωγούνται, και να ευτρεπιστεί η επιφάνειά της, σαν την επιφάνεια της γης, ώστε να εμφανίζεται πανέτοιμη προκειμένου να μπορεί στο εξής να είναι κατάλληλη για καρποφορία.

Ο γεωργός, λέει, ακόμη και αν εξομαλύνει την επιφάνεια της γης, δεν προβαίνει αμέσως και εξ αρχής στη σπορά των πιο στερεών σπόρων, αλλά σπέρνει όσους είναι προς το παρόν μικροί και ασθενικοί, δηλαδή το μελάνθιο και το κύμινο. Και όταν πλέον η γη έχει προετοιμαστεί για την καρποφορία, τότε ακριβώς σπέρνει, λέει, και το σιτάρι και το κριθάρι και τη ζέα. Διότι αυτός είναι ο τρόπος της έντεχνης γεωργίας στα όριά σου. Έγινε, λοιπόν, για όλους ο νόμος σχεδόν σαν αυτός που προεξομαλύνει το έδαφος και σαν ένας πολύ επιδέξιος γεωργός, που σπέρνει σε όσους παιδαγωγούνται κάτι σαν το μελάνθιο και το κύμινο, τα μικρά δηλαδή και τα σκιώδη, και όσα από τα σπέρματα, από μόνα τους και μεμονωμένα, δεν είναι καθόλου φαγώσιμα, αλλά επιζητούν οπωσδήποτε την ανάμειξή τους με άλλα, για να αποδειχθούν και χρήσιμα. Διότι, αν προστεθούν στο σιτάρι και στο κριθάρι, δηλαδή στους άρτους από σιτάρι ή κριθάρι, τότε φαίνεται πώς είναι και πάρα πολύ χρήσιμα.

Γι' αυτόν τον λόγο, οι άρχοντες του λαού, οι ιερείς και οι ηγέτες θα υποστούν τιμωρία ανάλογη με το μέγεθος του αξιώματος που τους έχει εμπιστευθεί. Έπειτα, χρησιμοποιεί ένα παράδειγμα από τη φύση: διότι, όπως ακριβώς στη γεωργία, άλλος είναι ο καιρός για το όργωμα του χωραφιού και άλλος για τη σπορά των σπόρων που είναι κατάλληλοι για το κάθε έδαφος. Διότι, σε τούτο το χωράφι θα σπείρει κάποτε μαυροκούκι, σε άλλο κύμινο, σε άλλο σιτάρι, πάλι σε άλλο κριθάρι και κεχρί, και σε κάποιο άλλο ζέα· έπειτα, όταν καρποφορήσουν πλήρως όλα αυτά, την εποχή του θερισμού, αφού συγκεντρώσει το καθένα ξεχωριστά, τα καθαρίζει, εφαρμόζοντας έτσι την κατάλληλη μέθοδο για τον καθαρισμό όλων: διότι δεν χρησιμοποιεί άμαξα και τους σιδερένιους πριονωτούς τροχούς της για το κύμινο ή το μαυροκούκι, όπως κάνει για το σιτάρι, το κριθάρι και τη ζέα. Και πάλι, δεν καθαρίζει το σιτάρι χτυπώντας το με ραβδί· διότι δεν είναι στη φύση του να καθαρίζεται με αυτόν τον τρόπο, όμοια με το μαυροκούκι και το κύμινο, αλλά για τα πιο αδύναμα σπέρματα χρησιμοποιεί το ραβδί· διότι χτυπώντας με το ραβδί καθαρίζει το κύμινο και το μαυροκούκι.

Γι' αυτό, ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άνδρες θλιμμένοι ... επειδή είπατε: Συνάψαμε διαθήκη με τον άδη ... γι' αυτό, έτσι λέει ο Κύριος: Ιδού, εγώ θέτω στα θεμέλια της Σιών λίθο πολυτελή, εκλεκτό, ακρογωνιαίο, πολύτιμο, στα θεμέλια αυτής, και όποιος πιστεύει σε αυτόν δεν πρόκειται να ντροπιαστεί. Και θα θέσω την κρίση ως ελπίδα, και το έλεός μου ως ζυγαριά, και σε όσους ελπίζουν μάταια στο ψέμα, ότι δεν θα σας πλήξει η καταιγίδα, μήπως και σας αφαιρέσει τη διαθήκη του θανάτου ... όταν περάσει, θα σας παρασύρει, κάθε πρωί θα περνάει κατά την ημέρα, και τη νύχτα θα αποτελεί κακή προσδοκία. Μάθετε να ακούτε όταν στενοχωρείστε· δεν μπορούμε να πολεμήσουμε, και οι ίδιοι αδυνατούμε να συγκεντρωθούμε. Διότι ο Κύριος θα εγερθεί όπως στο όρος των ασεβών και θα βρεθεί στη φάραγγα της Γαβαών, με θυμό θα εκτελέσει τα έργα του, έργα πικρίας· αλλά ο θυμός του θα ενεργήσει παράδοξα, και η πικρία του θα είναι αλλόκοτη. Και εσείς μην ευφραίνεστε, ούτε να καταστούν ισχυρά τα δεσμά σας· διότι άκουσα από τον Κύριο Σαβαώθ πράξεις τελεσίδικες και αποφασισμένες, τις οποίες θα εκτελέσει σε ολόκληρη τη γη ... Μήπως όλη την ημέρα θα οργώνει ο γεωργός ή θα ετοιμάζει τον σπόρο του πριν καλλιεργήσει τη γη; Και όταν εξομαλύνει την επιφάνειά της, πρώτα σπέρνει λίγο μαυροκούκι και κύμινο, και κατόπιν σιτάρι και κριθάρι και όλυρα μέσα στα όριά σου. Και θα διαπαιδαγωγηθείς από την κρίση του Θεού σου και θα ευφρανθείς.