Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 28:4

Επομένως, ο λόγος κατά κάποιον τρόπο χλευάζει και ειρωνεύεται, λέγοντας ότι το νερό θα φέρει ανάπαυση στη γη, και ανάπαυση στα χέρια και στα πόδια. Διότι είναι σαν να έλεγε ίσως: «Ας μην κοπιάζει κανείς μάταια, για να αντισταθεί στη συμφορά που πρόκειται να επέλθει εναντίον όλων». Επειδή θα έρθει τόσο ορμητικά, ώστε να είναι εντελώς ακαταμάχητη, και η προσπάθεια θα αποβεί παντελώς ανώφελη για όσους θέλουν να κοπιάσουν. Διότι κανείς δεν θα διασωθεί κολυμπώντας, αλλά θα παρασυρθεί ακόμη και παρά τη θέλησή του όπου τον φέρει το ορμητικό νερό που τον παρασέρνει προς τα κάτω, δηλαδή, το βιαιότατο και ακατάβλητο χέρι της στρατιάς των Ρωμαίων. Τότε λοιπόν, τότε θα καταπατηθεί, δηλαδή θα κείτεται κάτω από τα πόδια αυτών που τα είπαν, το στεφάνι της ύβρεως, οι μισθωτοί του Εφραίμ. Και ποιοι είναι αυτοί, το έχουμε γνωρίσει από τα όσα έχουν ήδη προειπωθεί. <Και το άνθος που εξέπεσε από την ελπίδα της δόξας, πάνω στην κορυφή του ψηλού όρους, θα είναι σαν τα πρώιμα σύκα· αυτός που θα το δει, πριν καν το πάρει στο χέρι του, θα θελήσει να το καταπιεί.> Το τι είναι το άνθος που εξέπεσε από την ελπίδα της δόξας, και τι θα μπορούσε άραγε να σημαίνει το ότι βρίσκεται και φαίνεται πάνω στην κορυφή του ψηλού όρους, κατέστη γνώριμο μέσω αυτών που μόλις ελέχθησαν.

Διότι ως άνθος, το οποίο είναι περίοπτο σαν να βρίσκεται σε βουνό, θα κατανοήσεις πολύ καλά είτε τον Ισραήλ είτε εκείνους που έλαχαν να ηγούνται. Αλλά θα γίνει, λέει, σαν το πρώιμο σύκο. Διότι, ενώ πρόκειται να ωριμάσουν οι καρποί στη συκιά, αν τυχόν κάποιος προηγηθεί από τους άλλους και γίνει έτσι φαγώσιμος, εκείνος που τον βλέπει ορμά με προθυμία και λαχταρά να τον καταπιεί, και ίσως μάλιστα, λόγω της διακαούς ορμής του και της υπερβολικής του όρεξης για αυτό, κατηγορεί το χέρι του που αργοπορεί να εκταθεί, και ανοίγοντας διάπλατα το στόμα του, ορμά στα κλαδιά. Έτσι θα γίνει, λέει, ο Ισραήλ για εκείνους που τον αρπάζουν. Διότι καταβροχθίστηκε, όπως είπα, από τους Ρωμαίους, και έγινε γλυκιά τροφή για εκείνους που τον κυρίευσαν. <Εκείνη την ημέρα ο Κύριος Σαβαώθ θα είναι ο στέφανος της ελπίδας, ο πλεγμένος με δόξα, για το υπόλειμμα του λαού μου. Θα καταλειφθούν με πνεύμα κρίσεως για κρίση, εμποδίζοντας τη δύναμη της εξολόθρευσης.> Το τι και πώς θα συμβεί στους κυριοκτόνους, μας το διασαφήνισε ο λόγος με αυτά. Στη συνέχεια όμως παραθέτει την εξήγηση σχετικά με εκείνους που έχουν πιστέψει. Διότι ο Ισραήλ δεν χάθηκε ολοκληρωτικά. Αλλά διασώθηκε το υπόλειμμα, σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη.

Γι' αυτό και «καταπατήθηκαν» από την οργή του Θεού που επήλθε εναντίον τους, καθώς και από τους εχθρούς που τους υποδούλωσαν· οι οποίοι κατέστησαν την πόλη τους δικό τους τόπο καταπάτησης, αφού εκδίωξαν τους παλαιούς κατοίκους της. Αυτά, λοιπόν, αναφέρονται στο «στεφάνι της ύβρεως», ενώ ειδικά για το «άνθος της δόξας που εξέπεσε» προσθέτει στη συνέχεια τα εξής: «και θα είναι το άνθος της ελπίδας της δόξας στην άκρη του υψηλού όρους σαν το πρόδρομο σύκο, το οποίο, όποιος το δει, πριν καν το πάρει στο χέρι του, θα θελήσει να το καταπιεί». Τέτοιος ακριβώς ήταν ο Ιούδας, ο οποίος, αν και υπήρξε «άνθος», εντούτοις «εξέπεσε από την ελπίδα» του Θεού και «της δόξας». Και ενώ παλαιότερα βρισκόταν «πάνω στο υψηλό όρος», όμως όχι όμοια με εκείνους που βρίσκονται «στην κορυφή του παχέος όρους»· διότι και αυτός ήταν ένας από εκείνους που βρίσκονταν «επί του υψηλού όρους», για τους οποίους ο παρών προφήτης λέει: «ανέβα σε όρος υψηλό, εσύ που ευαγγελίζεσαι τη Σιών», αλλά κατέστη τέτοιος, ώστε να παρομοιαστεί με ατελεσφόρητο καρπό «πρόδρομου σύκου», ωραίο μεν και καλό στην όψη, άχρηστο όμως κατά τα άλλα, εξαιτίας της ατέλειας του καρπού που προορίζεται για τροφή.

Γι' αυτό, βλέποντάς τον να γίνεται «πρόδρομος», ο φθονερός προς τα καλά έσπευσε και τον άρπαξε νωρίτερα, σαν «να ήθελε να τον καταπιεί πριν καν τον πιάσει από το χέρι»· έτσι λοιπόν τον «κατάπιε», αφού επικράτησε. Αλλά τα μεν σχετικά με το «στεφάνι της ύβρεως» και τα σχετικά με το «άνθος που έπεσε» είναι αυτής της λογής· για την «ημέρα εκείνη» όμως, λέει, δηλαδή κατά τον ίδιο χρόνο, «θα είναι ο Κύριος Σαβαώθ το στεφάνι της ελπίδας που πλέχτηκε από δόξα για όσους απέμειναν από τον λαό», δηλαδή για εκείνους που «διασώθηκαν» από την απώλεια ολόκληρου του λαού. Αυτοί δε ήταν οι απόστολοι και μαθητές του Σωτήρα, στους οποίους υπόσχεται ότι ο ίδιος ο Κύριος θα γίνει «στεφάνι ελπίδας». Έπειτα, επειδή έχει ειπωθεί ότι θα «καθίσουν σε θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ», ο ίδιος ο Κύριος έγινε για αυτούς «και πνεύμα κρίσεως», και επιπλέον ο ίδιος ήταν η «δύναμή» τους, για να υποδέχονται εκείνους που πρόκειται να «επιστρέψουν από τον πόλεμο» στην «πύλη» της Εκκλησίας.

Αυτοί θα μπορούσαν να είναι εκείνοι που ονομάστηκαν από τον απόστολο «υπόλειμμα κατ' εκλογήν χάριτος». 〈〈μστʹ〉.〉 «Θα αφεθούν έρημες οι πόλεις, και τα εγκαταλελειμμένα σπίτια θα καταστραφούν. Όλα αυτά θα συμβούν στη γη ανάμεσα στα έθνη· όπως ακριβώς συλλέγει κανείς τις ελιές, έτσι θα συλλέξουν και αυτούς· και όταν θα έχει τελειώσει ο τρύγος. Αυτοί θα φωνάξουν με δυνατή φωνή, ενώ εκείνοι που θα έχουν απομείνει στη γη θα ευφρανθούν μαζί με τη δόξα του Κυρίου.» Και εδώ λέγεται ότι μόνο όσοι έχουν απομείνει θα ευφρανθούν, ενώ όλοι οι υπόλοιποι θα παραδοθούν σε όσα έχουν προφητευθεί. 〈〈μζʹ〉.〉 «Θα καταπατηθεί το στεφάνι της ύβρεως, οι μισθωτοί του Εφραΐμ. Και το άνθος της ελπίδας της δόξας, που έχει πέσει στην κορυφή του υψηλού όρους, θα γίνει σαν το πρώιμο σύκο· όποιος το δει, πριν καν το πάρει στο χέρι του, θα θελήσει να το καταπιεί. Εκείνη την ημέρα ο Κύριος θα είναι το στεφάνι της ελπίδας, το πλεγμένο από δόξα, για όσους έχουν απομείνει από τον λαό του· διότι θα εναπομείνουν εν πνεύματι κρίσεως.» Και εδώ προφητεύει ότι ο Κύριος θα είναι στεφάνι ελπίδας και δόξας «για όσους έχουν απομείνει από τον λαό», και όχι για ολόκληρο το έθνος τους, αλλά μόνο για όσους υποδηλώνονται μέσω του υπολείμματος, ονομάζοντας τους υπόλοιπους, εκτός από το υπόλειμμα του λαού, στεφάνι ύβρεως και μισθωτούς του Εφραΐμ. 〈〈μηʹ〉.〉 «Και όσοι θα έχουν απομείνει στην Ιουδαία, θα βγάλουν ρίζα προς τα κάτω.

ΙΑ΄. Σήκωσε ολόγυρα τα μάτια σου και δες, καθένας από εσάς που εξετάζει τα λόγια μου. Δες το στεφάνι της δόξας που έχει πλεχθεί, αντί για τους μισθωτούς του Εφραίμ και το στεφάνι της ύβρεως. Δες το συνέδριο των πρεσβυτέρων, που είναι τιμημένοι για τα λευκά τους μαλλιά και τη σύνεσή τους, την ευταξία των διακόνων, που δεν απέχουν από το ίδιο Πνεύμα, την ευκοσμία των αναγνωστών, τη φιλομάθεια του λαού, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, που είναι ισότιμες στην αρετή· και από τους άνδρες, τόσο στους φιλοσόφους όσο και στους πιο απλοϊκούς, που είναι όλοι τους σοφοί στα θεία· τόσο στους άρχοντες όσο και στους αρχομένους, όπου εδώ όλοι κυβερνώνται καλά· τόσο στους στρατιώτες όσο και στους ευγενείς, τόσο σε αυτούς που κατέχουν τον λόγο και ασχολούνται με τα γράμματα, αφού είναι όλοι στρατιώτες του Θεού, ήμεροι κατά τα άλλα, αλλά πολεμιστές υπέρ του Πνεύματος, που όλοι τιμούν την άνω σύγκλητο (στην οποία δεν τους εισάγει το πεζό γράμμα, αλλά το ζωοποιούν Πνεύμα), όντας όλοι τους αληθινά λόγιοι και υπηρέτες του πραγματικού Λόγου· και από τις γυναίκες, τόσο αυτές που βρίσκονται υπό τον ζυγό του γάμου, οι οποίες είναι συνδεδεμένες περισσότερο με τον Θεό παρά με τη σάρκα, όσο και αυτές που είναι χωρίς ζυγό και ελεύθερες, οι οποίες έχουν αφιερώσει τα πάντα στον Θεό· τόσο στους νέους όσο και στους γέροντες, από τους οποίους οι μεν οδεύουν καλώς προς το γήρας, οι δε βιάζονται να παραμείνουν αθάνατοι, ανακαινιζόμενοι μέσα από τις ανώτερες των ελπίδων.