Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 28:9

Καταραμένη, λοιπόν, είναι η βουλή των Ιουδαίων, διότι έγινε εξαιτίας της πλεονεξίας. Διότι είναι αληθινά πλεονεξία το να θελήσουν οι δούλοι να επιτεθούν στον δεσπότη, και να κάνουν δική τους κληρονομιά εκείνο στο οποίο είχαν ταχθεί ως γεωργοί, αν και είχαν ως διαρκή μισθό τα προνόμια της ιερωσύνης και τις τιμές που προέρχονταν από το να προΐστανται των άλλων. <Σε ποιον αναγγείλαμε κακά; Και σε ποιον αναγγείλαμε αγγελία;> Είναι συνήθεια στους αγίους προφήτες, καθώς και σε ολόκληρη τη θεόπνευστη Γραφή, να παρακινούν και να ωθούν τον άνθρωπο στο να επιλέξει να ζει ορθά μέσω δύο πραγμάτων. Είτε, δηλαδή, με τους φόβους της κολάσεως, συντρίβοντας τρόπον τινά τον σκληρυμένο νου, τον στρέφουν προς το καλύτερο, είτε με τις υποσχέσεις των αμοιβών τους καθιστούν πιο θαρραλέους στο να υπομένουν χάριν των ανδραγαθημάτων της ευσέβειας. Τέτοιο είναι και αυτό που ειπώθηκε μέσω της φωνής του Ησαΐα προς τους Ιουδαίους: «Και εάν θέλετε και με εισακούσετε, θα φάτε τα αγαθά της γης. Εάν όμως δεν θέλετε, ούτε με εισακούσετε, μάχαιρα θα σας καταφάει. Διότι το στόμα του Κυρίου τα ελάλησε αυτά». Επομένως, σαν να καταδεικνύει σχεδόν τον απείθαρχο Ισραήλ επειδή ατίμασε τους λόγους των αγίων προφητών, λέγει: Σε ποιον αναγγείλαμε αγγελία; Ιδού, λοιπόν, ιδού σε ποιον.

Λέει, δηλαδή, διακονήσαμε σε λαό σκληρό, απειθή και ασύνετο, και αφού μεταφέραμε τους λόγους άνωθεν από τον Θεό, του αναγγείλαμε κακά, δηλαδή τις κολάσεις, τις απειλές, οι οποίες εντελώς και οπωσδήποτε θα ξεσπάσουν στα κεφάλια εκείνων που συνηθίζουν να απειθούν. Αναγγείλαμε αγγελία, δηλαδή, φέραμε το χαρμόσυνο μήνυμα για τα αγαθά που έχουν ετοιμαστεί από τον Θεό για εκείνους που συνηθίζουν να αγαθοεργούν. Δεν ωφελήθηκε όμως απολύτως σε τίποτα ο δυσμετάπειστος Ισραήλ, ο οποίος έχει παγιωθεί στην αμαρτία και νοσεί βαριά από την ανυπακοή. Όταν, λοιπόν, λέει «σε ποιον;» εννοεί αυτόν που δεν είναι με κανέναν τρόπο άξιος. Διότι, πράγματι, μετά την τόσο σαφή προαγγελία των αγίων προφητών, δεν ήταν καθόλου λιγότερο αμείλικτοι και πονηροί, έχοντας την καρδιά τους γεμάτη από κάθε δυστροπία. Έγιναν δε και πρόθυμοι υπηρέτες της διαβολικής πικρίας, διότι παρέδωσαν στον σταυρό τον Σωτήρα και Λυτρωτή των πάντων, δηλαδή τον Χριστό, δι' ου και μεθ' ου η δόξα ανήκει στον Πατέρα μαζί με το Άγιο Πνεύμα στους αιώνες. Αμήν.

ΤΟΜΟΣ Β'. <Αυτοί που έχουν αποκοπεί από το γάλα, αυτοί που έχουν αποσπαστεί από τον μαστό, πρόσμενε θλίψη πάνω στη θλίψη, ελπίδα πάνω στην ελπίδα, ακόμη λίγο, ακόμη λίγο, εξαιτίας της χλεύης των χειλέων, μέσω ξένης γλώσσας.> Ο μεν πρώτος μας λόγος κατέληξε στο: Σε ποιον αναγγείλαμε κακά; Και σε ποιον αναγγείλαμε αγγελία;

Εφόσον λοιπόν δεν ωφελήθηκαν σε τίποτα απολύτως εκείνοι που κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ, αν και οι προφήτες τούς ανήγγειλαν τα λόγια του Θεού, εννοώ και τις απειλές και τις υποσχέσεις των μελλοντικών αγαθών, λέει: Σε ποιον αναγγείλαμε τα κακά; Και σε ποιον αναγγείλαμε το άγγελμα; Καθώς δε οι άγιοι προφήτες έχουν τρόπον τινά σιωπήσει και έχουν σταματήσει το λόγο τους μέχρι εδώ, ο ίδιος ο Θεός των όλων προσφωνεί τους αγίους λέγοντας: Εσείς που απογαλακτιστήκατε, που αποσπαστήκατε από τον μαστό, να περιμένετε θλίψη πάνω στη θλίψη, ελπίδα πάνω στην ελπίδα.

Τους απευθύνθηκε λοιπόν ο μακάριος Πέτρος, λέγοντας ότι απαρνήθηκαν τον άγιο και δίκαιο, και σκότωσαν τον αρχηγό της ζωής, και ζήτησαν να τους χαριστεί ένας δολοφόνος. Όμως πρόσθεσε και τούτο: «Και τώρα, αδελφοί, γνωρίζω ότι πράξατε από άγνοια, όπως και οι άρχοντές σας. Μετανοήστε λοιπόν, και ας βαπτιστεί ο καθένας σας στο όνομα του Κυρίου Ιησού, και θα λάβετε τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος. Διότι σε εσάς ανήκουν οι επαγγελίες, και στα παιδιά σας.» Αυτοί λοιπόν, λέει, που έχουν αποκοπεί από τον μαστό και το γάλα, αυτοί που έχουν κληθεί σε αποστολή. Και έχοντας γίνει ιερουργοί των νέων κηρυγμάτων, θα μιλήσουν σε αυτόν τον λαό, καταδεικνύοντας ξεκάθαρα ποια ανάπαυση θα υπάρξει για εκείνον που πίνει, και ποια θα είναι η συντριβή, δηλαδή, ποιο είναι το ωφέλιμο και ποιο το αντίθετο. Και όμως δεν θα ήθελαν να ακούσουν. Γι' αυτό, νομίζω, παρακινούμενος κάποιος από τους αγίους τους είπε: «Σκληροτράχηλοι και ανυπάκουοι στην καρδιά, εσείς πάντοτε αντιτάσσεστε στο Άγιο Πνεύμα.» Παρατήρησε γαρ πώς, αν και είχαν ασεβήσει σε ανυπόφορο βαθμό, είχαν ως παιδαγωγούς τους αγίους αποστόλους που τους οδηγούσαν σε μετάνοια και τους μετέδιδαν τη γνώση του τι τους συμφέρει. Εκείνοι όμως ήταν αλαζόνες, και πάρα πολύ σκληρυμένοι, και αχαλίνωτα παραδομένοι στην απείθεια και τη δυστροπία του χαρακτήρα τους. <Και ο λόγος του Κυρίου του Θεού θα είναι για αυτούς θλίψη πάνω στη θλίψη, ελπίδα πάνω στην ελπίδα.> Για ποιους θα είναι;

Γι' αυτό έχει ειπωθεί: «διότι αυτή τη βουλή εξαιτίας της πλεονεξίας τη σκέφτηκαν». Ονομάζει δε τη «βουλή» επιβουλή. Αφού ο λόγος περιέγραψε την προφητεία περί του «στεφάνου της ύβρεως» και όσων ακολούθως παρατέθηκαν, μεταβαίνει και πάλι στο αποστολικό τάγμα, για το οποίο ελέγετο ότι ο ίδιος «ο Κύριος Σαβαώθ είναι στέφανος ελπίδας» και «κίδαρις δόξας». Διδάσκει δε αυτό το ίδιο, εννοώ δηλαδή ότι ο αποστολικός χορός προετοιμάζεται και καθίσταται έτοιμος για τις θλίψεις που πρόκειται να επιβληθούν σε αυτούς εξαιτίας του λόγου του Χριστού. Γι' αυτό, σαν να τους προσφωνεί, λέγει: «σε ποιον αναγγείλαμε κακά και σε ποιον αναγγείλαμε αγγελία;» Σαν να έλεγε πιο σαφώς: Ποιος άραγε είναι πρόθυμος να αποδεχθεί τα αναγγελλόμενα «κακά»; Και ονομάζει «κακά» γενικότερα τις δυσχερείς περιστάσεις και όσα θεωρούνται λυπηρά, δηλαδή τους πόνους και τις θλίψεις υπέρ της ευσέβειας. Ποιος λοιπόν είναι άραγε αυτός, στον οποίο προαναγγέλλουμε αυτά; Ας ακούσει αυτός, ότι δεν του αναγγέλλουμε μόνο «κακά», θλίψεις, πόνους και όσα θεωρούνται λυπηρά, αλλά επιπλέον αυτών και την αγαθή «αναγγελία» σχετικά με τα έπαθλα που πρόκειται να αποδοθούν σε όσους αγωνίστηκαν καλώς.

Ακούστε εσείς, οι απογαλακτισμένοι από τον μαστό· διότι προς εσάς τους αποστόλους απευθύνεται ο λόγος και αυτά τα εξαγγέλλουμε για εσάς. Διότι, όταν ήσασταν νήπια, σαν να τρεφόσασταν με γάλα από τους μαστούς, δεν σας επιβαλλόταν τίποτα τέτοιο εξαιτίας της ατέλειας της νοητής σας ηλικίας· και τέτοιοι ήσασταν, όταν «υπό τον παιδαγωγό», τον νόμο του Μωυσή, γαλουχούσασταν με τις πρώτες εισαγωγές του θεοσεβούς λόγου· τώρα όμως, που προοδεύσατε στην ηλικία, απαλλαγήκατε μεν από τον παιδαγωγό, προσήλθατε δε στον τέλειο διδάσκαλο, αφού απογαλακτισθήκατε από το νομικό γάλα και αποσπασθήκατε σαν από μητέρα από την ιουδαϊκή και σωματική λατρεία. Εφόσον λοιπόν μεταλαμβάνετε τελειότερη τροφή, τη σωτήρια και ευαγγελική, να προετοιμάζεστε για θλίψεις· διότι είναι ανάγκη αυτοί που αγωνίζονται υπέρ της ευσέβειας να προσδοκούν θλίψη, και όχι μόνο μία, αλλά και δεύτερη πάνω στην πρώτη. Αυτά δε λέγονται προς τον αποστολικό χορό και προς όλους όσοι μαθητεύουν στο σωτήριο ευαγγέλιο. Δεν πρέπει όμως να αποκάμνετε στις θλίψεις ούτε να απελπίζεστε για τη σωτηρία σας, ως γεννημένοι να βρίσκεστε πάντοτε σε θλίψη. Διότι, εντός ολίγου, όταν θα έχει παύσει η θλίψη, θα σας διαδεχθούν τα βραβεία για αυτήν, αφού αναδειχθείτε νικητές και στεφανωθείτε με το πλεγμένο από δόξα στεφάνι της ελπίδας.